Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңыздылығы және әдістері

Жоспар.
Кіріспе:

І. Кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштері және оларды талдаудың міндеттері.
1.1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы түсінік.
1.2. Кәсіпорынның қаржылық жағдайына әсер етуші факторлар.

ІІ. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңыздылығы және әдістері.
2.1. Табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерін талдау.
2.2. Қаржылық жағдайды талдау барысындағы баланстың маңыздылығы.
2.3. қаржылық жағдайды талдау әдістері.

ІІІ. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау.
3.1. Маржиналды табысты талдау.
3.2. Кәсіпорынның тұрақты шығындарын есептеу.
3.3. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын тереңдетіп талдау.

Қорытынды.
        
        Жоспар.
Кіріспе:
І. Кәсіпорынның табыстылығының көрсеткіштері және ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорынның қаржылық жағдайына әсер етуші факторлар.
ІІ. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңыздылығы және әдістері.
2.1. Табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерін талдау.
2.2. ... ... ... ... ... маңыздылығы.
2.3. қаржылық жағдайды талдау әдістері.
ІІІ. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау.
3.1. Маржиналды табысты талдау.
3.2. Кәсіпорынның тұрақты шығындарын есептеу.
3.3. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын тереңдетіп ... ... ... табыстылығының көрсеткіштері және оларды талдаудың
міндеттері.
1.1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы түсінік.
Кәсіпорынның нарықтық экономика жағдайында ... ... ... табыс табу мен анықталады. ... ... тік және ... ... ... ... көрсеткіші – бұл табыстар немесе пайдалардың
сомасы. Шетелдік ... ... ... ұғымы келесідей түрде
анықталады:
«Табыстар дегеніміз – қаржының келуі немесе активтер құнының өсуі, не
болмаса ... ... ... ... ... ... пайданың
ұлғаюы болып табылады, бұл акционерлер салымдарының ... ... ... ... ... әкеледі».
Ықшамдалған түрде бұл түсінік 1995 жылы 26 ... есеп ... заң күші бар ҚР ... 2732 ... ... 13 – ... былай делінген: «Табыстар – бұл есептік
кезеңдегі активтердің ұлғаюы немесе міндеттемелердің азаюы». ... ... ... ... ... ... алу мүмкін емес. өз кезегінде,
табыс алмай кәсіпорынның дамуын жүзеге ... ... ... ... ... көрсеткіштер жүйесі ең алдымен қаржылық ... ... ... олар ... ... ... табыс; жалпы табыс; негізгі қызметтен алынатын ... ... ... ... ... алынатын табыс; салық салынғаннан
кейінгі дағдылы қызметтен алынатын ... ... ... ... табыс; кәсіпорын қызметінің соңғы қаржылық нәтижесі болып табылатын
таза табыс.
Табыс жинақталған түрде шаруашылық жүргізудің нәтижесін, жанды ... ... ... ... ... Оны кейбір экономистер
экономикалық тиімділік көрсеткіштері қатарына ... енді ... ... ... тиімділігіне жатқызады. Біздің ойымызша, алғашқылардың
айтқаны дұрыс, өйткені қайтарымдылығы туралы болжауға ... ... ... табыстың ролі айтарплықтай артты. өзіміз білетіндей
жоспарлы – директивті экономика жағдайында оның ролі ... ... ... табу кез ... ... мақсатты функциясы (қызметі)
ретінде төмендетіледі. Нарықтық экономикаға көшумен ... ... ... ... ... ... ... Тек табыс қана өзара байланысқан
үш мәселенің шешімін анықтайды: нені, қалай және кім үшін ... ... табу кез ... ... қызмет етуінің мақсаты болып қалыптасты,
ал нарықтық экономика кәсіпорынның негізгі ... және ... көзі ... табылады. Бұл принцип өнімді өндірудегі шығындардың
толық ақталуын және кәсіпорынның ...... ... ... Бұл әр ... ... ағымдағы және күрделі шығындарын
өзінің меншікті қаржы көздерінен жабатындығын ... ... ... ... ... қажеттілік, егер бұл ағымдағы шығындар болса, олар
банктің қысқа мерзімді ... және ... ... ... ... салымдары банктің ұзақ мерзімдік несиелерімен жабылуы мүмкін.
Табыс есебінен, ... –ақ ... ... ... ... ... да ... ұйымдар алдындағы міндеттемелері орындалады.
Сонымен, табыс кәсіпорының өндірістік және қаржылық ... ... ... ... ... оның ... ... мен қаржылық тұрақтылығын сипаттайды.
Табыс бойынша авансталған қаржылардың ... ... мен ... ... ... салымдардың табыстылығы анықталады.
1.2. Кәсіпорынның жағдайына әсер етуші факторлар.
Нарықтық экономика жағдайында табыстың ролі ол атқаратын қызметтермен
анықталады. ТМД елдеріндегі арнайы әдебиеттерде ... ... ... ... бірыңғай пікір жок. Оған 2 – ден 6 – ға дейін ... ... ... ол тек екі ... атқарады:
1) мемлекеттік бюджет табысының көзі;
2) кәсіпорын мен бірлестіктің өндірістік және әлеуметтік даму ... және ... ... ... бірлігі,
табысты шаруашылықты жүргізуші қоғамның, кәсіпорын ұжымының және әр
жұмысшының экономикалық мүдделері ... ... ... ... ... құру және бөлу (тарату) мәселелерінің маңыздылығы көрінеді,
оның ... ... ... ... ... алынған және оның иелігінде қалатын табыс көлеміне қажетті
тәуелділігін қамтамасыз етеді.
Табыс өз ... ... ... алуы үшін ... ... қажет болады:
1. Жуықтаудың белгілі бір дәрежесінде, өнім бағасы еңбектің қоғамдық
қажетті шығындарын ... тиіс және ол ... – ақ ... ... өсуі мен өзіндік төмендеуін ескеруі қажет.
2. Бұйымдарды калькуляциялау және өнімнің өзіндік құнын анықтау
жүйесі ... ... ... ... Табысты бөлу (тарату) механизмі белсенді роль атқаруы керек және
өндірістің дамуы мен оның тиімділігін арттыруды ... ... ... ... ... ... тек қалған барлық қаржы тұтқаларының
жүйесінде (амортизациялық ... ... ... ... салу,
акциздер, жал төлемі, дивиденттер, пайыздық мөлшерлемелер, арнайы қорлар,
салымдар, пай ... ... ... есеп ... ... ... валюта және бағалы қағаздар курсы және т.б.) ғана мүмкін.
Барлық табыстың абсолютті мөлшері ... ... м- ... тиімділігінің есем, экономикалық тиімділігінің көрметкішіне
жатады. 500 мың ... ... ... ... ... мөлшері
және қызметінің ауқымы бойынша әр түрлі ... ... ... мүмкін.
Сәйкесінше бұл соманың салыстырмалы деңгейі айтарлықтай деңгейде бірдей
болмайды. Сондықтан да ... ... ... ... үшін кәсіпорын
қызметінің тиімділігін сипаттайтын және ... ... ... әр ... ... ... табыстылықтың салыстырмалы
көрсеткіштері қолданылады..
Кәсіпорынның табыстылық көрсеткіштерінің өсуіне шаруашылықты жүргізуші
субьектінің өзі де, мемлекет те ... ... әр ... ... және салыстырмалы көрсеткішіне жүйелі түрде талдау
жасау керек.
Табыстылықтың көрсетіштерін талдау міндеттеріне мыналар жатады:
... ... ... ... ... таза табыстың қалыптасуының құрамдас элементтерін зерттеу;
• табысқа әсер ететін факторлардың әсерін анықтау және ... ... бөлу ... ... және ... ... өсу резервтерін анықтау;
• кәсіпорынның даму перспективасын ескере отырып, табысты тиімді
пайдалану жөнінде ұсыныстар жасау;
• табыстылықтың ... әр ... ... ... ... әсер ... ... зерттеу.
2.1. Табыстылықтың абсолютті көрсеткіштерін талдау.
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынның шаруашылық қызметінің
негізгі және түпкі ... ... алу ... барлық назарды осы
көрсеткішті талдауға аудару керек.
Табыстылықтың бірінші абсолютті ... ... ... ... алынатын табыс болып табылады. Ол қаржы – шаруашылық қызметінің
нәтижесі туралы есепте қосымша құн салығы, ... және ... ... ... ... сондай – ақ қайтарылған ... ... ... және баға ... алынып тасталып көрсетіледі.
Қаржы – шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есептің осы ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Табыс құрылымында ең үлкен үлес салмақты ... мен ... ... ... оның мөлшері өнім өндіру деңгейімен, оның ... ... ... ... да факторлармен анықталады.
Өнім өткізуден түсетін табыс сомасына қоймадағы өтпеген ... және ... ... ... ... ... ... өзгерістері белгілі бір әсер етеді. Тауарлы – материалдық
құндылықтардың азаюы немесе ... өсуі ... ... ... табыс сомасының өсуіне, екіншіден – азаюына әсер етеді.
Кәсіпорында өнімді ... ... ... ... тауар
өндірісінен және бұйымдардың (дайын ... ... ... жауапты
сақталуындағы тауар) өтпеген бөлігінің қалдықтарының өзгерісінен шығуы
керек. Бірақ өнімді ... ... ... ... ... ... тауарлы – материалдық қорлардың тым ... ... ... да ...... өнімді өткізуден түскен табысты алу ... ... ... ... ...... ... түскен табыс жоспарының негізделуін тексеру.
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... |
| | |мың тг. ... |Өткізілмей қалған дайын өнімнің жыл |8360 |
| ... ... ... | ... ... өнім ... |29000 ... ... өнімнің жыл аяғындағы |15940 |
| ... | ... ... ... ... мүмкін табыс |21420 |
| |(1 ... + 2 ... – 3 ... | ... ... ... ... өткізуден алынатын|20850 |
| ... | ... ... (4 ... – 5 ... |570 ... кәсіпорынның өнімді өткізуден түсетін табыс көлемін 570 мың
теңгеге төмендеткені ... ... ... ... жыл ... ... шамадан тыс қалдықтарын ескерген болуы керек. өнімді өткізуден
түскен табыс 20850 мың теңгені емес, 570 мың ... көп, яғни 21420 ... ... болмас еді.
Өтпеген өнімнің қалдықтары келесі себептерге байланысты құралады.
Дайын өнімнің бір бөлігі оларды буып – түю, ... ... ... ... ... ... есеп ... құжаттарын жазу үшін заңды түрде
қойиада жиналып қалады. Осы ... ... ... қаржы қызметінің
көңіл аударуы қажет. өнім шаруашылық байланыстарының үзілуіне байланысты
өткізілмей қалуы немесе басқа ... ... ... ие болмауы
мүмкін. Бұндай жағдай нақты – заттық нысандағы өнімдер өндіруші ... ... ... жұмыстар мен көрсетілген қызметтер тауар ретіндегі
өзінің өзгеше нысанына байланысты қоймадағы өнім қалдықтары бола ... ... – ақ ... ... өнімдеріне, мысалы, электроэнергетика,
көлік, байланыс салаларына да қатысты.
Көп жағдайда тауар сатып ... ... ... болады, яғни өнім
тиеліп жіберіліп сатып алушыға келіп түседі, бірақ сатып ... ... оны ... бас ... ... бас тартуының себебі
жабдықтаушының жеткізу шарттарын ... ... ... ... көшу ... ... ... табыс оған келіп түскен
төлем сомасының мөлшері бойынша емес, оның ... ... ... ... Бұл ... тиелген тауарлар үшін ақшаның келіп
түсуіне көңіл бөлмеуі деген сөз емем. Тиелген тауардың бір ... ... ... ... белгілі. Бұл жағдайда ақшалардың түспеуі
жабдықтаушыға байланысты емес. Өкінішке орай бұл ... ... ... ... ... жоқ, ... ... ақша алу бағытында
жұмыс жасау керек. Ол үшін сатып алушыға тауарды тиеп ... ... ... ... аккредитивті нысанына ауыстыру, төлемсіздікті өндіріп
толтыру ... ... ... ... ... үшін есеп ... алдын
ала төлеу нысаны да қолданылады. Алдын ала ... ... ... ... ... ... ... өнімдер үшін есеп айырысудың бұл
нысаны көпсеген кәсіпорында қоланылады. Алайда оның ... де ... ... бұл ... жабдықтаушылар үшін тиімді;
• екіншіден, белгілі бір дәрежеде өндірілген өнім сапасын бақылау
төмендейді, әсіресе егер ... ... ... ... ... ... ... орын алатын болса;
• үшіншіден, тұтынушы төлем жүргізгеннен кейін, тауарды қажетті
санына аз алуы мүмкін ... ... және ... ... мен ... ... алу ... уақытта).
Табыстылықтың екінші абсолютті көрсеткіші – жалпы табыс. Ол
өнімді өткізудің ... ... ... және негізгі қызмет
нәтижесінде өнімді ... ... ... пен ... ... өндірістік
өзіндіәк құны арасындағы айырма ретінде анықталады.
Жалпы табысқа әсер ететін маңызды фактор өндірістік өзіндік ... оның ... оның ... көп ... ... ... өзіндік құнды баптар ... ... оны ... ... іздестіретін экономикалық қызметтің
бөлімшелері болады. Бірақ ... бір ... бұл ... ... және шикізат пен отын – энергетика ресурстарында бағаның өсуімен
өзінің маңызын ... ... күрт өсуі және ... ... ... ... жағдайында өзіндік құнның төмендеуі
нәтижесінде табыстың өсімі мүмкін емес.
Шаруашылық жүргізудің тұрақты экономикалық жағдайында ... ... ... жолы ... ... бөлігінде өзіндік құнды төмендету.
Бұл, әсіресе шикізат құнының үлес ... ... ... ... ... болып келетін өңдеу және қайта өңдеу салаларында (машина жасау және
металл өңдеу, металлургия, мұнай – химия, тігін, ... және т.б.) ... ... үшін өте ... ... ... ... байланысты табыс өсімі пайдалы
қазбаларды шығарудың өзіндік құнын төмендету ... ... ету ... Бұл негізінде шығару көлемін өсіру арқылы болуы мүмкін.
Соңғы тұтынушыға бағытталған салаларда ... ... ... анықталатын өндіріс және өнімді өткізу көлемі шешуші мәнділікке
ие болады.
Заттай түрде өнімді өткізу көлемінің өсуі ... ... ... ие ... ... ... көлеміне күрделі салымдар көмегімен
қол жеткізуге болады, бұл табыстың әлдеқайда өнімді ... ... жаңа ... ... өндірісті кеңейтуге бағытталуын талап
етеді. Бұл жол, ... ... ... ... инфляция, бағаның
өсуі және ұзақ мерзімді несиелерге қол жетіспеушілігіне байланысты қиын
немесе ... ... ... ... ... ... ... қаржытары
мен мүмкіндіктері бар, кәсіпорындар, егер инвестиция ... ... ... ... онда бұл ... өз ... нақты
өсіре алады.
2.2. Қаржылық жағдайды талдау барысындағы баланстың маңыздылығы.
Өндіріс және өнім өткізу ... ... ... ... ... жылдамдату күрделі шығындарды талап етпейді.
Инфляция айналым қаражаттарын өте тез құнсыздандырады. ... пен отын – ... ... ... ... олардың көп бөлігі
бағытталады. Сатып алушылардың ... және де ... ... алдын
ала төлем жүргізу кәсіпорынның қаржысының көп ... ... ... ... ... себептері тек айналым қаражаттарының жетіспеуі
ғана емес, сонымен бірге төлем қаржылық есептік
тәртіп, банк ... ... ... және де ... ... да болып табылады.
Кәсіпорын табысы бағаның өсуі өзінше теріс фактор болып табылмайды.
Егер өнімге ... ... өсуі мен ... ... ... ... ... және тұтынушылық қасиетінің жақсаруымен
байланысты болса, онда ол дәлелді ... ... ... ... ... ... анықтау үшін қаржы
– шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы ... ... ... ... кестесін құруға болады.
2 – кесте
2006 жылғы «АЗ ... АҚ – ның ... ... (мың ... ... ... ... ... |
| | ... ... | |
| | | ... | |
| | | ... | |
| | | ... | ... ... ... ... | | | |
| ... түскен табыс |20850 |19745 |23179 ... ... ... ... | | | |
| ... құны |16435 |15741 |16996 ... ... ... (1 ... – 2 қатар)|4415 |4005 |6183 ... ... ... ... жоспарланған көлемінен 1768 мың таңгеге
көп.
Бұл ... ... ... әсер ... ... ... өндірістік өзіндік құны;
2) өнім бірлігінің бағасы;
3) өткізілген өнім көлемі (саны);
4) өткізілген өнім құрамындағы құрылымдық ... ... ... осы ауытқуға әсерін анықтау керек.
Олардың есебі келесі түрде жүргізіледі.
1. Өнімнің өндірістік өзіндік ... ... ... өткізілген
өнімнің нақты өзіндік құнынан өткізілген өнімнің нақты ... ... ... алып тастау мына формула арқылы табылады:
П s = ∑ Qi · Si ­ ∑ Qi Si .
Qi - ... ... ... көлемі;
Si - өнім бірлігінің нақты өзіндік құны;
Si - өнім бірлігінің жоспарлы өзіндік құны.
Осылайша табылған сомада шикізат, материалдар, ... ... ... ... ... тарифі бағаларының жоспармен салыстырғандағы
өзгерістері бар. Бұл фактор кәсіпорыннан ... ... ішкі ... оны ... ... ретінде көрсету дұрыс.
Өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік құнының жоспармен ... ... өсуі ... ... ... ... ... немесе азаяды.
Біздің мысалда артық шығындалу болған, бұл жалпы табыс көлемін 1255 ... ... (16966 – ... Жалпы табыстың нақты көлемінің жоспардан ауытқуына қолданыстағы
баға өзгерісінің әсері келесі формула бойынша есептеледі:
Пц = ∑Qi · Pi - ∑Qi Pi ... Рi және рi - өнім ... ... ... және ... ... бұл ... әсетінің мөлшері өнім өткізуден түскен
нақты түсімнен жоспарланған мөлшерді алып тастау жолымен анықталады.
Біздің ... ... ... баға факторы есебінен 3434 мың теңгеге
(23179 – 19745) өсті.
3. өткізу көлемінің өзгерісінің жалпы табыс ауытқуына ... ... ... ... ... бойынша жоспардың орындалу дәрежесін анықтау
керек. Табыс көлемі осы факторға ... ... ... ... ... өткізу көлемі бойынша орындалу пайызына көбейту керек.
Арнайы әдебиеттерде оқып – зерттеу, тауар өнімдерін өткізу көлемі және
оның құрамындағы ... ... ... ... ... әсерін талдау тұрғысында, онда пікір таластары жүргізілетіндігін
көрсетті.
Есептеу үшін өткізілген өнімнің көлемін әр түрлі ... ... ... ... ... құны бойынша. өткізілген
өнімнің көлемі бойынша жоспардың орындалу пайызын есептеу кезінде әр ... ... ... ... ... айтарлықтай ауытқуларға әкеледі.
Бірінші әдіс экономистермен теріске шығарылған, өнімді ... ... ... ... ... көлеміне ғана емес, сондай – ақ
құрылымындағы ... ... ... ... рентабельділігіне
де әсер етеді. Қазіргі кезде бағалар күдікті өзгерістерді бастан кешіруде,
сондықтан біздің көзқарасымыз бойынша өткізу ... ... ... құн
бойынша бағалау әлдеқайда дәлелді болып табылады.
Жалпы табысқа тауарлы ... ... ... ... ... есеп ... анықталады:
SH
1. Nж = ------ · 100.

Мұндағы: Nж - өндірістік өзіндік құны ... ... ... ... ... Sж - өткізілген өнімнің ... ... және ... өзіндік құны.
Пж · Nж
2. Пп = ------------ .
100
Мұндағы: Пп – тауарлы өнімді ... ... ... ...... ... табыс.
Біз талдап отырған кәсіпорын тауарлы өнімді өткізу бойынша
жоспарды 3,4% - ға ... ... (16996 : 16435 · 100) – 100, ... ... ... 150 мың теңге артық алынған (4415 · 10,34 ...... ... ... ... ... жұмысының теориясы мен тәжірибесінде, өткізілген өнім
құрамындағы ... ... ... ... әсерін есептеудің екі
тәсілі бар:
1) «өткізілген өнімнің нақты көлеміне ... ... ... тиісті жалпы табыс сомасын өткізу көлемі бойынша жоспардың
орындалу коэффицентіне түзетілген жалпы табыстың жоспары мөлшерімен
салыстыру арқылы;
2) «өткізу көлемінің өзгеруі» факторының әсер ету ... ... ... ... ... ... ... және алынуға
тиісті табыстың көрсеткіштері арасындағы айырмадан шегеру ... ... ... ... жиі ... өйткені бұл фактордың әсер
ету көлемін есептеуге дейін өткізу көлемінің өзгерісінің әсерін ... ... ... ... жоспар бойынша» есептелінген, алынуға
тиісті жалпы табыс сомасы осы екі ... ... ... ... бұл ... ... көлемін қолданудың әсерін шегеру арқылы
өткізілген өнім ... ... ... ... ... анықтайды.
Біздің мысалымызда есептеулер келесіні көрсетеді:
1) 4004 – 4415 = - ... – 411 + ( - 150) = - ... ... нәтижесінде жоспармен салыстырғанда жалпы
табыс 561 мың теңгеге кем алынған.
Біздің ойымызша, бұл ... ... ... өткізген жоспар бойынша
алынуға тиісті табысты, есепті жылы өнімді өткізу көлемі бойынша жоспардың
орындалуын ... ... ... ... жағдайыда алынған табыспен
салыстыру арқылы анықтаған дұрыс болып табылады.
Есептің мұндай әдісі ... ... әрі дәл ... ... ... түрде болады:
4004 – (4415а106,4 : 100) = 4004 – 4565 = - 561.
Біздің мысалымызда құрылымның өзгеруі жалпы табыстың ... ... ... яғни оның ... 561 мың ... ... Жалпы табысты
талдау нәтижелері 3 – кестеде ...... ... ... ... ... әсері.
|№ |Көрсеткіштер ... мың ... |
| | | ... % - |
| | | |бен ... ... өнімнің өзіндік | | |
| ... өсуі |- 1255 |+ 28,4 ... ... ... ... |+ 3434 |+ 77,7 |
| ... | | ... |Өнімді өткізу көлемінің артуы |+ 150 |+ 3,4 ... ... өнім ... | | |
| ... ... |- 561 |- 12,7 |
| ... |+ 1768 |+ 40,0 ... тыс жалпы табыс келісім бағалары мен өнімді өткізу ... ... ... ... Егер ... ... өзіндік құнының
өсуіне жол бермеген болса және де бизнес жоспармен салыстырғанда ... ... ... ... ... ... жалпы табыс
1816 мың теңгеге (1255 + 561) өсетін еді. ... ... ... ... өсуі нәтижесінде азаюын – кәсіпорын жұмысындағы жағымсыз құбылыс
ретінде сипаттауға болады. Елеулі кемшіліктерге 2006 жылы талданып ... ... ... ... болған құрылымдық өзгерістер
жатады. Сондықтан талдаушы, шығарылатын өнім сұрыпталымы мен өндірілетін
және ... ... ... ... құрылымдық өзгерістерін
талдауға басты ... ... ... Егер ... нарықта оларға деген сұраныс
болса, кәсіпорынға өнімнің жоғары ... ... ... мен ... болады. өткен жылмен салыстырғанда жалпы табыстың өзгеру себептерін
анықтау ... В.А. ... (34) ... ... ... қолдануға
болады. Нарықтық экономика жағдайында, тауарларға деген бағалар еркін
болған кезде және де ... ... ... ... ... ... ... өзгерісі туралы ақпараттар алу қажеттігі пайда болады. Кәсіпорын
өнім есебін екі түрлі бағамен, яғни нарықтағы қазіргі және ... ... ... ... ... бәрі ... ... және бақылау
мақсатында бағаның қозғалысы туралы, олардың тек жылдық қана емес, ... одан да ... ... аралықтарына, яғни ай, тоқсан, жарты жылдағы
индекстері туралы ... ең ... ... ... және әрп ... ... ... басқару
органдарына қажет болып табылады.
Біздің мысалымызда өткен жылмен салыстырғанда баға индексі 1,05 – ті
құрайды. ... өсуі ... ... әсер етуі ... табыстың өзгеруіне әсер етуші негізгі факторларға ... ... ... ... бағасының өзгеруі;
2) өнімді өткізуден түскен табыстың өзгеруі;
3) өткізілген ... 1 ... ... ... ... жылы алынған жиынтық табыстың өткен жылмен
салыстырғандағы ауытқуына тигізетін әсерін ... ... ... 4 – ... қарайық.
4 – кесте
Жалпы табыстың өткен жылдағыдан ауытқуына факторлардың тигізетін әсерін
анықтау үшін қажетті алғашқы мәліметтер.
|№ |Көрсеткіштер ... ... ... ... ... |Өнімді (жұмыс, қызметті) | | |
| ... ... |24392 |23179 ... ... ... (жұмыс,| | |
| ... ... ... |16996 |
| ... | | ... |Жалпы табыс (1 қатар – 2 |3703 |6283 |
| ... | | ... ... индексі |1,00 |1,05 ... ... ... ... | |
| ... ... ... |24392 |22075 |
| ... ... | | ... ... сүйене отырып, жоғарыда көрсетілген факторлардың
жалпы табыстың өзгеруіне ... ... ... ... өсуі табысқа қалай әсер еткенін анықтау үшін, есепті жылы
өнімді өткізуден түскен табысты өткен ... ... ... ... ... акцизсіз) қайта есептеп, содан кейін оны есепті жылдың еркін сату
бағасымен (ҚҚС және ... ... ... ... ... табыспен
салыстыру қажет. Алынған айырма бағалар ... ... ... немесе кемігендігін) және сәйкесінше табыстың да өзгерісін
көрсетеді.
Есепті жылдағы ... ... ... ... ... ... бағамен:
23179 : 1,05 = 22075.
Бағалардың өзгерісі және оның жалпы табысқа әсері:
23179 – 22075 = 1104 мың теігені ... ... сату ... өсуі ... түскен есепті жылдағы
қосымша табыс 1104 мың теңгені құрайды.
2. Өткізуден түскен табыстың ... ... ... ... ... өткізілген өнімнің 1 теңгесіне шаққаандағы табысының
деңгейі тұрғысынан алатын болсақ, онда оның ... ... ... ... ... ... ... табыстың өсуі немесе азаюына пропорционалды
түрде болуы тиіс.
Біздің мысалымызда өткен жылмен салыстырғанда өнімді өткізуден түскен
табыс 9,5% - ға (22075 : 24392 х 100 = 90,5); 100 – 90,5 = 9,5 ... ... ... ... ... кемуі есебінен жалпы табыстың
азаюы 352 мың теңгені [3703 · ( - 9,5) : 100] ... ... ... сатудан түскен табыстың 1 теңгесіне шаққандағы жалпы табысты, өнімді
сатудан ... ... ... ... кемуіне көбейту арқылы жүргізуге
болады:
[3703 : 24392 · (22075 – 24392)] = 0,1518 · (- 2317) = - 352 ... ... ... ... табыстың 1 теңгесіне ... ... ... есепті жылы өткізілген өнімнен түскен табыстың
1 теңгесіне ... ... ... ... мен өткен жылғы шығындар
деңгейі мен ... ... ... ... ... ... ... және бұл айырманы есепті жылдағы салыстырмалы ... ... ... ... нақты табысқа көбейтеді. Нәтижесі
шығынының кемуі немесе артуы кему есебінен ... ... ... ... ... Есептеу: [(16996 : 22075) – 20689 : 24392)] · 22075 =
(0,7699 – 0,8482) · 22075 = - 0,0783 · 22075 = - 1728 мың ... ... ... ... 1 ... шаққандағы шығындардың азаюы
нәтижесінде жалпы табыс 1728 мың теңгеге өсті. Жалпы ... ... дәл осы ... ... жылдағы нақты шығындардың өнімді
өткізуден алынған табыстың өсу (кему) индексіне қайта ... ... ... ... ... ... ... болады:
20 689 · 9,5
1696 - 20 689 - —————– = 1696 – 16 996 – (20689 – 1965) = 16996 ... = - 1728 мың ... ... құны осы ... ... және ... бұл ... өсуіне әкеледі.
Үш фактордың ықпалы нәтиждесінде жалпы табыс 2480 мың теңгеге (+ 1104
– 352 + 1728) = 2480 ... ... ... ... көп және ... ... өндірістік
өзіндік құнына кірмейтін тұрақты шығындарды білдіретін кезең шығындары
қанщалықты аз болса, негізгі қызметтен ... ... ... ... ... да негізгі қызметтен алынатын табысқа жүргізілетін
талдауды жоғарыда аталған көрсеткіштермен, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... құнның калькуляция баптары бойынша мәліметтері
коммерциялық құпия ... ... және де ... ... тұрақты және айнымалы шығындарға дәл болмайтынына байланысты,
жалпы табыс көлемін маржиналды табыс ... ... және ... ... ... ... болады.
Келесі тақырыпта біз, бұл көрсеткіштің мәнін оны ... ... ... және ... ... табысты
прогерссивті әдәс арқылы талдай отырып, негізгі қызметтен алынатын табыстың
өзгеруіне әр түрлі ... ... ... анықтаймыз.
ІІІ. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау.
3.1. Маржиналды табысты ... ... өту ... ... есепке алуды
ұйымдастыруды қайта қарауды және оның прогессивті әдістерін ендіруді талап
етеді. Осы ... ҚР ... есеп ... мен ... ... ... ... елдердегі шығындарды есепке алуда «директ –
костинг» жүйесі ... ... ... ... ... Бұл ... – та ... болған. Оның негізгі идеялары «Өндірістік ... ... ... 1996 ... ... жарияланған американдық
зерттеуші И. Н. Гарристің мақаласында айтылған. Директ – костинг нақты
енгізу АҚШ – та 1953 жылы іске ... сол ... ... ... осы ... ... жариялады. «Ұлыбританияды бұл әдіс
«маржиналь – кост», ал Францияда – «маржиналдық бухгалтерия» деп ... деп ... В. И. Ткач және М. В. ... ...... жүйесінің
негізінде «Шығындарды тұрақты және айнымалы деп бөлу – директ – ... ... ... ... - деп біздің ғалым, профессор С. С.
Сатыбалдин тұжырымдайды.
Айнымалы шығындарға өндіріс көлемінің ... ... ... ... ... және ... ... технологиялық
мақсаттарға жұмсалатын отын және энергия, өндірістік персоналдың жалақысы,
тиісті төлемдермен бірге жабдықтарды күту және ... ... ... ... да ... шығындар.
Тұрақты шығындарға әкімшілік, басқарушылық, коммерциялық және ... ... ... ... ... ... ... болып
есептеледі және бұйымдар арасында ... олар тура ... ... ... ... ... ... талап етеді. Тұрақты шығындардың мөлшері тұрақты болып қалады
және өндіріс ... ... ... ... жал ... пайдаланғаны үшін пайыздар, негізгі құралдарға ... ... ... ... ... ... және басқа
да шығындар.
Тұрақты шығындар бірдей уақыт аралығында бірдей сомамен есептеледі.
Оларға кәсіпорын және оның бөлімшелері ... ... ... ... ... ... артық шығындалу) негізінде кәсіпорынның
шаруашылық нәтижесіне әр бөлімшенің салымын ... ... ... ... ... ... ... аталғандай өндіріс
көлемінің өзгеруіне тәуелді емес. Сондықтан оларды ... ... ... ... ... ... ... өнім көлемі қаншалықты көп
болса, өнім ... ... ... ... аз ... мүмкін (мысалы, жал төлемінің өсуі, материалдар мен тауарларды
сақтау бойынша шығындардың көбеюі және т.б.) ... бір ... ... шығындар, өндірісті ұйыдастыру және технологияның жаңаруы сияқты
факторлардың ... ... ... өзгеруі кезінде өзгеріссіз
қалмайды. Шығындардың тұрақты және айнымалы деп бөлу ... ... ... ... ... ... мақсатында жүргізіледі. Оны есепке
алу және ... тек ... ... ғана ... яғни «дирек –
костинг» жүйесі ... ... ... ... ... ... әдісі
қолданылмайды. Біздің елімізде ... ... ... көшпес бұрын, толық өзіндік құнды есептеу және калькуляцилау
жүйесі кеңінен ... ал ...... ... іс ... есептің №3 «Қаржы – шаруашылық қызметінің нәтимжесі
туралы ... ... ... ҚР ... есептеуді ұйымдастыру
«директ – костинг» жүйесі бойынша жүргізілуі ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнға жатқызылмайтын және
кәсіпорынның жалпы ... ... ... ... ... Жыл бойы бұл ... субьектілердің қаржы – шаруашылық
қызметінің бухгалтерлік есебінің шоттарының Бас жоспарындағы 821 ... ... ... 831 ... ... шығындар» және 811
«Тауарларды өткізу бойынша шығындар» ... ...... жүйесін қолдану белгілі бір ... ... ... және ... деп ... ... ... бойынша да мүлдем анықталуы мүмкін емес, ол қызметтің өзгермелі
жағдайларына байланысты қарастырылуы ... ...... ... ... ... және баға ... үшін өнімнің толық
өзіндік құнын жүйеден тыс жолмен анықтауға тура ... ... ... ... шығындары мен салық салуға жататын табыс есептік жолмен
анықталады. «Сонымен қатар, - деп ... ... В. К. ...... және ... деп бөлу ... ... және талдау мүмкіндіктерін
күшейтеді, ұтымды ... ... ... ... ... ... бөлу ... кемшіліктері «директ – костинг» ... ... ... ... негізгілері:
Шығындарды тұрақты және өзгермелі деп ... ... ... екенін айта
кеткен жөн, себебі шығындардың бір бабы әр ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін. Сонымен қатар, тұрақты шығындар
қатарына ... жеке ... ... өнім ... ... ... бір ... екіншіге өзгеру
• шығарылған өнімдердің сұрыпталымы мен табысын үйлестіру;
• жаңа өнім бағасын анықтау, кәсіпорынның өндірістік қуатының өзгеру
нұсқауларын есептеу;
• өндіріс ... ... ... ... алу);
• қосымша тапсырыс қабылдау, жабдықтарды ауыстыру тиімділігін ... тағы ... ... ...... жүйесі – бұл шығындарды олардың түрлері,болу орындары
мен таратушылары бойынша шығындардың ... ... ... ... сонымен бірге шығындар мен нәтижелерін талдау және
басқару ... ... ... ... ... есеп
жүйесі. С. С. Сатыбалдиннің ойынша бұл жүйе ... ... ... есеп ... орын ... бұл ... – костинг» жүйесінің
екінші ерекшелігі болып табылады. Бұл ... С. А. ... «бұл жүйе ... өндірістік есеп қаржылық есептен бөлек және
онымен бірлесе ұйымдастырылады» - деп санайды. С. С. ... бұл ... ... жеке ... мүмкін екенін мойындаған және олардың
интеграциясына негізделген «директ – ... ... ... ... ... ... оны «есеп жүргізудің монистикалық жүйесі»
деп те атайды. «Оның мәні – деп ... С. С. ... ... ... ... ... ... жүйеге келесі жолмен біріктіріледі,
өндірістік есептің ішкі операциялары бас ... ... ... және ... мен шығындар туралы есеп басшылыққа «құн – көлем ... ... ... ... ... Бірақ бұл жүйенің
американ ғылымының көзқарасы бойынша белгілі бір кемшіліктері бар. Олар
мыналар: біріншіден, ... және ... ... ... мен ... ... ... оларды біріктіру дұрыс емес. Есепті өндірістік ... деп бөлу ... ... құпияны сақтауда жатыр.
Профессор С. С. Сатыбалдин, АҚШ – та тәжірибе алмасуда ... ... ... және жан – ... ... Ол ... көзқарасымызша «директ
– костинг» жүйесінің ерекшеліктерін дұрыс көрсеткен. Ол оның үшінші белгісі
деп өнеркәсіптік ... ... ... көп ... ... ... оның
негізгі моделі келесі түрде көрінеді:
1. өнімді өткізуден түскен табыс – 14 ... ... ...... ... ... – 7327.
4. тұрақты шығындар – 4925.
5. негізгі қызметтен алынған табыс – 2402.
Маржиналды табыс – бұл өнімді ... ... ... пен ... ... ... (14416 – 7089). Екінші жағынан, ол – ... мен ... ... ... ... ... (4925 + 2402). ... көп сатылы есеп құруға мүмкіндік береді, оның ... ... ... ... сатылы есептер кем дегенде екі ... ... ... ... ал төменгісі негізгі қызметтен түскен табысты
көрсетеді.
«Директ – костинг» ... ... ... ... ... ... шығындардың, өткізу жағасының және өткізілетін өнім ... ... ... ... ... ... ... ұшырағаны
көрінеді.
Зиянсыздық нүктесін анықтау үшін (өндірудің қауіпті көлемінің
нүктесі, ... «өлі ... ... құн, ... ... және ... өзара байланысты көрсететін келесі негізгі теңдеуді пайдалануға
болады:
Д = V + C + Д°.
Мұндағы: Д - ... ... ... табыс;
V – айнымалы шығындардың жалпы сомасы;
С – тұрақты шығындар;
Дº - негізгі қызметтен түскен табыс.
Өндіріс көлемінің ... ... үшін ... ... түрде болады:
Д = V + C .
3.2. Кәсіпорынның тұрақты шығындарын есепьеу.
Егер өткізуден түскен табысты өнім бірлігінің сату ... (Р) ... ... санының көбейтіндісі ретінде, ал өзгермелі шығындардың
жалпы сомасын өнім бірлігінің ... ... мен ... ... санына көбейтіндісі ретінде көрсетілетін болса, онда мынандай
толық теңдеу ... · g = C + V · g ... P - өнім ... сату ... - өнім ... ... ... шығындар;
g – сатылған бұйым біріктерінің саны;
C – тұрақты шығындар.
Бұл теңдеу қажетті көрсеткіштерді алу үшін ... ... ... ... ... ... есептеу.
P · g = C + V · g ; P · g – V · g = C ; g ( P – V ) = C ;
C C
g = ... = —— .
( P– V ) ... g - өнім ... ... ... ... ... өнім көлеміне келетін мржиналды табыс, теңге.
Барлық өнімдердің маржиналды ... ... мен ... ... ... ... ретінде анықталады.
Жоғарыда келтірілген мәндерді орнына қойып, «өлі нүкте» немесе орнын
толтыру нүктесін анықтаймыз:
450 000 450 ... ... = ... = 30 ... – 9 ... ... қауіпті көлемі 30 мың өнім бірлігін құрайтынын
көрсетеді.
2. Өнімді ... ... ... (түсімнің) қауіпті көлемін
есептеу.
Бұл көрсеткішті анықтау үшін өндірістің қауіпті көлемінің теңдеуі
қоланылады. Осы ... оң жақ және сол жақ ... (р) ... арқылы қажет формуланы аламыз:
C C ... ... ; g x P = ... · P = ... Д = ... – V P – V ... (I– — ... ... = ... Д = ... Д = ... P – ... I– —— ) ... ... P ... ... ... алдыңғы қабылданғандарға сәйкес.
Сандық белгілерді қойып, ... ... ... ... табамыз:
C 450 000 450 000 450 000 х ... = ... = ... = ... = ————— = 720 000.
P – V 24 – 9 15 ... ... ... 24 ... ... ... ... ... табыс (түсім) 720 мың
теңгені құрайды.
3.Тұрақты шығындардың қауіпті деңгейін есептеу.Есептеу үшін
қауіпті нүктедегі өткізілген өнімнен ... ... ... ... = V + C ... C = Д – V = P x g – V · g = g ( P – V ), яғни C = g · ... ... ... ... ... ... тұрақты шығындар көлемін анықтаймыз:
C = g x d = 30000 x 15 = 450000 теңге.
Бұл ... ... ... ол гер ... табыс деңгейі
бағаға немесе өнімді өткізуден түскен табыс ... ... ... ... ... ... ... анықтауға болады:
(d% - пен алғандағы)x
P ... = gx ... = 30 000 ... ... 450 000 ... қауіпті бағасын есептеу.
Өткізу бағасы өткізуден түскен табыстың берілген көлеміне және
жай өнім бірлігіне есептелген тұрақты және ... ... ... ... = C + V
P x g = C + V · g
C + V x g C ... = ————— = —— + —— = —— + V.
g g
g ... ... ... ... ... ... ... 450 000 ... = —— + V = ... + 9 ... = 15 + 9 = 24 ... 30 ... ... ... ... мен ... арасындағы арақатынасы белгілі
болса (немесе өнім ... ... ... ... ... мен ... ... қатынас), онда бұйымның ең төмен бағасын мына формула
бойынша анықтауға болады:
V 9 9 9
P= —— = —— = ... = ... = 24 .
d 15 I – 0, 625 0, ... - — I - ... ... Ең ... маржиналды табыс деңгейін есептеу.
Егер тұрақты шығындардың көлемі және өнімді өткізуден түскен табыстың
күтілетін ... ... ... онда ең төменгі трбыстың түсімге қатысты %
- ға деңгейі келесі ... ... 450 ... - пен ... Д = —— x = ... x 100 = 62, 5%
Д ... · 720 000 · 100 = 450 000 ... мың ... өнім ... ... қызметтен түсетін табыстың
абсолюттік көлемі 600000 ... ... (70000 · 24)- (450000 + 70000 · 9)
= (168000 - ... ... ... ... ... жоспарлы табыс көлемінің
(70000 бірлік) өткізуден алынған табыстан артуы, ... ... ... ... ... (70000 – 30000). Бұл ... яғни асып ... аймағы» деп аталады, себебі ол жұмыстың зиянсыздығын
қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... ... – нан 30000 ... аралығындағы әрьір өткізлген өнім бірлігі зиян
әкеледі, өйткені бұл өткізу көлемі жалпы ... ... ... ... ... ... ... келесі бірінші реттегі
факторлар өзгерісі әсер етеді:
1) өнім бірлігінің бағасы;
2) өнім бірлігіне шаққандағы айнымалы шығындар;
3) тұрақты ... өнім ... ... ... нақты өлшемдегі өткізу
көлемінің көбеюінің қажеттілігін анықтайды, яғни шығындарды өтеу үшін орнын
толтыру нүкесінің көтерілуін анықтайды.
Өткізілген өнім ... ... ... нақты өлшемдегі өткізу
көлемінің көбеюінің қажеттілігңн анықтайды, яғни ... өтеу ... ... ... ... анықтайды.
3.3. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын тереңдетіп талдау.
Тұрақты шығындр өзгерісінің бағытты қарастырылан айнымалы шығындарға
ұқасас болып ... ... ... ... ... ... ... формула бойынша анықталды
C C° C
g= ... - ... = ... - V P – V P – ... ... ... отырғанымыздай, тұрақты шығындардың сомасының кез
келген өсімі қауіпті көлемнің ... ... және ... ... ... түскен табыс жаңа, өскен шығындары өтеуі үшін ... бір ... ... сату ... ... ... бір көлемде
қосымша өнім сатылуы керек.
Осы мысалды одан әрі ... ... ... жал ... ... ... шығындардың 10 –ға өсуі қауіпті көлемге қалай әсер
ететінін анықтайық.мәліметтерді жоғарыда келтірітген формулаға ұойып, ... ... ... ... тек зиянсыз жұмыс істеу үшін ғана,
қосымша 3000 өнім ... сату ... ... ... ... да ... ... яғни тұрақты шығындардың азаюы
зиянсыздық нүктесін төмендетудің және кәсіпорынның қаржылық ... ... – бір ... ... ... Осылайша, 30000 өнім өткізіп,
кәсіпорын шығынсыз жұмыс істейді. Бір өнімге шаққандағы тұрақты шығын
мөлшері 15 ... (450000 : 3000)) ... ... ... ... қамтылған. Сатып алушы 20 теңгеден 6000 бұйымды сатып ... ... оны ... ... табыс алатын жағдайда
ғана қабылдауы тиіс, 5 – кестені қарайық.
5 – кесте
Қосымша тапсырысты қабылдаудың экономикалық мақсатқа сыйлығын ... ... ... ... 1000 |
| | | |тг. ... ... ... ... ... |600 · 20 |120 ... |Айнымалы шығындар |600 · 9 |54 ... ... ... |- |- ... ... ... ... ... |120 - 54 |66 ... отырғанымыздай, сатып алушы ұсынған баға кәсіпорынның өнімді
өткізу бағасымен төмен болғанына қарамастан, осы ... ... ... 66000 тг ... ... ... ... қамтамасызетіп
отыр. Оның қалыптасу көзі тұрақты шығындарды азайту болып табылады (450000
: 36000 = 12,5 тг.), ол бір ... 12, ... ... ... ... ... көлемнің өзгеруін қарастыра
отырып, біз шығынсыз жұмыс етуге қол жеткізу ... ... ... ... ... ... жалғасытыра отырып, біріншіден,
өткізуден түскен табыс табыстың ... ... ... үшін ... ... ... табысты алуға болатынын, ... ... ... ... қаржы нәтижелеріне қалай әсер ... ... ... 30000 ... ... ... ... өтеген
болатын. Яғни, осы мөлшерден ең болмасы бір өнімді артық сату ең аз табысты
алуға мүмкіндік береді. Есепті ... 40000 өнім ... ... ... ... ... 150 мың ... құрайды. (40000 · 24 – 40000 · 9 –
450000 = 960000 – 360000 = ... ... ... а) 5% – ға, ә) 10% – ға өсу үшін ... ... өсіру керек екендігі туралы мәселе қояды.
Бұл сұраққа жауап беру үшін ... ... ... + Д° пл
gпл = ———— .
P – V
Мұндағы: Д° пл – негізгі қызметтен түскен табыстың жоспарлы сомасы;
g пл – ... ... ... ... ... сату көлемі.
Берілген формула маржиналды табысты тұрақты шығындар мен негізг
қызметтен түскен жоспарлы табыстың ... ... ... ... үшін ... оң және сол ... өнім бірлігіне есептелген
маржиналды табыс өлшеміне көбейту керек:
g пл x (P - V) = C + Д° пл ... ... ... ... ... қоя ... ... түскен табыс сәйкес 5% және 10% – ға ... ... ... ... + 150000 х 1,05 450000 + 157500 ... ... = ... = ... =
24 – 9 ... 40500 ... + 150000х 1,10 450000 + ... 615000
gпл= —————————— = —————————— = ————— =
24 – 9
15 15
= 41000 ... ... ... ... 5% – ға ... үшін ... ... мың теңгеге тең 500 өнім (500 · 24), ал 10% – ға – жалпы ... 24 ... тең 1000 өнім ... ... (1000 · ... · ... өнім көлемінің 1,25 – ға (————) өсуі негізгі қызметтен
4000
1000 · 100
табыстың 5%- ке ... ... ... ал ... 2,5% – ға (—————)
40000
өсуі негізгі қызметтен түскен табысты 10% – ға арттырады.
Егер кәсіпорын өнімнің бір емес, ... ... ... ... ... үшін ... нүктесі құндық түрінде ... ... ... – V
K = C· ... бұл 720 мың теңгені құрайды:
24 – 9 450000 · 24
(450000 : ——— = —————).
24. 9
«Шығындар - ... ...... ... ... ... талдауда өнімнің аз төлемін жоғары бағамен немесе көп өнімді
төмен бағамен сату керек пе ... ... ... беру барасында пайдаланылуы
мүмкін. Кәсіпорын үшін тиімді ... ... ... жүргізілетін
есептеулерді қажет етеді. Шығындарды өнім көлемімен және табыспен ... ... ... емес, себебі бұл жағдайда қойылған жауап
алынбайды. Сондықтан, «шығындар – ... ...... ... ... ... ... маркетингтік талдауда да қолданылады.
Жоғарыда айтылған «директ – костинг» ... және ... іске ... ... табыстың талдауы нарықтық экономиканың
белгілері болып ... ... ... ... ... және ... қабылдаудың интеграциясының жоғары дәрежесіне қол жеткізуге
мүмкіндік береді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тәуелді жағдайды зерттеуге бөлінеді, бұл кәсіпорынның
қаржы жағдайын тұрақтандыру ... тез және ... ... ... ... ең маңызды жағы - өнімнің зіндік құнын тек ... ... күрт ... ... ... ... ... калькуляциялау жұмысын, есеп және ... ... ... өзіндік құн «әлдеқайда анығырақ» болады, ал жеке ... ... ... болады.
Қорытынды.
Бұл жүйе, тұрақты шығындардың ... ... ... ... ... ... ... береді, себебі осы
шығындардың сомасы табыс туралы есепте жеке қатарда көрсетіледі.
Бұдан ... ...... ... ... ... жедел бақылау
кезінде стандартты шығындар немесе икемді бюджеттер жиі ...... ... ... – кост» жүйесін пайдалану барысында,
тұрақты шығындарға стандарттар қойылады, ал ... ... ... ... ... жүктелуінің әр түрлі деңгейлері үшін тұрақты
шығындардың әр түрлі деңгейлерінің қойылуы жатыр.
«Директ – ... ... ... ... ... ... болады: ең жоғары маржиналды табыс белгісі бойынша өндірістік
бағдарламаны ұтымды етуге байланысты; бәсекелес белгілі бір ... ... ... баға белгілеу мәселесі бойынша жабдықтарды таңдау және ауыстыру
бойынша; өнімді өндіру немесе шеттен сатып алу бойынша; ... ... ... ... және ... – костинг» жүйесі пайдалану кезінде кәсіпорын әкімшілігі маржиналды
табысты кісіпорын бойынша да, жеке өнімдер ... да ... ... ... Ол ... ... ... жақсы анықтауға басты мүмкіндік
береді, себебі сатылу бағасы мен айнымалы шығындардың сомасы ... ... ... ... арасында алу нәтижесінде қозғалмайды. Ол
сондай – ақ ... ... ... ... ... ... ... бағыттауға мүмкіндік беретін ақпараттарды алуды қамтамасыз етеді.
«Директ – ... ... ... ... мен ... теориялық негізі болып табылады. Ол айнымалы және тұрақтиы
шығындардың ... ... ... құнды калькуляциялау, шығындар мен қаржы
нәтижелерінің талдауын біріктіретін ... және ... ... біріккен
жүйесі. Сондықтан оны «өзіндік құн басқару жүйесі» ... ... ... деп ... ... ... ... елімізде нарықтық
қатынастардың қалыптасуы және бухгалтерлік есепті реформалауды жүзеге асыру
барысында шаруашылық ... жаңа ... ... ... көтеру мүмкіндік беретін, осы жүйені қолданудың мүмкіндігі және
дұрыстығы туындайды.
Осы ... ... ... тек айнымалы шығындарды ғана
емес, сонымен бірге, сметалық есептеулерде ... ... ... ... ... ресурстарын анықтау және сол ... ... ... ... ... ... ... береді.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың экономикалық мәні мен маңыздылығы80 бет
Қаржылық жағдайдың мәні және оны талдаудың мақсаты31 бет
Атомдық-эмиссиялық спектрлік анализ(АЭСА)16 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидалары10 бет
Байыту фабрикалар мен мыс қорыту зауыттарында спектрлік әдіспен өнімдердегі ренийді анықтау әдістемесін өңдеу51 бет
Басқарушылық талдаудың әдістері3 бет
Вольфрам наноұнтағының рентген-құрылымдық талдауы19 бет
Есептік-талдамалы ғылымдарды саралау5 бет
Жобалық талдаудың концептуалды негіздері14 бет
Жобамен айналысу5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь