Табиғатты тиімді пайдаланудың әлеуметтік-экономикалық маңызы

ЖОСПАР

Кіріспе

1. Табиғатты тиімді пайдаланудың әлеуметтік.экономикалық маңызы
2. Табиғатты қорғауды жүзеге асырудың негізгі бағыттары.

Қорытынды

Әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Табиғат- адам баласының тіршілік тынысы әрі таусылмас қазынасы. Адам табиғаттың туындысы ретінде біте қайнасып, өміріне қажетті азық қорын алады. Биологиялық түр ретінде алғашқы адамдар табиғат ресурстарын тұрпайы күйінде пайдаланып келді. Бертін келе, саналы түрде үй шаруашылығы мен айналысып, өсімдіктерді баптап өсіріп, жануарлардың кейбір түрлерін қолға үйретті.
Табиғат қорғау дегеніміз табиғат ресурстарын пайдалану барысында оның тиімді жолдарын іздеу, қайта түлету, бүліну, ластану жолдарынан сақтау және қорғауды жүзеге асыру. Табиғат қорғауға ғылыми тұрғыда бағытталған халықаралық, мемлекеттік және қоғамдық ауқымдағы іс шаралар жатады.
Соңғы жылдары жер шарында барлық табиғат қорлары бұрын-соңды болмаған антропогендік өзгерістерге ұшырап отыр. Олардың ең бастысы- әлемдік климаттағы өзгерістер. Күн мен жел энергиясы сарқылмайтын қор болғанымен, өнеркәсіптік қарқындап дамуына байланысты ауаға зиянды газдар, шаңдар көтеріп, адамдардың денсаулығына қауіп төндіруде. Бұл апатты құбылыстар өнеркәсібі шоғырланған ірі қалаларда өріс алып отыр. Ауа кеңістігінің ластануы Дүниежүзілік мұхиттар мен теңіздерге де өз ықпалын тигізуде.
Өркениетті елдер сияқты біздің республикамызда да табиғат қорғауға көп көңіл бөлініп отыр. 1997 жылы қоршаған ортаны қорғау туралы заң қабылданды. Заңның негізгі мақсаты еліміздің табиғатын қорғау мен оның байлығын халық қазынасы ретінде болашақ қрпақтардың салтанатты өмір сүру үшін сақтау.

Табиғатты тиімді пайдаланудың әлеуметтік-экономикалық маңызы
Экология мен табиғат қорғау ғылымдары бірін-бірі толықтырып отырады. Экология ғылымы табиғатты тиімді пайдалану мен қорғаудың ғылыми-теориялық негізін жасайды. Сонымен бірге табиғат ресурстары мен оның құрауыштарында экологиялық факторларды қоршаған ортамен және адамның іс-әрекетімен байланыстыра отырып зерттеп, оны жүзеге асырудың негізгі тұжырымдары бекітілді. Ал табиғат қорғау ғылымы-экология ғымымының негізгі тұжырымдарын жүзеге асыратын мемлекеттік немесе қоғамдық игі істер жиынтығы. Экология мен табиғат қорғау апаттарына жол бермейді. Нәтижесінде, табиғат ресурстарын тиімді пайдалану мен оны қорғаудың жоспары жүзеге асады. Сондықтан «табиғат қорғау» ұғымының мәні зор. «Табиғат қорғау» ұғымына жақын «қоршаған ортаны қорғау» ұғымы да жиі қолданылады. Ол адам баласының қоршаған табиғи ортаны әлеуметтік-экономикалық тұрғыда қорғаудың жиынтығы. Ал табиғатты тиімді пайдалану-табиғат ресурстарын пайдалану мен оны қайта түлетүдің ең ұтымды әрі адамға пайдалы технологиясы.
Адам баласы табиғатты қорғау үшін оның заңдылықтары мен негізгі ұстанымдарын білуге міндетті:
1. Биосфера шегінде барлық тірі организмдер бір-бірімен байланысты және қарым-қатынас жағдайында ғана тіршілік етуге бейімделген. Бұл байланыстардың біреуінің бұзылуы табиғаттағы тепе-теңдікке өзгерістен әкелуі мүмкін. Сондықтан адам баласы әрбір табиғат құрауыштарының орта мен табиғи экожүйедегі ролін білуі тиіс.
2. Табиғатта ешбір зат жоғалып кетпейді. Егер адам баласы жаңа бір затты дүниеге әкелсе оны жоюдың да жолын ойлауы керек. Ол зат табиғи айналымға түсуі тиіс. Мысалы: адам полиэтиленді ойлап тапты. Полиэтилен табиғатта айналымға түспейді. Себебі, оны ыдырататын редуцент яғни бактерия жоқ. Осыдан барып жер бетінде қоқыстар көбеюде.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Д.Шардарбеков «Алматы облысының экологиялық жағдайы» Алматы 2000.
2. Бейсенова Ә, Шілдебаев Ж «Экология» Мектеп баспасы. 2002.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
1. Табиғатты тиімді пайдаланудың әлеуметтік-экономикалық маңызы
2. Табиғатты қорғауды жүзеге асырудың негізгі бағыттары.
Қорытынды
Әдебиеттер ... адам ... ... тынысы әрі таусылмас қазынасы.
Адам ... ... ... біте ... ... қажетті
азық қорын алады. ... түр ... ... ... табиғат
ресурстарын тұрпайы күйінде пайдаланып келді. Бертін келе, ... үй ... мен ... өсімдіктерді баптап өсіріп,
жануарлардың кейбір түрлерін қолға үйретті.
Табиғат ... ... ... ресурстарын пайдалану
барысында оның ... ... ... ... ... бүліну, ластану
жолдарынан сақтау және қорғауды ... ... ... ... тұрғыда бағытталған халықаралық, мемлекеттік және ... іс ... ... ... жер ... барлық табиғат қорлары ... ... ... ұшырап отыр. Олардың ең ... ... ... Күн мен жел ... ... болғанымен, өнеркәсіптік ... ... ... ауаға
зиянды газдар, ... ... ... денсаулығына қауіп
төндіруде. Бұл ... ... ... ... ... өріс алып отыр. Ауа ... ... ... мен ... де өз ... тигізуде.
Өркениетті елдер сияқты ... ... да ... көп көңіл бөлініп отыр. 1997 жылы қоршаған ортаны ... заң ... ... ... ... ... табиғатын
қорғау мен оның байлығын ... ... ... ... ... өмір сүру үшін ... ... пайдаланудың әлеуметтік-экономикалық маңызы
Экология мен табиғат ... ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану мен қорғаудың
ғылыми-теориялық негізін жасайды. Сонымен ... ... ... оның ... ... ... ... ортамен
және адамның іс-әрекетімен байланыстыра отырып зерттеп, оны ... ... ... ... Ал табиғат қорғау ғылымы-
экология ... ... ... ... ... мемлекеттік
немесе қоғамдық игі ... ... ... мен ... қорғау
апаттарына жол бермейді. Нәтижесінде, табиғат ресурстарын ... мен оны ... ... жүзеге асады. Сондықтан «табиғат
қорғау» ұғымының мәні зор. ... ... ... ... ... ... ... да жиі қолданылады. Ол адам
баласының ... ... ... ... тұрғыда
қорғаудың жиынтығы. Ал табиғатты ... ... ... мен оны қайта түлетүдің ең ұтымды әрі ... ... ... ... ... үшін оның ... мен
негізгі ұстанымдарын білуге ... ... ... ... тірі ... ... ... қарым-қатынас жағдайында ғана тіршілік етуге бейімделген.
Бұл байланыстардың ... ... ... ... ... ... ... адам баласы әрбір табиғат
құрауыштарының орта мен табиғи ... ... ... ... ... ... зат жоғалып кетпейді. Егер адам ... ... ... ... ... оны ... да жолын ойлауы керек.
Ол зат ... ... ... ... ... адам ... тапты. Полиэтилен ... ... ... оны ... редуцент яғни ... жоқ. ... жер ... қоқыстар көбеюде.
3. Заттардағы барлық өзгерістер энергия жұмсау мен жүзеге ... ... ... заңы ... ... ... Сол үшін
адам баласы табиғатты ... ... оны ... мен қайта
түлетуді үйлестіре отырып, адам мен табиғаттың ... ... ... ... мен ... ... ұзақ ... даму эволюциясының жемісі. Сондықтан адам баласы ... ... Ал ... жағдайда қайтымсыз ... алып ... ... ... ... табиғат қорғау
ғылымы алдында бірнеше маңызды міндеттер тұр:
• өндірісті, өнеркәсіпті және ... ... ... ... ... ең аз ... ... керек;
• өндірісті пен өнеркәсіп ... ... ... баласы мен табиғат ... ... ... ... ... ресурстарын игеру кезінде оның қоршаған ... ... ... ... ... ... ресурстарын сорл қалпында ... ... ... сая ... мен ... да ... ... көбейту қажет;
• қоршаған орта мен адам ... ... ... ... қауіпсіздік шаралары қадағаланып отырады.
Табиғат қорғаудың міндеттері мен ... ... ... ала ескерту және нақты ... ... ... анықталады.
Алдын ала ескерту шаралары белгілі бір ... ... ... оны ... мен қалпына келтіруді ... ... ... ...... ... ... бүлінген немесе ластанған, жарамсызданған обьектіні
қалпына ... ... жою ... ауаның ластануы, топырақ эрозиясы, орманның қырқылуы т.б.
Табиғатты қорғаудың тағы бір ... ... ету. Ол ... және ... ... ... өмір
сүруі үшін адамның ... ... ... және ... ... ... Оны ... асыратын Қазақстан
Республикасының Конституциясы және табиғат ... ... ... ... ... негізгі бағыттары.
Табиғат қорғаудың негізгі бағыттарын білу ... ... ... ... ... ... қарастарсақ:
1. Жекеленген өндіріс орындары мен өнеркәсіптерді, ... ... ... заманғы ғылым мен ... ... ... аз ... немесе қалдықсыз
технологияны енгізу;
2. Экологиялық заңдардың орындалуын ... ... Ірі ... ... кешендерін т.б. обьектерді ... ... ... ... қорғау мәселелерін шешу жолдары, оның ... ... үгіт ... және ақпарат жүйесін ұйымдастыру.
Жоғарыда аталған ... ... ... әрбір азаматтың
міндеті мен борышы болып ... ... ғана біз ... жеріміздің
табиғатын өз қалпында сақтап ... ... ... ... ... ... экологиялық саясаты өндiрiстi экологияландыруға бағытталған.
Қоршаған ортаны қорғау шешiлу нәтижесi экономиканың барлық салаларына,
сондай-ақ мемлекеттiң ... және ... ... ... ... ... ... табылады. Әлеуметтiк-экономикалық қайта
өзгерістердiң күллi жетiстiгi қоршаған ортаны қорғау және ... ... ... мемлекеттiк саясатқа тiкелей байланысты.
Республикада қоршаған ортаның жағдайы қанағаттанғысыз ... отыр ... ... және ... ... ... денсаулығына керi әсер
тигiзуде. Бұл факторларды өнеркәсiптiк және ... ... ... ағын ... ... ... едәуiр күшейте түсуде.
Елде ескiрген технологиялардың болуы ластайтын заттарды қоршаған ортаға
тастаудың жақын арада азаймайтынын болжауға негiз болады.
Экономика ... ... ... мен ... ластанған заттарды
қоршаған ортаға шығару мен тастау көлемiн бiр деңгейде ұстап ... ... ... тиiс. ... ... дамыту, қала құрылысы және
басқа да ауқымды кез келген салалық бағдарламаны әзiрлеу ... ... ... ... бағалау мәселелерi қаралуы тиiс. Осылайша, қоршаған
ортаны ... ... ... ... ... жүзеге
асырылуы тиiс.
Қоршаған ортаның сапасын тұрақтандыру, қоғамның барабар қажетiне орай,
табиғатты пайдалану процесiн реттеу үшiн, ... өсуi ... ... ... және ... ... ... қажет әрi
қарай осы шарттарды сақтай отырып, қоршаған орта объектiлерiн ... ... ... ... ... түрде жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... талаптарға сәйкес
келтiрудi сөзсiз талап етедi.
Экономика мен экологияның ортақ мүдделерiн барынша жақындата түсу үшiн
экспорттық ... ... ... ... ... ... ... мейлiнше аз пайдаланатын, қоршаған ортаға мейлiнше аз
залал келтiретiн өндiрiстердi құру ... ... ... кешендi түрде шешу үшiн қоршаған
ортаны нормадан артық, ластайтын кәсiпорындар үшiн міндетті ... ... ... ... стандарттардың ИСО сериясы 14000 және ИСО
сериясы 9000 "Сапа менеджментiнiң ... ... ... ... ортаны басқару жүйесi ИСО сериясы 14000 пайдалану табиғатты
қорғау ... ... ... ... ұтымды пайдалануды
ынталандыруға, өнеркәсiп кәсiпорындарының ... ... ... ... пен ... өнiмдерi бойынша ... ... ... ... кiруге ықпал етедi.
Жоғары технологиялы өнiмдерге, тауарларға, ... ... ... даму ... ... салмақтың аз түсуiн
қамтамасыз етедi.
Барлық экономикалық iс-әрекетте табиғат ресурстарын ... ... ... тиiс. ... технологияларды мемлекет марапаттауы тиiс.
Әуе бассейнi. Республика ... әуе ... тым ... ... мұнай өңдеу және химия ... ... және ... жол ... зиянды заттарды
шығаруынан, сондай-ақ қоспаларды сейiлтетiн қолайсыз ... ... ... ... әуе ... ... ... көлiктерiн
пайдаланудың да үлесi аз емес.
Қоршаған табиғи ортаға керi антропогендiк әсердi болдырмау әрi ... жою, ... ... өміp cүpуi ... ... үшiн ... ... экологиялық жағдайды шынайы, нақты және ... ... ... ... ғана ... орта ... ... жөнiнде негiзделген
шешiмдердi қабылдау мүмкiн болады.
Ғаламдық әлеуметтiк сипаттағы қауiпсiздiк проблемалары мұнай ... ... ... ... ... ... 1999 жылдың басында 90
млрд. тоннаға дейiн ... ... Бұл ... мұнай өңдеу өнеркәсiбi өндiрiсте
жаңартылмайтын шикiзат көздерiн пайдаланатынын, ол ... ... күн ... ... озон қабатының ыдырауына, булану әсерiнiң
күшеюiне, Жердiң атмосфера ... ... ... әкеп ... ... ... ... шешу бiрiншi кезекте шикiзатты үнемдi пайдалануға
әкелетiн барынша қайта өңдеудi талап етедi. Қазақстан Республикасы ... ... ... бу ... ... ... сату ... елге жол ашу бүгiнгi күнi нақты шындық деуге
болады.
Су ... ... ... су ... ... ... Су ... өндiрiстiң мұнай-химия, машина жасау
салалары мен ... ... ... шығарылған шайынды сулармен
бiрге негiзгi ластанулар құйылады.
Қазақстанда бар ... және ... ... ... көршi
елдердiң өткiр мұқтажын ескере отырып, трансшекаралық суларды пайдалану
проблемаларының ... ... ... ... ... Қырғызстан, Өзбекстан аумағынан құйылатын өзен сулары бiздiң
елдiң аумағына ластанып келедi. Осы ... ... Су ... ... ... ... қосылмаған. Осы елдермен екi
жақты шарттарда бұл мәселелер ... ... оған ... және ... су ресурстарының ластануын ... ... қосу ... ... ... сулар мен қоршаған ортаны ластаудың көзi болып
табылады, оларды кәдеге жарату мен ... ... ... жоқ. ... ... - 4,0 ... км-дi құрайды, су қоймаларына қайтарылатыны -
2,0 ... ... ... ... ... тарала ағады немесе жоғалады.
Су ресурстарын қорғау және тиiмдi пайдалану үшiн:
шетелдiк және отандық озық ... ... ... ... ... ... ... мен ластануын болдырмау жөнiндегi
тәжiрибенi пайдалану;
қолдағы шаруашылық күшiн, кадрларды, жобалау және ғылыми ... аса ... ... суды қажетсiнетiн өндiрiстердi дамыту қарқыны
мен көлемiн шектеу;
суды сақтау технологиясын, суды пайдаланудың айналымды және ... ... ... өнiм ... ... үлестiк су тұтынуды азайту
шараларын жүзеге асыру;
суды пайдалану аясында суды ... ... ... су ... суды ... және суды ... қазiргi құралдарымен жабдықтау;
сулар мен сарқындыларды қатаң нормалау және кейiннен сарқындыларды
нормалаудан жоюға ... ... ... ... әзiрлеу қажет.
Жаңа кәсiпорындарды салуды су объектiлерiне ластайтын заттар ... ... ... ... ... ... игеру. Ел өңiрлерiндегi ... ... аса ... және ... ... оның ... ... және
радиоактивтi қалдықтарды игерудiң жүйесi жасалмаған, тұрмыстағы қалдықтарды
жинау, сақтау, ... ... мен ... ... жүйесiнiң жетiлмеуi табиғи
ортаның ластануына әкеледi.
Осыған байланысты қалдықтар өндiрiсi мен оларды пайдалану мониторингiн
жүзеге ... ... ... ... қалдықтарды көмудiң әсерiн бағалау
қажет.
Ресурс-энергия сақтау технологиясын белсендi ... ... ... ... және ... жөнiндегi қызметтi ынталандыру қажет.
Өнiмдi пайдалану кезеңiн экологиялық сертификаттау және төлемдердi
жетiлдiру ... түзу мен iске ... ... пен ... ... ... тұйық технологиялық циклін
жасауда бәсекеге қабiлеттi өнiмдi өндiруге, ... ... ... әрi онымен бiр мезгiлде қоршаған ортаға түсетiн салмақты ... ... ... адам ... ... ... ... өмір
үруі мүмкін емес. Сондықтан табиғат қорларын ғылыми ... ... ... ... және ... ... ... қойылуы тиіс.
Табиғат заңдарында көрсетілген ... мен ... ... азаматтың міндетті борышы. Табиғат қорғау және ... ... ... ... ... қорғаудың
алдына қойған мақсаты мен міндеттері айқын. Табиғат қорғауды ... үшін оның ... ... ... ... білу
әрбір азаматтың борышы болып саналады. Сондықтан осы ... ... ... ары ... өз ... ... нұр ... нұр болар еді.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Д.Шардарбеков «Алматы облысының экологиялық жағдайы» Алматы 2000.
2. ... Ә, ... Ж ... ... ... 2002.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық туризмнің дамуы7 бет
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Атмосфералық ауа гигиенасы14 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Италия11 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Мемлекет басшысы Н. Назарбаев Қазақстан Республикасында тіркелген шетелдік дипломатиялық корпуспен кездесу өткізді..4 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь