Дүние жүзі елдерінің қазіргі көлік жүйесі

Жоспар
І. Кіріспе

ІІ.Негізгі бөлім:
1.Көлік географиясының жалпы сипаттамасы, негізгі көлік түрлері
2.Дүние жүзі елдерінің қазіргі көлік жүйесі
3.Қазақстанның көлік географиясы

ІІІ. Қорытынды
IV.Пайдаланылған әдебиеттер
        
        Жоспар
І. Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім:
1.Көлік географиясының ... ... ... ... жүзі ... ... көлік жүйесі
3.Қазақстанның көлік географиясы
ІІІ. Қорытынды
IV.Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Көлік шаруашылық саласының үшінші ... ... ... ... және ... ... бөлінісінің материалдық негізін
құрайды.Барлық байланыс жолдары,көлік кәсіпорындары мен көлік құралдары
дүниежүзілік ... ... ... ... дамытудың әсіресе аумағы
өте үлкен елдер үшін маңызы ... ... ... ... бұл ... көп ... ... техникалық революция көліктің
барлық түрлерінің қарқынды дамуына ... ... ... жылдамдығының
артуынан,олардың жүк көтеру және тасымалдау мүмкіншіліктерінің кеңеюінен
айқын көрінеді.Көлік қатынасы «Үлкен жетілік» ... ең ... ... ... ... мен ... ... жүйесі жолдардың жиілігі мен
сапасы, жүк айналымының мөлшері жөнінен Батыс ... ... мен ... ... ... ... бойынша осы заманғы көлік жүйелері те
жекелеген елдерде ғана жоғары дамыған, ал көпшілік елдерде ат ... жүк тасу әлі де ... кең орын алып ... ... сияқты
елдерде теміржол мүлдем жоқ.Сол сияқты, Парсы шығанағы жағалауындағы мұнай
өндіруші ... мен ... ... Кариб теңізі алабындағы кейбір елдерде
де теміржол жоқ.
1.Көлік географиясының жалпы сипаттамасы, негізгі
көлік түрлері
Барлық көлік ... ...... ... деп ... жүзі ... мен аймақтарында көлік жүйесінің арақатынасы әр түрлі.
Өнеркәсібі дамыған мемлекеттердің ... ... ... өте ... ... ... ... түрлері кездеседі. Көлік жүйесінің жоғары деңгейде
дамуы, әсіресе АҚШ, Франция, Жапония, Ұлыбритания ... ... жүк ... 85%-ы осы ... ... ... ... Еуропа
елдеріне теміржолдағы жүк тасымалының 25 %-ы, теңіз көлігі мен ... ... 35%-ы ... ... ... жүйесі шаруашылықтың аумақтық құрылымын көрсетеді.
Мұндай жолдар ... ... ... ... ... аймақтарымен
байланыстырады. Сонымен бірге плантациялық шаруашылықтар және портты
қалалармен байланыстыру ... де ... ... ... ... мұнда көлік жүйесінің техникалық деңгейі төмен.
Дүниежүзілік көлік түрлері дамуының жарқын көрінісі ретінде контейнерлік
көлік жүйесінің қалыптасуын ... ... ... өзінде маңызды
жүктердің 40 %-дан астамы ... ... ... Дүниежүзілік
«контейнерлік көпірлерді» теңіз көлігі, теміржол тізбегі мен автомобиль,
теміржол ... ... және өзен ... ... көлік жүйесі ішіндегі ең арзаны
болып, теңіз көлігі саналады. Дүниежүзілік жүк тасымалының 62%-ы осы ... ... және ол ... ... ... арасындағы тасымалдың 80 %-
ын қамтиды.
Дүниежүзілік теңіз сауда флотындағы кемелердің жалпы ... ... ... ... елдердің туы астында тіркелген. Оның ... кеме жүзу ... ... ... ... ... астында).
1/5-і дамушы елдерге, ал қалғандары постсоциалистік ... ... ... сауда флотының жетекші елдері: Либерия, ... ... АҚШ, ... Қытай. «Ыңғайлы тулар» астындағы ... ... ... ... т.б.) жүк ... ... құнын 3
есеге жуық арзан тасиды.
Негізгі теңіз жолдары: Атлант, Тынық және Үнді ... Тек ... ... жүк ... 50%-ға ... ... Бірақ кейінгі
жылдары жүк тасымалы Тынық мұхитта да қарқынды дамып келеді (Жапония және
Жаңа индустриялды ... жүк ... ... ... мұнай және мұнай өнімдері алады.
Олардың үлесіне 1 млрд т жүк ... ... Ірі жүк ... ... қалыптасады да, ол ... ... ... ... ... ... тасу ... жүктер арасында бірінші орынды алады.
Темір кенін теңіз көлігімен тасымалдау жылына 340 млн т-ға жетті. ... ... ...... және ... жүзі ... ... теңіз көлігінің маңызы зор(жылына 250 млн т- ға
жуық).Тасымалданған ... ... ... ... дамушы елдерге
жөнелтіледі.Дүниежүзілік ірі порттар (жүк айналымы бойынша) ... ... ірі ... ... ... бар ... ... болып
саналады.Мысалы,дүние жүзіндегі ең ірі порттардың бірі ... жүк ... 2/3-ін ... әрі ішкі ... ... ... құрлықтың басқа да елдеріне
тасымалданады.
Теңіз ... ... ... өте ... ... және ... ... жүзіндегі жүк тасымалының ең күрделі аймағы Ла-
Манш арқылы тәулігіне 500 кеме өтсе,ең ірі Суец ... ... ... ... 50 ... ... елдерде теңіз көлігімен қатар өзен
көлігінің де ... ... кеме ... ... мен өзен ... ... (АҚШ ),Ұлы канал (Қытай) ,Волга-Балтық су жолы (Ресей)
Рейн-Майн-Дунай су жолы ... ... ... ... ... ең ... теміржол желілерінің ұзындығы -1,2млн км.Ең ұзын ... ... ... ... ... ... ... (90 мың
км)және Ресей (86 мың км) .
Батыс Еуроада теміржол желілерінің тығыздығы өте жоғары(Бельгияда 100 ... ... 100 км ... келеді).
Дамушы елдерде теміржол желісінің жиілігі экономикасы дамыған елдерге
қарағанда әлдеқайда ... ... бір ... мен ... ... тұрақты қатынас жоқ.
ХХ ғасырдың соңында жоғарғы жылдамдықтағы теміржол желілері көбейіп
келеді.Мұндай теміржолдарға ... ... ... ... ... аралдары арқылы өтетін теміржол желілері
жатады.Электрлендірілген теміржол Ресейде ... ... ... жүзі ... ... ... алады).АҚШ-та теміржолдардағы бүкіл
жұмыстың 90%-ын тепловоздар орындайды.Жапония мен Батыс Еуропа елдерінде
электр күшімен істейтін теміржолдардың ... 50%-ды ... ... ... ... ... ... жүзінде автомобиль жолы өте тез
дамып келеді.Оның жалпы ұзындығы-24млн км.Соған байланысты көліктің ... рөлі ... ... ... ... ... 80%-ын қамтиды,сонымен бірге орта және жақын қашықтықтағы жүк
тасымалында (өте ... жол ... ... ... ... ... паркі 0,5млрд автомобильді құрайды.Бұлардың 80пайызы экономикасы
дамыған елдердің үлесінде.
Жүк және ... ... ... ... маңызы
зор.Белгілі шосселік жолдарға Сахара (Африка) арқылы өтетін жол, Атлант
мұхиты мен Тынық ... ... ... және АҚШ пен ... ... ... жатады.Сонымен қатар Солтүстік және
Оңтүстік Американы ... ... ... Трансамазоналық
шоссемен байланысқан.
Экономикасы дамыған елдерде жүк тасуда автомобиль көлігінің ... пен ... ел ... ... тасылатын жүктің 25%-ы,Ұлыбританифяда
80%-ы көліктің осы түрінің үлесінде.Дамушы елдерде автомобиль көлігінің
үлесіне ел ... жүк ... 1/3-і ... ... энергетиканың дамуына сәйкес мұнай және газ
құбырларының арақатынасы өзгеріп отырады.Сонымен қатар ... және ... ... ... таситын құбыр көлігі пайда бола
бастады.Олармен, негізінен, көмір және темір кендері тасымалдпнады.
Дүние ... ... ... ... кездегі жалпы ұзындығы 400мың км-
ден астам, ал газ құбыры желісінің ... одан да көп ... ... ... ... ... ... (өзіндік құны) үш
есе арзан және онымен ... жүк ... ... бұл ... ерекшелігі ол жүкті тасымалдауда тұрақты
және сенімді ... ... және ... ортаны ластамай.
Солтүстік Америкада құбырлар мұнай мен газды өндіретін аудандардан
құрлықтың ... ... ... тартылған.Батыс Еуропада олар
теңіз порттарынан өнеркәсіпті орталықтарға және құрлықтың ... ... ... ең ірі ... ... Дружба-Ресей-Батыс
Еуропа(5,5мың км), Канададағы Редуотер-Порто-Кредит (4,8мың км),т.б.
жатады.Америкалық ... ... өнім ... құбырының
ұзындығы-2,5мың км.
Су асты құбыр желілері Жерорта теңізі түбімен Трансжерортатеңіздік газ
құбыры тартылған.Мұндай құбырлар Мексика шығанағы мен ... ... ... ... ... ... әрі ... көліктердің бірі. Оның
халықаралық жолаушы ... ... ... ... ... сонымен қатар басқа ... жете ... ... ... алатындығымен ерекшеленеді.
Дүние жүзіндегі ең ірі әуе паркі АҚШ-та шоғырланған.Одан басқа ірі әуе
ұшақтарының ... ... ... Австралияда және Германияда
байқалады. Халықаралық әуе байланысына 1мыңнан астам әуежай қатысады. Тек
Еуропада ... саны 400-ге ... ... жүзі ... ... ... ... аймағында көліктің барлық түрлері дерлік жақсы дамыған деуге
болады. Алайда олардың орналасуы ... жүк және ... ... біркелкі емес. Бұл жағдай республика аумағының өте ауқымдылығымен,
табиғат жағдайының кейбір ерекшеліктеріне, ... ... ... ... ... және әлеуметтік деңгейіне тәуелді. Көлік
түрлерінің көлік жүйесіндегі орны ... ... ... анықталады.
Оның көрсеткіштері тасымалданған жүк (млт т) пен жолаушының (млн адам)
санымен және жүк пен ... ... ... ... ... оған ... өзіндік құн, көліктің жылдамдығы, жүк ... ... ... ... жұмысына тигізетін әсері ескеріледі.
Ресейдің ірі транспорттық орталықтары Мәскеу және ... ... ... ... жол ... ... Оның жүк
айналымындағы үлесі 36 %.Темір жолмен, негізінен, тас ... ... ... кен, орман ағашы, тыңайтқыштар, астық және алыс қашықтыққа
жолаушылар тасымалданады.
Темір жол транспорты жүк айналымы ... ... ... ... (газ құбырлары 151 мың км, мұнай құбырлары 61 мың км). ... ... ... тез әрі ... мұнай, газ және оларды өңдеуден
алынған өнімдер тасымалданады.
Теңіз транспортының негізгі маңызы ... ... ... жүк
тоннасы бойынша 7-і орында. Баренц теңізі Ресейдің ең шеткі теңізі.
Автомобиль транспортымен барлық жүктердің 23 %-ы ... ... 0,9%). ... ... бар ... ... ... 753
мың км.
Осы тұрғыдан алғанда Ресей көлік жүйесінде теміржолы көлігі ... ... ... ... жалпы ұзындығы 148 мың км, 86 мың км жол
жалпыға бірдей қолданысқа ие, оның 42 мың км-і ... ... ... 40%-ы, ... ... 50%-ы осы ... түріне тиесілі.
Теміржол жиілігі еуропалық бөлікте өте ... ... Оның ... ... ... негізгі бөлігі Мәскеу қаласы болып ... Одан ... ... 11 ... ... ... Еуропалық шеңберден шығысқа
қарай ендік бағыттағы бірнеше жол тораптары ... ... ... ... ... ... сирейді. Олардың ең ірілері: Транссібір,
Ортасібір және Оңтүстіксібір тораптары. Бұл ... ... ... жері ... өтеді.
Соңғы жылдары жоғары жылдамдықтағы жол тораптарын салу қолға алынуда. Бұл
жоба Мәскеу–Санкт-Петербург ... ... ... ... ... ... жолаушы тасымалына арналған. Пойыз жылдамдығы сағатына 300-350 км-ге
дейін ... екі ... жол ... 2-2,5 ... ... ... Жобаның жалпы құны 8 млрд АҚШ доллары ... ... ... ... ... уақытша тоқтап тұр.
Теміржолдар салу барысында топырақ-өсімдік жамылғысының тұтастығына белгілі
дәрежеде нұқсан келеді. Алайда теміржол ... ... ... ... ... ... жол ... әрі қоршаған ортаны аз ластайды.
Зиянды заттарды автомобиль көлігіне қарағанда 20 есе, әуе ... 640 есе аз ... ... жүк ... қарағанда жолаушы тасымалындағы
маңызы жоғары. Ресейдегі автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы 593 мың км-ге
тең, ... ... ... ... ... елді ... сапалы жол
салынбаған.
Мәскеу қаласынан жан-жаққа таралатын 12 ірі жол торабы бар. ... ... ... ... біртұтас жол торабы әлі де салынған жоқ.
Теңіз көлігі, негізінен, ... ... ... байланыстарын жүзеге
асыруда аса маңызды. Ресейде 11 ірі теңіз порттары бар, ... ... ... ... да ... (қандай?). Жүк айналымы
бойынша жетекші орынды Қиыр Шығыс теңіз алабы, одан ... ... ... ... ... ... төртінші орынды Қара теңіз – Азов ... ... өзен ... жиі болғанына, арзан көлік түрі болғанына
қарамастан өз ... ... ... ... өзен жүйелерінің
бағыттары көп жағдайда жүк тасымалына сәйкес келе бермейді. Су ... ... 100 мың км ... ... ... ... жүктің
3∕4 бөлігін шикізат пен құрылыс материалдары құрайды. ... ... ... ... ... мақсатта пайдаланылады.
Әуе көлігінің жолаушы тасымалы мен тез бұзылатын тауарларды тасымалдауда
маңызы өте зор. Бүгінгі ... ... ... ... ... бар, ... ... әуе байланысын орнатқан. ... ... ел ... Маңызы
Әуе көлігі- көліктің ең жас және серпінді түрі. Егер әуе ... мен 1948 ... ... 20 ... жуық жолаушы тасымалданған болса, 1990 ж. 1,2
млрд.астам адам тасылды. Бұл жер шарының ... ... ... әуе ... ... авиажолдар желісі ендігі жерде миллиондаған км-ге
созылып, бүкіл жер ... орап ... Оның ... ... ... ең ... күн ... ондаған миллион жолаушы жеткізеді. Континент
аралық жолаушылар қатынасында әуе көлігі теңіз ... ... ... ... ... ... ... кесіп өтетін авиажолдарда бір
мезгілде әуеде жүзге тарта авиалайнер болды. АҚШ, ... ... ... ... ГФР-дүниежүзіндегі ең ірі әуе державалары.
Құбыр тасымалы ең алдымен мұнай мен табиғи газ өндірудің тез өсуі және
оларды ... және ... ... ... аралығында территориялық
алшақтықтың нәтижесінде дамыды. Кейде 4-5 мың км-ге ... ең ... ТМД ... ... АҚШ-та, Таяу Шығыс елдерінде салынған
Құбырларды салу мен оның дамуы Ресейде Солтүстік ... ... Ең ... газ ... 1946 жылы ... мен ... ... болатын. Бүгінде газ құбырының жалпы ұзындығы 153 мың км,
мұнай ... ... 46 мың км, ... ... ... құбырдың
ұзындығы 15 мың км. Құбырлардың жалпы ұзындығы жөнінен Ресей дүние жүзінде
АҚЩ-тан кейінгі 2-орынды иеленеді.
Байланыс. Шаруашылық ... ... ... ... ең ... ... арқылы жүзеге асады. Реседің байланыс жүйелері екі
негізгі саладан құралады: ... және ... ... Пошта байланысының
даму дәрежесі жөнінен Ресей Еуропаның жоғары ... ... ... 10 мың ... шаққанда 3 байланыс орны сәйкес келеді.
Электр байланысының телефон, бейнетелефон, ұялы телефон, телеграф, ғарыштық
байланыс, радио және ... ... ... ... ... жүйесі
сияқты түрлері бар. Ресейде бұл ... ... ... ... олардың басым көпшілігі жеткілікті дәрежеде дамымаған.
Телефон желісімен қамтамасыз ... ... ... ... ... ең ... Орталық экономикалық ауданға тән.
Ресей жері арқылы Біртұтас автоматты байланыс жүйесі салынған. Ол электр
тербелістері арқылы ... ... бір ... топтастырады. Әлемдік
байланыс жүйесіне енуде ұзындығы 18 мың ... ... ... ... ... салынуының маңызы өте зор. Ол Ресейдің Еуропа
және Жапониямен байланысын жаңа сатыға көтеруде.
Соңғы жылдары инернет жүйесінің ... ... ... Ол үшін ... ... ... салынуда. Байланыс жүйесінің аса ірі ... ... мен ... қалалары болып табылады.
Украина көлік қатынасы. Республиканың көлік жүйесі ... ... ... ... ... ... Ресей мен Орта Азиядан Еуропаға қарай
тауарлар тасымалданады, сондықтан елдің ... ... ... басты орын алады.
Көлік түрлері арасында ... ... ... ... ... ... 23 мың ... жетеді, теміржолдардың жиілігі (1000
км2-ге 38 км) ... ... ... алда тұр. ... ... ... ... тасымалының 64%-ы тиесілі.
Маңыздылығы жөнінен 2-орынды автомобиль ... ... ... ... 34%-ға тең. Жалпы ұзындығы 100 мың км-ге жететін тас
жолдар ... ... елді ... бір-бірімен байланыстырады. Әуе және
теңіз көлігінің сыртқы экономикалық байланыстарда маңызы зор.
Әуе және теңіз ... ... ... ... ... елдермен байланысады.
Ірі теңіз және өзен порттары: Одесса, Ильичевск, Измаил, Херсон, Керчь және
Мариуполь. Құбыр көлігінің жергілікті ғана ... ... та ... ... аумағы арқылы Ресейден Еуропа елдеріне бағытталған ... ... мен ... газ ... ... теңіз көлігінен басқа, қазіргі кездегі көліктің барлық түрі
дамыған. Жүк тасымалдаудың негізгі ... ... мен ... ... ... ... ... 1 мың км-ден асады. Бұл
жолдар бойымен республиканың ТМД және Шетелдік ... ... ... ... ... асады.
Автомобиль көлігі, негізінен, республиканың ішкі жол қатынасын атқарады.
Газ құбырлары арқылы Украина мен ... ... газ ... ... ... елдермен әуе қатынасының да рөлі едәуір.
Әзірбайжан көлік жүйесінде теміржолдардың үлесі ... ... ... ... – 1800 км, ал 1000 км2 аумаққа ... 24,5 ... ... ... аумағы арқылы Ресейді ... ... ... ... Жүк айналымы жөнінен 2-орынды
теңіз көлігі ... Баку – ... ... ... аралығындағы
паром арқылы Орта Азия мемлекеттерімен қарым-қатынас жүзеге асырылады. Жүк
пен ... ... тас ... да ... ... Елде ... шаққандағы тас жолдардың тығыздығы 264 км, бұл ... ... ТМД ... ... ... мен ... ... 3-
орынды алады. Құбыр көлігінің де маңызы артып келеді.
Әзірбайжан ... ... ... ... ... бойы Ресей жетекші орын алып келген болатын. 1995 ... ... ... күрт ... Түрікменстан және Украинамен сыртқы сауда көлемі
де ұлғаюда. Әзірбайжан импортында ... ... (65%) ... орын
алады, ал экспортында энергетикалық шикізат басым. Жалпы алғанда, ... (1007 млн АҚШ ... ... (606 млн АҚШ ... асып түседі.
2004 жылы Қазақстан мен Әзірбайжанның сыртқы ... ... ... ... АҚШ долларын құрады. Қазақстанда Әзірбайжан Республикасымен ... ... ... ... Екі ел ... ... Каспий мұнайын өндіру мен тасымалдауға қатысты халықаралық
жобалар негізінде даму болашағы зор.
Грузия ... ... ... ... зор. ... ... – 1420 км, ал тас жолдардың ұзындығы 22 мың км-ден асады. Ел
экономикасында ... ... ... орны ... ... ... ...
Батуми, Сухуми, Поти және Гагра. Республика аумағы арқылы Солтүстік Кавказ
– Әзірбайжан газ ... Баку – ... ... ... өтеді. Елдің
географиялық орнының ... ... ... ... ... мүмкіндіктері мол. Саяси жағдайдың ... ... ... ... ... ... импорттың экспорттан басым болуы тән. Грузия
экспортқа ауыл шаруашылығы мен ... ... ... металдар
шығарады. Ірі сауда ... ... ... ... жатады.
Өзбекстан Республикасының көлік қатынасы және сыртқы байланыстар. Көлік
жүйесінде ... ... ... оған жүк ... ... ... ... теміржол желілері қатарына Орал мен Сібірге бағытталған
және ... ... ... ... ... ... ... қатар
Өзбекстанда тас жолдардың жиілігі де едәуір (әр 1000 км2 жерге – 91 км).
Географиялық орнының ерекшклігіне ... ел ... ... ... ... ... ... тас жолдар өтеді. Аса ірі газ құбырлары
Ресейдің орталығына, Оралға және Қазақстанға бағытталған.
Өзбекстан экспортында мақта талшығы, ... ... ... бұйымдары,
түсті металл, алтын, азық-түлік өнімдері мен табиғи газ басым. ... ... ... ... ... орын ... ... кейінгі кезеңде шетелдермен экономикалық байланыстарды күшейтуге
айрықша көңіл бөлінуде. ТМД ... ... ... ... жыл ... Ел ... ГФР, ... Республикасы, АҚШ, Жапония сияқты
елдер қомақты инвестиция әкелуде.
Қазақстан мен ... ... ... ... ... ол 1992 жылы 24 маусымда қол қойылған келісіге ... ел ... ... ... ...... ... мұнай, металлургия мен химия өнеркәсібі ... ... ал ... ... мен ... ... Өзбекстанмен бірлескен 50-ден астам кәсіпорын жұмыс істейді.
2004 жылы екі ел ... ... ... ... 430 млн АҚШ ... ... ... және сыртқы экономикалық байланыстары.
Қырғызстан аумағы арқылы елді көршілес мемлекеттермен ... ... және тас ... ... өтіп ... Қырғыз жері арқылы
Памирдің ішкі аудандарымен жыл бойы байланыстыратын ... тас жолы (Ош ...... ... ... ... аудандарында Қытаймен
байланыстыратын бірнеше шекаралық өткелдер бар.
Негізгі көлік түрі – автокөлік, тас жолдардың жалпы ... 40 мың ... ... ... ... жүк ... 90%-ы ... Теміржолдар
өте қысқа. Республиканың оңтүстік бөлігі арқылы Өзбекстанның көмір өндіруші
аудандары мен облыс орталықтарына бағытталған ... ... ... Ел ... ... жалғастыратын тұйық теміржолы тармағы
бар. Қазіргі ... ... ... ... ... ... тармағын салу туралы халықаралық жобалар жасалынуда. Бұл жоба екі
ел арасындағы байланыстарды дамытумен қатар, ... ... ... ... ... ... электр энергиясы, түсті және полиметалл
өнімдері, ... ... жүн мен ... ... ауыл ... ... Ел ... мемлекеттермен, соның ішінде Қазақстаннан
қара және түсті металлургия, мұнай-химия өнімдерін, машина жасау мен ауыл
шаруашылық ... ... ... ТМД ... ... ... Ресей Федерациясымен,
Қазақстанмен тығыз қарым-қатынас орнатқан. Ресей – ел экономикасына күрделі
қаржы әкеліп отырған бірден-бір ел. Қырғызстанның ... ... ... ... 1993 жылы 8 шілдеде қол қойылған келісімшарт негіз
болуда. 2004 жылы екі ел арасындағы ... ... ... 310 млн ... құрады. Біздің елімізде Қырғызстанмен бірлескен ... ... ... ... ... жыл ... бұл елден келетін ондаған мың
адамдарды ... ... ... Қырғызстанда бірнеше қазақстандық
банктердің бөлімшелері жұмыс істейді. Тамыры тарих ... ... ... ... ... ... барлық саланы бірдей қамтып, тұрақты даму
үстінде.
Түрікменстан Республикасының көлік және ... ... ... ... ... орны мен ... ... оның
халықаралық көлік жүйесінің маңызды буыны ретінде дамуына алғышарт ... ... ... – 2330 км. ... ... оңтүстік бағыттағы жол
қатынасын дамытуға көңіл бөлінуде. Теджен-Мешхед халықаралық қатынас жолы
іске қосылған. Жергілікті ... ... және ... қоныстану
ерекшелігіне байланысты автокөліктің даму қарқыны біршама төмен деңгейде
қалып ... ... ... шығу ... бар ... ... жолы
көлігін дамытуға да күш салуда. Қазіргі ... ірі ... ... ... Орта ... ... ... байланыстыратын ең тиімді жолдың
«қақпасы» болып табылады.
Түрікменстанның экспортының негізін ... ... газ бен ... ... әр ... де ... Сол себепті ТМД ... ... ... ... ... саудасының көлемі мен
құрылымында үлкен өзгерістер бола ... жоқ. ... ... ... ... ... ... тарапынан қолдау табуда.
Дамыған елдердің көмегі көбінесе әр түрлі әлеуметтік, экономикалық жобалар
мен бағдарламаларды жүзеге асыруға ... ... ... ... ... Басты экономикалық және саяси әріптесі болып ... ... ... газ орындарын барлау, игеру, сондай-ақ жол ... ... ... ... ... жұмыстарының 1∕6 бөлігі
Ресей қаржысының қатысуымен жүргізілуде. Мемлекеттік шекараларын қорғауда
да Ресеймен күш біріктіруде.
Қазақстан мен Түрікменстан ... ... ... ең ... ... дамыту, Каспий теңізіне қатысты мәселелер төңірегінде
дамуда. ... ... ... ... ... Қазақстан аумағы арқылы
өтетін құбыр жолдарын, керісінше Қазақстан мұнайын ... ... ... ... екі ел үшін де тиімді тұстары бар. Соңғы
жылдары екі ел ... ... ... ... – Түрікменбашы
теміржол тармағын салу жобасы да талқылануда. 2001 жылы 5 шілдеде екі елдің
мемлекеттік шекараларын ... ... ... ... ... қол ... ... Түрікменстанмен қарым-қатынастарында
экономикалық мүдделермен қатар, әлеуметтік-мәдени саладағы ... ... ... Республикасының көлік және сыртқы экономикалық байланыстары.
Таулы жер ... мен ... ... ... көлік жүйесінің дамуын
жылдар бойы тежеп келді. Сондықтан Тәжікстан ТМД елдері ішінде ... ... ... бойынша ең соңғы орынды иеленетін. Елдегі
ең жақсы дамыған көлік түрі – ... тас ... ... ... ... мен ... ... деңгейлес. Оның 1000 км2-ге
шаққандағы тығыздығы – 86 км. ТМД-ның Ресей (27 км), ... (30 ... (25 км) ... ... ... қалдырады. Негізгі магистраль
Худжант – Душанбе – Хорог –Ош қалаларын жалғастырады. ... ... ... ... 481 км ғана. Таулы жерде көлік қатынасын
жақсартуда әуе ... ... ... ... ел ... ... бұл ... дамытуға мүмкіндік бермей отыр.
Елдегі саяси ахуал басқа елдермен тығыз қарым-қатынас ... ... ... ... ... ... ... келісімдер түрінде
жүзеге асуда, мәселен, белгілі бір шикізат ... ... ... ... ... осындай бағыттағы экономикалық байланыстар ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы
шекара күзетіне де көмек көрсетуде.
Қазақстан мен Тәжікстан арасындаығы қарым-қатынас 1993 жылы 19 ... ... ... ... асырылуда. Қазақстанның құрама атқыштар
батальоны 1993-2001 жылдар аралығында мемлекетаралық ... ... ... ... ... ... ... жағдайды тұрақтандыруға
көмектесті. Бүгінгі таңда екі ел арасындағы сауда-экономикалық қатынастар
жолға қойылуда. Тәжікстан Қазақстанға электр ... мен ... ... ... ... ... пен мұнай өнімдерін береді. 2004 жылы екі ... ... ... ... 140 млн АҚШ ... ... Екі елде ... одан әрі тереңдетуге мүдделі.
Белорус аумағында жүктердің көпшілігі темір жолдармен (ішкі, сыртқы)
тасымалданады.
Белорус жері ... ... ... ... және ... ... Москва-Варшава, «Достық» мұнай құбыры, Еуропа газ құбыры
ж.б.) байланыстыратын ... жол, ... ... ... ... өтеді. Кеме қатынасы дамыған.
Ауыл шаруашылығы: мал (етті-сүтті) және шошқа өсіріледі; дәнді-дақылдар
(зығыр) және мал ... ... ... ең ... ... – зығыр, барлық жерде ... ... және ... ... ... және ... ... – қант
қызылшасы.
Ауыл шаруашылығында ең басты сала – картоп өсіру.
Белорус ... ... ... ... ... еңбек
ресурстары мен олардың жоғары деңгейде қамтамасыз ... ... ... ... және ... ... ... орналасуы, көлік
байланысының жақсы дамуы әсер ... ... ... ... ағысында қуаттылығы 18 млн кВт ... (Үш ... атты алып ... ... жатыр. 26 ... бұл ... ... – 180 м, ... – 2,5 км. ... 700 ... ... Бұл СЭМ-тің бірінші агрегаты 2003 жылы ... ... 2009 жылы ... ... Үш ... алып ... ... алабында әрбіреуінің халқы 100 мыңнан асатын 11 ірі қала және
мыңдаған кішігірім қалалар мен ... елді ... енді ... ... ... ғасырдың соңында су ресурстары бойынша жан басына шаққанда тұщы ... ... ... 20 ... бар, ал оның 15-інде халық саны
жылдам ... ... Азия мен ... ... ... және ... ... елдер. 2025 жылы бұлардың ... 10-15 ... деп ... Енді ... саны ... құрлығының (Гаити, Перу)
елдерімен де толығуы тиіс. БҰҰ-ның болжамы бойынша, су ... ... ... 1990 ... 130 млн-нан 2025 жылы 1 млрд адамға жетеді.
Мұндай жағдай болашақта демографиялық ... ... ... ... аймақтары су ресурстарымен әркелкі қамтамасыз етілуіне байланысты
адамның жан ... ... ... ... ... орта ... 643 ... Бұл жерде ең жақсы көрсеткіш Солтүстік Америкада – 1798 м3, ал ең
нашар көрсеткіш Африкада, бар ... – 202 м3. ХIХ ... соңы мен ... бірінші жартысында пайда болған салалар. Олар: әуе және әуе көлігі
техникасы, бумен және жылумен ... ... кеме ... ... мен ... ... салаларына қажетті автомобиль, құрал-
жабдықтар, т.б. қосымша бөлшектер жасайтын салалар
Мұнай ... ... ... ... ... елдер Сауд
Арабиясында, Кувейт – экономиканың негізі мұнай өндіру, оның ... ... ... пен ... ... ... түрлері дамыған және де әуе
көлігін атап кету жөн. Темір жол торабы бар, бірақ автомобильмен қамтамасыз
ету ... ... ... ... басым бөлігі велосипедті
пайдаланады.
Сонымен қатар Қытай дүние жүзінде велосипед ... ... ... және ... жол ... басты роль атқарады.
Теңіз көлігімен де тасымалданады. Ірі порттар: Кобе, Нагойя, Йокогама.
Токио – дүниежүзіндегі ірі қалалардың бірі.
Токио – елдің аса маңызды ... ... ... және қаржы-қаражат
орталығы. Бұл қалада 9 млн-ға жуық адам тұрады.
Иокогама – Токионың авиапорты – ірі кеме ... ... ... ... ... ... деңгейі жоғарылап, дамыған елдер қатарында жатыр.
Темір жол ұзындығы жөнінен дүние жүзінде жетекші 5 ел қатарына қосылып отыр
және де ... ... ... жүк ... ... артып отыр.
Дели – 1911 жылдан бастап Үндістанның ... ... ...... ... орталық, экономикалық астана.
-Теңіз көлігі
- Темір жол көлігі
- Автомобиль
- әуе, құбыр көлік ... ... ... ... ... ... жолы тартылған, Алжир, Ливияда мұнай-газ құбырлары тартылған.
Ірі порттары: Александрия, Домар, Алжир, Касабланка, Лагос, ... ... ... ... ... солтүстік-американдық жүйені құрайды.
- автомобиль көлігі
- барлық жүк және жолаушылар тасымалдау ... ... ... соңында АҚШ автомобиль паркінде машиналардың саны 2 миллионға жеткен.
Ірі көлік ...... жолы ... ... Транс-Америка магистралінің маңызы зор.
Латын Америкасы: Мексика, Анд елдері, Орталық Америка мен ... ... мен ... ... ... кешені
Ел аумағы үлкен болған сайын көліктің маңызы да арта ... ... ... ... жер ... ... тоғызыншы орында екенін ескерсек,
онда Қазақстанның кең байтақ аумағында көлік жүйесінің маңызы зор ... ... ... қазақ даласы арқылы өтетін «Керуен жолы» ... ірі ... ... I ... Қара ... ... ... Дон өзені бойы,
одан әрі Алтайға ... ... ... керуен жолы болған. Ұлы Жібек жолы VI-
VII ғасырларда Сириядан шығып, Бағдад (Месопотамия), одан әрі Мервке дейін
жеткен. ... ... ол ... ... ... Одан ... әр
ғасырда бағытына қарай елдегі қара жолдар «Хан ... ... ... ... «Абылай жолы», «Құлжа жолы», т.б. ... ... ... ... ... ірі елді мекендерді байланыстыратын тұрақты
жолдар пайда бола бастады.
Автомобиль көлігі. Қазақстанда алғашқы автокөлік ... 1925 ... 1932 жылы ... ... акционерлік қоғамы
құрылып, онда 200-дей автомобиль болды. 1991 жылы елімізде 327 мың ... 54 мың ... 849 мың ... ... ... ... ... жүк таситын автомобиль саны 50%-ға жуық ... ... ... ... саны 20%-ға ... 2000 ... ... халықаралық жүк таситын 90 ... ... ... ... жүк ... ... 7 ... бар. Олар: 1) Қорғас –
Алматы – Ташкент; 2) Ресей – Орал – ......... 3) ... ......... 4) Омск (Ресей) – Павлодар – Семей –
Майқапшағай; 5) Челябинск ......... ... 6)
Ресей – Петропавловск – Рузаевка – Жезқазған – Қызылорда - ... ... ...... – Бейнеу – Түрікменбаши (Түрікменстан).
Қазақстанда автомобиль жолының жалпы ұзындығы – 82 мың км, оның ішінде
республикалық маңызы бар ... ... – 19 мың км. ... саны 2004 жылы 1,5 ... ... көлік түрінің маңызды саласының бірі – ... ... ... ... Покров слободасы (Ресей) – Орал қаласы арасында
1894 жылы салынды. 1896 жылы Транссібір магистралінің бір тармағы- ... ... ... ... – 190 км) Қазақстан аумағымен өтті. 1906
жылы ұзындығы 1852 км болатын ...... ... ... ... Бұл теміржолды I Трансқазақстандық теміржол магистралі
деп атайды. I ... ... ... ...... ... – Шу – Арыс қалалары арқылы өтсе, Өскемен – Семей – Шу – Арыс
теміржол магистралін III ... ... ... деп ... ... жалпы ұзындығы – 13,6 мың км.
Қазақстанның су көлігінің жалпы ұзындығы – 5,5 мың км. Оның ... ... бар су ... ... – 4,0 мың км. Су ... бір түрі ... ... Ол Мақат – Бейнеу – Маңғыстау теміржолының ... 1964 жылы ... ... ... қаласында еліміздегі ең ірі теңіз-
сауда порты жұмыс істейді. Онымен Иранға (Наушахр ... ... ... ... ... (Астрахань қаласы), Түрікменстанға
(Бекдаш, Түрікменбаши қалалары) ... және ... ... ... ... ... 8 млн т ... және 1,5 млн т құрғақ жүк тасымалдауға
арналған терминал салынған.
Еліміздегі ... ... ... ... – 154 км (алғашында – 60 км)
болатын Доссор – Ракуша – Каспий құбыр жолы болды. Ол Ембі ... ... ... ... мақсатында 1913 жылы іске қосылды. 1935 жылы
қуаты жылына 6,5 млн т ... ... ... 710 км ... – Орск ... ... іске ... Оның 164 км жалғаспа мұнай құбырлары болды. 1936
жылы Құлсары – Қосшағыл, Ескене – Байшонас және Ескене – Эстакада ... 1977 жылы ... – Омбы – ... ... құбыры жұмыс істей
бастады. Оның Омбы – ... ... ... ұзындығы – 220 км. Ал
Павлодар – Шымкент мұнай құбыры (1636 км) 1983 жылы ... ... ... іске ... байланысты Павлодар – Шымкент мұнай құбырына дейін
мұнайды тасымалдау үшін Құмкөл – Қарақойын мұнай құбыры 1990 жылы ... ... ... ... облыстары аумағында 60-жылдары ... Бұл ... ... Азия - ... газ ... 4 ... қиып
өтеді. Оңтүстік Қазақстан облыстарында өндіруші орындар мен халықты газбен
қамтамасыз ету үшін Бұқара ... ... ... ... газ ... 2003 жылы Амангелді азот-гелийлі газ құбыры іске қосылды.
2005 жылы жалпы ұзындығы 1000 км ... ... ... обл.) ... ... мұнай құбыры желісі іске қосылды. Қазақстанда құбыр жолы
көлігі жүк айналымы жөнінен теміржол көлігінен кейінгі ... ... ... тұрақты әуе жолы Алматы – Ташкент қалалары ... жылы ... ... Осы жылдары Қазақстанның азаматтық әуе ... ... ... 2000 жылы 62 әуе ... ... Олардың
ішіндегі ең қуаттысы - «Эйр Астана» әуе ... ... ... жүзінің барлық дерлік ... ... ... ... ... ... ірі ... арасында әуе көлігі
қатынасы бар. Жалпы еліміздегі әуе жолының ұзындығы – 49 мың км
80-жылдардың басында ... ... ... ... ... 2,5 мың ... Алжир – Италия тұңғыш магистральды газ құбыры салынды. Оның ... ... ... түбімен 500-600 м тереңдікте өтеді. Бұл жолды таңдауда
теңіз түбі алдын ала ... ... ... Құбырлар арнайы
құрастырылған құбыр төсегіш кемелердің көмегімен төселді.
Жүк және жолаушылар тасымалын теміржолда 200 мың ... және ... ... ... жолында 550 млн-ға жуық автокөліктер және теңіз
жолында 80 мыңнан астам кеме, әуе ... 10 ... ... ұшақтар жүзеге
асырады. Дүние жүзінде көліктің бүкіл тасымалдау құралының жалпы ... 1,5 ... ... ... ... ... жүзіндегі аса ірі әуежай болып саналады.
Одан тәулік сайын 100 мыңға жуық ... ... Ол күн ... 700 ұшақты
қабылдап, жөнелтіп отырады, жөнелту жиілігі сағатына 100 машинаға жетеді.
Исландияның балық аулау флоты 1 мың ... ... ал ... ... 1,5 млн т ... әр жан ... шаққанда 1 тоннадан асады. Бұрын,
негізінен, дүние жүзіндегі ең ірі исланд майшабағы мен ... ... ... балық консервісін жасауға жұмсалатын мойва ... ... оны ... ... ... ... еңбекке жарамды халқының 40%-ы
айналысады, ал экспорттың ¾ бөлігін балық пен балық өнімдері құрайды.
Жер асты тұщы су ... ... ... Ембі ... ... ... қабаттары ашылды. 1911 жылы ... ... үшін ... ... кезде кенеттен күшті мұнай бұрқағы атқылайды. Петербургтік
мұнай кәсіпкері ағылшын іскерлерімен бірге мұнда Орал-Каспий қоғамын құрды.
Көп ұзамай осы ... екі – ... және ... мұнай кәсіпшіліктері құрылды.
Қазақстанда көліктің барлық түрі дамыған. ... жол және ... ... көлік кешені жалпы орналасуы мен құрылымы жағынан
елдің ішкі және сыртқы көлік-экономикалық ... сай ... ... ... жол – 57,5 %, өзен ... – 0,02 %, ... – 15,5 %,
әуе – 2,9 %, құбыр көлігі – 27 %.
Көліктің ... түрі ... ... жүк ... ... ол – ... көлік жолдары:
Темір жол көлігі: көліктің өзге түрлерінің ішінде үлес салмағы – 57,5 %.
Қазақстанда темір жолдың ұзындығы 14 мың ... ... ... ... бойлық бағыттағы 3 магистральды атауға болады:
А) Орынбор – Ташкент (Батыс арқылы ... Ескі ... ............... – Арыс. (Құлан – Семей
арасындағы бөлігін Түркістан – Сібір (Түрксіб) деп атайды).
Б) ............ – Шу ... ... Еліміздің солтүстік, орталық, оңтүстік аудандарды байланыстыратын
магистраль.
Жалпы ұзындығы 15000 км. ... ... ......... ...... Петропавл – Астана – Қарағанды – Мойынты –
Шу; Астана – Павлодар – Оңтүстік Сібір.
Атырау – Астрахань темір жол ... ... ... ... мен ... ... бағыттағы 3 транзиттік ірі теміржол магистральдары:
А) ТрансСібір
ә) Оңтүстік Сібір (Магнитогор – ............ Орта Сібір.
Қазіргі кезде халықаралық Трансазиялық теміржол магистралінің ... ... ... зор. ... жол ... ... ... тұрғыдан қарағанда Қазақстан айрықша. Ақтоғай –
Достық ...... ... ... ... өзен және ... ... бөлінеді. Ол негізінен: Жайық,
Ертіс, Сырдария, Есіл, Іле, Қаратал өзендері мен Балқаш көлі, Каспий теңізі
алаптарында қызмет ... Су ... ... 6 мың км, ... 4 мың км
өзен, көлге келеді. Ірі порттар: Атырау, Орал, Өскемен, Павлодар, Ақтау.
Автомобиль ... ... ... жүк ... қолайлы көлік түрі,
жалпы ұзындығы 94000 км. Басты ірі магистральдары: Алматы – ...... ... Алматы – Семей - Өскемен – Жаркент – Талдықорған – ......... ...... Орал – ... ...
Арқалық; Қарағанды – Жезқазған. Қазақстанда жүк ... ... ... алады.
Қазақстанның автомобиль жолдары төмендегідей болып бөлінеді.
А) Республикалық деңгейдегі жол – 22,2 % құрайды.
ә) Жергілікті деңгейдегі жол – 77,8 ... жол ... 12,4 мың км. ... көлігі жүкті «Қақпадан-
қақпаға» жеткізе алатын көлік түрі.
Әуе жолы: жалпы ұзындығы – 100 мың км. Әуе ... ... 21,4 ... Жүк, 7 млн. жолаушы тасымалданады. Жаңа халықаралық жолдар: ... ... ...... ... – Қарачи.
Қазақстанның әуе кеңістігінде 72 халықаралық әуе жолы түйіседі. Еліміздегі
51 әуежолдың 13-і ... ... ... ... ал ... ... ие. ... 19 шетелдік әуе компанияларының ... ... жүк ... ... асырады.
Құбыр жолы: Мұнайдың 60%-ы құбырмен тасымалданады. Мұнай құбыры сорғы
станциялармен жұмыс істейді. Ең алғаш ... ... ... ... ... ... ... Республика аумағы арқылы Батыс Қазақстаннан
5 бағытта мұнай құбырын тарту жоспарлануда.
1) ... кен ...... Қара ... ... портының,
ұзындығы 1500 км.
2) Теңіз – Баку – Супса (Грузияның Қара теңізі жағалауы) – ... ... ... ... ... 1730 км, мұнай құбырының 468 км-і
Әзербайжан, 225 км-і ... 1037 км-і ... ... өтеді.
3) Ирак мемлекеті арқылы Парсы шығанағы жағалауында Теңіз – Харг, ұзындығы
2505 км. Құбыр салуға ... ... ... ... ... ...... – Тынық мұхиты жағалауы. 2004 салынуға тиісті
еді, 2004 жылы Атасу (Қарағанды ...... ... ... ... ... ... Қазақстан – Құмкөл мұнай құбыры.
Ол 2 бөліктен:
А) Батыс Қазақстан – Кеңқияқ
ә) ...... ... ... ... 6000 км-лік (5,4 мың км) магистральді мұнай құбыры
пайдалануда,ал ... түрі ... ... ... ... ... жасау бар.
Қорытынды
Қорыта келгенде, дүние жүзілік көлік жүйесі - қатынасы ... ... ... ... көлікте 100 млн - нан аса
адам жұмыс істейді.Көлік желісінің ұзындығы 35 млн.км.Жыл сайын 100 ... 1 ... адам ... ... 1) ... ... ... ұзындығы 24 млн.км. АҚШ, Үндістан, Жапония,
Қытай оның жартысын құрап отыр.
2)Темір жол жүк және ... ... 1\10 ... ... ... -1.3 млн.км.
Темір жол 140 елде бар.( АҚШ, Ресей, Канада, Үндістан, Қытай, Австралия,
Аргентина).
3) Құбыр тасымалы
Дүниежүзілік құбырдың ұзындығы -2 млн ... ... 4-5 мың км ... құбырлар ТМД елдерінде ,Канада,АҚШ,Таяу Шығыс елдерінде.
Су көлігі
1)Теңіз көлігі - бүкіл халықаралық сауданың 4\5-ін ... ... ... саны -2.5 мың ,ең ірі ... - ... ... мен жүк тасымалдауда
1- орынды Атлант мұхиты,
2- орынды Тынық мұхиты
3- орынды Үнді мұхиты алады.
2)Ішкі су көлігі - ... ... ... су ... жүк ... дүние жүзінен ерекшеленетіндер АҚШ,Ресей Канада,Германия,Қытай.
Ішкі су жолдарының 1\10-і жасанды ... ... ... мен ... ... ... ... Еуропа.
Дүние жүзілік көлдегі кеме қатынасындағы басты аудандар АҚШ пен Канададағы
ірі көлдер болып отыр.Онда континенттің ішіне қарай 4 мың км -ге ... ... ... жылы ... ... 1800 млн - ға жуық ... ... желісі 10 млн.км.Әуе көлігімен жүк тасымалдауда ... ... ... орында ... ... ... ... сайын көлік түрлері де жетілдіріліп отырады.
Атмосфераны басты ластаушы - автомобиль көлігі,барлық зиянды заттардың ... ... ... ... ... - ... танкерлер мен мыңдаған шаршы жерлерге ... ... ... ... ... ... Энциклопедиясы 5- ... ... ... ... ... ... ... ... ... Н.Н., Сералиев Ә.
“Дүние жүзінің экономикалық,әлеуметтік және саяси географиясы”
Оқу әдістемелік кешен ... ... ... Н.Н.
“ТМД ның экономикалық және әлеуметтік географиясы”
Оқу әдістемелік кешен ... 2006

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Шетелдік Еуропаға жалпы сипаттама10 бет
Азия және Африка елдерінің 2000-2015 жылдарындағы халықаралық аренадағы орнына сипаттама беру13 бет
Азияның географиялық табиғат зоналары16 бет
Аймақтық интеграция шеңберіндегі Араб Мағриб бірлестігі70 бет
Африка елдері5 бет
Африка елдері жайлы16 бет
Африканың тропикалық елдерінің экономикалық жағдайы17 бет
Дж.М. Кейнстің экономикалық ілімінің негізгі зерттеу мәселелері туралы мәлімет3 бет
ЕО тәжірибесінің негізінде ішкі қауіпсіздік мәселелерінің методологиялық аспектілері48 бет
Еуразиялық экономикалық қауымдастығының сауда қатынастары59 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь