Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық сипаттамасы

ЖОСПАР

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3І тарау. Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1. Денсаулыққа қарсы қылмыстың түсінігі мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2. Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.3. Денсаулыққа ауыр жарақат салғаны үшін жаза тағайындау мәселелері..14
ІІ тарау. Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.1. Денсаулыққа қасақана ауыр зиян қылмысын жасаушы субъектінің тұлғасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.2 Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру қылмысының себептері ... ... ...18
2.3 Денсаулыққа қарсы қылмыстардың алдын алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
Денсаулыққа ауыр жарақат келтіруді кісі өлтіруден ажырату ... ... ... ... ... ... .21
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Пайдаланған әдебеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
        
        ҚАЗАҚСТАН  РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  БІЛІМ  ЖӘНЕ  ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық ... ... ... кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру
Қабылдаған :
Орындаған: Ққ – 21 ... ... А. ... ... ... ... ауыр зиян келтіру..........................................4
1.1. Денсаулыққа қарсы қылмыстың ... мен ... ... ... ауыр ... Денсаулыққа ауыр жарақат салғаны үшін жаза тағайындау мәселелері..14
ІІ тарау. Денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... ... ауыр зиян қылмысын жасаушы субъектінің
тұлғасы.....................................................................
..............................................16
2.2 Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру қылмысының
себептері...........18
2.3 ... ... ... ... ауыр жарақат келтіруді кісі өлтіруден
ажырату.........................21
Қорытынды...................................................................
.........................................24
Пайдаланған
әдебеттер...................................................................
......................25
КІРІСПЕ
Әрбір жеке адамның денсаулығы – ол адам өміріндегі ... ... ... ... табылады. Себебі адам денсаулығы – оның
негізгі байлығы. Осыған ... адам ... ... ... ... мемлекеттің, қоғамның, әрбір азаматтың негізгі борышы. Сонымен
әрбір ... ... ... ... ... ... туралы
мәселелерге баса назар аударып, ... ... ... ... белгілі бір шаралар ... ... үшін ... ... керек. Қазіргі кезде мемлекетімізде ... ... ... денсаулықты сақтау мәселелері ... ... ... осы бағдарлама бойынша Қазақстан
Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі жұмыс істеп ... ... ... Адам және ... ... ... ... ҚР азаматтарының денсаулығын сақтауға құқығы ... ... ... ... заңмен белгіленген тегін әрі кепілді
медициналық көмек көлемін тегін ... ... ... және ... ... мекемелерінде, сондай-ақ жеке медициналық ... ... ... ... ... алу ... белгіленген
негіздер мен тәртіп бойынша жүргізіледі» делінген. Осыған ... ... ... ... ... ортаны сақтау
шараларын жүзеге асыру мақсатында, ... өсіп келе ... ... ... үшін ... және жеке ... заңға сәйкес ақылы ... не ... ... жәрдем
көрсетуді жузеге асырады.
Осы арада денсаулық ... ... ... берейік. Денсаулық
дегеніміз – адам ағзасының дұрыс әрі ... ... ... Яғни, адам
ағзасының әрбір органы, әрбір мүшесі сол жаратылған қалпында ... ... бір ... ... ... ... ... қылмыстардың қауіптілігі – бұл қылмыстарды
жасаған кезде, бір адам ... бір ... ... ... ... зиян ... яғни ... қауіпті іс-әрекеттерді
жасай отырып, адам өмірі үшін ең ... ... ... ... заңсыз түрде қол сұғады. Адам денсаулығына зиян келтіру
көбінесе оның мемлекет пен ... ... ... ... яғни сол ... ... орындау мүмкіндіктерінен айырады.
Мысалы: адам денсаулығына зиян келуі – оның ... ... ... ... ... мүмкін, сондай-ақ әскери немесе ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Сондықтан
да адам денсаулығына қарсы ... ... – тек ... ғана ... сондай-ақ оның жақын ... үшін де ... ... ... ... жәбірленушінің денсаулығына зиян келу
салдарынан, оның ... ... да ... бір ... ... ... ... келуі мүмкін. Адамды денсаулығынан
айыру салдарынан оның өмірдегі, ... ... және ... да ... байланысы үзіледі, оның ... ... ... түрде қатысуына көбінесе мүмкіндік бермейді. Сондықтан ... ... – адам ... негізгі қуанышы, негізгі байлығы болып
табылады.
Жалпы ... зиян ... дене ... ... ... ... бүлдіру немесе органдарға зақым
келтіру) немесе түрлі ... орта ... ... ... ... ... туындаған аурулар мен патологиялық
қалыптарды жатқызуға болады. Заң ... ... ауыр ... ... ... ... арнайы бөліп көрсеткен. ... ... зиян ... ... адам ... шынайы қауіп
төндірілгеннің белгісі. Екіншіден, ... адам ... аса ... жарақаттары мен денсаулықтың өзге де бұзылу ... ... ... заң ... ... мен ... нақты
сипаттамасын бермей, тек көру, есту, сөйлеу қабілетін ... ... ... ... ... ... ... келгісіз
бұзылуы, еңбек қабілетінің кемінде үштен ... ... ... ... зиян ... ... мәлім кәсіби ... ... ... ... тастау, психиканың бұзылуы, есірткімен ... ... атап ... ... ... ... ... сот-медициналық сараптама ... ... Бұл ... ... қылмыстар әрекеті, зардаптары және
олардың ауырлығы бойынша ерекшеленеді. Оларды ... қол ...... ... мен ... ... ... ҚАСАҚАНА АУЫР ЗИЯН КЕЛТІРУ
1.1. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚЫЛМЫСТЫҢ ТҮСІНІГІ МЕН ... ... ... әр ... ... кепілдік береді (29-бап). Осы конституциялық ... ... бір ...... ... ... қылмыс үшін
жауаптылық белгілеу. Денсаулыққа қарсы қылмыс дегеніміз – заңға ... ... ... арқылы басқа адамның денсаулығын зақымдау,
дененің анатомиялық бүтіндігін бұзу не ... да ... ... ... ... ... ... қарсы қылмыстарға денсаулыққа зиян келтірудің әртүрлі
тәсілдері жатады, олар үшін ... ... ... 103 – ... ... ... талшықтарының анатомиялық тұтастығын құқыққа қарсы бұзу
не ... ... ... ... қалыпты жұмыс істеуін бұзуға
әкеп соққан өзге де әрекеттерді адам денсаулығына ... зиян ... ... ... ... түрлері мен ауырлығы Қазақстан
Республикасы Білім, ... және ... ... министрлігінің
Денсаулық сақтау комитеті 1998 жылы 4 мамырда ... ... ... ... ... ... ... сәйкес сот-медициналық сараптама жүргізу жолымен айқындалады.
ҚІЖК 241-бабына сәйкес, мұндай сараптаманы жүргізу міндетті болып ... оның ... ... ... және басқа дәлелдемелер жиынтығымен
бірге бағалануға жатады.
Бұл ережеге сәйкес денсаулыққа келген зиян үш ...... ... және ... ... ... келген зиянның бұл үш түрін ... ...... ... ... зардабының бар-жоғында. Жалпы
және кәсибі еңбек ... ... және ... ... ... да бар. ... адам көргісіздей бүлдіргенде денсаулыққа
ауыр зиян келгендігін анықтау үшін ... ... ... ... өзі ... ... қылмыстық жазаланатын іс-
әрекет деп қаралмайды. Кейбір жағдайларда, егер кінәлі өз ... ... ... ... ... қол ... онда бұл іс-әрекет
қылмыс құрамының нышаны ... ... ... ... ... ... ... қылмыстардың объектісі – бөгде адамның қалыпты ... ... ... ... кез келген адамның денсаулығын, оның
туғанынан бастап табиғи ... ... ... және денсаулық
жағдайына қарамастан қорғайды.
Адам денсаулығына қарсы қылмыстардың объективтік жағы - ... ... ... ... ... ... ... қайшы
зиян келтірумен көрініс табады. Көбінесе дене ... ... ... ... адам ... ... әр ... жолдармен,
атап айтсақ механикалық әсер ету ... ... зиян ... жол арқылы (улау, қышқылмен күйдіру), электрлік жолмен ... ... әсер ету ... ... ... жұқтыру)
арқылы, сонымен қатар психикалық әсер ету арқылы (гипноз) және басқа
да ... ... дене ... ... Әрекетсіздік арқылы да
дене ... ... ... ... ... бір адам ... міндеттерді орындамаса.
Кейбір кездері дене жарақатын ... ... ... ... ... ... егер бұл ... мәжбүрлік
қажеттілік жағдайында, яғни емдеу мақсатында ... ... ... ... ... хирургиялық операциялар жүргізуге келісім
берсе, онда ... осы ... ... ... бір зардаптарға жауап бермейді ,себебі жәбірленуші хирургиялық
операциялардан ... ... ... болмады.
Заңға сәйкес қажетті қорғану, өте қажеттілік, қылмыс ... ... ... ... ... ... зиян ... деп саналмайды. Денсаулыққа зиян келтірудің ерекше санатына
спорт ... ... егер ... ... ... ... кезінде
ереже бұзбай денсаулығына ... ... онда оны ... ... ... Ал, денсаулығына, тіптен жарыс кезінде ... ... зиян ... ... ... болуға тиіс. Кубаның
қылмыстық заңында мынадай ... ... бар: ... ... ... ... жарыс кезінде ойын ережесін бұза ... ... зиян ... – жалпы негізде жауаптылық
көрсетілген; егер ... ... ... ... ... ережесі
бұзылса – ... ... ... ... көзделеді; жарақат
абайсызда алынып және де ... ... ...... ... ... ережелерінің бұзылуымен келіскен төреші қылмысқа
қатысушы ... ... зиян ... ... жағы ... кінәмен де,
абайсыз кінәмен де сипатталады. Айыпкер өзінің ... ... ... ... ... денсаулығына зиян ... ... ... зардаптың мүмкін екендігін немесе қалай да
болатындығын ... ала ... соны ... ... ... және ... түрде жол береді не оған ... ... ... ... ... ... ... абайсыз нысанына қылмыстық
менмендік ... ... ... ... Абайсыздық нысанының
өзінде менмендік түрінде ... ... ... ... туатын салдардың, яғни дене жарақатының ... ... ... ол ... бола ... ... өзіне сенімділік ниетте
болады, немқұрайдылық түрінде адам дене ... ... ... ... ... тиісті болатын.
Көп жағдайда, денсаулыққа зиян ... ... ... ... яғни ... ... ... зиян келтіргенде
кінәлі оның болатын ... ... ... ала ... ... басқа
адамның ағзасына препарат енгізгенде, кінәлі ол ... ... ... ... Егер ... нақтыланған ниетті ... ... емес ... ... ... ... онда ол денсаулыққа
тиісті ауырлықта зиян келтіруге оқталған ... ... ... ... ... ... зиян ... адамның ниетінде,
кейде, нақтылық болмайды. Жәбірленушінің денсаулығына қандай да ... ... ... ... ... ... ала біледі, соны тілейді
немесе оған саналы түрде жол ... ... ... ... ... ... қандай дәрежеде зиян келгеніне
немқұрайды қарайды. Бұл ... ... ... ... ... ... сипатына қарай жауаптылық болады, себебі
қандай ... ... да ... ... ... ... ... зиян келтірудің себептері әртүрлі болады.
ҚК-тің 103-бабында және 104-баптың ... ... ... зиян келтірудің субъектісі 14 жасқа толған адам бола алады.
Денсаулыққа қарсы ... ... ... 16 жастан бастап
қарастырылады.
1.2. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАСАҚАНА АУЫР ЗИЯН ... ... ... қасақана ауыр зиян келтіргендік
үшін ауырлататын ... ... ... ... ... ... 103-бабының 2,3-бөліктері) және жеңілдететін ... ... ... ... ... ... ... қарсы қылмыстардың ең қауіптісі – ҚК -тің ... ... ... – денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... ... – басқа адамның денсаулығы.
Қылмыстың міндетті ...... ... ... (әрекет
немесе әрекетсіздік), басқа адамның денсаулығына заңсыз ауыр ... ... ... ... ... ... зардаптың
арасындағы себептік байланыс.
Денсаулыққа ауыр зиян келтіргенде күш жұмсалуы да (ұру, ... ... ... ... ... ... жүрек ауруына
ұшырату) жасалуы да мүмкін. ... ... ... ... аса ... ... ... т.б. пайдалануы
мүмкін.
Кінәлі ... ... ... ... ауыр ... ол ... адамның денсаулығына келетін ауыр ... ... өзі ... ... және ... ... болған
әрекеттерді жасамайды (мысалы, дәрігердің науқас адамға уақтылы ... ... оның ... ... ауыр зиян ... ... ... нышандармен
сипатталады. 103-баптың 1-тармағын талдап, тоқталып өтейік: «Денсаулыққа
келтірілген зиянды сот-медициналық ... ... 1998 жылы 4 ... ... ... ... және денсаулық сақтау
министрлігінің ... ... ... №240 және ... Денсаулық сақтау министрінің 2004 ... ... №875/1 ... ... Осы ... сәйкес:
а) Адам өміріне қауіпті зиянға – миға ... ... ... ... ... бас ... ашық ... жабық
сынуы; ауыр дәрежедегі ... ... ... ... ... миға
қан құйылуы; бел омыртқаны ауыр зақымдау; адамның іш ... ... зәр ... ... ... ауыр дәрежеде күйдіру т.б.
жарақаттар келтірулер жатады. Өмірге ... ... ... ... ... ... тұтастай көрсетілген.
б) Қасақана ауры дене жарақатының ... ... ... ... ... ... ауыр зиян ... салдарынан адам көре
алмайтын жағдайға душар болады. Айтып кететін бір ... ... ... емделусіз болу керек, уақытша көруден ... ауыр ... ... ... яғни ол ... ... дене
жарақаты болып табылады.
Бір көздің көруін жоғалту ауыр дене ... ... Бір ... ... ... ... адам ... көру
шеңбері 30 пайызға ... және ... ... ... ... ал мұндай жағдайлар кейбір ... ... ... ... қабылдау қабілеттілігін қиынға соқтырады ... ... ... ... бір ... айырылған адам
мамандық түрін ... ғана ... ... ... дем алу ... ... ... өткереді, ал кейбір ... ... ... ... да мүмкін. Сондықтан да ... ... 35% ... ... ... 2 метр қашықтықта бармақтың
санын көре ... ... ауыр зиян ... деп ... ауыр дене ... ... бағаланады.
в) қасақана ауыр дене жарақаты салдарынан ... ... ... қабілетін, ол ойын айналасындағыларға түсінікті түрде ... ... ... ... ... ... жоғалту
салдарынан, яғни афония жағдайында адам өзінің ойларын тек ... ... ... жағдайлар адамның еңбек ету қабілеттігінің 25%
мөлшерде жоғалуына әкеп ... ... ... ... адам
қоғамдағы қатынастарға активті түрде қатыса алмайды, ... ... ... бар ... ... адамдармен сөйлесуден аулақ
жүреді, сондықтан да тілден ... адам ... үшін ... ... ... ауыр дене ... ретінде есептелінеді.
г) қасақана ауыр дене жарақаты салдарынан естімей қалу ... ... ... және зардап шегуші қатты айтылған ... ... ... ... 3-6см ... ... ғана ести
алатындай жағдайда ... ... есту – адам ... ... ... Күнделікті қарым-қатынас, жұмыс, дем алу уақыттары,
теледидардан, радиодан хабар алу, есту сезімімен ... ... ... ... ... – ауыр дене арақаты ретінде есептелінеді. Бір
құлақтың есітпей қалуы - жалпы ... ... 15 ... яғни
кемінде үштен бірін жоғалту ... ... ол ... әкеп соққан жеңіл жарақат деп бағаланады.
д) Қандай да ... ... ... ... ... ... – аяқтың, қолдың физикалық тұрғыда денеден ... ... сал ... ... ... ... және бұл жағдай ауыр
дене ... ... ... ... қатынастарының қабілетін
жоғалту, екі ені де ... ... алып ... әкеп ... бала табу ... айрылу тұқымдылық қбідлетінен
айырылу деп ... да, ауыр дене ... ... жатады.
е) Сот медицинасы тәжірибесінде беттің жаралануы тым ... Бет ... ... кезінде бірқатар факторларды: ... ... оның адам ... ... (ми ... т.б.), сезім
мүшелрінің зақымдануын және бет ... ... ... ... ескеру керек. Бет сиқынының бұзылуы туралы мәселені
сот шешеді. Бет ... ... ... – тыртық көлемінің
кішірейюі, ... ... ... ... ... өзгеруі,
мысалы, тыртықтардың әжімдерге, мойын қыртыстарына және т.б. ... ... ... ... ... емдеу әдістерінің
нәтижелері де осыған жатады. Ал ... ... ... ... жеткізбей, зақымданушыға косметикалық операциялар жасалса,
жарақат операцияның ... ... ... ... жарақат
деп қаралады да ауыр дене ... ... ... ... орын ... іш құса ... ... қайғыруға бет-пішіннің
өзгеруі ғана емес ... ... ... ... ... де
негіз болады.
ж) Еңбек қабілетінің кемінде үштен бірін ... ... ...... ... ... ... талап етпейтін еңбекке
қабілеттілік ... ... ... ... ... ... зардап
шеккен адамның жалпы еңбек қабілеті мен оның ... ... ... ... зардаптарының біршама жақсаруы организмдегі
өзгерістермен бірге байланысты. ... ... ... тек ... ... ... қабілетінң 33% мөлшерін жоғалту ауыр дене
жарақаты ... ... ... ... ... ... анықталатын жағдайлара тергеушінің қаулысы немесе со ... ... ... ... ... ... қабілетті адамның
еңбек қабілетін жоғалтувына апарып соғатын жарақаттар жас ... ... ... ... ... ... мүгедекке, яғни
еңбекке жарамсыз адамдарға салынуы ... ... ... ... ... ауыр ... анықтағанда мыналар негізге
алынады: 1) балалардың ... ол 10 ... ... еңбек қабілетін
қандай дәрежеде жоғалтқаны көрсетіледі; 2) мүгедек адамның ... ... ... ... біржола жоғалтуы дені скау
адамдікі сияқты анықталады, яғни мүгедектігі мен тобы ... ... ... ... ... бірінің тұрақты түрде
жоғалтуға ұштасқан зиян немесе кінәліге мәлім ... ... ... ... егер ... ... салдарынан түсік болса, екі
қабат екндігінің ... ... ол ауыр дене ... Бұл ... ... акушерлік-гинекологиялық зерттеулер
арқала түсіктің зардап шегуші организмнің деке ... ... ... ішкі ... ... жетілменендігіне байланысты
к) психиканың бұзылуы;
л) ... ... ... умен ... ауыр зиян ... ... психиканың бұзылуы,
есірткімен немесе уытты умен ... ... да ... ... бар ... ... сараптама айқындайды, бірақ ол ауру
айыпкердің ... ... ... туындауы тиіс. Айыпкердің іс-
әрекетінің ... ... ... уытқы умен ауруға
ұшырағандықты да ... ... ... ... ... ... жағы тікелей немесе жанама ... ... ... заңға қайшы әрекетінің ... ... ... ауыр зиян ... ... ... зардаптың болуы мүмкін екендігін ... ... ... ала біледі және соны тілейді (тікелей ниет) ... ... ... жол береді не немқұрайды қарайды ... ... ... ауыр ... ... ... келтірудің кейбір
жағдайларънда кінәлінің ниеті ... ... ... ... ... субъект денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіре ... ... ... ауыр зиян келтіріп отырғанын үғынып қана қоймай,
сонымен бірге келтірілген зиянның мөлшерінде үғынады, яғни өз ... ... ... ауыр зиян ... ... және
соның келтірілуін тілейді. Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің
көптеген ... ... ... ... ... жатқан
объективті мәнін түсінбейді. Мысалы, егер субъект жәбірленушінің бетіне
қышқылды саналы түрде шашса, онда оның ... ... ... ... ... ... ... білуі мен тілеуі болып табылады,
өйткені ол ... ... ... ... не көру ... ... ... ала білді және соны
тіледі. Субъекті ниетінің мазмұны басына ... ... ... ... ... ... ... өзгеше болады. Бұндай іс-әрекеттерде
тұлға оның ... ... ... ... ауыр зиян ... ... ұғынады және солардың кез-келгенін тілейді. Сондықтан,
тікелей ниет шегінде анықталған ниет пен ... ... ... жөн, өйткені бұл денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... ... өте ... ... ауыр зиян келтіруге бағытталғанда, ... ... ... ... жауаптылық, егер бұндай
денсаулыққа ауыр зиян іс ... ... ... онда келтіруге
бағытталған денсаулыққа ауыр зиян үшін ғана ... ... ... іс
жүзінде денсаулыққа жеңіл дәрежедегі зиян ... ... ... зиян ... онда ... денсаулыққа ауыр зиян келтіруге
оқталғаны үшін ғана басталады. Ал, ниет ... ... ... жалпы
денсаулыққа зиян келтіруге бағытталған жағдайларда қылмыстық жауаптылық
іс ... ... ... зиян үшін ... Егер ... зиян келтірілмесе, онда кінәлі денсаулыққа зиян келтірудің ең
жеңіл түріне ... үшін ... ... ... ... ... ... мазмұны бойынша анықталған және
анықталмағанға бөлу денсаулыққа қол сұғушылықты саралау ... ... ... ... денсаулыққа қол сұғушылықта қылмыстық жауаптылық
іс жүзінде келтірілген зардаптармен анықталса, ал ... ... қол ... ниеттің бағытталуымен анықталады екен.
Егер кінәлінің ниеті денсаулыққа ауыр зиян ... ... оған ... емес ... ... ... зиян ... онда кінәлінің ... ... ... ... ... бағыттылығы бойынша, яғни денсаулыққа
ауыр зиян келтіруге оқталғандық деп ... тиіс ... 24 ... ... ... қылмыстың себептері мен мақсаты ... ... (өш алу, ... ... ... қылмыс құрамының сараланған түрлері ҚК-тің 103-бабының ... ... ... ... жатады:
а) екі немесе одан да көп адамға қатысты;
б) адамның ... ... ... ... немесе қоғамдық
борышын орындауға байланысты оған не оның ... ... ... ... ... екені белгілі, сол ... ... ... ... жолдау бойынша;
ж) бұзақылық ниетпен;
з) әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни өшпенділік немесе ... ... ... немесе тінін пайдалану мақсатында;
к) бірнеше рет ... ... оны ... ... Кодекстің 96
бабында көзделген кісі өлтіруді жасаған адам жасаса.
Мысалы, жәбірленушінің мүшелерін ... ... ... ... қасақана ауыр жарақат келтіргенде жәбірленушіні ... ол ... ... ... ... ... ... оның
қандай да бір мүшесін не ... ... ... ... ... яғни ... ... мүшесін немесе
тінін өзінің иелігіне алса да, ... да бұл ... ... ... ... одан да көп ... ... әр уақытта (ҚК-тің 2-
бөлігінің «а» тармағымен ... ... ... ... ... да бір ... ... бірақ әр жолы жаңа туындаған ниет
бойынша бірнеше рет ... ауыр зиян ... ... ... «к» ... ... сараланады. Бұл тармақтың екінші
саралаушы нышаны – ҚК-тің ... ... ... ... немес оған қатысушы ғана емес, сонымен ... ... ... ... ... ... қалған адам да танылады, егер
оның алғашқы қылмыстық ... ... ... өтпеген не
соттылығы жойылмаған болса.
ҚК-тің 103-бабының 3-бөлігінде ... ... ... себеп болған денсаулыққа ауыр зиян ... ... ... Бұл ... ... ... бөлек екі
құрам бар – денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... және ... ... ... ... мәні – ... денсаулығына ауыр
зиян келтіру (өмірі үшін қауіпті) және оның ... ... ... ... ... қылмысты саралау практикада біршама
қиындық ... Бұл ... ... ... 3-бөлігінің адам
өлтірумен ұқсастығына байланысты (зардабы бойынша). Бұл ... ... ... ғана бөлектенеді. Адам өлтіргенде
кінәлі әрекетті де қасақана жасайды және ... қаза ... өз ... ... да ... ... ... денсаулығына ауыр зиян ... ... ... болуы мүмкін, ал ... ......... ... кінә ... (менмендік немесе
ұқыпсыздық). ҚК-тің 22-бабында сәйкес ... ... ... ... ... ... – жасы 14-ке толған, есі дұрыс ... оның ... ... ауыр ... ... ... ... ауыр зиян үшін ... ... ... қасақана ауыр зиян келтіру ... ... ауыр зиян ... ... ... ... келесі үш негізгі мән-жайды анықтау қажет:
1) денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру денсаулыққа келтірілген ауыр
зияннан бұрын ... ... ... қасақана ауыр зиян келтіру денсаулыққа ауыр ... ... ... ... тиіс, ол жоқ болса денсаулыққа ауыр ... ... ... ... ... ауыр зиян ... денсауылыққа ауыр зиян
келтірлудің мүмкіндігін туғызуы немесе осы зардаптардың ... ... ... ... тиіс. Қазақстан Республикасының
қылмыстық ... ... ... ауыр зиян ... ... ... құрал-
саймандардың субъектінің субъективтік іс-әрекеттерін саралауға маңызы жоқ.
Сонымен бірге, денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру кезінде қолданылатын
қолданылса, онда екі ... ... ... ... екі ... ... қолданып жасалған қылмыстың және субъектінің қауіптілігінің
жоғарылығын айтады, сондықтан жазада жоғары болуы тиіс. Соттар ... ... әр ... ... ескереді.
Егер, денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... ... оның ... әсер ... онда денсаулыққа
қасақана ауыр зиян келтірудің ... ... ... ... ... ... жасау тәсілі дегеніміз қоғамдық қауіпті іс-әрекеттер көрініс
тапқан нысан, қылмыскер қылмысты жасау үшін пайдаланған әдіс-тәсілдер.
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... ... ауыр зиян ... ... үшін ... жоқ, бірақ
кейбір тәсілдері оларды денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... ... болады.
Аса қатыгездік тәсілімен адам денсаулығына қасақана ауыр зиян келтіру ҚР
ҚК 103 ы 2-бөлігінің «г» тармағымен ... Бүл ... аса ... ... ауыр зиян ... ... болып табылады. Бүл
түсінік бұнда бағалау сипатына ие.
Тұлғаға кез-келген мәжбүрлі қол сүғушылық аса ... ... ... және ... ... тән ... ... моральдық зардап шегу келтіреді.
Заң аса қатыгездік ... ... ... ... ... ... адамгершілік нормаларын өрескел бұзу туралы айтады. Денсаулыққа
қасақана ауыр зиян келтіру Г. Чечель жазғандай «аса ... ... ... жөн, егер жәбірленуші денсаулығына ауыр зиян келтіру алдында
немесе келтіру кезінде ... ... ... ... ерекше қинау мен
азап шегулер келтірілген жағдайда, және де, егер қылмыс жасалған жерде
болған ... үшін ... ... ... ерекше азап шегулер
келтірілген жағдайда да орын алады.
Бұдан келесідей тұжырымдама жасауға болады:
Аса қатыгездік мынадай мән-жайлармен ... ... ауыр зиян ... ... ... ... көптеген
жарақат салу, көму, ас, су бермеу, денесін қышқылмен ... ... ... ауыр зиян ... алдында немесе келтіру кезінде садистік
қылық көрсету (қинау, зорлау, жанын күйзелту);
- жәбірленушінің денсаулығына оның жақындарының көзінше ауыр зиян ... ... ... қасақана ауыр зиян келтіру тәсілі әр кезде қоғамда
қалыптасқан моральдық, тұрмыстық көзқарастарға сүйене отырып сотпен
анықталады. Өйткені, ол өзге де мән-жайлармен ... ... ... ... ... қоғамдық қауіптілігін дұрыс бағалауға мүмкіндік береді, осы
негізде әрбір нақты жағдайда жазалау ... ... ... ... ... ҚК 103-бабының 3-бөлігінде ... ... ... әкеп ... ... ... ауыр зиян ... объективтік
жағы жәбірленушінің денсаулығына ауыр зиян ... ... ... ... ал ол өз кезегінде одан да ауыр зардап – жәбірленушінің
өлімін (келесі зардап) тудырады.
1.3. ... АУЫР ... ... ҮШІН ЖАЗА ... ... ... ретінде, ауыр дене жарақатының
түрлеріне ... ... ... ... ... ... жеке-жеке түсінік бере кетейік. Қылмыстық кодекстің 103-ші
бабының бірінші бөлігінде көрсетілген ... үш ... жеті ... мерзімге бас бостандығынан айыруға; 2-ші ... ... ... сотталушыларға, бұл жауаптылықты ауырлататын мән-жәй
болып табылғандықтан төрт жылдан сегіз ... ... ... ... ... ... делінген.[1] Сот осы 103-ші баптың қай
бөлігіндегі санкцияны қолданбасын ... ... ол ... атап айтқандай
сотталушының денсаулығын, отбасы жағдайын, еңбекке қабілеттілігі мен оған
деген кезқарасы, білімін, сотталғандығы туралы мәліметтерді анықтап, ... және ... ... ала ... ... сот пен
заң алдында жұрттың бәрі тең принциптерінен туындайтын әділ әрі заңды жаза
тағайындалуы тиіс. Сонымен бірге сот жаза ... ... ... мен ... ... ... ... әрекеттерді жасаса,
сотталушының өкілді адамдары ... ... ... ... ... кұкығы бар.
Келесі қарастырылатын ауыр дене жарақатының түрі денсаулыққа жан күйзелісі
жағдайында ауыр зиян ... үшін ... ... ... ... ... 108-ші ... 2-ші бөлігіндгі әрекеттерді жасаған
сотталушыларға мынандай жаза қолданылады: екі ... ... ... ... ... ... Денсаулыққа қажетті қорғаныс шегінен шығу
кезінде ... ... ауыр зиян ... үшін ... ... бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға. ҚҚ-ң ... ... 1-ші ... "з" ... ... қажетті қорғаныс шегінен шығу
кезінде жасалған қылмыс қылмыстық жауаптылықпен жазаны жөңілдететін мән-жай
болып табылады, яғни денсаулыққа қажетті қорғаныс ... ... ... ауыр зиян ... ... жазаны жеңілдететін мән-жай ретінде
ескеріледі.
Қылмыстық кодекстің 110-шы ... ... ... ... ... ... ... ауыр зиян келтірілген сотталушы 2 ... ... бас ... шектеуге немесе дәл сол мерзімге ... ... ... ҚК-ң 3-ші бабының 1-ші бөлігінде
денсаулыққа абайсызда ауыр зиян келтіру көрсетілген. ... ... ... есептік көрсеткіштен екі жүз айлық көрсеткішке дейінгі ... ... ... үш айға ... ... жалақысының немесе екі
табысының мөлшерінде айыппұл салуға, не жүз сексен ... екі жүз ... ... ... қоғамдық жұмыстарға тартуға, не үш жылға ... бас ... ... не үш ... алты айға ... ... ... айыру — осы баптың бөлігі былай деп жалғастырылады:
абайсызда екі ... одан да көп ... ... ауыр зиян ... ... ... дейінгі мерзімге бас бостандығынан айырылуға жазаланады.
Келесі мөселе ... ауыр зиян ... ... жасалатын
қылмыстарды қарастыра отырып, олардың жаза тағайындау мәселесіне назар
аударайық. Мысалы, 120-шы ... ... ... ... ... яғни ... ... оны қолданбақшы болып қорқытып не
жәбірленушіың дәрменсіз күйін пайдаланып жыныстық ... ... ... кезінде өмірге қауіпті ауыр дене жарақаты ... ... ... 1-ші ... ... ... онда ... әрекеті қылмыстық кодексіңң 120-шы бабының тиісті
бөлігімен ... және 103 ... 1-ші ... ... ... ... тонау және шабуыл жасап тонау туралы істер жөніндегі ... ... ҚР ... Соты ... 1996 ... 20 ... қаулысына сәйкес дене жарақатын салумен байланысты ... ... ... денсаулыққа қарсы қылмыстар туралы баптар ... ... ... ... ... үшін ... ... қылмыстық
кодекстің тиісті бабы бойынша, яғни 179-шы ... 3-ші ... ... ... ... ... аталған әрекет, яғни денсаулыққа ауыр
зиян келтіру осы құраммен ... ... ҚР ... 181-ші ... ... ... бөтен мүлікті немесе мүлікке құқық беруді ... ... не ... ... ... ... бүлдірумен қорқыту арқыльі
мүліктік сипаттағы басқа да іс-әрекеттер ... ... ету, сол ... ... оның ... масқаралайтын мәліметтер таратумен, не
жәбірленушінің немесе оның жақындарының ... ... зиян ... өзге де ... ... ... қорқытып алушылық осы баптың
3-ші бөлігінің "б" тармағында көрсетілген әрекетпен, яғни жәбірленушінің
денсаулығына ауыр зардап ... ... ... айыптының әрекеті
денсаулыққа қарсы қылмыстар ... ... ... ... ... ... үшін ... белгілейтін Қылмыстық Кодекстің 181-
ші бабы 3-ші ... "б" ... ... саралануы тиіс, өйткені
жоғарыда аталған әрекет осы құрамның ... ... ... ... зиян ... ... болатын көліктегі қылмыстарды алсақ. Егерде
ауыр дене ... ... ... ... ... ... ... бұзу салдарынан жасалса, онда айыптының әрекеті денсаулыққа
қарсы қылмыс жөніндегі баптар бойынша саралаусыз, ... ... ... ... ... қылмыстар тарауының тиісті баптарымен
сараланады. Осыған орай қылмыстық кодекстің 295-бабын алайық.
"Автомобильді, траллейбусты, ... не ... ... ... ... ... жол қозғалысы көлік құралдарын пайдалану
ережелерін бұзуы абайсызда ... ... ауыр ... ... зиян ... деп атап көрсетілген. Егер көлік құралы ауыр
дене жарақатын салу ... ... ... ... ... ... ... қылмыстар тарауының баптарымен қосымша
саралаусыз, қылмыстық кодекстің денсаулыққа қарсы қылмыстар тарауының ... ... ... ... қауіпсіздігімен көлік құралдарын
пайдалану ережелерін бұзу салдарынан ... ауыр дене ... оны ... ... қалдыру құрамы жоқ деп есептелінеді. Сонымен
қатар ... ... ... адамдар көмектесуге мумкіндігі бар
жерге қалдырып кетсе, онда оның ... ... 119-шы ... ... бойынша жауаптылығы тек ғана жәбірленушінің өлімі немесе басқа ауыр
жағдайы көлік ... ... ... оны ... ... ... жағдайда тастап кету салдарынан
туындайды.
Қорыта келгенде айтарымыз, жоғарыда айтылып ... дене ... ... ... ... кінәлі адамдарға жаза тағайындағанда
сот қылмыстық кодекстің 52-ші бабының жаза ... ... ... ... әділ әрі ... жаза ... ... Жаза тағайындау
кезінде сот жасалған қылмыстың түрін, істің мән-жайын, сотталғандығын,
кінәлінің жеке ... және ... ... және жеңілдететін
жағдайларды ескере отырып, оған жеке тұрғыдан, жетік көзбен ... ... ... ... ... Жаза заңды, әділ және негізді болуға
тиіс, жасалған кез-келген қылмыс үшін ... ... ... ... ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАСАҚАНА АУЫР ЗИЯН КЕЛТІРУДІҢ КРИМИНОЛОГИЯЛЫҚ
СИПАТТАМАСЫ
2.1. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАСАҚАНА АУЫР ... ... ... ... ... мінез-құлық механизмінде анықтаушы элементтер
болып ... ... және оның ... ... ... ... ... етуі табылады.[2]
Денсаулыққа касақана ауыр зиян келтіру өзге күш қолданып жасалатын
қылмыстар ... ... ... ... адамдармен жасалады. Мысалы, 2003
жылғы денсаулыққа қасакана ауыр зиян келтіру жасаған адамдардың 87,1 ... ... ... Бұл ер адам мен әйел ... ... және олардың қоғамдағы әлеуметтік рөлдерімен түсіндіріледі.
Ер адамдар әйел адамдарға қарағанда агрессивті және күш ... ... Олар көп ... теріс әсерлі кұмарлықтарға көп беріледі, ... ... ... ... ... ... өткізеді.
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру кез-келген жастағы адамдармен
жасалады. Бірақ денсаулыққа касақана ауыр зиян келтіру жасаған ... ... ... ... бар. ... 2003 жылы ... ауыр зиян ... жасаған субъектілердің 59%-ын 25-59 жас
аралығындағы тұлғалар кұраған. ... олар ... ... ... жеткен, сүйек-бұлшық еттері қатайған ... 2003 ... ... ауыр зиян ... ... 8,2 %-ын ... құраған. 1996 жылы бұл көрсеткіш 6,5%-ын құраған. Бұл
кәмелетке ... ... ... ... ауыр зиян ... көбею тенденциясының дәлелі. Әсіресе, кәмелетке толмағандар
арасында денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... ... ... ... ... Бұны ... толмағандардың өзінің физиологияльік және
психологиялык даму кезінде болуымен, ... ... ... ... Республикасының әлеуметтік камтамасыз ... ... ... ... ... елдерге тән еңбек
қатынастарының еркіндігі кағидасын негізге ала отырып, ... ел ... саны ... ... ... ... және ... әлеуметтік қамтамасыз етудің нашарлауы
адамдардың пайда күнемдік ... ... ... ауыр ... ... көбейтті. Мысалы, Қазақстанда 2003 жылы денсаулыққа
қасақана ауыр зиян келтірген тұлғалардың 70,5 % - ын жұмыссыздар құраған.
Денсаулыққа ... ауыр зиян ... ... ... ... ... көпшілігі жоғарғы білімді кажет етпейтін жүмыстарды
жасайтындар екен. Олар үшін ... ... жиі ... ... ... ... кездейсоқ жұмысты жасау тән.
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру жасаған түлғаларға өзге күш
қолданып жасайтын қылмыскерлерге сияқты ... ... ... мен ... тән. Олардың әрбір төртіншісінде теріс әсерлі
әдеттер мен құмарлылықтарға құлшыныс анықталған. Денсаулыкқа ... ... ... ... ... ... зиян келтірушінің
алкогольдік ішімдіктерге немесе уытпен мас ... болу ... ... ... ... ... ... денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру
жасалады. ... ... ... қоздырғыштарға әдетке айналған тиісті
жауап беруін жоғалтуга әкеледі, қоршаған адамдардың әсер ... ... оның ... агрессивтігін, тез ренжіп қалушылығына әсер
етеді. Ал, бұның өзі тұлғаның жәбірленуші тарапынан түрткі болатын ... тез ... ... әсер ... қылмыскерлер үшін алкогольді ішімдіктер мен уытты ... ... ауру ... ... ... ... және аса ... рецидивисттердің денсаулыққа
қасақана ауыр зиян келтіруі де азшылықты кұрамайды. 2003 жылы ... ауыр зиян ... ... ... бұрын кылмыс жасаған
тұлғалар жасаса, 0,1% - ын аса қауіпті рецидивисттер жасаған. Бұрын қылмыс
жасаған ... көбі ... күш ... ... ... ... кұрайды.
Ал, азшылығын бұрын бір текті қылмыстарды жасаған денсаулықка қасақана
ауыр зиян келтірген тұлғалар кұрайды. Ал, аса кауіпті ... ... ... ... адам ... бұзақылық үшін сотталған тұлғалар
кұрайды.
2.2. ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАСАҚАНА АУЫР ЗИЯН ... ... ... ... ауыр зиян ... ... нақ бір ... шектерінде сипаттамасын анықтайтын детерминация және себептілік
процестері.
Қайта кұру және саяси, экономикалық, әлеуметтік ... ... ... өзге ТМД елдеріндегідей қылмыстылыққа,
соның ішінде денсаулыққа қасақана ауыр зиян ... де ... ... ... етуі ... экономикалық және әлеуметтік-
психологиялық жәй-күйдің нашарлауы да ықпал етуі көрініс тапты.
Криминологиялыкқ зерттеу мәліметтеріне сүйенсек денсаулыққа ... зиян ... ... оның ... ... жоғарлауына
келесідей факторлар әсер еткен:
- бұрынғы ... ... мен ... ... ... ... жалпы құндылық ретіндегі материалдық фактор
ақша билігінің жаппай танылуы, ... ... ... адам ... ... ... моральға тән және жат әрекеттер арасындагы
шекараның жойылуы;
- ... ... ... ... әлеуметтік-
экономикалық жіктелуінің шексіз өсуімен байланысты ... ... ... ... мен ... ... ... көп бөлігінің өмір сүру ... мен ... ... ... ... өз мақсаттарына жету үшін кез-келген
әдіс-тәсілдерде қолдануға көшу және қатыгездену. Қайта кұру мен нарықтық
реформалар, ... ... ... ... ... ... ... жүмыссыздықтын кең таралуына әсер етті. Қызметкерлер штатын
кысқартулар, жұмыстан шығарулар нәтижесінде тұрақты ... ... ... ... Бұлар күн көру үшін табыс табу ... мен ... ... ... тұратын заттарды (Қытай, ... ... ... ... ... ... ... 90-ыншы
жылдары кең таралған рэкет сияқты қылмыстық топтардың қарақшылық, ... ... ... зиян ... деп ... ... да орын ... ішінде бүкіл мемлекеттік органдарды сыбайлас жемқорлықтың
жаулап алуы құкық ... ... ... қол ... ... ... бар ... сенімсіздіктің пайда
болуына, заңның әлсіздігі идеясының калыптасуына әкелді. Бұның ... ... ауыр ... ... ... мен ... сыбайластықтардың емін-еркін
кұкық қорғау органдарының тосқалуынсыз жасауына ... ... ... ... климатты, тұрмыстың
тұрақсыздығын және болжамсыздығын, қатыгездіктің және барлығына рұқсат
етілгендікті ... ... ... ... ... ... мәртебесіне қарамастан кез-келген әлеуметтік топтар мен коғам
топтарда орын алады.
Криминологтар себептердің іс-әрекет етуі саласы - бұл адам ... ... ... деп ... ... ауыр зиян ... жеке тұлғага қарсы өзге
қылмыстар сияқты күрделі мотивациялармен жасалған. Олардың көбі ... және ... ... ... ... ауыр ... ... көп жағдайда жеке жек көрушілік, төбелестер нәтижесінде
орын алады. Бұның барлығы өзара ... жеке шешу ... ... түсу ... болады.
2.3 ДЕНСАУЛЫҚҚА ҚАРСЫ ҚАЛМАСТАРДЫҢ АЛДЫН-АЛУ
Соңғы жылдары Қазақстанда ел ... ... ... орын ... ... қылмыстылық, әсіресе күштеу
кылмыстылығы құлаш жайды. Кеңес дәуірінде кылмыстылықпен күресу ... ... оның ... ... ... ... ұстап тұру
тұжырымдамасы бекітілді.
Қазақстанда әлі күнге дейін қылмыстылықпен күресуге арналған бірде-
бір заң ... ... 2002 жылы 20 ... №-949 ... ... Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының
құқықтық саясаты тұжырымдамасы күресуді жанама реттейді.
Қылмыстылықпен күресу ... ... ... ... ... бұл қылмыстық - процессуалдық іс әрекет, ал алдын-алу -криминологиялық
түсінік.
Денсаулыққа ... ауыр зиян ... ... ... жалпы алдын-алу және арнайы кримонологиялық алдын-алу шараларынан
тұрады.
Мемлекеттік деңгейде әрине, денсаулыкқа қасақана ауыр зиян ... ... үшін ... әлеуметтік әл-ауқатын көтеру керек,
жұмыссыздар санын азайтуға ... жаңа ... ... ашу керек,
жәрдемақы мен жалақыны көтеру ... ... ... ... ... зиян келтірулерді жұмыссыздар мен тұрақты табыс ... ... ... ... қасақана ауыр зиян келтірудің латентілігін жою ... ... ... ... ашу, жарақат ... ... ауыр зиян ... ... ... ... хабарлауды міндеттеу керек. Бүның себебі, көптеген
жәбірленушілер ... ... ... және ... фактілердің
хабарланбауы қылмыстардың кұқық корғау органдарында тіркелмеуге әкеліп
отыр. Бұның өзі ... ... ... ... ... ... асырылмай қалуына әкеледі.
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіруді ... ... ... ... ... ... ... әсер ету алған тұлғалардың жасауы да
азшылықты құрамайды. Сондықтан, ... ... ... ... ... үшін мемлекеттік деңгейде психологиялық-психиатриялық көмек көрсету
орталықтарын ашқан жөн. Бұл болжамды кылмыскерлердің психикалық дамуындағы
ауытқыларды ерте ... және оның ... ... ... қасақана ауыр зиян келтірулер кәмелетке ... ... ... ... Олардың көбі жылпы орта білім беретін оқу
орындарында оқымайтындар. Мектеп оқушыларына бос ... ... ... ... ... ... еңбек
жұмыстарын жасау, демалу шараларын ұйымдастыру керек. Мектептен тыс ... ... ... ... әсер ... ... ... жөн.
Бұнда жастарды адамгершілікке тәрбиелеу мәселесі де соңғы орында
емес. ... ... ... ... аса ... кек алушылықты, заң
бұзушылықты, ... ... ... ... ... көп ... Олар ... еліктегіштігімен
сипатталатын жастардын теріс тәрбие алуына әсер ... ... ... мемлекеттік деңгейде ақпараттық саясаттың жоқтығының ... ... ... ... ... ... заман талаптарына сай
мемлекеттік деңгейде құпталған адамгершілік ... әлі ... ... үшін ... ... ... демократияның
қағидаларына сай, қазіргі заман талаптарына лайықты қоғамдағы адамгершілік
кұндылықтарын қалыптастыру керек. Қоғамдағы ... ... ... ... ... БАҚ ... ... жалпы
орта білім беру, жоғарғы білім беру, арнаулы кәсіби білім беру ... ... ... ... жат іс-әрекеттерді қылмысты
қудалаумен тыйым салу шаралары ... ... ... Тек қана ... ... ... мемлекеттік акпараттық ... және ... ... ... ... өзі ... қоғамның теріс
тәрбиеленуінің алдын-алып қана қоймай, сондай-ақ денсаулыққа ... ... ... ... да ... өз ... ... қасақана ауыр зиян келтірудің алдын-алу үшін ең ... шара ... бұл заң ... ... ... ... күресудің тұжырымдамасының қабылдануы
болар еді. Заңда тек кана ... ... ... кылмыстық-
процесуалдық шаралармен бірге криминологиялық шаралардың да көзделуі ... ... АУЫР ... ... КІСІ ӨЛТІРУДЕН АЖЫРАТУ
Енді біз денеге ауыр ... ... кісі ... ... ... ... Сот ... денеге ауыр жарақат
келтіру салдарынан ... адам ... ... қылмыстарға кінәлі
адамдардың әрекеттерін сотта қасақана кісі ... ... ... ... ... жиі ... ... бұл қылмыстардың
объективтік және ... ... ... ... ... ... мотиві және мақсаты. Тергеу және сот органдарының ... ... ... мән-жайына толық талдау жасамау салдарынан абайсызда
ауыр дене жарақатын келтіру салдарына жәбірленушінің қаза ... ... ... ... кісі ... деп ... Бұл ... тергеу
және сот органдарының кемшілігі мынада: қылмыскердің ниетін ескермей, тек
келген зардапты яғни ... ... ғана ... Осы ... бір
мысал келтіре кетсек: С деген азамат ҚК-нің 96-шы ... 2-ші ... ... ... аса қатігездікпен жасалған кісі өлтіру және
ҚК-нің 175-ші бабының 1-ші тармағында ... ... ушін ... ... іс - ... ... С және К, арақ ішу
салдарынан ұрланған ақшаны бөле алмай, ... ... ... С, ... ... ... және т б ... аяқпен, қолмен ұрған.
С оқиға болған жерден кетіп бара жатып пиджакты қойып кетеді, яғни ... ... ... Сол күні ... ... табылады. Сот медициналық сараптама Қ-
нің өлімі ішкі мүшелердің зақымдануы салдарынан болғандығын анықтайды. ҚР-
нің Жоғарғы Сотының қылмыстық ... ... ... ... ... кісі ... жаза ... қалалық соттың қылмыстық істер
женіндегі сот алқасының үкімін дұрыс емес деп ... ... ... ... ... сот ... ... әрекеттің және С-нің ниетінің
қайда бағытталғандығын ескермей, тек келген зардапқа қана көңіл аударған.
Сондықтан да ҚР-нің Жоғарғы ... ... ... ... сот ... С-
нің әрекетінде өлтіруге оқталғандық жоқ екіндігі анықтап оның әрекеттерін
ҚК-нің 103 бабының, ... ... жаза ... Ауыр дене
жарақатының салдарынан абайсызда өлімге әкеп соғуды қасақана кісі өлтіруден
ажыратқан кезде ең ... ... ... ... және келген зардапқа
субьективтік қатынасын анықтап алуымыз керек: 1) кінәлінің әрекеті тікелей
түрде жәбірленушінің өмірге маңызды органын немесе ... ... ... керек. Анатомиялық тұтастыққа: бас, мойын, бауыр және т.б
жатады. 2) пайдаланған қару ... зат тек ... ... ғана ... ... Мысалы: балта т.с 3) ... ... үшін ... ... ... ... бұзу үшін жеткілікті түрде кінәліні
әрекетерінің интенсивтілігі қажет. Осы жоғарыда көрсетілген белгілердің ... ... ... ... кісі ... үшін айыптауға жеткілікті
негізсіз деп танылады. Енді ауыр дене ... ... ... әкеп соғу ... ... кісі өлтіруде ажыратайық. Осы
қылмыстарда кінәлінің келген зардапқа - яғни ... ... ... бірдей болуы. Егер ауыр дене жарақатының
салдарынан ... ... әкеп ... кінәлінің әрекеті ауыр дене
жарақатын салуға қасақана ниеті болып, келген өлімге абайсыздық ... онда ... ... 103 ... 3-ші ... ... ... ауыр дене жарақатын салуға кінәлінің қасақана ниеті болмай, абайсызда
ауыр дене жарақатын жәбірленушіге келтіріп, мұның ... ... онда бұл ... кісі ... ... ... табылады.
Қасақана ауыр дене жарақатының салдарынан абайсызда өлімге әкеп соғуды
абайсызда кісі өлтіруден ажыратқан ... ең ... осы ... ... яғни ... ... мақсатын анықтап алу керек. Ауыр
дене ... ... ... ... ... ... ... бұл
құбылыстардың объективтік жағының бірдейлігін ескеруіміз керек. Бұл ... ... ... ... ... ажырату қажет. Егер де кінәлінің
жәбірленушіге қатысты тікелей қаза келтіруге ниеті ... ... ауыр дене ... ... ... деп қарастыруға
болмайды. Мысалы: Тараз ... соты А ... ... ... ... ... азаматтың иығынан темір таяқпен ұрып, келтірілген ауыр жарақаты үшін
ҚК-ң 103-ші бабы ... ... ... ... ауыр зиян
келтіруді, абайсызда кісі өлтіру қылмысынан айырмашылығын анықтайық. Егер
де абайсызда денсаулыққа ауыр зиян келтіру ... ... ... кетсе, онда кінәлінің әрекеті ҚК-ң 101-ші бабымен сараланады, ал егер
жәбірленуші ... ... онда ... ... ҚК-ң 103-ші ... ... сараланады. Осы қылмыстардың айырмашылығын анықтаған
кезде, бұл жерде кінәлінің әрекетіні ң субьективтік жағын басты назарға,
алуымыз керек. Жан ... ... ауыр дене ... ... ... кезінде кісі өлтіру айырмашылығын қарастырайық. Егер аффектілі
жағдайда кінәлінің жәбірленушіге өлім келтіруге тікелей ... ... ... ... зардап, яғни ауыр дене жарақат ҚК-ң 108-
ші бабы 2-ші ... ... Ал егер ... болған жағдайда, яғни
аффект жағдайында кінәлі ауыр дене ... ... қаза ... ... қасақаналық ниетпен жасаса, кінәлінің ... ҚК-ң ... ... бөлігімен сараланады.
Сондай-ақ, қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде денсаулыққа ауыр зиян
келтіруді қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде, ... ... ... яғни оның ... ... ... ... керек. Егер
кінәлі жәбірленушіні қажетті қорғану шегінен асып кетіп өлтірсе, ... ... ... ... ... ... ... онда оның әрекеті
абайсызда кісі өлтіру үшін сараланады. Осы жоғарыда келтірілген ауыр дене
жарақаты ... ... ауыр дене ... ... ... жасаған кінәлі адамдарға жаза тағайындау мәселесіне көшейік.
Қазақстан Республикасы Жоғары Соты ... 1993 ... ... №2 қаулысы, Пленумының 1994 23-ші желтоқсанындағы Пленумының
№4 қаулысымен ... ... ... ... ... барлық адам заң мен сот алдында тең, ... ... ... де ... жазаға тарта алмайды деген кағидаларды
басшылыққа ала отырып, қылмыстың түрі мен ауырлығына ... ... ... ... ... ... әрбірқылмыстық істі қарағанда қылмыстық,
және қылмыстьіқ іс ... ... ... ... жеке ... тиіс деп айқын көрсетілген. Осыған сәйкес қылмыстық кодекстің 52-
ші бабының 1 ... ... ... ... ... деп танылған
адамды осы Кодекстің Ерекше бөлімінің ... ... ... ... ... ... жалпы бөлімінің ережелері ескеріле отырып, әділ жаза
тағайындалады деп атап ... ... ... жаза ... ... сипаты мен қоғамдық қауіптік дәрежесі, айыпкердің жеке ... ... оның ... ... ... және одан ... мінез-құлқы
жауаптылықпен жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлар сондай-ақ
тағайындалған жазаның сотталған адамның ... және оның ... оның ... ... ... жағдайына ықпалы ескеріледі.
Осы жоғарыда айтылып өткен мән-жайлар негізінен жаза ... ... ... ... адамға қолданылуы кезінде заңға сәйкес, әділ ... ... ... ... ... ... жаза ... керектігі жөнінде болды.
Қорытынды
Бұл жұмыста денсаулыққа қарсы жасалған қылмыстардың ... ... ... ... ... ... ... жасаған үшін жаза тағайындау мәселелері жөніне баса назар
аударылған. ... ... сот ... ... ғалымдардың
еңбектерін қарай отырып, денсаулыққа қарсы ... ... ... ... ... сипаттамасы зерттелген.
ҚР Қк 103-бабымен қарастырылған денсаулыққа қасақана ауыр ... ... ... ... ... ... ... айтылғандарға қорытынды жасайық.
Бітіру жұмыстың осы тақырыбын жазу кезінде біз ҚР ҚК ... ... ... ауыр зиян келтіру қылмысы ұғымының өзге
денсаулыққа қарсы қылмыстардың ұғымдарынан оның ... ... ... ... ... ... бірге қылмыстың
зардабы болып табылатын денсаулыққа келген ауыр зиянның ҚР ҚК 103-бабының
1-бөлігі мен Қазақстан ... ... ... істері жөніндегі
агенттіктің 2001жылғы 11 ... №226 ... ... ... ... ... ... тұрғысынан бағалаудың
Ережесінде» сипатталған белгілерінің денсаулыққа қасақана ауыр зиян
келтіруді саралау кезінде өзге денсаулыққа зиян ... ... ... ... ... ... ... ауырлықтағы зиян
келтіруден, денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіруден. Кінә ... ... ... ауыр зиян келтіруді саралау кезінде
оны абайсызда денсаулыққа ауыр және орташа ауырлықтағы зиян келтірулерден
ажыратуға мүмкіндік береді.
Еліміз ... ... ... байланысты, денсаулыққа қарсы
қылмыстардың құрамына жаңадан қылмыс құрамдары ... Бұл ... ... сай, ... ... ... ... Сондай-
ақ бұл жұмыста денсаулыққа қарсы қылмыстарға қандай қылмыс құрамдары
жататындығын, денеге келген ... ... ... ... ... жазылған.
Осымен, біз осы біздің бітіру жұмысымызда Қазақстан Республикасының
Қылмыстық кодексі бойынша оның 103-бабында ... ... ... зиян ... ... ... оның ... ерекшеліктерін көрсете
отырып, нақ сол әрекеттердің ауырлататын және ... ... ... жасалуын, оны басқа оған ұқсас қылмыстардан ... сот ... ... ... отырып, қылмыстық-құқықтық
сипаттамасын сиппатап бердім.
Пайдаланылған нормативтік-құқықтық актілер мен
әдебиеттердің тізімі
Нормативтік актілер:
1. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... Қылмыстық Кодексі Алматы., 16.07.1997
3. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2007 ... 11 ... ... ... ... ... мен денсаулығына қарсы кейбір
қылмыстарды ... ... ... ... ... ... және ... сақтау
Министрлігі Денсаулық сақтау комитетінің 1998 жылғы 4 мамырдағы №240
Бұйрығымен тәжірбиеге енгізілген «Денсаулыққа ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау істері жөніндегі агенттіктің
2001 ... 11 ... №226 ... бекітілген «Денсаулыққа
келген зиянның ауырлығын сот-медицина тұрғысынан бағалаудың Ережесі»
6. Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 19 мамырдағы «Халық ... ... ... ... ... ... 1998 ... 16 қарашадағы «Халық
денсаулығы мемлекеттік бағдарламасы» ... ... А.Н. ... Қылмыстық құқық (ерекше бөлім) Алматы; 2000ж
9. А.Н. Красиков Уголовно-правовая защита прав и свобод человека в
России Саратов; 1996г
10. ... ... ... жизни и здоровья М.1998.
11. Козоченко И.Я. Незнамова З.А. Новоселов Г.П. ... ... ... ... 1998.
12.. Уголовное право Республики Казахстан. Особенная часть. Часть ... ред. ... и ... ... 1999.
-----------------------
[1] ҚР Қылмыстық Кодексі 103-бап
[2] Криминология Под ... В.Н. ... В.П. ... ... 1999г ... Криминология Под редакцией: В.Н. ... В.П. ... ... 1999г С. 126

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық және қылмыстық-құқықтық сипаттамасы41 бет
1946-1970 жылдардағы Қазақстан ауыр өнеркәсібіне инженер кардларды даярлау63 бет
Cu, Pb, Ni, Cr ауыр металдарының күріш алқаптарындағы топырақтардағы сандық және сапалық құбылымдары (Қызылорда облысы, Шиелі ауданының мысалында)30 бет
«Қараарна мұнай кен орындарының топырағының ауыр металдармен ластануы»51 бет
Ішімдіктің денсаулыққа залалы5 бет
ААҚ Алматы ауыр машина жасау зауытында өткен өндірістік практика туралы есеп беру14 бет
Адам үшін қауіпті улы ауыр металдар12 бет
Алматы қаласында ауыр металдар мөлшері бойынша жерді аумақтарға бөлу83 бет
Ауыр бетон толтырғыштары6 бет
Ауыр енбекпен және спортпен айналысатындардың тамактану ерекшелігі, Азық түлік тауарларының сапасын бақылау7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь