Гомеостаздық нейро – эндокриндік реттелуі

1929 ж. Америка физиологі Уолтер Кэннон ішкі ортаның, организмнің басты – басты биологиялық көрсеткіштерінің (константалардың) тұрақтылық дәрежесін белгілеу үшін гомеостаз деген жаңа термин ұсынды. Гомеостаз деп қан көлемі мен құрамының және физикалық, химиялық, биологиялық қасиеттерінің тұрақтылығы, яғни барлық биологиялық константаларды (артериялық қан қысымы, дене температурасы т.т.) айтады.
Жасушалардың тіршілігіне байланысты және олардың айналадағы табиғи құбылыстарымен ойдағыдай қарым қатынас жасауы әрдайым гомеостаздың сақталуына қауіп төндіретін жағдай болып саналады. Бірақ бүйрек, тер бездері, өкпе сияқты көптеген ағзалардың қызметі арқасында, сондай ақ денедегі арнайы механизмдердің қатысуымен гомеостаз әдетте бұзылмайды. Осыған орай ішкі орта үшін абсолюттік тұрақтылықтан гөрі салыстырмалы және динамикалық гомеостаз тән. Мұны гемокинез дейді.
Қан - жан - жануарлардың тіршілік етуіне аса қажет сұйықтық. Жарақаттану салдарынан қанның 25-30% сыртқа ағып кетсе, тіршілікке қауіп төнеді, ал 50% ағып кетсе өледі. Қан тамырда жылжымай тоқтап қалса не қан ағысы тым баяуласа адам өлуі мүмкін. Мысалы, денедегі кейбір жасушалар, әсіресе ми қыртысының нейрондары уақытында келетін қан мөлшері азайса, 5-6 минуттан кейін бұзыла бастайды.
Қанның негізгі қызметтері:
1. Тіршілікке қажет заттарды тіндерге жеткізеді, ал зат алмасу өнімдерін сыртқа уақытында шығарып отырады (тасымалдау қызметі).
2. Оттегін өкпеден тіндерге, жасушалардағы көмір қышқыл газды өкпеге жеткізеді (тыныс алу қызметі).
3. Ішек - қарыннан қоректік заттарды, витаминдерді, су мен тұздарды (минералдарды) тіндерге жеткізеді (трофикалық яғни нәрлендіру қызметі).
Қолданған әдебиеттер:
1. Ж.Н.Нұрғалиев, С.Т.Төлеуханов "Эндокриндік жүйелер физиологиясы".
2. Сәтбаева, Нілдібаева "Адам физиологиясы".
        
        Гомеостаздық нейро – эндокриндік реттелуі.
Гомеостаз және оның реттелуі. Гомеостаз және оның механизмдері.
1929 ж. Америка физиологі Уолтер Кэннон ішкі ортаның, ... ... ... ... ... ... ... дәрежесін
белгілеу үшін гомеостаз деген жаңа термин ұсынды. Гомеостаз деп қан көлемі
мен құрамының және ... ... ... ... яғни ... биологиялық константаларды (артериялық қан қысымы,
дене температурасы т.т.) айтады.
Жасушалардың тіршілігіне байланысты және олардың айналадағы ... ... ... ... ... әрдайым гомеостаздың
сақталуына қауіп ... ... ... ... ... ... ... өкпе сияқты көптеген ағзалардың ... ... ... ... ... ... ... гомеостаз әдетте бұзылмайды.
Осыған орай ішкі орта үшін ... ... гөрі ... және
динамикалық гомеостаз тән. Мұны гемокинез дейді.
Қан - жан - жануарлардың ... ... аса ... ... Жарақаттану
салдарынан қанның 25-30% сыртқа ағып кетсе, тіршілікке қауіп төнеді, ал 50%
ағып кетсе ... Қан ... ... ... ... не қан ... ... адам өлуі мүмкін. Мысалы, денедегі кейбір жасушалар, әсіресе ми
қыртысының нейрондары уақытында келетін қан мөлшері ... 5-6 ... ... ... негізгі қызметтері:
1. Тіршілікке қажет заттарды тіндерге жеткізеді, ал зат алмасу өнімдерін
сыртқа уақытында шығарып отырады ... ... ... ... ... ... көмір қышқыл газды өкпеге
жеткізеді (тыныс алу ... Ішек - ... ... ... ... су мен тұздарды
(минералдарды) тіндерге жеткізеді (трофикалық яғни нәрлендіру қызметі).
4. Зат алмасу барысында пайда болған ... ... ... заттар, азот қалдықтарын тіндерден бүйрекке, өкпеге, тер бездеріне,
ішекке апарады. Сөйтіп оларды шығарып тастайды (экскрециялық қызмет).
5. Қан ... ... ... ... ... ... вирустарды, табиғаты жат, улы заттарды ... ... Адам ... ... әрекеттерді, үрдістерді реттеуге ... ... ... ... ... ... заттар гормондар,
медиаторлар, метаболиттер ағзалар мен тіндерге өтіп ... ... ішкі ... ... хеморецепторларды тітіркендіру
арқылы әсер етеді (рефлекстік реттеу)
7. Қан жасушалары (пішінді элементтер) тін ... ... ... Креаторлық байланыс жаңарған жасушалардың және
жасушалардың табиғи құрылысы мен ... ... ... ... ... ... жағынан ескілеріне ұқсас болу үшін олардағы
ақпараттардың ... өте зор. ... ... мағлұматтарды
макромолекулалар тасиды. Мағлұматтар бір жасушадан екіншісіне ... ... және ... жолымен ... ... ... ... қан да ... ... Қан ... денеге тән гомеостазды сақтай отырып жасушалар мен ... ... ... тұрақтылығын сақтайды. Осмостық
тұрақтылық бұзылса жасушалар ісіп не бүрісіп қалады. PH ... ... рөл ... Қан көп ... шығарып қызып кеткен ағзаларды суытады, ал ... ... ... дене ... ... сақтауға қатысады.
Қан жүйесіне қан жасушалары түзілетін, олар бұзылатын ағзалар және қанның
өзі жатады (Ланг).
Қан ... ... ... ... майында) жасалады. Лимфоциттердің
әрі қарай дамуы, жетілуі лимфоидтық тіндерде лимфа ... ... ... ... ... Эритроциттердің пісіп жетілуі, жарылуы –
эритропоэз, лейкоциттердікі – лейкопоэз, ... – ақ ... өтіп ... ... ... сайын қан жасушаларының біразы
бұзылады, ыдырайды, олардың орындарын жаңа, жас ... ... ... ... саны ... ... ... ағынына шыққан ең жас эритроциттер ретикулоциттер деп аталады, олардың
саны сау ... ... ... ... 1% - нен көп ... ... арнайы бояумен боялатын торлы зат болады. Бұл
зат, эритроциттер сүйек кемігінен шыққан соң 20 – 40 сағат ... ... ... соң ... ... ... ... қанға толық
жетілмеген эритроциттердің шыққанын көрсетеді. Эритроцит қанда 120 тәулік,
ал лейкоцит бірнеше сағаттан ... ... ... ... ... адам қанша жасаса, сонша жасайды. Ал тромбоциттердің тіршілігі
8 – 11 тәуліктен аспайды. Эритроциттердің көбі ... ... ... Жарылып ыдыраған эритроцит құрамындағы темірдің 95% - і қайтадан
пайдаланылып, жаңа ... ... ... Эритроциттер 3 түрлі
жолмен ыдырайды. Ең жас эритроциттер қан ағысына ілесіп ... ... ұсақ ... бөлінеді (фрагментация), қанда ең тұрақты эритроциттер
ғана қалады. "Кәрі" эритроциттерді мононуклеарлы (бір ... ... (МФЖ) ... ... ... ... МФЖ ... мен көкбауырда көп
болады. Кейбір көне эритроциттер қанның өзінде гемолизге ұшырайды.
Лейкоциттер де жаңарып отырады. ... көбі қан ... ... болғандықтан, ішек – қарын, ауыз, көздің, ... ... ... ... ... ... саны ... жаңадан қанға келіп түскен
эритроциттер санына сәйкес келуге тиіс. Бұл сәйкестік жүйке жүйесі және қан
(гуморалдық заттар) ... ... ... ... ... ... ... қан жасушаларының
түзілуін тездетсе, парасимпатикалық жүйке (кезеген жүйке) оны ... ... ... қан ... ... орналасқанын, сол ағзалардың жүйке жүйесімен қалайша екі жақты
байланыс ... ... Қан ... ағзалардың жағдайы өзгерсе,
тиісті рецепторлар арқылы хабар бірден орталық жүйке жүйесіне жетеді. ... ... ... ... ... ... қан ... ағзаларға
бағытталады. Рефлекстік әсерленіске гипоталамус, гипофиз және ... ... ... Қан түзілу үрдісіне эндокриндік ... де ... Қан ... ... (СГГ, ... ... ... қалқанша без
гормондары шапшаңдатады. Аналық без гормондары эритроцитопоэзді ... ер адам ... ... оны ... ... ... бездер қан түзілуіне (гомопоэзге) көбінесе
гормондар ... әсер ... ... ... ... негізінен бүйректе, сондай – ақ бауырда, көкбауырда
түзіледі. Қанда оттегі жетіспесе ... ... ... ... ... үдетеді. Лейкоциттердің саны азая бастаса,
рефлекстік жолмен лейкопоэтин саны көбейе түседі.
Тромбоциттер түзілуіне тромбоцитопоэтиндер әсер ... Қан ... B12, B15, C ... қатысады.
Биология мен медицина ғылымдарының табыстары гомеостаз туралы ... әрі ... ... ... ... ... ... барлық
жүйелері қатысатын болса, өз кезегінде, гомеостаз жүйелердің қалыпты қызмет
атқаруларына ықпал етеді. Егер ... ішкі ... ... ... ... ... қасиеттері өзгеретін болса, оларды тұрақтандыруға
бағытталған көптеген физиологиялық жүйелер біртіндеп активтеніп, ... ... ... тыс ... ... мөлшері азайса, қандағы
вазопрессин гормонының ... ... ... – бүйрек арқылы
сыртқа шығарылатын суды қайтадан денеге сіңіреді. Сонымен, ... ... кез ... ... процестер эндокриндік механизмдердің
қатысуымен жүреді.
Организмнің жатырлық дамуының бастапқы кезеңдерінде олардың физиологиялық
функцияларын ... ... келе ... ... өз ... түзілетін
химиялық заттар атқарады. Функцияларды реттеудің осы сияқты жолдары
организм дамуының кейінгі ... де ... ... бір ... ғана ... ... Жоғары сатыдағы жануарлар организміндегі
тканьдік ... ... ... осы жолмен жүзеге асады. Функцияларды
реттеудің мұндай жолы тарихи жағынан (филогенетикалық) көне жол ... Бұл жол ... ... ... ... тіршілігінде
кең тараған. Олардың организміндегі функцияларды реттеу ... зат ... ... ... ... химиялық активаторлар деп аталатын
химиялық заттар атқарады. Пайда болған химиялық активаторлар өзара ... бір ... ... ... ... ... Эволюциялық
дамудың барысында нерв жүйесі қалыптасты және көп клеткалы организмдердің
жекелеген мүшелерінің өзара үйлесімді қызмет атқаруында жетекшілік ... ... ... одан ... ... нерв элементтердің кейбіреулері
биологиялық активті заттар түзіп, оларды сыртқа шығара ... ... ... ... ... жүйелерін нейросекторлық клеткалар деп
атады. Кейіннен эндокриндік мүшелер ... ішкі ... ... ... ... Ішкі ... бездерде түзілетін секреттер бірден
қанға өтіп, өздері түзілген жерден алшақ орналасқан мүшелер мен жүйелерге
әсер ете ... ... ... ... ... мына ... ... ішілік химиялық заттар нерв клеткалары ... ... ... ... ... ... жоғарыда
келтірілген реттеу механизмдерінің барлық түрі ... ... ... қасиетін сақтап, оны ... орта ... нерв ... ... роль атқарады.
Қолданған әдебиеттер:
1. Ж.Н.Нұрғалиев, С.Т.Төлеуханов "Эндокриндік жүйелер физиологиясы".
2. Сәтбаева, Нілдібаева "Адам физиологиясы".

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гормондар мен гормоналды препараттар19 бет
Ас қорыту10 бет
Клеткалық теория.Гуморальды реттелу8 бет
«омыртқалылардың эндокриндік және жүйке жүйесінің эволюциясы» тақырыбы бойынша тесттік бақылау3 бет
Авторлық құқықтың ұғымы және қатынастардың реттелуі59 бет
Белоктардың биосинтезі және оны реттелуін зерттеу18 бет
Бидай алейрон қабаттарындағы альдегидоксидаза ферментінің гормондар арқылы реттелуін зерттеу18 бет
Бухгалтерлік есептің заң жүзіндегі реттелуі16 бет
Дене жүктемесі, оның футболдағы реттелуі және бақылануы52 бет
Динамикалық хаос радиотехникалық генераторлардың негізінде нейрондық торды құру18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь