Су қорын экономикалық бағалау

Су ресурстарын экономикалық бағалау: су тұтынушы өндіріс күштерін тиімді орналастыру; суды қорғауға, үнемдеп тиімді пайдалануға экономикалық ынталандыру және оны ұлттық байлық құрамында есептеу үшін қажет болады.
Су ресурстары өзен.су жүйесінде қалыптасады. Суды басқа аудандардан әкелетін су шаруашылық аудандарында шеткі шығын шамасы (З ) су тасымалдаушы құрылым шығыны мен (И ) алынатын суға шығындарды (Q •З ) пайдаланылатын су ресурстарының көлеміне (Q ) қатынасымен анықталады.
З = ,
мұнда: З , З . су әкелетін және су алынатын аудандарда суға шеткі шығын; Q = Q + Q . су ысырабы қоса есептелген тасымалданатын су көлемі. Іс жүзінде кейде тасымалданатын су көлемі пайдаланылатын көлеміне тең болады (Q = Q ). Мұндай жағдайда шеткі шығын су алынатын аудандағы шама бойынша ысырап пен тасымал шығынын ескеріп анықталады.
З = З ,
мұнда К . су тасымалдаудың пайдалы коэффициенті.
Су үнемдеу шараларын мысалмен қарастырайық. Ең тиімдісін таңдау үшін су үнемдеудің төрт нұсқасы бар делік:
        
        Су қорын экономикалық бағалау
Су ресурстарын экономикалық бағалау: су тұтынушы өндіріс күштерін
тиімді ... суды ... ... ... ... ... және оны ... байлық құрамында есептеу үшін қажет болады.
Су ресурстары өзен-су жүйесінде қалыптасады. Суды ... ... су ... ... ... ... ... (З) су
тасымалдаушы құрылым шығыны мен (И) ... суға ... ... су ... көлеміне (Q)
қатынасымен анықталады.
З=,
мұнда: З, З – су әкелетін және су алынатын аудандарда суға ... Q= Q+ Q – су ... қоса ... ... су
көлемі. Іс жүзінде кейде тасымалданатын су көлемі пайдаланылатын көлеміне
тең болады (Q = Q). Мұндай жағдайда ... ... су ... ... бойынша ысырап пен тасымал шығынын ескеріп анықталады.
З= З,
мұнда К – су тасымалдаудың пайдалы ... ... ... ... ... Ең ... таңдау үшін
су үнемдеудің төрт нұсқасы бар делік:
32
Су үнемдеудің тиімді ... ... |I |II |III |IV ... ... | | | ... | | | | ... |4,2 |5,0 |8,5 |10,0 ... | | | | ... | | | | ... ... | | | ... ... |9,5 |9,5 |9,5 |9,5 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... суға |6,0 |6,0 |6,0 |6,0 ... ... | | | | ... | | | | ... (С + ЕК) ... ... ... жүргізілген.
Таңдаулы нұсқаулар су үнемдеуге жұмсалатын тікелей шығындарды екі ауданнан
алынатын судың шеткі шығындарымен ... ... ... ... ... азайту, су қоймасындағы судың булануын кеміту немесе
суды пайдаланушыларға сусыз технологияны қолдану арқылы суды үнемдеуге қол
жеткізуге болады.
Қарастырылған ... ... ... үшін 1-3 ... бойынша су үнемдеу
шығындары тиімді, ал 4-нұсқада тиімсіз. ... ... үшін 1-2 ... суды ... шығынын неғұрлым көп кездесетін ластаушылар бойынша
анықтау қажет. ... ... ... ... қойылатын қатаң талап ел көп
қоныстанған аудандарда, осыған сәйкес шеткі шығын шамасы да, ... ... ... ... ... ... ... бағасы өндіріс күштерін орналастыруға едәуір
ықпал етеді. Суға шеткі ... ... ... алдымен су көп тұтынатын
өндірісті орналастыру ауданы анықталады, ал рента шамасына қарап тиімді ... ... ... суды көп ... ... химия өндірісін орналастыру
керек делік. Ол үшін жеке ... су ... ... ... шамасын
анықтайды.
33
Талдықорған облысында ол – 12,8 тиын, Павлодарда – 13,6 ... – 20 ... ... ... есептемегенде өнімнің бір өлшеміне жұмсалатын шығын
120 теңге. Өнімнің бір өлшеміне 200 м таза су ... ... ... ... бір ... ... ... шығын 120 +
(12,8 · 200) = 145,6 теңге.
Павлодар облысында ... ... ... 117 ... болса, суға
жұмсалатын шығынмен қоса есептегенде 117 + (13,6 · 200) = 149,2 ... – 110 + (20 · 200) = 150 ... ... ... Суға ... ... өндірісті Жезқазғанда орналастыру тиімді, ал суға
кететін шығынды есептесек, ... ... ... ... ... Табиғат ресурстарын рентамен бағалаудың басқа
әдістерге қарағанда ... бары ... ... ... ... екі ... ... дифференциялдық тиім және ... ... тиім ... ... кез ... саласында пайда
болуы мүмкін. Табиғат пайдалану салаларының ... кез ... тиім ... ... Оны су ресурстарын пайдалануға
байланысты алуға болатын тиімнен байқауға болады. Мұнда, әсіресе, ... ... ... ... ... өте ... шамада
ауытқиды. Мысалы, өзеннің суы мол жылы көбірек тиім ... ... ... ... ... ... ... факторға байланысты тұрақты ... ... ... ... ... ... тиім алынбай, ол тұрақсыз
жылдық немесе маусымдық сипатта болса, онда ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылатын су қоймасын алайық.
Гидрологиялық жағдайға байланысты су көлемі, соған ... суды ... ... әр түрлі болады. Суарылатын аудан 1000 га, 1 ц күріштің ...... 1 ... жұмсалатын шығын 600 тг деп алсақ, дақылдың ... ... ... әр ... ... су берудің оңтайлы көлемін таңдау
|Жыл |1 |2 |3 |4 |5 |6 |
|1 м су | | | | | | ... |0,15 |0,12 |0,11 |0,10 |0,09 |0,08 ... | | | | | | ... | | | | | | ... су | | | | | | ... |20 |30 |20 |20 |30 |20 ... (мың | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |
|1 |0,15 |
| |0,15 |
І |140 |140 |140 |140 |120 |90 |70 |50 |20 |64200 | |ІІ |140 |140 |140 ... |120 |70 |20 |20 |51700 | |ІІІ |140 |120 |120 |120 |120 |90 |70 ... |79920 | |
3-нұсқада екінші жылы – алтыншы ... ... жылы – ... жылы – ... ... суды ... шығарылады. Жылдық су
пайдалану 70 мың м-ге ... ... және осы ... ... ... ... сақталады. Уақыт факторын ескеріп экономикалық бағалау 79 920
теңге болады. Сонымен, ... ... ... ... байланысты:
алғашқы жылдары көп пайдалану; біркелкі пайдалану; алғашында ... ... ... ... ... айта ... ... заманғы жағдайда суды пайдалану мен суды
тұтыну ұғымдарының арасына нақты шекара қою қиын ... ... ... ... бұл ... суды ... ... жалпы
атаумен аталатын болды. Пайдаланылатын судың сапасы мен оған ... суды ... ... ... болады. Халық суды ең тұрақты
түрде әрі судың ең жоғары сапалысын (жер асты көздерінен немесе ластанбаған
су ... және ... ... ... ... ... түрде
пайдаланылуы үзіліссіз жұмыс істейтін жылу өнеркәсіп кәсіпорындарын қажет
етеді. Суарылатын жер ... мол ... ... өсіп-өну кезеңі
(вегетационного периода) ішінде қажет етсе, су ... мен сал ... ... ... ... ... – балықтың уылдырық шашу уақытында
қажет етеді. Балық шаруашылығы үшін таза су қажет, ал ... ... ... және сал ... ... ... немесе сапасыз болуының
маңызы жоқ. Осылайша, халық шаруашылығындағы әр ... ... ... ... ... ... және сапасына қоятын талаптары әр қилы
болғандықтан бұл суды ... ... және суды әр ... ... ... қиындықтарды тудырады. Геологиялық ауқымда
құрғақтағы су мен теңіз суының арасындағы тепе-теңдіктің (баланстың) жиі
бұзылатынын байқауға ... ... ... ... көптеген жағдайларда
планетадағы климаттың өзгерісімен байланысты ... Жер ... және ... ... флуктуациясын, өсімдер өзгерісін, қар және мұз
жамылғыларының ... ... ... ... ... қайталанатын
құрғақтағы ылғалдың режимін байқауға болады.
40
Пайдаланған әдебиеттер:
1. «Дүние» кітабы. Астана 2005.
2. Мамыров Н.Қ., ... М.С., ... Е.М. ... пайдалану
экономикасы». Алматы 2005.
3. «Дүние» кітабы. Астана 2004.
4. Үпішев Е.М., Мұқаұлы С. «Табиғатты пайдалану және ... ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның өндірістік қорлары жайлы ақпарат44 бет
Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуының 2008 жылғы 1 тоқсандағы қорытындылары94 бет
Қызылорда облысының жер қорын ауыл шаруашылығында тиімді пайдаланудың экономикалық-географиялық мәселелері76 бет
"Delphi ортасымен танысу."26 бет
"жануарлар ресурстарын қорғау шаралары"6 бет
"Кинопарк 7 Ақтөбе" деректер қорына навигациялық тәсілдерді қолдану20 бет
"Қоршаған ортаны қорғау."9 бет
Access бағдарламасын меңгеру82 бет
Delphi және мәліметтер қоры100 бет
Delphi және мәліметтер қоры сервері31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь