Медициналық қызмет көрсетудің құқықтық негіздері

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ..3.8 б.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І тарау
Мемлекеттегі денсаулық мәселесі ақпарат көздерінде
1.1. Еліміздегі денсаулық мәселесі баспасөз беттерінде ... ... 9.26 б.
1.2. Электронды ақпарат құралдарында қозғалуы ... ...27.32 б.

ІІ тарау
Медициналық қызмет көрсетудің құқықтық негіздері
2.1. Шетелдік басылымдарда денсаулық мәселесінің жазылуы
... ...33.41 б.
2.2. Денсаулық және заң ... ...42.49 б.

ҚОРЫТЫНДЫ ... ...50.55 б.
Сілтемелер көрсеткіші тізімі ... ..56.57 б.
Пайдаланылған әдебиеттер ... .58.59 б.
        
        ӘЛ-ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЖУРНАЛИСТИКА ФАКУЛЬТЕТІ
ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ЖУРНАЛИСТИКА КАФЕДРАСЫ
Тұрысбекова ... ... және ... БАҚ – тағы денсаулық
мәселелерінің көтерілуі
Жоғары оқу орнын бітіру үшін қорғалатын
ДИПЛОМ ЖҰМЫСЫ
Ғылыми жетекші – аға оқытушы..........Мысаева Қ.Е.
Ресми сарапшысы – Қазақ ... ... ... ... журналистика кафедрасының
2007 жылғы......... мәжілісінде
талқыланып, қорғауға жіберілді.
Кафедра меңгерушісі ............................. проф. Ибраева Ғ.Ж.
Мемлекеттік емтихан комиссиясының сараптауына қабылданды
Диплом қорғау күні:2007 ... ... ... доц. Шыңғысова
Н.Т.
Алматы 2007 жыл
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
----------3-8 б.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І тарау
Мемлекеттегі денсаулық мәселесі ... ... ... ... ... ... беттерінде --------9-26 б.
1.2. Электронды ақпарат құралдарында қозғалуы -------27-32 б.
ІІ тарау
Медициналық қызмет көрсетудің құқықтық ... ... ... ... ... ... б.
2.2. Денсаулық және ... ... ... ... ... ... әдебиеттер ... ... ... физиолог И.П.Павлов адам табиғаттың асқақ туындысы
екенін, сонымен бірге оның ... де ... жүйе ... ... ... ... игілік көру үшін адам дені сау, әлеуетті және ... тиіс деп атап ... ... ... ... ... халық.
Денсаулық біздің қоғамда әр адамның жеке ... өз ... ғана ... ... ол ... қол жеткен табысы, ел байлығы болып
есептеледі. «Ердің саулығы – ... ... деп ... тауып айтқан.
Біздің кемелденген отанымызда халық денсаулығы мемлекет ... Бұл ... ... ... ... мекемелерінің білікті
медициналық тегін көмегі арқылы; азаматтарды ... және ... ... ... ... жүйесін ұлғайту арқылы;
қауіпсіздік техникасы мен өндірістік санитарияны дамытып, жетілдіру арқылы;
кең көлемді профилактикалық ... ... ... ... ... ... шаралар арқылы; жеткіншек ұрпақтың денсаулығына айрықша
қамқорлық жасау, оның ішінде оқуға және еңбек тәжірибесіне ... ... ... ... салу арқылы; аурудан алдын-ала ... ... ... азаматтардың ұзақ жасап, белсенді өмір сүруін
қамтамасыз етуге бағытталған ғылыми зерттеулерді өрістету арқылы ... Әділ ... ... арқасында біздің елімізде халыққа ... ... мен ... алдын алу ісінде елеулі табыстарға қол жетіп
отыр.
Нұрсұлтан Назарбаевтың халыққа Жолдауының негізгі ... бірі ... ... жақсартуға бағытталған. Оның ішінде ана мен ... ... ... ... ... «Денсаулық саласын дамыту мен
реформалаудың 2005-2010 жылдарға ... ... ... ... ана мен бала ... қорғауға бағытталған айрықша бір
бөлігі бар. Бүгінгі күні елімізде кез келген ... ... ... ... ... ... оны ... күнделікті көңіл бөлу, шынығу
әрбір саналы азаматтың парызы. «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде»,-
деп деп ... ... ... ... мән ... ... ... көңілсіздікке, қайғыға, бақытсыздыққа айналдыратын ауру-сырқаудан
сақтануға болады. Нина Каюпова, медицина ғылымдарының докторы, профессор,
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... ба?» деп дәрігерлерді ПАРА АЛУҒА өздері итермелейді-
деген еді бір сұхбатында /1/.
Өркениетті елдерде, мәселен, бір ... ... ... ... ... бар. Ал ... ... онға жетер-жетпес заң қабылданған. Заңның
жеткіліксіздігі проблема үстіне проблема ... ... Бар ... өзі соңғы
жылдары қабылданған. Бұл ... ... ... ... ... санитарлық-эпидемиологиялық жағдайын жақсарту туралы», «Дәрі-
дәрмектер туралы» сияқты заңдарды атап ... ... дәл ... ... туралы заң аса қажет. ... ... ... ... ... жиі орын алып жатқан тәжірибенің ... ... ... заң жоқ еді, оған қол жеткіздік – жобасы
дайындалу ... ... ... ... ... ... жаңа
технологиялармен толығып жатыр. Сондықтан осылардың ... ... ... базалар кешіктірілмей, дер кезінде қабылданғаны жөн. Бізге алғашқы
дәрігерлік-санитарлық көмек көрсету туралы заң қабылдау ... ... ... ... ... ... дамыту мен реформалаудың 2005-2010 жылдарға
арналған мемлекеттік бағдарламасында» көрініс тапқан. Алайда осы модельді
заңмен бекітсек, бірталай ... ... ... еді. ... ... сақтау
жүйемізде жетілген, білімді, білікті ұйымдастырушылар жетерлік. ... де аз ... ... заң шығаруға мүмкіндігіміз толық жетеді.
Сол заңның жобасы дайындалып жатқанда ғалымдармен, ... ... оқу ... ... ... мамандарымен, дәрі-дәрмек шығаратын компаниялармен, жеке
меншік клиника басшыларымен қоян-қолтық араласып, үлкен жұмыстар атқарылды.
Сонда ... ... да бір заң ... ... бен қабілет-
қарымымыз молынан жетеді. Реті келіп отырғанда, бізге ... ... ... ... ... ... ... екендігін баса айтқым
келеді. Бірақ ең басты мәселе – сол бөлінген қаржының орта ... ... ... ... ... ... ... үшін жұмсалуында. Мейлі ол ауыл
тұрғыны болсын, мейлі қалалық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуі тиіс. Үкімет дәрігерлерге жағдай
жасаудан бас тартқан жоқ. ... ... жылы ... ... үшін 150
миллион теңге бөлінсе, осы жылы 1 ... ... ... ... отыр.
Жалақыны өсіру де қолға алынып, жағдай біршама болса да түзеліп қалды.
Материалдық база да ... ... ... ... сөз ... сәйкес, 2008 жылға дейін әйелдер босанатын перзентханалар мен
балалар ауруханасының барлығы жаңа жабдықтармен ... ... ... күні кадр ... де ... жоқ. ... жеткілікті. Әрине,
Алматы қаласындағы жағдайды Оңтүстік ... ... ... ... те, ол еш ... ... отырған жоқ. Соған қарамастан,
қазір әр аймақтағы жағдайға байланысты, болашақ дәрігерлерді бірдей ... ... алға ... ... ... айтсақ, республикамыздың әр
облысы, әр ... ... ... қай ... қанша, қандай маман
қажеттігі жөнінен анықтау жұмыстары жүргізіліп жатыр. ... ... ... ... ... жабылып, денсаулық сақтау саласы
тоқыраудан өтті. Қазір ... бәрі ... ... ... ... ... ол аймақтар білікті дәрігерге зәру.
Қазіргі таңда әлем дәрігерлері, ғалымдары «адам репродукциясы
бизнеске айналып барады» деп дабыл қағуда. Адам ... ... бара ... рас. ... ... ... ... ана,
тағы сол сияқты медицина жаңалықтары етек алып кетті. Рас, бір жыл ... ... ... репродуктивті құқығы және оның кепілдігін жүзеге
асыру туралы» заңда осы айтылғандардың бәрі ... ... да ... тек бір ... оның ... бірдей реттеп, қадағалау қиындау.
Жалған мадақ-мақтан, алдап-арбау, ұрлық-қарлық, боссөзділік, ... ... ... ... ... ауыздақталмауы,
кенттендіру (урбанизация) үрдісінің көшкінді болуы тәрізді құбылыстардың
түсініксіз қарқын алуының өзі-ақ белгілі ... ... ... ... Ендеше, бүгінгі күні, жаңа тарихи жағдайларға сай
жастардың бос ... ... ... ... ... жөн. Үстіміздегі
жылы Елбасы Нұрсұлтан ... ... ... ... ... жаңа ... жаңа ... ұлық мұратына деген сенімді
көзқарастарын саралап берді. Бұл халықтың ... ... ... ... одан әрі кеңейтіп, ... ... ... мен ... арттыруды талап етеді. Себебі, қоғамның ... да бір тар ... ... ... ... денсаулығы әрдайым қоғам
айнасы болып қалады. Осы заманғы ... ... ... ... көкейкестілігі жаңа уақыт талабымен де үнемі ұштасып ... ... ... ... ... ... орнықтыру мақсатында не
істеуіміз керек деген сұраққа жауап іздесек, біз оны ... ... ... Даму стратегиясынан және сол Стратегияны орындаудың ... ... ... ... ... таба ... ... мемлекет көрсететін бөлігін анықтап беретін уақыт жетті, бұл
арада жеке адамның өз денсаулығы үшін ... ... ... ... ... мәселені бірінші кезекке қоюымыз керек. Бұл ... ... ... ... болып көрінуі мүмкін, енді ол жағдайдың
өзі уақыт кемерінен өтіп барады. Осыдан он жыл ... ... 7 ... ... ... ... ... және білім беру,
адамдардың өсіп-өнуі өміршең міндеттер екені белгілі. ... ... ... алу және дені сау ... ... өмір сүрудің берік дағдысын
күнбе-күнгі әдетке айналдыру, нашақорлық, арақ ішу, темекі шегу секілді
теріс құбылыстарға ... ... ... ана мен ... ... ... ... қоршаған орта мен экологияның таза болуына күш салу
секілді міндеттерді ... ... ... әлі де көп істер атқарылуы тиіс.
Бұл ретте медициналық қызметтің сапасын халықаралық стандарттарға сәйкес
ету, озық та жаңа ... ... ... реформалар жасауды
емес, байсалды көзқарастарды және ... ... ... ... келуді
қажет етеді. Нарық жағдайында жеке меншік медициналық қызметтің де дамуына
жол ашылды. Бір ғана ... ... ірі ... мен ... орталықтарында тіс
емханасының көптігінен аяқ алып жүре ... Бұл ... ма, ... ба? ... адам өз денсаулығын күйттеп, шын кәсіби дәрігер таңдауға жүгіне алатынын
ойласақ және санның сапаға айналмай тұрмайтынын, ол қолайлы қызмет ... ... ... ... бұл ... көрінеді. Ең өткір
мәселе, соған қарамастан ауру біткеннің алдын алу, адамдардың өзін-өзі күту
жағдайы медициналық білім мен қолжетімді ... ... ... ... ... Сондықтан да қоғамда салауаты өмір салтын қалыптастыру
аясында жаңа міндеттерді шешуіміз керек. Оны медициналық ... және ... ... ... ... және мәдениеттілік десек те болады.
Біздің бақытымыздың оннан ... ... ... дер
болсақ, осы денсаулық мәселесі қазіргі таңда бұқаралық ақпарат құралдарында
кеңірек ... жүр. Олай ... ... ... ... денсаулық
тақырыбына бекер арналып отырған жоқ. Диплом жұмысымның тақырыбы «Отандық
және шетелдік ... ... ... ... ... деп аталады. Диплом жұмысы кіріспе, негізгі бөлімде ... және ... ... тұрады. Негізгі бөлімнің І ... ... ... ... ... және ... ақпарат
құралдарында қозғалуы», ал ІІ тарау «Шетелдік басылымдарда денсаулық
мәселесінің жазылуы» деп ... ... ... Қазіргі адамдарды «жатыпасарлар» деп те атайды.
Бүгінгі адамдардың өмірлік сипаттамасы – көп ойлау және сезімдік ... пен ... ... ... ... ... ... адамдардың өмір сүру дағдысын күнделікті ... да ... ... ... жаңартуда. Екі адамның бірі күнделікті
үйренген қимылдардан басқа ешқандай дене жаттықтыру шараларын орындамайды.
Бос уақытында теледидардың ... ... ... не ... көлікпен
барады. Тұрмыста да техниканың «кір жуатын машина, шаңсорғыш, т.б» көмегіне
жүгінеді. ... ... аяқ ... ... ... электр шеткалары пайда
болды. Қысқасы, ғылыми техникалық ... ... ... ... айналып барады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ... ... ... яғни дене ... дамыту маңызды. Міне осы жағдайларға
байланысты Қазақстан Республикасы Салауатты өмір ... ... ... ... ... ... ... асырып
жатыр.
Сондай-ақ бүгінде есірткінің, нашақорлықтың таралу мәселесі ... ие ... ... ... ... Әрине денсаулық саласында
проблемалар жетерлік. Тәуелсіз ел болғанымызға да міне 15 ... ... Осы ... ... халқымыз қайта түлеп, жаңа дәуірге қадам басты,
көптеген игі ... ... ... Әрине бірталай қиыншылықтарды ... ... Осы ... ... ... саласындағы өзгерістер,
жаңалықтар және олардың БАҚ-ғы көрінісі диплом жұмысына арқау болды.
І Т А Р А ... ... ... ақпарат көздерінде
1.1. Еліміздегі денсаулық мәселесі баспасөз беттерінде
«Адамның мінез-құлқын жетілдіретін әрекеттер оның өз денесін жетілдіру
үшін жасайтын ... ... Адам ... ... – денсаулығы:
егер денің сау болса, онда оны сақтамақ керек, ал егер сау ... ... ... ... Денсаулыққа белгілі бір ... ... ғана ... ... ... ...... сау
болатыны, мөлшермен еңбек етсең – күш ... ... ... мінез-құлық
мөлшерлі әрекеттер арқылы келеді»-дейді данышпан Әл-Фараби. Ал А.Шопенгауэр
«Денсаулықтың өмірдің қалған барлық игілігінен ... сол – ... ... ауру ... анағұрлым бақытты. Біздің бақытымыздың оннан
тоғызы денсаулығымызға байланысты» ... ... ... ... ... жетістігі жайында жиі айтылады. Сонымен бірге тез ... ... ... ... және ... ... ... сырқат түрлері көбейіп кеткен
сияқты.
Адамзат ғасырлар тоғысында денсаулық сақтауда зор ... ... ... Жер ... ... өмір сүру ұзақтығы орта есеппен
алғанда 68 жас ... тұр, ... ... ... ... ... едәуір көтеріліп, 80 жасқа қадам басты. Ал енді дүние жүзіндегі
адамдардың 40 ... ... ... мемлекеттерде адамдардың өмір сүру
деңгейі әлі де болса 60 жасқа жете ... жоқ. ... ... оның
себебі де әрқилы. Енді мәселенің қойылуы да жаңа көзқарастар ... ... 50-ші ... ... ... ... ... әлемге
көп өзгерістер әкеліп, адамдардың мінез-құлқына ... ... ... ... әсер ... ... мен урбанизацияның салдары бар және
технологиялық жетістіктерге ... ... ... ... бір ... бас ... ұзақ уақыт отырып жұмыс істеу дағдысы бой
көтерді. Жасына қарамастан, кісілердің ... ... ... бұзылды, темекі шегу жаппай етек ... адам ... ... ... тұтыну және экологияның күрт нашарлауы салдарынан
адамдардың жүрек-қан тамырлары, онкологиялық, тыныс жолдары ... ... ... ... ... еш жасырын емес. Әлемнің медик-
ғалымдары мұндай ауру түрлерінің кең етек алуының түпкі себеп-салдарын әр
елдің әлеуметтік-экономикалық даму ... деп ... ... ... Бұл, әрине, түпкі бір себебі болса, адамдар өз денсаулығын
үнемі қадағалап отырса, өз ... өз ... ... және ... ... өз ... бұл бағыттың дұрыс екенін талай мәрте
дәлелдеп ... Құрт ... ... ... ... ... сырқат
түрлерінің алдын алу, сақтандыру ... ... ету ... арқау болса, сол қоғам сөзсіз сауығады. – Мәселен, бұл ... ... ... ... Оның ... ... қалай болып
жатыр? – Қазір Финляндия, Швеция, ... АҚШ, ... ... ... ... өмір сүру жасы 80-ге ... Бұл — ... Әлем ... осы ... ... ... қол ... сүйене келе, дүние жүзінде қоғамдық денсаулық сақтаудың ... ... ... отыр. Атап айтқанда, индустриялық ... ... өту ... ... өз ... ... өздеріне көбірек алады да, мемлекет адамдардың ... ... ... ... ғана ... ... денсаулық
сақтау ұйымының “ХХІ ғасырда баршаның денсаулық жетістіктері ... (1999 ж.) деп ... ... адам ... ... ... өмір салтын қалыптастыру ісі және сырқаттың алдын алу
бағдарламасы баға жеткісіз құндылықтар деп жазылған. Және осы қағидаттарға
иек ... ... ... елде бұл ... мемлекеттік тұрғыдан оң
шешілуде. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев ... ... ... ... пен ... ұстанымын әрдайым байқатуда. Халықтың
саулығы мемлекет үшін еш нәрсеге ... ... ... ... 1997 жылы 3 желтоқсанда Үкіметтің ... ... ... ... ... ... ұлттық орталық құрылды. Мұндай
мақсаткерлікпен құрылған мекеме ТМД-да ғана ... ... ... әлі ... ... ... ... жаңа орталықтың алдына бірнеше ... ... ... өмір ... қалыптастыру бойынша ұлттық ... ... ... ... Бұл тың іске ... ... ... үкіметтік емес ұйымдардың ... ... ... шешімдерді байсалдылықпен талқылап, оны жүзеге асыруға белсене
атсалысты. Екіншіден, халықтың ... ... ... ... ... хабардарлығын арттыру күн тәртібіне шықты. Үшіншіден, бұл мақсатқа
байланысты атқарылған жұмыстарды ғылыми ... ... және ... қолға алынды. Қазір мұның бәрі іс жүзіне асырылуда.
Алғаш рет Қазақстанда денсаулық сақтау жүйесінде адамдардың ... ... ... дер кезінде сауықтыру ... ... ... бағдарлама өз нәтижесін беруде. Кез келген жаңа ... ... ... ... ... Халықтың денсаулығын
жақсартуға себі тиетін мұндай қоғамдық іске ... ... ... ... әуелі салауатты өмір салтын қалыптастыру мемлекеттік мүдде тұрғысынан
тиянақталып, оның құрылымдарын ... тік ... ... секілді білікті ғалым мамандардың бірге іс атқарды/2/. Біз
1998 жылы Елбасының тапсырмасымен бұл ... ... ... ... Оған ... ... ғалым-дәрігерлері, сондай-ақ
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Еуропа бюросының ... ... де ... ... ... 2010 жылға дейін халықтың
денсаулығын жақсарту және қоғамның бұл ... ... ... ... шешу көзделді.
Біз Елбасының бұл мәселеге айрықша көңіл бөліп, үлкен ... ... ... халқының денсаулығы мықты, күшті болуы үшін ... ... ... ... ... де ... Жалпы, әр адам өз
денсаулығына өзі қарауы керек. Әрі бір де бір ел ... ... ... ... да ... нәрсе. Алайда бұл ұлттық саясат болып көрініс тапқан
тұста ресми құжаттардың қабылдануы, оны жүзеге асыру тетіктерінің ... жаңа ... тез ... ... Бұл ... ... 2030 ... Стратегиялық дамуының басым бағыттарының бірі болып табылады және
ол биылғы ... ... ... ... ... ... 1998 жылы
Халықтың денсаулығы туралы мемлекеттік бағдарлама қабылданды /3/. Бюджеттен
қаржыландыру жолға қойылған соң ұлттық әлеуметтік саясат қоғамның ... айна ... ... одан әрі ... түсті. Бұл салада бәрін де
саралап, негізгі бағыттардың жүзеге асуына ... жаңа ... және оның ... аз ... ... адам ... ықпалы мен ешқандай ақшамен өлшенбейтін пайда әкелудің қайнар
бұлағы болды. Жыл ... ... ... ... ... ... және АҚТ/ЖҚТБ дертіне қарсы адамзат болып жұмылып ... ... Біз бұл ... ... ... ... жұмыстардың арқау
жібін үзбей, әрдайым жалғастырар жолын ... ... ... Ана мен ... ... отбасының жылуын сақтау секілді ... ... ... ... ... ... еліміздің тарихи
дәстүріне де, қазіргі өміріне де тән. Қазақстанда жұмыс істейтін барлық
халықаралық қоғамдық ... да адам ... ... ... сырқат
атаулының алдын алу және салауатты өмір салтын қалыптастыру ... ... ... атсалысып, бұл медициналық істің жүйелі
атқарылуына ... ... ... Бір ғана ... ... ... өмір ... қалыптастыру қызметін қолға алған алғашқы үш
жылдың өзінде 3 миллион АҚШ ... ... ... ... ... ең әуелі озық халықаралық технологияны енгізуге ... ... ... ... 2002 жыл ... бойынша
Денсаулық жылы болып жарияланып, жылдың бір күнінде дене ... ... ... ... өткізген тұста Астана уақытымен
11.00 сағатта бір мезгілде 4,5 млн. қазақстандық жаттығу алаңына ... ... ... ... ... Осы ... Гиннестің рекордтар кітабына
енгізілді. ... жылы ... ... ... ... ... ... ұйымының бас директоры Ли мырза Салауатты өмір ... ... ... ... орталыққа бас сұғып, оның жұмысымен
танысқаннан ... ... ... ... ... ... сақтау
саласындағы бұл орталықтың базасы негізінде Орталық Азия ... ... ... ... ... ... ... қорған болатын бұл ұлттық саясатты жүзеге асыруға
медициналық мекемелердің тартылуы қандай деңгейде болды? Жалпы, бұл ... адам жыл ... ... ... қаралып тұруы керек. Бірақ өмірде
олай бола бермейді. Бәз-баяғы енжарлықтың салдарынан тек ... ... ... жиі ... ... кезде ғана біздің ағайындар
дәрігерге қарай құстай ... Оған ... осы бір ... ... ... ... көрінуден бойын аулақ салып жүретінін жасыруға
болмайды. Сондықтан да салауатты өмір салтын қалыптастыру бала бақшадан,
мектептен ... ... ... ... жылдарда атқарылған жұмыстың зерттеу
қорытындысы бойынша 1998 жылғы көрсеткішпен салыстырып қарайтын болсақ,
мектеп оқушыларының ... ... ... ... ... жеке
бастың гигиеналық тазалығынан басталатынын жақсы білетіні толық байқалды.
Осы мерзім ... ... өмір ... ... нәтижесінде
темекі шегушілердің қатары 14 пайызға төмендеді, ал ... саны 15 ... ... ... оқу ... пәні ... әр ... сайын қазір 45 мың оқушы мен студент
дәріс алады. Бұл ... осы ... ... ... ... ... және ... ғылымдарының кандидаты А.Әділхановтың еңбегін
атап айтуымыз жөн болады.
Өмірінде ... ... ... ... мүмкін бе? Мүмкін.
Ұлттық орталықтың ... ... ... ... ... мен
Алматы қалаларында, аудандарда тұрақты жұмыс істейді. Сұрау салудың мына
бір ... ... ... ... ... ... ... жуығы денсаулығын тексеру үшін дәрігерге еш уақытта қаралмаған
екен. Тек 63,8 пайызы соңғы он екі ... ... ғана ... ... ... ... ... әдістемелік насихаттың нәтижесінде адамдардың
дәрігерге сақтық шаралары тұрғысында қаралу деңгейі әжептәуір өсті. ... ... ... ... ... белсенділігі өте жоғары.
Қалада тұратын әйелдердің 85 ... ... ... ... ... Ауру түрлерін жіктеп айтатын болсақ, жұқпалы аурулардың етек
алуынан дәрігерге барып көрінушілердің ... ... ... айтқанда,
сұрау салуға қатысқан адамдардың 63,5 пайызы ... ... ... өмір ... ... ... бет бұрған. Бұл көрсеткіш
жыл сайын өсіп келеді. Тағы да дерекке жүгінейік. ... ... ... ... саны ... 1,5 ... болса, 2002 жылы олардың саны
4,4 миллионға жетті. Ауылда тұратын ... ... өз ... ... ... күрт ... Мәселен, 2002 жылы 4,1 миллион адам дәрігерге
қаралған.
Ал 2006 жылы олардың ... ... ... ... ... ... ... байқататын факторларды да ескеруіміз керек. 15-
49 жас аралығындағы әйелдер ... 2005 жылы 1,6 ... ... ал 2006
жылы 4,1 миллион адам алдын ала ... ... өтті ... ... ... ... тізімге енген ауыр сырқаттардың алдын
алу үшін балалар мен ересектер арасында, әйелдер топтарында, сондай-ақ ана
мен ... ... ... ... ақпараттық білім беру қызметін жүйелі
жолға қойдық деп толық ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ тұрмысы төмен ... ... ... жасыруға болмайды. Кейбір кісілердің тапқан нәпақасы
ақылы қызмет көрсететін ... ... ... ... да ... ... ... мемлекет адамдарға тегін медициналық қызмет
көрсетуге айрықша назар аударып отырған кезеңде әрбір адам осы ... үшін ... ... ... ... ... ... екенін
терең түсінгені абзал. Ешкімді де итермелеп дәрігерге апара алмассың. Бірақ
қоғам үшін әрбір адамның денсаулығы ... ... ... ... ... қимыл-қозғалысты жиілете түсуі өздері үшін ... да ... қамы деп ... ... өзі ... ... бай адамдардың ғана
денсаулығы жақсы болады, ал ... ... ... ... ... ... бекершілік. Ауру айтып келмейді. Артық тамақ ішсең де зиян, таңдау
мен талғамның өзара бірлігін әрбір адам ... ... ... ... ... тұтыну жөніндегі мәселенің мәнісі басқа. Қоғамның саулығы
үшін барша адамның денсаулығын сақтаудың осындай ... ... ... алынуы өз нәтижесін береді. Сол үшін де ... ... ... ... өмір ... қалыптастыруға жан-жақты қадам
жасау шаралары жөніндегі жоспар бекітіліп, қазір ол ... ... ... үш ... ... ... 100 аурухана салыну мәселесі де
қойылып отыр. Бұл — үлкен тірліктің бастауы. ... 100 ... ... ... ... мәселенің бәрін шешіп тастай алмаспыз.
Бірақ жаңа, сәулетті ауруханалардың іске қосылуы медициналық қызметтің
сапасына, әсіресе, алыс ... ... ... ... ... әсері өте көп. Дертті ерте анықтау мен одан сақтандыру жөніндегі
жоғары технологиялық ... ... ... ... ... ... дамытып, соның ішінде науқастардың ұлттық электрондық
медициналық картотекасын жасау ... ... ... атқару органдарының
күнбе-күнгі міндетіне айналғанын ескерсек, біз бұл ретте көп ілгері қадам
басамыз. Әлеуметтік ... ... ... қарағанда медицинада
реформалық өзгерістер көп жасалмаған болып ... ... ... солай
ма? Солай екені рас. Енді мемлекет медицина саласына қажетті қаржыны тауып
беріп отырса, дәрігерлердің кәсіби деңгейін ... ... ... да
аз емес. Онсыз да ақ желеңді абзал ... ... ... ... ... ... ... бәрі байып кетті” деген сыңайда көп мін тағылып,
сын ... ... ... ... ... ... қаржысын ұрлап,
жымқырмай, орын-орнымен мақсатты жұмсаса, ауруханалар сүреңсіз болып тұрмас
еді ғой. ... ... да ... ... ... озық ... игеру
үшін заман талабына сай ізденіс жасамайынша, өз кәсібін адал атқарды деу
өте ... ... ... ... екі жағы бар. ... ... дегенде, осы салада қызмет етіп жүргендердің орта жасы 46-да
екенін ескерсек, ол да ойландырмай ... ... ... ... ... ... олардың ауылдық жерге барып ... етуі ... ... ... ... ... ... ашу да аға ... ... ... ... медицина өмірімізге жаппай енетін кез
де ... ... ... ... ... дегеннің өзі адамдар
сұранысына жауап ... ... ... дәрігер керек, озық технология
керек, жағдай ... ... ... ... “Ауырып ем іздегенше,
ауырмайтын жол ізде” деген қағида бар. Өміршең қағида. Адам ғұмыры табиғи
қартаюдың ... өту ... қой. ... ... өмір ... ... тіні осы қағидаға темірқазық болып тұр. Бұл айтылған
мәселелердің барлығы баспасөз беттерінде көтеріліп жүрген тақырыптар.
Жалпы ұлттық республикалық ... ... ... 2006 ... ... №210 ... ... атты тақырыпта портреттік мақала
жарияланған. Мақалада автор Шәмша Беркімбаева « ... ... ... ... ... саналатын екі кәсіп бар.»-екендігін атап көрсетеді. Оның
бірі – адам ... ... – адам ... ... ... ... ... жұмырбасты пенделер жетімсіреп, рухы ортайып, қуаты азайып, тәні
қартайып кеткен болар еді. Сондықтан да қай ... да ... бен ... жоғалуы мүмкін еместігі айтылады. Себебі бірі адам баласының тән
саулығына, екіншісі жан ... ... ... ... ... бес ... өмір ... шипагер бабамыз Өтейбойдақ Тілеуқабылұлының 1050 түрлі
емді ... ... ... атты ... ұлы ... ... жаратқандағы берген ең зор бағы, бақыты, дәулеті – тек қана
мінсіз бітістік. Міне, бұл ... ... ... ... ... ... әрқандай мүшелерінде сырқаттық зақым қалдырған зардап
болмаса, науқастық бейнет тартпаса, одан артық бақ ... ... ... сөзін келтіреді. Содан бері медицина саласы қаншалықты алға
жылжығанымен, адамзат ... ... ... ... ... ... өзектілігін жойған емес. Иә, дені саудың ғана малы
түгел. Сондықтан, адам ... ... ... шипа ... ақ-пәк киініп
қасымызда жүрген қасиетті мамандық иесін — дәрігерді дәругер деген ... ол – ... ... қорғайтын Алладан келген ... ... ... ... тұра ... ... еріміз. Нағыз дәрігер
қаншама адамның көңіліне шарапат сеуіп, өміріне шипанұр сыйлап ... оның ... ... орны ... ... ... де ... дәрігерлерімен кездескенде Қазақстан Республикасы Президенті
Нұрсұлтан Назарбаев: “Инженер өз ... ... ... ... ... ... бар. Ал ... қолында – адамның өмірі”,– деген
болатын. Дәрігер деген Дара жұрттың ішінде адам үшін ... ... ... ... ... болуға жаралған ақ халатты ... ... ... бірі және ...... ... Ізбасарова.
Автор Гүлзаданы “Міне, қазақтың қызы, даланың ... ... ... ... ... қарапайым, ұлтындай ұлық, аналарындай
парасатты, аруларындай сұлу” деп таныстырған./9/ Бұл ... ... ... Мақала иесі Шамша Беркімбаева кейіпкері туралы ... ... ... “Қазақтың дәрігер қызы”, деп таныстырар едім. Оның ... ... бірі ... емес пе ... де ... Жоқ, Гүлзада –
арашашы, қамқор, өз кәсібіне адал ... Ол – ... ... ... ... ... ... басшы. Ғұлама Әл-Фараби бабамыз: “Жақсы
мінез-құлық пен ақыл күші болып екеуі біріккенде біз өз ... ... ... ... пен ... ... және осы екеуінің
арқасында біз ... ... адам ... ... ... Осы
қасиеттер Гүлзаданың бойынан табылатынын оны білетін адамдар жоққа шығара
қоймас. Бүгінде Қазақстанның еңбек ... ... ... ... ... ... лауреаты Гүлзада Ізбасарова 1969 жылы
Алматыдағы медицина институтын бітірген соң ... ... №1 ... ... ... бастап, бас дәрігердің орынбасарына
дейін өседі. Жас маман сол кездегі астанамыздың ... ... ... қиын буыны болып есептелетін дәрігердің білімділігі мен біліктілігі,
төзімділігі күнде сынға ... ... №4 және ... ... ... тәжірибе жинақтайды. Тіпті тәжірибелі хирургтер қиын
операцияларға реаниматолог- анестезиолог ... ... ... ... Сондықтан болар, жас дәрігерде көп нәрсені өзім де ... ғой ... ... ... ... бола ... ... бір оқиғаны еске алады. Операция үстінде пышаққа түскен
адамның қаны өзгеріп бара жатқанын көріп, бәрі ... ... ... ... тұрған аппараттың бір тетігі шығып кетіпті. Оны тауып, тез
іске қосып ... ... ... ... ... ... ... Гүлзада. – Біздің жұмыста
ешнәрсеге ұсақ-түйек деп қарамау керек. Күнделікті істеп жүрген ... ... ... ... керек. Адам өмірін бірнеше секөнт шешуі мүмкін.
Бұл менің дәрігерлік өмірімде ұстанған қағидам болды. Оны жас мамандарға ... ... Тағы ... ... ... ... далада жатып қалған
маскүнем әйелді әкеледі. Ес жоқ, түс жоқ. Дене ... 34 ... ... ... Басқалар енді ештеңе істей алмаймыз, өте кеш, қояйық десе де,
Гүлзада ем-домын жасап, түні бойы ... ... Әлгі әйел ... соң есін ... ... аша ... бір ... арақ сұрапты. Иә,
нағыз дәрігер алдына ғұлама келсе де, қаңғыбас келсе де емдеуге тиіс.»
Гүлзада Рахманбердіқызының бойындағы адамгершілік ... мен ... ... сала ... ... құзырындағы ауруханаға бас
дәрігердің орынбасары қызметіне ұсынады. Содан бері, міне, табаны күректей
24 жыл ... ... ... Іс ... ... Орталық клиникалық ауруханасында бас ... ... ... Бұл, сөз жоқ, ... орын, өз саласында жоғары
лауазым. Алайда жауапкершілігі өте ... Бұл ... ... ... пен ... ... ... өмір бойы басшылық қызметте болғандар,
шығармашылық және ғылыми интеллигенция ... ... да ... абыройлы қызмет етіп келеді. Білгір маман, ... ... ... ... ... ... ... ұжымның толағай
табысы бар десек, әрине, бас дәрігердің клиника ... ... ... қомақты. /10/
«Егемен Қазақстан» газетінде журналист Бақтияр Тайжанның «Бірлеспеген
білек әлсіз» атты мақаласы жарық көрді./13/ ... ... ... ... ауру ... ел болып көмектесудің үлгісін көрсетті.
ВИЧ жұқпалы ауруына байланысты ... ... соңы ... шектелмей тұр. 28 қыркүйек күні олардың саны 69 ... ... ... Өмірзақ Шөкеев жұқпалы аурумен күресу, алдын алу және
ошағын жоюдың мүмкін ... ... ... іске қосып жатыр. Бүгінде
Денсаулық сақтау министрлігі, Республикалық СПИД ... БҰҰ ... қоры ... және екі ... ... ... мамандар төрт топқа
бөлініп, жан-жақты жұмыс жүргізуде. ... ащы ... – ол ... ... ... ғана емес, мемлекеттің, халықтың жанына
батқан ... ... ... Қайғы бөліскенде ғана жеңілдейді десек, 29
қыркүйек күні ... ... ... ... жанындағы
кәсіпкерлік кеңесінің мүшесі Ержан ... ... бір топ ... ... ... біздің ең бейкүнә, өзін-өзі қорғауға әлі
дәрмені жетпейтін ... ... ... ... — деді ол. — Оларды
індеттен арашалау үшін кәсіпкерлерге үндеу ... 10-12 ... ... теңгеге жетті. Оны осындағы арнаулы қорға аударамыз. Осы іске ... де ... ... Бүгін бізбен бірге Американың ... ... ... ... ... мырза да келді.
Ол Қазақстанда жұмыс істеп жатқан инвесторлар ішінен 1 млн. ... ... уәде ... ... ... ... ... Амантай, Д.Қонаев
атындағы халықаралық ... бас ... ... ... ... ... кеңесінің төрағасы С.Сейфуллин сөйлеп,
сауапты істен өздерінің шет қала ... ... ... ... ... ... шетелдік компаниялар арасынан 1 млн.
АҚШ долларын жиып, қорға аударуды өз мойнына алған ... ... ... ғана ... ... ... екендігін, онымен күрес үнемі ... ... ... ... ... осындай індетке
жол бергендерді қатал жауапқа тартқанымен, ақша ... ... ... айтты. Не ... ... ... медициналық тың
ізденістерімен танымал болған профессор сырқат жандарға көмегі тиіп жүрген
өзінің ғылыми ... ... ... ... ... ... емдеуді ұсынды. Бұл балалардың бойындағы ... ... ... ... ... өмірін ұзартуға себепші болады екен.
Соңында қор ... ВИЧ ... ... ... ... сөз
сұрады. Ол кейбір журналистердің жағдайды қалай түзеу мен ... ... ... жолын мамандарды қатыстыра отырып іздестірудің орнына
ВИЧ жұқпалы дерті төңірегінде жағымсыз ... ... ... ... ... ... айтты. Ақпарат құралдарының ... ... үлгі алу ... ... елге пәле тілеп емес,
көмегі тиюі керек екендігін жеткізді. Бұл ... ... ... ... ... ... 3 ... Астана қаласында «Қазақстан Республикасы
Президентінің Жолдауы бойынша Денсаулық сақтау жүйесін реформалауға ... ҚР ... ... болып өтті. Бұл мәселе ... ... ... ... айтылды.
Еліміздегі денсаулық сақтау министрлігінің зерттеуі бойынша: елдің
бәсекеге қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... өмір жасының ұзақтығы (бүгінгі таңда
Қазақстан әлемде 96-шы орын алып отыр); ана мен бала ... (54-шы ... ... ... әсер туі (87-шы ... АИТВ\ЖҚТБ-ның
бизнеске әсер етуі (60-шы орын). 2006 жылы бала туудың артуы, ... ... ... ... ... бұл ... ... өсуіне әкелді. Орташа өмір ... ... ... ... ... 100 мың тірі ... балаға шаққанда 45,0 құрады. Бала
өлімі көрсеткіші 2006 жылы 1000 балаға шаққанда 15,1-ден ... ... ... ... ... ... ... жоғары елдердің қатарына жатады. Бірақ соңғы жылдарда
төмендеу үрдісі орын алып ... ... ... ... ... қан ... ... аурулары бірінші орын алып отыр. Жыл сайын
осы себептен 80 мың ... ... ... Тұтас алғанда, соңғы
жылдары денсаулық сақтау жүйесі елеулі ... ... ... ... ... ... ... қарқындылығы мен
 тиімділігін арттыру ... ... ... ... ... ... тапсырмаларының маңыздылығы мен жауаптылығын түсіне
отырып, денсаулық сақтау министрлігі саланы ... ... ... айқындап отыр: денсаулық сақтауды басқарудың жаңа моделін
еңгізу; медициналық көмекке қол ... және оның ... ... ... ... деңгейін төмендету; медициналық,
фармацевтикалық білім мен ғылыми зерттеулердің сапасын ... ... ... ... ... ... ... басқару
принциптері негізделіп жұмыс істеп жатқандығы ... Бұл ... ... және ... ... ... мен тиімділігін
артуына септігін тигізбейтіндігін көрсетіп отыр. Басқарудағы негізгі
мәселелер болып министрлік ... ... ... ... ... ... ... түпкілікті нәтижеге қол
жеткізуге емес, нормативтердің ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты,
әкімшілік реформа шеңберінде, жергілікті басқару органдары ... ... ... ... бөлу ... ... ... оңтайлы схемасын белгілеу қажет. Облыстық
денсаулық сақтау құрылымдарының қызметін ... ... ... ... ... ... үміткерлерді міндетті түрде
министрлікпен келісу тәжірибесін енгізуді талап етеді. Түпкілікті ... ... ... ... бюджет қаражатын ұтымды әрі тиімді ... ... ... ... Ол үшін ерікті медициналық
сақтандыру жүйесі мен бәсекеге ... жеке ... ... ... ... бюджеттік моделін бұдан әрі дамытуға күш ... ... ... үйымдарын автономдауды арттыру мақсатында
оларды шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындар мәртебесіне
кезең-кезеңмен ауыстыру ... ... ... ... ... ... ... оның ішінде қызметшілер
құрамын материалдық ынталандыру ... ... ... ... ... бері облыстық денсаулық сақтау департаментінің басшыларын оқыту
басталды. 50-ден астам менеджер магистратурада оқуларын ... тағы ... ... оқуда. Олардың басым көпшілігі өңірлерде жұмыс
істеу үшін ... ... ... ... ... ... шешу үшін ЖОО түсетіндердің квоталарын анықтау
бөлігінде, оларды кейіннен аулдық елді ... ... ... ... ... ... мен өзгерістер енгізу қажет. Сондай-ақ, ауылда
жұмыс істейтін ... оның ... ... ... ... ... етуді заң жүзінде бекіту қажет, бұл туралы
Президент жуырда жас ғалымдармен өткізген кеңесінде ... ... ... бойы әлеуметтік салада медициналық қызметкерлер жалақысының
аса төмен болғандығы ... және ... ... яғни ұсынылатын
медициналық қызметтің сапасына байланысты ... жоқ. ... ... ... қызметкерлерінің еңбекақы төлеу жүйесін жетілдіру мәселесі
тұр. Министрліктің алдында таяудағы екі жылдың ішінде ... ... ... бағдарламалық кешендері тәжірибиелік пайдалануды енгізу
мәселесі тұр, бұл үшін халықаралық консалтинг тартылатын болады. Жобаны
әзірлеу үшін ... ... өңір ... ... Президенттің жолдауына
сәйкес емделушілердің электронды медициналық картотекасын құру жөніндегі
жұмыс басталды, қойылған міндеттерді жедел шешу үшін ... ... ... ... орталығын құруды жоспарлауда. Мұнымен
қатар, телемедициналық технологиялар ... ... ... ... телемедицина Алматы облысының ауылдық аудандарындағы, Атырау,
Қарағанды, Ақмола және ... ... 34 ... ... ... ... ... Медициналық қызметтің сапасын арттыру ... ... жаңа ... ... ... ... ... даярлау
үшін ғылыми, практикалық база, инновациялық білім, ғылым мен басқарушылық
технологилары ... ... ... медициналық кластердің
әлеуметтік мүмкіндіктері пайдаланатын болады. Мемлекет ... ... 100 ... ... ұйымын салудың негізгі идеологиясы
оларды тозған және пайлануға ... ... ... енгізу болып
табылады. Бұл ретте, басымдық ... ... ... ... заманғы сапалы медициналық қызметті ұсынуға қабілетті көп бейінді
стационарларға берілетін болады. Сонымен ... ... ... уақытта
стационарлық ұйымдардың шамамен 40-тан ... ... ... ... ... ... ... мен басқалар
болатын, жұмыс істейтін ауруханалық секторды қайта құрылымдау жөніндегі
жұмысты жүргізуде. ... ... 2008 жылы ... мемлекеттік
нормативтерін әзірлеуді және аурухана ұйымдарын ... ... Бұл ... ... ... және ... қызметтердің сапасы мен қолжетімділігін ... ... ... ... ... береді. Фармацевтикалық салаға
халықаралық тәжірибенің негізінде әзірленген тиісті практиканың ... ... ... ... және ... ... ... жөніндегі одан арғы жұмыстар жалғасатын болады.
АИТВ/ЖҚТБ таралуына қарсы ... ... жаңа ... іске
асыру басталды. Өршу себептерін ескере отырып, донорлық қанның қауіпсіздігі
мен сапасын қамтамасыз ету мақсатында министрлік қан қызметін ... ... ... ... Денсаулық сақтау министрлігі мен ҚР Президенті
жанындағы Отбасы және әйелдер істері жөніндегі Ұлттық ... ... ... ... және ... ... 2002 ... шыға
бастады. Ай сайын шығатын республикалық ғылыми-көпшілік журнал. Редакциялық
кеңес: ҚР ... ... ... ... вице министрі, м.ғ.д.,
профессор Айқан Ақанов, м.ғ.д., академик Мұхтар Әлиев, психология ғылымының
докторы, академик, журналдың тәлім-тәрбие ... ... ... ... және т.б. ... ... ... Бас редакторы –
Сырымбет Кәрімұлы. Журнал «Тағылым», «Қазақстан-2030», «Тәрбие», «Демалыс»,
«Тәресте күтімі», ... ... ... ... ... «Ата дәстүр», «Дәрісхана», «Жад», т.б. айдарлардан тұрады. Ал
оқырмандарға ұсынылып жүрген екінші бір ... бұл – 1929-31 ... ... ... ... шығып тұрған, 1990 жылдан «Денсаулық» ... ай ... ... ... ... суретті ғылыми көпшілік
журнал.
Журналдың бұрынғы редакторлары – ... ... ... ... ... ... ... 1931 жылы Санжар
Аспандияров, 1990-1991 жылдары Бейбіт Қойшыбаев, ... ... ... ал ... бас редакторы Молдахмет Қаназ. Құрылтайшы:«Денсаулық»
жауапкершілігі шектеулі серіктестігі, журнал Қазақстан ... және ... ... министрлігінде тіркеліп, тіркеу туралы №602-Ж
куәлігі берілген. Журналдың «Жан дәру», «Ғылым», «Халық ... ... ... ... ... ... мектебі» тағы да басқа
айдарлары бар. ... ... ... ... тұрады.
Елбасы биылғы Жолдауында медициналық қызмет көрсету сапасын жақсарту және
денсаулық ... ... ... ... ... жөнінде нақты
міндеттер қойғаны белгілі.
Түйіндеп айтқанда, денсаулық тақырыбына арналған баспасөз материалдары
түрлі мәселелерді ... ... оның ... ... ... ... талдап көрсетуде. «Біз бүгін де, ... де ... ... тек ... беру және денсаулық сақтау мәселесі бойынша
бәсекеге түсетін боламыз. Осы екі ... ... қай елде озық ... ... айы ... ... ... даму жолына түседі. Сондықтан да Мемлекет
басшысының қойып отырған міндеттерін ... ... ... ... ... ... мақалаларды ұсынып жатыр. Мәселен, денсаулық
сақтау саласындағы басқару, ... ... мен ... ... ... ... медициналық қызметтің сапасын арттыруға ... баса ... Ең ... медицина мекемелерінің қоғам
алдындағы жауапкершілігі күшейеді. Сол ... ... ... ... ... ... беретін уақыт жетті әрі оны жеке қызмет
көрсетумен шатастырмаған жөн деген ой ... ... ... ... жеке ... ... қызметтің дамуына да мүмкіндік беру керек.
Одан соң адамдардың орташа өмір жасының ұзақтығы деңгейін ... ана ... ... ... ... ... тірліктердің орнықтылығын талап
етеді. Өйткені, бұл ... жуық ... ... ... ... ... ... мен барлық жоғары оқу орындарында бастапқы
медициналық даярлықтан өткізудің нәтижесі жастардың өз денсаулығын ... Ол ... ... мол ... ... ... Жасыратыны жоқ, қазір медициналық қызметкерлердің жалақысы
жылдан-жылға өсіп келе жатқанымен, әлі де аз. ... ... ішкі ... ... ... ... Қазақстан кешегі кеңестік кеңістікте
Ресейден кейінгі екінші орында тұр, ... бұл ... ... ... ... ел үшін місе тұтатын көрсеткіш бола алмайды /6/.
1.2. Электронды ақпарат ... ... ... ... ... ... ... құралдарының азаматтық
жауапкершілігі, әсіресе мемлекеттік пен демократияның қалыптасуы кезеңінде
ерекше жоғары»,- деген сөздері журналистерге артқан ... ... /8/. ... мемлекеттің дамуы үшін, ұлттың мықты болуы мен алдағы ... ... үшін ... пен ... ... ... алға қойылады.
Ұлт ынтымақтастығы әуелде ұлттың ұлтын сезінуден басталатынын ескерсек,
электронды ақпарат құралдарының осы ... ... іс ... ... атап ... жөн. Электронды ақпарат құралдары яғни теледидар мен
радио арналары денсаулық мәселесіне ... ... ... бай. Әрине,
ең алдымен ойымызға «Қазақстан» ұлттық арнасынан ... ... ... ... ... ... жабылып қалған бұл хабар,
аз уақыттың ... ... ... ... ... ... «Диагноздың» кезекті (соңғы көрсетілімі) көрсетілімінде сонау Шығыс
Қазақстан облысы, Үржар ауданының шалғай ауылдарының бірінен келген ... ... ... ... ... сөз ... Бағдарламаға үміт
артып келген Асхат пен оның жұбайы Сандуғаш білікті маман дәрігерлерден
үлкен ... ... ... ... ... жас жігіт осы ауруға ауыр зат көтеріп
келе жатып, құлағаннан шалдыққанын баяндады. ... ... ... ... – омыртқадағы жарық болатын) айығудың жолын ... ... ...... ... (кеңесші дәрігер) мен
Сапар Құттыбайұлы (психиатр-нарколог) өзге мамандық ... бола ... ... ... ... ... көрермендерін баурап алды.
Арнайы дайындалған бөлмеден науқасты тексеруден өткізіп жатқаны да өте
нанымды, жан-жақты етіп түсірілген.
Ықшамдалып ұсынылған ... ... ... арта түскен.
Кейіпкер дәрігерлік тексеруден өтіп жатқан мезетте ... ... ... ... аудиторияға Асхаттың жұбайын таныстырып,
бағдарламаны әрі қарай жалғастырды. Бұл да ... ... ... ... жан тебірентер көрініс дер едік. «Жолдасымның аман-есен
қатарға қосылғанын қалаймын. Әкесіне «мені көтерші» деп жылайтын ұлымның
тілегі ... ... екі ... тең ... ... ошағымызға оралсақ», –
деп сөйлеген ... ... ... кімді болса да, ... ... ... ... ... қатар, өкінішке қарай,
«әттеген-ай» дейтін тұстары да кездеседі. Мысалы, ... ... ... ойын ... ... ... терминге қатысты) дер едік.
Әрине, бұл әзірге медицина тіліндегі кейбір сөздердің, әсіресе, дәрігерлік
қорытындының қазақша ... ... ... ... ... үйрене алмай жатқандығынан болса керек. Әйтсе де ... ... ... көрермені көбейе түсетін еді. Қазіргі таңда дәл
осындай бағдарлама жоқтың қасы.
Медиахолдинг «31 арнада» денсаулық ... «ТВ ... ... ... ... ... ... көрермен назарына
ұсынылып жүр.
«Тіршілік» хабарында – қаланың қайнап жатқан өміріне қарағанда
шалғайдағы ... ... бір ... баяу өтіп жатқаны белгілі.
Қоғамдағы өзгерістер мен даму ... ауыл ... ... ... және ... халықтың тыныс-тіршілігі мен арман-мақсаттарын
«Тіршілік» бағдарламасының авторлары көрерменге кеңінен жеткізуге тырысады.
«Тіршілік» бағдарламасының ... және әрі ... ... Тұрлыбек.
«Салауатты өмір» бағдарламасы. Салауатты өмір салты деген ұғымның
ажырамас тармағы және соның негізі ... ... дене ... ... ... ... Ана мен бала ... саулығы – қоғам мен келешек саулығы
екендігі бесенеден белгілі. Сондықтан да, бұл ... ... ... ... ... ... «2030 стратегиялық жолдауында» айқындалған.
Дене тәрбиесінің – адам саулығының кепілі ... де ... ... – адам ... ... байлығы. Әрбір жасөспірімді осы
байлықтан айрылып қалмауға ... оның ... ... ... ... ... ... перзент денсаулығының бұдан да басқа сын көтермейтін тұстары
жеткілікті. «Салауатты өмір» ... ... ... ... мақсаты: Қазақстан халқын салауатты өмір сүре білуге тәрбиелеу, ел
болашағы балаларды ғана ... ... де өз ... қорғау мен
үлгілі адам болып қалыптасуына дұрыс жол көрсете білу. Бағдарламаның
редакторы: ... ... ... ... ... ... – көпшілікке «ауырып ем іздегенше, ... ... ... ... ... ... ... жөнінде айтатын
мамандарды хабарға қатыстырып, көрермендерді мазалап ... ... алу. ... ... ... кейін, көрермендер редакцияға
хабарласып, алғыстарын білдіріп және өздеріне керекті ... ... ... ... ... де кәдеге жарағанына қуанамын» - ... әрі ... ... Айжан әріптесіміз.
Осы арнадағы тағы бір денсаулық жайлы бағдарлама ... ... Адам ... ең үлкен қуаныш – бала сүю. Егер сіз ... ... ... ... ... ... ... сіз үшін. Бағдарламаның авторы әрі жүргізушісі ... ... ... ... көп. Авторлық жобаның бірнеше қызықты айдарлары бар. Ольга
аяғы ауыр болып жүрген кезде ... жас ... ... ... «Дочки-сыночки» бағдарламасы жаңадан эфирге шыққанда, кішкентай
сүйкімді Яна деген қыз өмірге ... Жоба өте ... іске ... ... ... ... ... кеңес тегін айтылады. Оның ... ... ... ... ... қолдың кірі, ақша да көз жоқ» ... ... ... ... ... ... Ал ... көптеген
мүмкіншілік бар. Баланы қалай емізу керек, оған қандай киім қажет ... ... үйде ... ... ... арқылы аласыз.
«Ждем аиста» айдары нәрестелі болуға әзірленіп ... жас ... ... ... ... есімді таңдауға көмектеседі. ... ... ақ ... ... қатысып, тәжірибелермен бөліседі.
«Мамины заботы» айдарында жас аналарға ақыл-кеңес беріледі. Ең ... ... ... ... ... асыл сөздері, әдет-
ғұрыптар мен салт-дәстүрлер кеңінен айтылады. ... ... тіл ... ... ... жолдары айтылады. «Вундеркинд» айдары нағыз ақыл
өйлерді, данышпандарды тәрбиелесе, «Карапузамер» сәби ... ... сау ... ықпал етеді. «Дочки-сыночки» хабары бүгінде көрермен
көзайымына айналып отыр. Себебі, ол шынымен де халықтың бағдарламасы. ... ... ... ... ... ... ... қалыптасып,
үлес салмақтың өсіміне де айтарлықтай әсер етеді.
«ТВ доктор» бағдарламасы «31 арна» ... ... ... Қолда барда алтынның қадірі ... Өз ... ... ... – бар ... Біз одан айырыламыз деп қауіптенгенмен,
оны сақтап қалуға аз көңіл бөлеміз » - деген екен. «ТВ доктор» ... ... ... ... ... оны ... ... Бұл хабардан аурулардың алдын алу шараларын, нышандарын және одан
айығып кетудің жолдарын білуге болады. Індетке шалдыққан кез-келген науқас
кейде ... ... ... ... ... ... «ТВ ... хабары
жоғары деңгейлі медициналық қызмет көрсету, емханалар таңдауға және дәрі-
дәрмектердің жаңа ... ... да ... тигізеді. Сондай-ақ, дұрыс
тамақтанудың қағидасы да ... Ал ... ... ... жедел-жәрдем, медицина саласының соңғы жаңалықтары беріледі.
Мұнда тіпті ... ... ... ... ... ... сырын жеткізеді. «ТВ доктор» хабары әр жексенбі сайын ... және ... күні 17:20 өз ... ... ... ... ... арналарға келер болсақ, Қазақ радиосы мен «Шалқар» ұлттық
арнасында денсаулық ... ... ... саулығы-жанның саулығы»
және «Бірінші байлық...» бағдарламалары тікелей ... ... ... әрі ...... ... және ... Нәлібай. Бұл хабарлар дүйсенбі 14:30-да «Шалқар» радиосында, ал
Қазақ ... ... күні ... ... беріледі. Бұл
бағдарламалардың ерекшелігі денсаулық саласында қызмет етіп ... ... ... ... ... сала ... сауалдарды
тыңдарман тікелей толқында өздері телефон арқылы ... ... ... 28 ... ... ... ... «Медициналық
бақылаудан неге өтеді?» деген тақырыпта студия қонақтарымен әңгіме өрбіді.
Хабарға қатысқандар: ... ... СЭС ... ... ... ... ... жұмысшылардың денсаулығын қорғау
әлеуметтік іс-шаралар жүргізу жүйесімен қамтамасыз ... ... ... жұмысшылардың өміріне және жұмыс істеуіне қолайлы жағдай жасап,
оларға кәсіби ... ... ... ... ... ... салауаттылығын санитарлық қадағалаудың негізгі басмды
бағыттары - ... ... ... ... ... орындарда, еңбек етуге гигиеналық жағдай жасауға қажетті ... ... ... ... ... ... Міне осы
төңіректегі қызу пікірталас тікелей эфирде ... ... ... ... ... - және тағы да басқа сауал қойған
тыңдармандар өздеріне қанағаттанарлық жауап ала алды.
Қазіргі ... ... ... ... орын алып жатқанда,
елді салауатты өмір салтын қалыптастыруға дағдыландыру мәселесі теледидар
мен радиоарналар да көрініс табуда. ... ... ... ... бірі ... ... ... тыңдауы дер болсақ, тұрақты
көрермен мен тыңдарман өздеріне қажетті ... ... ... ... ... өздеріне қажетті көп пайдалы жақтарына қол
жеткізіп отыр. Әсіресе ... ... ... ... ... ... үшін тікелей әуе толқынында тікелей студия қонағына сауал қойып,
жауап алуы бұл да ... ... ... ... Қазақстандағы электронды БАҚ-та дансаулық мәселесі
назардан тыс қалмайды. Соның ішінде: 31 ... «ТВ ... ... ... өмір», «Тіршілік» бағдарламаларын ерекше ... ... ... ... орыс ... және ... ... өзіндік ерекшеліктері бар екенін зерттеу ... Атап ... орыс ... ... ... бірден
игеріп алады және денсаулық саласында ең өзекті ... ... ... ... ... беру тәсілдері де тартымды. Осы тұрғыдан
алғанда денсаулық сақтау мәселесі ... ... ... ... тұстары бар. Бұл әсіресе радиохабарларда байқалады. Ұзаққа созылған
сұхбаттарда кей жағдайда тыңдарман көкейіндегі сауалға жауап таба ... ... ... жолдарын емес, аурудың сипаттары мен түрлерін айтумен
уақыт оздырып алады. Сондықтан, электронды БАҚ-тағы денсаулық ... ... ... бағдарламаларға әлі де тың ізденістер ... ... Т А Р А ... ... ... ... негіздері
2.1.Шетелдік басылымдарда денсаулық мәселесі
Соңғы кездері Қазақстанда СПИД мәселесі әлем назарын аударды. Интернет
беттерінде 22.09.2006 – ... ... ... ... көптеген
материалдар жарияланды. Олар қазірде жалғасуда. Ағашқы ... ... ... 55 бала ... Бұл ... туралы аз айтылған жоқ. Облыс
әкімі, денсаулық сақтау министрі, облыстың денсаулық сақтау ... ... ... ... ... жанын түршіктірді. Ол
барлық қазақстандықтарды толғандырды. Шымкенттегі ... ... ... ... ... ... ... тұрғындары, саясаткерлер, зиялылар,
діни қызметкерлер де өз пікірлері тыңдалғанын қалайды. Оларға сөз берейік.
Халықпен бірге «Халықпен ... ... ... ... ... ұраны бар
«Алға!» Халықтық партиясы Шымкенттегі қасіретті елемей үнсіз отыра алмады.
Және бұл көрсеткіш әлі өсуі де ... ... СПИД ... ... ... ВИЧ-ке қарсы тағы да медициналық тексеруден өтуде. Бұл жүйені
баяғыда ауыстыру қажет еді. Мұны ... ... ... барлық
кедергілерге қарамастан жасайды.
Бауыржан Есалиев, «Алға!» ... ... ... Қазақстан
облысы бойынша ұйымдастыру комитеті төрағасының орынбасарының ойынша, бұл
оқиға себебінің бірнеше нұсқасы бар. Бұл не ... ... ... не бұл ... да бір ... ... ... облысында
медицина жоғары деңгейде емес, ол жемқорланған және оның ... ... ауру ... Ал ... жер құшуы – бұл нонсенс. СПИД-тің
осындай жолмен таралуы біз үшін, әрине, қорқынышты жағдай. ... ... жол ... ... ... тәртіппен жазаға тартылуы тиіс,
оларды соттау керек, түрмеге ... ... Ауру ... ... ата-
аналарына қайғырып көңіл айтамын. Шығармашылық зиялылар Журналистер қашан
да жаңа оқиғалардың ... ... Олар ... ... ... ... көп ... фактілердің бұрмаланып кетпеуі үшін оған өзінің
жеке пікірін білдіре ... ... олар да ...... ... ... Олар да ... жағдайға өз ойларын білдіргісі келеді.
Осы мәселеге орай ... ... ... ... Зинаида
Савина:- Бұл қайғылы жағдай орын алған кезде мен демалыста ... ... ... ең бірінші естігенім – балалардың жаппай ауыруы болды,
онда да кішкентай сәбилердің. Және бұл ... ... ... ... ... ... Менің жаным түршігіп кетті. Бұл –
адамдардың басында ... ең ... ... Төрт жыл ... мен қан құю
орталығынан сұхбат алғанымда ондағылар маған ол ... ... ... қан ... ... ... еді. Мен ... күнін өткізуді ұсындым. Біз екі жыл қан өткіздік, біздің қатарымызға
тағы екі редакция қосылды. Екі редакцияда отыздан ... адам бар – ... ... ... Біз ... қан ... барысында екі рет қате
жібергені үшін донор күшін тоқтаттық.
Шымкент журналистикасының ардагері Геннадий ... ... ... еді: ... ... жағдай миға сыймайтын дүние! Бұл –
апат. Сөзбен кішірейтуге келмейтін зілзала. Біз бәріміз де кінәліміз, ... ... бара ... ... ... және жақсаратын
шығар деп күттік. Орын алған оқиға менің болжамым бойынша, баяғыда жарылуы
керек еді, ол ... ... ... Енді «көмектесіңдер» деп
айқайлағаннан басқа айтатын сөз ... Адам ... ... ... ... қиын ... қалғанда, қазір Құдайға ... Біз ... ... ... ... ... әлем оқиғалары жөнінде
сирек пікір білдіреді. Алайда ... СПИД ... ... мәліметке
олар үнсіз отыра алмады.
ОҚО бойынша имам орынбасары Ақтамберді ... қажы діни ... ... ... ... - Мен діни ... ... ретінде
сөйлейін. Маған қасіретке ұшыраған балаларды аяймын. Періштедей бейкүнә
сәбилер әлі өмір ... те ... жоқ. ... ... қала ... ... ... барша әлем біледі. Біздің елдің Президенті ОҚО әкімін,
денсаулық сақтау министрін немқұрайлылығы үшін қызметтен босатты. ... ... ғана ... емес қой, ... ... ... ... де кінәлі. Егер ол адамдар қазір жазаға тартылмаған
күнде де, бәрібір Алланың алдында ... ... Егер ... ... ... адал ниетпен атқарса, мұндай қасірет ешқашан болмас еді. ... ... ... өз ... адал ... ... ... ойлаңдар дегім келеді. Бұл кінәсіз балалардың ... ... ... сабырлылық, бейбітшілік берсін. Мен мұндай жағдай енді
ешқашан қайталанбайды деп үміттенемін.
Бұл мәселеге ... ... ... ... ... қапалы екендігін Евгений былай деп жеткізіпті: Әрине, бұл ауру жұқтырған
балалардың ата-аналары үшін де, біздің қаланың тұрғындары үшін де, ... ... үшін де ауыр ... ... рас. Осылай жаппай
жұқтырушылық орын ... ... ... өмірге енді ғана келген ... ... ауру ... бірден қоя салу, Мұны қанішерлік деуден
басқа сөз жоқ. ... ... ... ... ... ... ... жүргізуді күшейту қажет. Мен діни қызметкер ретінде
ауру балалардың ата-аналарына жасымаңыздар деймін. ... бар, біз ... ... жолы жоқ ... ... деп ... Ең ... Құдайға
сеніп, құлшылық етейік. Құдай бізге төзімділік ... ... ... – кім көп ... ... оған көп ... ... шіркеу өкілі Эстебан әкенің бұл оқиғаға берген бағасына
назар аударсақ: - Біз СПИД жұқтырған ... ... ... жаңалықты
естідік. Бұл өте қорқынышты жағдай. Қазір мен ... ... ... ... ... отырмын, мен оларға қазір қандай қиын екенін
түсінемін. Мен ауру ... және қаза ... ... үшін ... Біздің о дүниелік болған сәбилер үшін және осы салқынқандылықты
жасағандар өкінуі үшін дұға оқимыз.
Kazakhstan today. 16 ... ... ... Айгүл
Тұрысбекованың хабарлауынша «Алматы қаласында Орталық-Азия халықаралық
«Денсаулық сақтау – KIHE 2007» көрмесі болып ... Бұл ... ... ... ... ең ... медициналық фирмалар, отандық және ... өз ... ... ... ... ... Бұл
шара ҚР денсаулық сақтау ... ... ... ... Қазақ Ұлттық медициналық университеттің және АҚ
«Медтехника» ... ... ... 25 ... ... оның ... ... Бразилия, Германия, Испания, АҚШ, Финляндия, Франция,
Швеция, Оңтүстік Корея және басқалары бар үлкен топ ... ... ... ... 5 ... ... ... Египет, Испания,
ҚХР және алғаш рет Бразилия ұсынды.
Kazakhstan today. 2007 жылы 22 мамырда Қазақстан Республикасында ... салу және ... ... ... ... ... ... асыруға 32 млрд теңге қажет. Бұл ... ... ... және ... мұхиты аймағы елдеріне арналған ... ... ...... 63-ші ... шеңберіндегі брифингте
республиканың денсаулық сақтау министрі ... ... ... етті –
деп хабарлайды Kazakhstan today тілшісі. А.Дерновойдың айтуынша, ... ... ... ... ... ... ғана пайдалану
көзделмеген. «Мемлекет пен жеке меншік ... ... ... инвесторлардың қаржысы тартылады, сол арқылы олар ... ... мен қан ... ... салуға көмектеседі. Қажетті қаржы көлемі
32 млрд теңгеге тең»,-деді ол.
Денсаулық сақтау министрінің мәліметінше, Қазақстанда тек ... ... ... ... 1749 адам ... «Бұл өте ... ... Қазақстан облысынан басқа, Қарағанды және Павлодар облыстарында
да ауру көрсеткіштері жоғары. Сол себепті қазір ... СПИД ... күш ... осы ... ... алуға, емдеу мекемелерінің іс-қызметі мен
ондағы тәртіпті ... баса ... ... ... А.Дерновой. «Бұл
қанды денсаулық саласында пайдалану мен оның қауімсіздігіне бағытталған
ауқымды біртұтас бағдарлама», - деді ... ... ... ... ... ең алдымен
көршілес Ресей мемлекетін ... ... ... денсаулыққа арналған
басылымдар: 2007 жылдың наурыз айынан шыға бастаған «Лечебные ... ... 5 ... шыға ... ... ... здоровья», «Помоги
себе сам», «Вестник ... ... «Как ... ... ... и ... газетінің қосымшасы) тағы басқа газеттер Қазақстанда
да таралады. Олардың мыңдаған оқырмандары ... ... ... «Главный гость», «Юридическая
консультация», «Диагностика без инструментов», «Лекарство с ... ... ... диетолога», «Массажный салон на дому», ... ... ... бар. Мәселен, «Главный гость» айдарында КСРО халық
әртісі Эдита Станиславовна Пьеха ... ... ... ... әлі күнге дейін жас қалпын сақтап жүруінің себеп не екенін оқырман
қауымға кеңірек ... ... ... ол кісі ас ... мүлдем
қолданбайды екен. Бұл да денсаулыққа өте пайдалы. Яғни газетте емделу
жолдарына арналған ... көп ... ... бір шығып тұратын «Айболит» газеті де оқырман назарына ең
қажетті пайдалы ... ... ... ... ... ... ... ұсынады. «Проверено на себя» айдарында
оқырмандар хат жазып, өздері ауырған кезде қолданған емдерін ... ... ... ... ... ... аяқ асты ... қалған жағдайда
қолданатын емді айтады.
Шетел басылымдарынан денсаулыққа пайдалы ақыл ... ... ... ... ... ... ... отырады.
Мәселен, «Денсаулық» журналының 2006 жылдың №7 нөмірінде «Дәрісіз дауа»
айдарында «Кацудзо Нишидің денсаулық жүйесі» ... Онда ... ... сезу ... «Шыр ... ... ... күшін арнасына қарай
бағытта жіберу», «Сау қуат ... ... ... ... сауықтыру», «Бауырды сауықтыру», «Сауықтыру сезімі», «Қиратушы
сезімнен айықтыру» тақырыптарында түрлі жаттығулар ... ... қарт ... ... ... Автор аударма мақаланы былай деп
қорытады: «Енді сіз асығып-үсігіп жанталаспай-ақ тыныш өмір ... ... ... Адам ... ... ... көмектессе, оған Алла
риза. Алланы риза еткеннен артық не ... ... ... де, ... да ... ... тек
жақсылық жасауға шешім қабылда. Тек қазірден бастап адал еңбегіңмен ... ... ... ... қабылда. Арамдықпен ақша табудан дереу аулақ бол.
Қазірден бастап өмірге алғыс айт, барды базар, қолдағыны ... ... ... ... 460-337 ... өмір ... ... сөзі» «Денсаулық» журналының 2001 ... №9 ... ... отырады. Мысалы, жетінші бөлімде мынадай қанатты сөздер
айтылған: өршіп бара ... ауру ... ... ... ... ауру ... ... көгергені жамандық белгісі; құсық қысқанда
тиген ықылық пен көздің қызарғаны жамандық ... ... ... ... сұйық тамақты көп ішкеннен кейінгі қалтырақ пен сандырақ жаман;
Бұл айтылған ақыл кеңестер дәрігерлерге қажетті кеңестер.
«Денсаулық» журналының 2007 ... №2 ... ... рим ... (1
ғасыр) Сенеканың «Луцилийге өнегелі хаттар» жарияланған. Хат ... ... ... «Бір ... ... ... ... беру – жүйке
ауруының белгісі. Меніңше, рухани дәйектіліктің дәлелі – тұрақты ... ... және ... өзің ... ... ... азық болсын десең және
онда бірдеңе қалсын десең, ұлы ойшылдардың анаусына не мынаусына ден қоюдың
қажеті жоқ. Барлығын қамтимын ... адам ... құр ... ... Бұл
екі адамның арасындағы хаттар арқылы айтылған әңгімелер де астарына үңіле
қарап ойланған адамға қажетті ... ... ... ... ... ... «Оңтүстік Қазақстан
облысында елдің есін шығарған тосын оқиғаның демі ... ... ... да жұрт ... ... жағдайлар орын алды. Бәленің бәрі сол –
жаңадан шыққан ... ... ... ... ... соңғы бір
аптаның аумағында далада өсетін тағамдық өсімдікті улысынан ажырата алмай,
үйде пісіріп ... 9 адам ауыр ... ... ... ... ... ... алынған барлық науқастың екеуі есін
білмеген күйі дүниеден өткен. Бұл ... кеше ... ... ... ... департаменті тамақтану гигиенасы
бөлімінің бастығы Анна Воробьева хабарлады. Алғашқы оқиға Шу ... ... ... ... ... ... уланған» деген
диагнозбен төрт азамат жеткізілген. Зардап шеккендердің айтуына қарағанда,
олардың барлығы картоппен қуырылған саңырауқұлақ жегендіктерін айтқан.
– Отыз ... ... ... ... екі ... бойы ... ауырған. Ақыры
бойын әлсіздік билеген соң «Жедел жәрдем» шақыртқан. Бірақ дәрігерлердің
көмегіне кеш сүйенгендіктен, науқасты аман алып ... ... ... ... Анна ...... ... дайындау барысында ... ... ... шикі күйінде дәмін татқан. Одан кейін жақсылап
ішімдікке ... ... ... әлгі ... ... жеген. Ал алкоголь
марқұмның ағзасын одан әрі нашарлатып жіберген. Мұндай сұмдық жағдай Меркі
ауданында да ... 10 ... ... ... егде ... ... оның 9 және 5 ... немересі уланып жатқан жерінен жеткізілген. Ал 13
қараша күні 5 ... қыз есін ... күйі көз ... Ал ... ... мен 9 жастағы немересі ... ... ... ... бұл оқиғаның да саңырауқұлақтан болғанын анықтады.
Апта соңында облыс орталығы Тараз қаласында тағы да екі азаматтың далада
өсетін ... ... ... ... ... Олар ... облыстық
жұқпалы аурулар ауруханасында жатыр. Департамент ... ... ... ... қарағанда, бір науқастың асқазанында жарасы
болғандықтан, жағдайы мүшкіл ... ... ... ... ауа райының күрт жылынуы саңырауқұлақтың былтырғыдан да көп өсуіне
мүмкіндік берді. Алайда жұрттың тағамдық ... ... ... ... Қазақстан мен ... ... ... ... қиын ... қалыптастырды. Оңтүстік Қазақстан облысында
саңырауқұлақтан 61 адам ... оның ... 5 адам ... болғанын кеше
хабарлаған едік. Аймақта тосын оқиғаның алдын алу шаралары енді басталды.
Қазір ... ... ... ... ... ... орындар мұндай
шараны енді Жамбыл облысында да қолданбаса, ... ... әлі ... ... ... ... Бұл ... толық ақпаратты шетел
басылымдарына ... ... ... ... ... газетінің журналисі
Жолдасбек Дуанабай.
Шылым түтінін бүгінде бүкіл ғалам ... ажал ... яғни ... өлім ... ... деп бағалап отыр. Темекі шегу ... ... ... ... халықтары, оның ішінде қазақ арасында кеңінен
тараған насыбай атуға, насыбайшылыққа да тікелей ... ... ... ... ... жер ... күніне 13 мың, ал Қазақстанда 70
адам көз жұмады екен. Сондықтан да ... 2004 ... 21 ... ... ... ұйымының темекіге ... ... ... ... қол қойды. Сол жылғы қазан айының 27-
жұлдызында «Темекіге қарсы» атты ... ... ... ... ... сақтау ұйымының темекіге қарсы күрес Конвенциясының
осы аса қатерлі ... ... ... әлемдік шара екені даусыз. Ал бұлайша
ғаламдық майдан ашуға не себеп болды ... ... мына ... ... ... айтуымыз керек.
Кейінгі жылдардағы ғылыми-зерттеулер шылым ... ... ғана жер ... ... 5 ... адам қаза ... ... Жағдай осы қалпынан танбаса 2030 жылға таман бұл көрсеткіш әр ... айда 10 ... айн ала ... ... ... ХХ ... ажал
түтіні құрбандарының қатары 1 миллиардқа бір-ақ ырғымақ. Шынын айтсақ,
темекінің ... ... ... ... ... бәрін қосып
алғандағы зардаптары да асып түседі.
Екіншіден, ... ... ... ... ... ... ... бет
бұрды. Мемлекетаралық алпауыт компаниялар экономикасы өтпелі кезеңде тұрған
біз секілді елдерде темекі саудасын өз құзырында ұстап отыр.
Міне, осы екі себептің ... ... ... ... ажал ... ... қарсы тұруға, бірлесіп қарекет қылуға итермелейді.
Енді әр елден хабар-ошарлар дерегіне тоқталсам, «Құрсақ ... ... Бұл ... Даттың Aarhus Universitet оқу ... 88482 ... ... ... ... ... осылай дейді.
Ия, аяғы ауыр келіншек күніне 7 ... ... кофе ішсе ... ... екі есе ... екен. Кофені көп пайдалану оның үстіне шарананың ... ... де ... 33 ... ... атап көрсетеді зерттеушілер.
Қазақстандағы денсаулық мәселесі байқағанымыздай шетелдік БАҚ-та да
жарияланып жатқаны ... ... үшін ... ... ... елін өзге ... ... екіншіден, технологиясы дамыған ол
елдерден тәжірибе алу және еліміздің денсауығын одан әрі дамыту да ... ... ... және ... де өз ... адам ... қиюға қатысы жоқ» - деп Қазақстан
Республикасының Конституциясының 15 бабында айтылған. Трафиканы заңдастыру
құқықтық нормалармен шектелмейді. ... адам ... және ... ... салу ... ... әңгіменің ел ішін кезіп жүргені ... ... ... ... ... ҚР ... Сенаты
«Трафика туралы» заң жобасын жетілдіру керек» деп, Мәжіліске ... ... ... пікірінше, трафика мәселесі бізде адамның
дене мүшелерін сату деген ұғыммен ғана ... да, ... ... ... ... қарағанда, сенаторлар адам саудасы туралы заң
жобасына әлеуметтік ... беру ... ... ... ... ... ... жататын трансплантация, таратып айтқанда, адам
ағзаларын бөлшектеп ... ... заң жоқ. Ал ҚР ... ол бір ... ғана ... Сенатор Бексұлтан Тұтқышев
баспасөз өкілдеріне берген сұхбатында «трафика, адам саудасы – басы ... ... ... ... ... ел үшін ... ... деп,
ойын тұспалдап жеткізіпті. Сенатор мұнымен қоса, ... ... ... заң ... ... ... ... база жоқ» деген бір
жақты пікір айтыпты. Ал депутат Амангелді ... заң ... ... ... ... өзге ... қолданыста жүрген заңдарымен
салыстыра қарап шыққанын айтады.
«Трафика туралы» заң жобасының заңдық та, ... ... да ... тең басып тұр. Заң жобасының трансплантация мәселелерін заңдастыру
тұстарында болмашы кемшіліктің өзі үлкен қасіретке ұшыратуы мүмкін. ... осы ... ... ... ... ... де
қатыстырған дұрыс болар. Қазір Мәжіліс қоржынында жатқан «Денсаулық туралы»
заң жобасын жетілдіре алсақ, бұл ... көп ... беті ... ... жолы ... заң ... енді қашан қабылданары емес,
Мәжілісте қашан қайта қаралары белгісіз. Өйткені заң ... ... ... ... заңдық-құқықтық база жоқ, соған қарамай, ... ... ... күнде, заңгер-ғалым Кәлимолла Халиқовтың сөзімен
айтқанда, «шала туған нәресте болып шыға келеді».
Осыдан бес-алты жыл бұрын бір топ зиялы ... ... ... деген ұсыныс жасағаны әлі есте. Заң ғылымдарының докторы ... ... ... ... заң ... трансплантация туралы
тұстарының арғы жағында сол идея ... ... ... ... ... ... ... үн-түнсіз заң күшіне еніп кетсе, адам ағзасын
көлеңкелі ... ... ашық ... көшіп, небір сұмдық
әрекеттер су бетіне қалқып шыға келеді. Клиникалық өлім ... ... жаны ... ... ... ... алу фактілеріне жол ашылуы
мүмкін. Заң жобасын талқылайтын топқа оның құқықтық ... ... ... бірге, білікті дәрігерлер қатыстырылу керек деген пікірге
қосыламын. Трансплантация заңдастырылған күнде адам ... ... ... алу мезгілі және оған кімдердің қатыстырылу қажеттігін заңдық-
құқықтық жағынан бір пысықтап алу қажет. ... жол ... ... өлім ... ... ... ағзасының құқықтық сипаты мен
ұрланып, көлеңкелі операция жолымен ... адам ... күйі заң ... болады, – дейді заңгер Кәлимолла Халиқов/11/. Заңгердің пікірінше,
трафика құрбандарының заңдық-құқықтық мәртебесі заңмен ... ... бас ... мемлекет тарапынан заңмен кепілдендірмейінше, адам
саудасының ықтимал құрбандарының алдын алу ... емес ... ... ... оның арғы ... ... ... белең
алуына сырттан келетін заңсыз квотаның реттелмеуі және оған ... ... ... ... ... ... мен ұлттық сана-сезімді оңтайлы жолдармен
дамытудың, ... ... ... арнаға түсірудің амал-тәсілдерін
қарастырғанда, ойға ең ... ... да ... да ... ... ... ... табылады. Қазіргі қоғамды
улап отырған маскүнемдік, есірткіге әуестік, ана тілінен мақұрым ... ... ... ... ұлттық намысты жоғалтушылық сияқты
теріс құбылыстардан да сақтанудың , ұлт ... ... ... ... ... іспеттес.
«Денсаулыққа қарсы қылмыстардың жалпы сипаттамасы және түрлері»
«Денсаулық» журналында тұрақты жарияланып тұрады. Авторы заң ... ... ... ... ... А.Н.Ағыбаев. Ауыстырып салу
не өзгеден пайдалану үшін адамның органдарын немесе тінін алуға мәжбүр ету
113 - ... ... ... ... ... ... елеулі
жетістіктерінің бұл түрі адамның органдарын немесе ... ... ... сақтап қалу немесе қалпына келтіру үшін ауыстыырп салуға қол жеткізу
болып табылады. Медицинадағы бұл жетістік ... салу не ... үшін ... органдарын немесе тінін алуға әкеліп соқты.
Осыған орай жаңа ... ... осы ... ... ... ... – 113 бап ... болды. Бұрынғы Қылмыстық кодексте мұндай
норма болмаған еді. Қылмыстың субъектісі – адамдардың өмірі мен денсаулығы.
Объективтік ... ... күш ... ... ... күш көрсетемін деп
қорқыта отырып ауыстыырп салу, пайдалану үшін басқа адамның ... ... ... ... ету ... ... асырылады.
Ағзаны ауыстырып салу адамды ажалдан құтқару және ... ... ... аман ... табылады. Қазіргі таңда адам ағзасын
ауыстырып салудағы үлкен проблемалардың бірі – донорлық ... ... ... негізінен үш бөліктен тұрады. Біріншіден, ағзаларды алуды және
ауыстырып салуды реттейтін заңның қажеттілігі; екіншіден, ағзаны ... мен оған ... ... ... ... ... ауыстырылған
науқастарды диспансерлік бақылау ісін нақты ... және ... ... ... үшіншіден, өліктің ағзасын донорлыққа алуға
байланысты медицина ... және өзге де ... ... ... – этикалық мәселелер.
Сондықтан әлемнің көптеген елдері дүниежүзілік ... ... ... ... ... мен тіндерді
ауыстырып салу туралы тиісті заңдар қабылдады. Бұл заңдарда донорлар мен
реципиненттердің құқықтары, ... ... ... ... ... ... мекемелері және олардың қызметкерлерінің жауапкершілігі
көрсетілген. Заңдарды реттеуді жетілдіру ісіне тек ... ... ғана ... ... мен діндарлар, ... ... ... ... ... де қатысады. Науқастардың
ағзаларын ауыстырып салу арқылы табысты емдеу және ағза ... ... ... ... ... оң өзгерістер қалыптасты.
Дүниежүзілік тәжірбиені терең талдау негізінде және Орта ... ... ... ... Сауд ... Діни ... ... Республикасында ағзалар мен тіндерді ауыстыруды
реттеуші заң мен заң ... ... ... және 1992 жылы
қабылданып, бекітілді.
Қылмыстың тікелей объектісі – ауру адамның өмірі және денсаулығы.
Қылмыс ... ... ... ... 118 – бабының 1 – тармағы
бойынша заңға сәйкес ... ... ... бойынша көмек көрсетуге міндетті
адамның ... ... ... ... көрсетпеуі, егер бұл абайсызда
науқастың денсаулығына орташа ... зиян ... әкеп ... ... белгіленген.
Қылмыс объективтік жағынан:
1. Заңға сәйкес немесе арнайы Ереже ... ... ... ... ... ... науқасқа көмек
көрсетпеуі;
2. Бұл әрекетсіздіктен абайсызда науқастың денсаулығына орташа
ауырлықтағы зиян келтіру
3. Әрекетсіздіктен орын ... ... ... ... ... ... көрініс табады.
Заңға немесе арнайы ережеге сәйкес медицина қызметкері, басқа
адамдар бақытсыз ... ... ... шеккендерге, жарақат
алғандарға, уландарға немес басқа да ... ... ... ауру мен
ауырғандарға тез арада көмек көрсетуге міндетті. Мұндай көмекті ... ... ... ... ... нысанына бағыныштылығына
қарамастан тез, кез келген уақытта, кез келген жерде ... ... ... науқасқа көмек көрсетпесе және одан заңда көрсетілген
зардап орын алса, онда кінәлі ... ... осы ... ... ... ... ... себептерге – тойтарылмайтын күш орын алуы су тасқыны,
жер сілкіну, аса мәжбүрлік ... ... дер ... ... ... ... ... науқасқа көмек көрсетпеу қылмыстық
жауаптылықты жоятын мән – жайға жатады.
Қылмыстың заңда көрсетілген ...... ... ... зиян ... ... ... аяқталған деп танылады. Орын
алған кінәлі адамның әрекетсіздігі себепті болуы керек.
Қылмыстың субъективтік жағы ... ... ... ал
одан орын алатын зардап абайсыздық болады.
Медициналық қызмет көрсетудің құқықтық ... Кез ... ең ... ... адам және ... ... ... ҚР
Конститутциясының 29 – бабындағы азаматтардың денсаулығын сақтау құқығы бар
деп жазылған. Тұрғындар заңмен ... ... ... ... ... ... хақылы. Нарықтық қатынастар заманында емдеу алдын алу
мекемелерінің меншік нысандары өзгеріске ұшырағындағы белгілі. Осыған орай
мемлекеттік және жеке ... ... ... ақылы медициналық
жәрдем алу заңда белгіленген тәртіп бойынша жүргізіледі.
Енді тегін медициналық көмектің ... ... ... әрі ... ТМКК) ҚР Үкіметінің 28 желтоқсан 2005 ...... ТМКК – тің 2006 – 2007 ... ... ... бекітілген
болатын. ТМКК дегеніміз – Қазақстанның ... ... ... ... ... және ... бюджеттерден қаржыландыратын
республиканың бүкіл аумағындағы бірыңғай медициналық көмектің көлемі.
I. Амбулаториялық – емханалық мекемелерде ұсынылатын ТМКК тізбесі алдын
алу қызметтері бойынша ... ... ... ... ... ... ... 15 жас пен 49 ... ... 18 – ... дейінгі декреттелген жастағы
балаларды және халықтың жекелеген топтарын алдын ала ... ҚР ... ... ... жұқпалы және паразитті ауруларға қарсы
егу;
3. Санитарлық-гигиеналық: індетке қарсы іс шаралар мен ауруларды алдын
алу;
4. Халықты қауіпсіз ... ... ету және ... ... жұмысы
жөнінде түсіндіру жұмысы;
5. Салауатты өмір салтын қалыптастыру туралы іс шаралар
6. Отбасын жоспарлау мен ұрпақ өрбіту, ... ... ... жұмысы
II. Диагностикалық қызметтер бойынша:
1. тармақтың 1 тармақшасында көрсетілген халық ... ... ... ... ... ... – санитарлық көмек \бұдан әрі
- БМСК\ маманның жолдамасы бойынша БМСК маманның, стоматологтың,
акушер – гинекологтың, ... көз ... ... ... сала мамандарының тексеруі.
Зертханалық зерттеулер: қанды зәрді жалпы талдау, копрограмма,
қандағы және зәрдегі глюкозаны анықтау, қандағы АЛТ , АСТ – ні ... ... ... ... ... ... жағындысы мен қатерлі ісікке
арналған жағымды айғақтар бойынша микрореакция.
Аспаптық зерттеулер : 40 жастан ... ... ... ... қан ... өлшеу, 35 – 49 жас аралығындағы ... , ... Ауру ... ... ... ... ... кезінде;
БМСК маманның тексеруі, дәрігер жолдамасы бойынша азаматтардың
барлық ... ... ... ... зертхана және
аспаптық зерттеулер; \қымбат тұратын зерттеулерді қоспағанда/
3. Дәрігер жолдамасы бойынша 18 жасқа ... ... ... ҰОС – на ... ... ... алқа», «Күміс
алқа» белгілерімен марапатталған ... ... , ... ... алушыларға, жасы бойынша зейнеткерлерге, «бұдан әрі
халықтың әлеуметтік жағынан қорғалмаған топтарына» жұқпалы аурулармен,
сондай – ақ ҚР ... ... ... ... ... мәні бар
аурулармен және айналасына қауіп төндіретін аураулармен ауырған
науқастарға медициналық ... ... ... тұратын
тексерулер;
4. Ауру бойынша қаралған кезде:
БМСК маманның тексеруі:
БМСК маманының жолдамасы ... сала ... ... ... ... барлығына медициналық көрсетілімдер
бойынша зертханалық \қымбат тұратын зерттеулерді ... ... ... ... жолдамасы бойынша халықтың әлеуметтік
жағынан ... ... ... ... көрсетілімдер
негізінде\ .
Жоғарыда келтірілген кейбір заң актілерінің қазіргі таңда ... ... ... ақпарат құралдарында үнемі айтылып жүреді.
Әр нәрсенің екі жағы бар ... ... осы ... ... ... ... та ... Түрлі кереғар пікірлер
де бар. ... ... ... ... денсаулық саласындағы тегін
құқықтарын да біле ... ... ... ... ... пара ... ... ғана денсаулық мәселесін шеше аласың» - деген пікірлердің
жатқаны ... ... ... жою ... ... дендеп белең
алмауы үшін денсаулық туралы заңдарды халыққа кеңірек ... ... О Р Ы Т Ы Н Д ... ... Назарбаевтың «Әлемдегі бәсекеге барынша
қабілетті 50 елдің ... ... ... ... тың ... ... ел ішінде ерекше ... ... ... ... ... ... ... мен түбегейлі түйіндер біздің көкейімізден шықты.
Салаға жаңа реформа жасау, Денсаулық сақтау кодексін ... ... ... ... 30 ... ... ... ісіндегі
жалақы төлеу тәртібін ... ... ... мен күрделілігіне,
біліктілігіне, соңғы нәтижесіне ... ... ... өте ... Жеке ... іске ... тарту, тұрғындарды медициналық
қызметтің ең ... ... ... ... ету, елімізде аса
жоғары деңгейдегі осы заманғы клиникаларды құру мен басқару үшін шетелдік
жетекші компанияларды ... ... ... ... де ... мен ФАП ... елді ... аралап, қай ауру түрінің
қылаң беріп жатқанын, ... ... дәрі ... мен ... жолдарын
анықтауда. Аурухана тазалығы, тағам алуандығы, емдеу режімінің қатаң
сақталуы ... ... ... ... халық денсаулығы емес пе? Ал
Елбасымыздың Жолдауындағы ... ... ... әр ... өз ... деген елеулі екпін тудырары даусыз».
Бүгінде Шымкенттегі атышулы оқиға – балалардың ВИЧ ... ... ... ... ... ... ... жолдармен
берілетін аурулардың көрсеткіші – репродуктивтік денсаулыққа әсер ... ... ... ... ... ... берілетін жұқпалы
аурулар көрсеткіші алаңдаушылық туғызуда. Мәселен, мерез ауруы 100 мың
адамға ... 123,2, ал ... ...... ... ... 2006 ... 1 ақпанына дейін 1392 әйел тіркелсе, соның 362-сі жүкті
әйелдер. Оның 205-сі ... ... ... 22 бала ... ... ... ... жағдай өте қиын, ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлеріне
сабақ болуы тиіс.
Қазіргі таңда елімізде бедеулік мәселесі де сырт қалмаған. Қалай десек
те, дүниеге қыз бала ... ... ... соң ана болу ... ие болу
заңдылық десек те, бүгінде арамызда бір перзент көре алмай жүрген әйелдер
баршылық. Бедеулікті ... ... ... ... ... ауруының ішіндегі ең күрделісі әрі маңыздысы. Біздің орталықтың
мәліметі бойынша, ... ... ... ... ... аурулардың санының 56 пайызын құраса, ... неке ... ... ... Бұл БДҰ-ның (Бүкіл дүниежүзілік ... ... ... ... ... әрі ... қағидаттарға
кері әсерін тигізері хақ. Репродуктивтік медицинаның қазіргі заманғы даму
кезеңінің ... ... ... көп ... бала ... ... Бүгінде эндоскопиялық хирургияның жаңа
технологиялар ... ... оның ... ... ... және
репродуктивтік функцияларды орнына келтіруде маңызы өте зор.
Еліміздегі ... ... ... жатқан реформаларға келер
болсақ, Президенттің ... ... ... ... 2010 ... дейін
реформалау жөнінде бағдарлама қабылданды. Негізгі ерекше көңіл аударылған
мәселе – алғашқы медициналық-санитарлық ... Бұл ... ... ... ... ... қамтамасыз ету. Осы
шара ауруды дер кезінде алдын алуға мүмкіндік ... ... ... және асқынған түрлерін азайтады. Бұл бағдарламада ана мен ... ... ... ... ... ... алу үшін ... құрамында темір және йод бар ақысыз трансферттер, препараттар
қарастырылған. Соңғы екі жылдың ішінде ... ... ... ... ... ... ... алдын алуды дер кезінде
анықтауға ықпал ететін медициналық тексеру шаралары жүргізілді және ... ... ... ... ... ... мүмкіндік
берді. Бұл бағдарламаның маңызды жағы – тек мемлекеттің ғана емес, сонымен
бірге ... жеке ... яғни ... ... ... ... жауапкершілігінде.
Елімізде биылғы жылдан бастап қан айналымы жүйесі ауруларымен ауыратын
сырқаттардың мүгедектігі мен өлім – ... ... ... ... ... бойынша салалық бағдарлама іске ... ... ... ... биылғы жылдың мамыр айында ... ... ... ... кешенін көздейтін министрліктің
бұйрығына қол ... ... Бұл ... ... ... ... ... жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынған «Тірі туу»
критерийлеріне көшуге байланысты денсаулық ... ... ... ... ... ... мен іс-шаралар жүйелендіре отырып, ана мен баланың
өлімін азайту бойынша шаралар кешенін қабылдау қажет. Қан ... ... ... ... жүзеге асыруға 32 млрд теңге қажет.
Соңғы жылдары Республикамызда бала туудың көбейіп келе ... Ол ... ... ... сол ... бала ... да өскенін көрсетеді. Дегенмен, психологтардың, педагогтардың,
балалар практикасы дәрігерлерінің пікірі бойынша ... да бала ... ... Бұл ... ... ... және ... туылуы
өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Сонымен, отбасында бірінші бала да
, екінші бала да қалаусыз болып туылуы мүмкін, ал оның соңы ... ... хақ. ... ... ... ... қалаулы туған баланың
денсаулығы күшті болып туады, олар аз ... ... ... ... жоқ ... ... олар ... салмақты, ықыласты, өздеріне сенімді
және тез тіл табысқыш болып келеді. Қалаусыз бала ұғымы үзілді-кесілді және
бір ғана ... ... ... емес, оның әлдеқайда ... бар. ... ... ... мерзімінен бұрын, күткен
жынысына сәйкес емес, артық және «екі аралықта» туған балаларды ... ... ... ... болуын ешқандай себеп-салдарсыз, таза
күйінде алсақ та, ... ... бала ... қалаулы туған баладан
денсаулығы жағынан да, психологиясы жағынан да өзгеше болады. ... ... соң, ... оны ... зиянды әсерлерден қорғауға
тырыспайды, бала күткендегі қуаныш сезімі болмайды. ... ... ... ал ...... ... ... босануды
және балалардың ерте ... ... ... ... қатты қорқатын аналар сенімді түрде балаларын тәуліктік ... ... ... барып, мұны баланың қалаулы не қалаусыз болу
факторымен байланыстырып, баланың қалаусыз болуы, босанудан ... және ... ... одан ... ... ... ... байланысты
екеніне көз жеткізуге болады. Қалаусыз балалар көбінде мерзімінен ... және ... ... ... нормадан кем болады. Бала өмірінің
алғашқы жылында анасының ... ... ... ... ... ... болған соң, оларды көтеру, олармен сөйлесу, кеудесіне қысу, оларға
қарап күлу, еркелету жақтары жетіспейді. Анасының ашулы, ... ... ... тез ... де, ... ... ... Бұл
туралы «Отбасылық психотерапия» атты мақалада интернет материалдарына
көрсетілген.
Қорыта келгенде денсаулық мәселесі ғаламдастыру ... де ... ... ... ... шетелдік БАҚ-та денсаулық мәселелерінің
көтерілуін зерттей келе мынадай тұжырымдарға келдім:
Біріншіден, денсаулық мәселесі әлемді ... ... ... ... ... ... ... жылыну, азот қабатының
тесілуі т.б.
Екіншіден, нашақорлық, шылы шегу, ... ... сол ... ... ... СПИД және т.б. да ... жұқпалы аурулар
мәселелері отандық және шетелдік БАҚ-тың негізіг тақырыбына айналды.
Үшіншіден, денсаулық мәселесінде әрбір елдің әлеуметтік, ... ... ... зор. ... орай ... ... атап
көрсетілгендей, халықтың денсаулығын жақсарту үшін ең ... ... ... ... ... аударылған. Бұл кез-келген дамыған
мемлекеттер тәжірибесінде бар.
Төртіншіден, ... ... ... ... – адам ... ... ... денсаулығын жақсарту мақсатында салауатты өмір
салтын сақтау бағдарламасы оң ... ... ... қатар, біз отандық және шетелдік БАҚ-тағы денсаулық мәселесін
көтерудегі ... ... ... ... екенін айқындады. ... ... ... Назарбаевтың “Жаңа ... ... атты ... жаңа ... негізгі міндеттеріне тоқтала
келіп, шетел мен ... ... ... ... ... ... ... және жаңа келешегі мол өндірістер
құрудың аса маңызды ... атап ... Бұл — ел ... ... ... бағдарламаның бір сарасы, ерекше қарқынмен даму ... ... одан әрі ... ... тың ... ... ... меңзейтін мерейлі міндет. Өмірге келген әр жобаның жөні бөлек.
Жаңа үкіметтің бағдарламасында денсаулық мәселесіне қатты ... ... ... денсаулық сақтау министрлігінің алқа жиынында премьер – министр
Кәрім Мәсімов ... ... ... ... ... бағдарламасының
негізіне айналады»,-деді К.Мәсімов. «Біз қаржыландыру мәселесінің өсуін
емес, ауру санын төмендетуді міндет етуіміз ... ... ... мақсатымыз, ауырғаннан гөрі дені сау болған тиімдірек болатындай
жүйе қалыптастыруымыз қажет»-деп атап өтті ол. ...... ... денсаулық сақтау жүйесінің басты проблемасы ол: «басқару
деңгейінің төмендігі мен жемқорлық». «Шымкенттегі жағдай осының ... ... ... қатар, үкімет басшысының пайымдауынша, денсаулық
сақтау министрлгі алдындағы басты ... ... ... ... ... сөз соңында: «Денсаулық сақатуға қатысты мәселе
туындағанда, өзге мәселе маңызды емес. Сондықтан да ... ... ... және ... ... ... Яғни денсаулық
мәселесінің БАҚ-та көтерілуі жайында әлі де зерттеулер қажет. ... ... ... талабынан туындағаны айқын.
С І Л Т Е М Е Л Е Р Т І З І М ... ... ... бала ... ... // ... 2006 ж
2.Аббас Гучлу. «Теледидар бәледидарға айналмасын» // «Заман Қазақстан»,
19.12.1997 ж.
3.Халықұлов Н.А. ... ... ... ... негіздері, //
“Егемен Қазақстан”, 3.10.2003 ж.
4.Ағыбаев Н. А. «Денсаулыққа қарсы қылмыстардың ... ... ... // ... ... ... С. “Ұлттық парыз”, // “Парасат”, шілде, 2002 ж
6.Әбжанов Х. ... ... ... елі. ... ... // ... ... Ж,.Бабаев С,.Құдиярова А. «Педагогика», Алматы: 1998 ж.
8.Н.Ж. Доғалбаев, Н.Ж.Жақыпова . ... ... неге ... ... 2007 ... ... ғалымдары. // “Денсаулық” .№9, 2001
10.Әшімбаев . С «Шындыққа сүйіспеншілік», Алматы, 1993 ж.
11.Белдеубайұлы Д. «БАҚ ... жана заң ... ... керек?», // «Ана
тілі», 12.06.2003 ж.
12.Бельгер Г. ... ... ... ... // ... ... ... Қаназ “Тастанды” деген тастай сөз”//”Денсаулық”,№9. 2001
14.Ш.Беркімбаева. «Ақ ... ... ... ... 15 ... ... Н, «Дәл ... бастайықшы», // «Қазақ әдебиеті», 22.03.2002
ж.
16.«Елбасы Нұрсұлтан Назарбевтың Қазақстан халқына Жолдауынан», // «Ана
тілі ... ... Н. ... ... А., “Қазақ Университеті”, 1992 ж.
18. М.Ә.Әлиев, Б.Б.Баймаханов, Ә.Ш.Сұлтанов, ... Адам ... ... түбегейлі бетбұрыс. // “Денсаулық”, наурыз, 2006 ж.
19.Б.Нұржекееұлы. Халқының ардағына айналған. // ... ... Ақша ізгі ... ... тиіс.// “Егемен Қазақстан”
28.04.2007 ж.
21.Жұбаев И. «Теледидар бизнес пе, әлде,саясат па?», // «Қазақ әдебиеті»,
8.03.2002 ... Ж. ... ... етіп ... ... 1998 ж.
23.И.Анамбаев. Ауылға медициналық қызмет бұрылыс кезеңінде. // «Денсаулық»,
№2. 2002 ж.
24.Қабылғазина К. ... жане ... ... ж.
25. Құлкенов М. “Біздің қоғам: жастар “, // “Ана тілі “, 6.11.2003 ж.
26.Құл-Мұхаммед М. “Мемлекет және БАҚ: бір-бірімізді ... ... ... // ... ... 24. 05. 2002 ж.
27.Молдабек Ә. «Хабардың бес белесі», Алматы,2000 жыл
28.Сабильянов Н. «Жалған мақтаудан жалықтым», // ... ... ... И. “Алдымен өзімізден бастайық, сосын өзгеден талап
етейік” // ... ... ... ... Қ. ... экран құпиясы», А., 1998 ж.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Амандосов Т. «Публицистика – дәуір үні» - ... ... ... ... М. «ТВ, ... или власть» - Алматы: Санат, 1998
3. Барманқұлов М. «Сравнительный анализ жанров » - ... : ... ... Борецкий Р.А. «Основы телевизионной журналистики» - Москва: МГУ,
1966. 224 – б.
5. Карцов Н.В. – «Қазақстан экономикасы әлем назарында», «Егемен
Қазақстан» ... 1995, 2 ... ... Т. «Жас ... ... - ... Рауан, 1991
7. Рэндалл Д. «Универсальный журналист » - ... ... 1996. 45– ... «Как увидеть мир?» , Александр Бойне, Москва, 1999ж.
9. «Как сохранить здоровье?», Молотков Р., Москва ... ... ... - денсаулық», Алшанова Д., Атамұра баспасы Алматы
2002ж.
11. «Как помочь миру», Институт валеологии, 2006ж.
12. Молдашев Т. «Қатерлі ... ... ... Что несет за собой СПИД?, Институт валеологии, 2006ж.
14. «Деннің саулығы – жанның саулығы», «Бірінші байлық ...» ... ... ... ұлттық арнасы
15. «Салауатты өмір» бағдаламасы, Ләззат Әбдреева, Хабар арнасы
16. «ТВ - ... ... , 31 ... «Здоровье» бағдарламасы, авторы Елена Малышева
18. «Дочки - сыночки» бағдарламасы, 31 ... ... ... » ... ... ... » ... , № 7, 2006ж.
21. «Заман Қазақстан» , 19.12.1997ж.
22. «Южный Қазақстан» газеті, Шымкент, ... ... ... ... ... ... «Аргументы и факты» газеті, 14 наурыз 2002 ... ... ... газеті, 5 шілде 1998 ж.
26. «Вестник ЗОЖ», Москва, 24 ақпан 2004 ... ... ... ... «Ұлт тағдыры» мақаласы, 5 мамыр 2006 ж.
28. «Тәні саудың-жаны сау» мақала, Жетісу газеті, Тұрысбекова Н,. 7
мамыр 2002 ... ...... ... Жас Алаш ... Бакеева С. 4.03.2005 ж.
30. «Медициналық қызмет көрсетудің құқықтық негіздері», ... ... ... ... ж.
31. «Денсаулыққа қарсы қылмыстардың жалпы сипаттамасы және түрлері»,
Ағыбаев Н.А., «Денсаулық», №7. 2006 ж.
32. «Денсаулық сақтау жолдары», Әбиев Ж., ... С, ... ... ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтардың денсаулығын сақтау туралы заң.16 бет
Балалар мен жасөспірімдерді физикалық тәрбиелеуде медициналық бағалау.21 бет
Педагог-психологтың қарттармен жүргізілетін жұмыс технологиялары22 бет
Таңу түрлері және дененің түрлі бөліктері15 бет
Туберкулез дертіне шалдыққан адамдармен жүргізетін әлеуметтік жұмыстар41 бет
N (Азоттың) және P(Фосфордың) биологиялық ролі, медицинада қолданылатын қосылыстар4 бет
«Гидродинамикалық соққы толқыны пайда болған кезде алғашқы медициналық көмекті ұйымдастыру»10 бет
«Саңырауқұлақтардың халық, медицина, өндіріс орндарындағы рөлі»29 бет
Ішкі секреция бездері. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық-гигиеналық және жыныстық тәрбилеу6 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь