Гармоникалық тербелістердің графиктері

Гармоникалык тербелістегі шамалардың уақытка тәуелділігін көрнекі түрде кескіндеу үшін графиктік тәсілді қолданған ыңғайлы. Егер масштаб белгілі болса, гармоникалык тербелістердің графигінен тербелістің негізгі сипаттамаларын аныктауға болады.
Электромагниттік тербелістердің: зарядтың, ток күшінің және ток күшінің өзгеру жылдамдығының уақытқа тәуелділік графиктерін салайық. Ол үшін зерттеліп отырған шама уақыттың функциясы ретінде берілу кажет. Заряд үшін (1.5) теңдеуін қолдануға болады, яғни


Ток күшінің тербеліс тендеуін алу үшін зарядтың уақыт бойынша туындысын аламыз: . Егер деп белгілесек, соңғы өрнек
немесе (1.14)
түріне келеді. Ток күшінің өзгеріс жылдамдығыньщ теңдеуін жазу үшін зарядтан екінші туынды алайық: . Мұндағы ток күшінің амплитудасын ескерсек, соңғы өрнек былай жазылады:



Біз ток күшінің өзгеріс жылдамдығы өздік индукция электр қозғаушы күшін анықтайтынын білеміз, , сонда
        
        Гармоникалық тербелістердің графиктері
Гармоникалык тербелістегі шамалардың уақытка тәуелділігін көрнекі түрде
кескіндеу үшін ... ... ... ... Егер ... ... ... тербелістердің графигінен тербелістің негізгі
сипаттамаларын аныктауға болады.
Электромагниттік тербелістердің: зарядтың, ток ... және ток ... ... уақытқа тәуелділік графиктерін салайық. Ол үшін
зерттеліп отырған шама уақыттың функциясы ретінде берілу кажет. ... ... ... қолдануға болады, яғни
Ток күшінің тербеліс тендеуін алу үшін зарядтың уақыт бойынша туындысын
аламыз: . Егер деп белгілесек, соңғы ... ... ... Ток күшінің өзгеріс ... ... жазу ... ... ... алайық: . Мұндағы ток күшінің
амплитудасын ескерсек, ... ... ... ... ток күшінің өзгеріс жылдамдығы өздік индукция электр қозғаушы күшін
анықтайтынын білеміз, , ... = -Ы' = ... ... ... Конденсатор астарларының арасындағы ... ... ... Ол үшін ... ... ... және деп ... кернеудің лездік мәнін аламыз
(1.17)
Енді жоғарыдағы теңдеулердің графиктерін салайық. Абсцисса осінің
астыңғы жағында ... ... ... ... ал ... ... ... тербеліс фазасы көрсетілген (1.7-сурет). Масштаб барлық
графиктерде бірдей.
Егер масштаб белгілі болса, ... ... ... ... ... тербелістегі шаманың амплитудасы мен лездік мәнін табуға
болады. Фазалык ығысулар да ... ... ... тұр.
Конденсатордың астарларындағы заряд пен кернеу максимал болған мезетте ток
күші нөлге тең.
Контурдағы ток күшініқ ... фаза ... ... -ге озып ... ... пен ... ... фазада жүреді. Жалпы, фазаның мәнін емес, әр түрлі тербелістердің
фазалық айырымын білу маңызды.
Еріксіз тербелістер. Автотербелістер
Бұдан бұрын айтып ... ... ... ... ... біртіндеп жылу энергиясына айналады да, еркін тербелістер ... ... үшін ... шығынын толықтырып отыру керек. Мұның екі ... жолы — ... ... ... түрде сырттан өсер етіп,
энергияны толыктырып отыру. Механикалық ... ... ... күш, ал ... ... ... ... әсер етеді. Мұндай
тербелістер сыртқы мәжбүр етуші әсердің ... ... ... ... және сондай заңдылықпен жүреді. Бұл — еріксіз
тербелістер. ... ... ... тогы ... тербеліске жатады, себебі
ол тізбекте айнымалы ток генераторынан алынған айнымалы кернеудің әсерінен
пайда болады. Біз ... ... ... 50 Гц айнымалы ... ... ... ... ... ... ... қарастырамыз.
Өшпейтін тербелістердің екінші түрі — автотербелістер. Олар ... ... ... ... қажет етпейтінімен ерекшеленеді.
Энергия көзі тербелмелі жүйенің өзінде болады да, ... ... ... жүйенің өзі реттеп отырады. Сонымен, автотербелістер —
сыртқы периодты күштердің әсерінсіз ... ... ... ... ... мен ... ... жүйенің құрылысына
байланысты. Кез келген автотербелмелі жүйе ... ... ... көзі, тербелмелі бөлік және ... ... ... ... оның ... ... керек уақытта энергия көзінен келетін
энергияны жіберіп, не жауып ... Бұл ... ... ... ... түрде реттеп тұрады.
Электрлік автотербелістердің мысалы ретінде транзисторлы генераторды
қарастырайық. Ол тербелмелі контурдан, энергия көзінен және транзистордан
тұрады. Алдымен, транзистор деген не ... еске ... Бұл ... әр ... үш ... өткізгіштен -эмиттерден, базадан және
коллектордан тұратын триод.
Транзисторлар р— п—р немесе п — р— п ... ... ... ... ... ... заряд тасушылары бірдей (мысалы, кемтіктер), ал
базаның негізгі заряд тасушыларының таңбасы оған ... ... ... ... ... ... клапанның (кілттің) рөлін
атқарады. Транзисторлы генератор жоғары жиіліктегі (МГц) ... ... кілт өте тез ... ... ... және ол ... ... Транзистор бұл шарттарды толық қанағаттандырады.
Енді генератордың жұмысын ... ... ... ... толыктыру үшін оған тұрақты кернеу көзін қосады. Егер ол тербелмелі
контурға үнемі қосулы тұрса, периодтың ... ... ... ... ... оң зарядталған астары косулы тұрған кезде)
конденсаторды үстемелеп зарядтайды да, ал ... ... ... ... ... ... өзгеріп, конденсатор
разрядталады. Басқаша айтқанда, тербеліс ... ... ... контурға берілсе, екінші жартысында кернеу көзіне қайта беріледа.
Әрине бұл жағдайда кернеу көзі энергия шығынын толтыра алмайды.
Ал, егер ... көзі ... ... ... ... конденсатордың
оң полюске қосылған астары оң зарядталып ... ... ғана ... тек қана үстемелеп зарядталып отырады. Онда ... ... ... ... ... үшін кері ... ... үшін индуктивтік катушканы пайдалануға болады. Генератордың жұмыс істеу
принципін түсіну үшін оның ... ... ... кернеу көзі тербелмелі контурға транзистор арқылы ... Б ... ... жартылай өткізгіш, ал К коллектор мен Э
эмиттер p-типті ... ... ... ... ... ... теріс потенциал берілген. Эмиттер — ... ... ... кері болады да, тізбекте ток жүрмейді (10-сынып, р —n-
өтуді қарандар).
Тізбекті тұйықтау үшін базаға эмиттермен ... ... ... ... және осы кезде конденсатор үстемелеп зарядталу үшін оның ... оң ... ... ... ... ... ... зарядталып
тұрған кезде тізбектегі токтың болмауы шарт. Ол үшін ... ... ... оң болуы кажет.
Сонымен, тербелмелі контурдағы конденсаторды қажет кездерде үстемелеп
зарядтап, энергия ... ... үшін ... ... ... тербелістеріне сәйкес таңбасын периодты түрде өзгертіп отыруы
керек. Жоғарыда айтылған кері байланыс, міне, осы үшін ... ... L2 ... ... ... ... қосылған. Бұл
катушка тербелмелі контурдың Lг катушкасымен ... ... ... нәтижесінде L1 катушканың магнит өрісінің
тербелістері L2 ... ... ... ... ... ... ... тербелістері пайда болады. Тізбек керек кезінде
тұйыкталып тұру үшін эмиттерлік өтудегі кернеу ... ... ... алу ... ... ... энергия көзінен келіл түскен энергиямен
теңгерілгенше тербеліс амплитудасы өсе ... ... ... ... ... ... Тербеліс жиілігі Томсон формуласымен
анықталады:
Қорыта келе автотербелмелі жүйенің негізгі элементтерін атап
көрсетейік:
өшпейтін тербелістерді сүйемелдейтін энергия көзі;
тербелмелі жүйе;
клапан, яғни ... ... ... ... энергияны
реттейтін бөлік
4) кері байланыс қондырғысы.
Автотербелістердің ... өте кең ... ... ... ... ... және т.б. жерлерде пайдаланылады.
Электромагниттік тербелістер тірі жанның ағзасына пайдалы да, ... ... етуі ... Адам ағзасының кез келген мүшесінің өзіне тән резонанстык
жиілігі ... ... ... ... ... ... ... дәл
келгенде солқылдау байкалады, ал оның ... ... ... ... ... ... әсер ететіні айқын
дәлелденген.
Қазіргі медицинада өте жоғары жиіліктегі электромагниттік тербелістерді
колданатын емдік ... ... ... ... ... Сонымен катар
оптикалык диапазондағы (УФ-сәулелер) ... ... ... ... ... үшін ... отыр.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гармоникалық тоқ және кернеу көздері бар сызықты тізбектерге жүргізілетін анализ23 бет
Механикалық тербелістердің дифференциалдық теңдеулері28 бет
Байланыс жүйесі32 бет
Көрсеткіштік функция, оның қасиеттері және графигі4 бет
" МРЭК" АҚ 110 кВ " Старый город" қосалқы станциясын қайта құрылымдау34 бет
Delphi ортасында анимация құру13 бет
Delphi ортасында бір айнымалының функциясын зерттеу әдістемесін жасау18 бет
Delphi ортасындағы графиканың мүмкіндіктері12 бет
Excel программасы жайлы16 бет
Excel программасын іске қосу және одан шығу10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь