АҚШ-тың ішкі жағдайы және “жаңа бағыт”

КІРІСПЕ

Курс жұмысының өзектілігі: Бұл жұмыста АҚШ.тың I.ші және II.ші дүниежүзілік соғыс аралығындағы жалпы жағдайы көрсетіледі. Оның ішінде ішкі, әлеуметтік және экономикалық саясаты баяндалады. Әсіресе, 1929.1933 жылдардағы әлемдік экономикалық дағдарыстан шығу тәсілдеріне,яғни «Жаңа бағыт» саясатына ерекше көңіл бөлініп, түсінік беріледі. Сол кезде қалыптасқан халықаралық қатынастар жүйесіндегі АҚШ.тың сыртқы саясатта ұстанған бағыты мен негізгі ұстанымдары сипатталады.
Курс жұмысының мақсаты: екі дүниежүзілік соғыс кезіндегі АҚШ.тың ішкі және сыртқы саясатын айқындап беру. Енді осы мақсатқа жету үшін осындай міндеттер қойылады:
1. I.ші дүниежүзілік соғыстың нәтижесі барысындағы АҚШ.тың жетістіктерін көрсету.
2. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыстан шығуы және «Жаңа бағыт» реформаларын көрсету.
3. АҚШ.тың ІІ дүниежүзілік соғысқа қатысуы және сыртқы саясаттағы алатын орнын көрсету.
Тарихнамалық шолу: Осы курс жұмысын жазу барысында автор негізінен орыс тарихшыларының еңбектері мен әдебиеттерге сүйенді. В.Л. Мальковтың «Жаңа бағыты» атты еңбегінде АҚШ.тың «Жаңа бағыты» туралы толық мәліметтер берілді. Сондықтан автор Рузвельттің «реформалар жинағын» сипаттауда толығымен осы еңбекке негізделді. Сонымен қатар бұнда «Жаңа бағыттың» әлеуметтік.экономикалық саясаты да нақты сипатталған. Осыған тағы да Т.В. Галкованың «Социально.экономическая политика правительства Ф.Рузвельта на завершающем этапе нового курса» атты еңбегін де қосуға болады. Бұл әдебиет біршама өзгеше мәліметтер берді. Оның ішінде «Жаңа бағыттың» не себептен құлдырап,заңды күшін жойғандығы туралы сауалдарға осы еңбектің көмегімен анық көрсетті. А.С.Маныкиннің «Эра демократов» атты еңбегі АҚШ.тың жалпы саяси жағдайын суреттеген. Ал, АҚШ.тың сыртқы саясаты А.И.Уткиннің «Дипломатия Франклина Рузвельта» атты еңбегінде толық зерттелген. Сонымен қатар, В.Л.Мальковтың «Франклин Рузвельт. Проблемы внутренней политики и дипломатии: Историко.документальные очерки» еңбегі құнды материалдар берді. Сол сияқты, В.С.Ковальдің «США во второй мировой войне: некоторые проблемы внешней политики» және Ю.Кузнецтің «Вступление США во вторую мировую войну» атты еңбектері жалпы АҚШ.тың соғыс алдындағы және кезіндегі ұстанған ұстанымы мен жүргізген саясаты туралы толық мағлұмат берді. Ал, Куйбышевтің «История внутриполитической борьбы и общественной жизни США» еңбегі АҚШ.тың ішкі
        
        КІРІСПЕ
Курс жұмысының өзектілігі: Бұл жұмыста АҚШ-тың I-ші және ... ... ... жалпы жағдайы көрсетіледі. Оның ... ... және ... ... ... Әсіресе, 1929-1933
жылдардағы әлемдік экономикалық дағдарыстан шығу ... ... ... ерекше көңіл бөлініп, ... ... Сол ... ... ... ... АҚШ-тың сыртқы саясатта
ұстанған бағыты мен негізгі ұстанымдары сипатталады.
Курс ... ... екі ... соғыс кезіндегі АҚШ-тың ішкі
және ... ... ... беру. Енді осы мақсатқа жету үшін ... ... I-ші ... ... ... ... ... жетістіктерін
көрсету.
2. Дүниежүзілік экономикалық дағдарыстан шығуы және «Жаңа бағыт»
реформаларын көрсету.
3. ... ІІ ... ... ... және ... саясаттағы алатын
орнын көрсету.
Тарихнамалық шолу: Осы курс жұмысын жазу барысында автор негізінен орыс
тарихшыларының еңбектері мен әдебиеттерге ... В.Л. ... ... атты ... АҚШ-тың «Жаңа бағыты» туралы толық мәліметтер
берілді. ... ... ... ... жинағын» сипаттауда
толығымен осы еңбекке негізделді. Сонымен ... ... ... ... ... да ... сипатталған. Осыған тағы да Т.В.
Галкованың «Социально-экономическая политика ... ... ... ... нового курса» атты еңбегін де қосуға болады. Бұл әдебиет
біршама өзгеше мәліметтер берді. Оның ішінде «Жаңа ... не ... ... ... ... ... осы ... көмегімен
анық көрсетті. А.С.Маныкиннің «Эра демократов» атты еңбегі АҚШ-тың жалпы
саяси жағдайын суреттеген. Ал, ... ... ... ... ... ... атты еңбегінде толық зерттелген. Сонымен
қатар, В.Л.Мальковтың «Франклин Рузвельт. Проблемы внутренней политики и
дипломатии: Историко-документальные ... ... ... ... ... сияқты, В.С.Ковальдің «США во второй мировой войне: некоторые проблемы
внешней политики» және Ю.Кузнецтің «Вступление США во ... ... ... ... жалпы АҚШ-тың соғыс алдындағы және ... ... мен ... ... ... толық мағлұмат ... ... ... внутриполитической борьбы и общественной жизни США»
еңбегі АҚШ-тың ішкі ... ... ... және ... ... ... мен ... сөзбен айтқанда,ішкі
шиеленістерге нақты түсінік берді.
Деректік шолу: Курс ... жазу ... ... орыс және шет
тілдерінен аударылған деректерді қолданды.
Оның ішіндегі ең маңыздыларын атап кеткен жөн: Р. Хофшдадтердің ... атты ... ... ... заңдар жинағы пайдаланылса,
Г.М.Андрееваның “От ... до ... атты ... ... ... саясаты жайлы бірнеше толықтырулар енгізілді. Сол
сияқты А. ... ... ... және Дж. М. Бернстің “Рузвельт:
Человек Свободы” атты еңбектерінен құнды ... ... Ал ... ... ... ... ... - "Соционика, ментология и психология
личности" атты журналдар. Онда Рузвельттің саясаткер ... ... ... ... ... ... ... мен пікірлері
және қоғам қайраткерлерінің берген бағалары, ... ... ... ... ... туралы айтылды. Сонымен қатар, А.В. Сабанинаның «Вашингтонская
конференция по ограничению ... и ... и ... ... ... атты акттар мен құжаттардың толық аудармасынан
осы конференцияда ... ... ... ... ... Ал, «Советско-
американские отношения во время Великой Отечественной войны,1941-1944 годы»
атты екі томдық құжаттар мен ... екі ұлы ... ... саяси және экономикалық қарым-қатынасының шиеленісуі ... ... ... ... АҚШ-тың сыртқы саясаты жайында
интернеттен ... ... де ... бұл ... ... әдебиеттермен ғана шектелген жоқ, олардың толық тізімі
қолданылған ... ... ... Осы курс ... жаза ... ... және
салыстырмалы анализ әдістерін қолданды. Яғни ... ... ... ... отырып ,ол тақырыпты талдап қарастырды.
Құрылымы: Курстық жұмыс ... ... үш ... ... және ... тұрады.
Кіріспеде тақырыптың өзектілігі,деректемелік шолу,мақсат-міндеттері жан-
жақты қаралса,негізгі бөлім тиісінше үш тарауға бөлінген.
Қорытынды бөлімінде жоғарыдағы ... ... ... ТАРАУ 20 ЖЫЛДАРДАҒЫ АҚШ-тың ЭКОНОМИКАСЫ
МЕН САЯСАТЫ
1.1 I ... ... ... мен ... үкіметінің
саясаты
I дүниежүзілік соғыс АҚШ-тың экономикасының дамуына үлкен түрткі болды.
Сол жылдары оларға ерекше орайлы ... ... ... ... ... ... ... АҚШ континентінің маңайына да жолаған жоқ. Тек
1918 жылдың ... ... АҚШ ... ... соғыстың соңғы сатысына ғана
қатысты.Сондықтан басқа соғысушы державаларға қарағанда АҚШ-тың ... ... мен ... аз болды: 50 мың адам өліп, 230 мың ... ... АҚШ ... ... ... ... материалдармен,
азық-түлікпен және шикізатпен қамтамасыз етіп отырды. Бұның нәтижесінде
американ экспорты үш есе- 7,9 ... ... ... қатар АҚШ-тың
монополиялық буржуазиясы да бұдан өз пайдасын тигізді. 1914-1919 ... таза ... 33,6 млрд ... ... ... 20 жылдардың басына
таман АҚШ әлемдік көмір өнімінің ... ... ... және ... 3/5 бөлігін, әлемде өндірілген мұнайдың 2/3 бөлігін және ... ... ... 85% ... ... АҚШ ... негізгі жетістіктері оның экономикасының
дамуы , әлемдік экономикада ұстанымдарының нығаю және әлемдегі экономикалық
жағдайы ең ... елге ... ... ... ... ... ... қаржылық статусының түбегейлі
өзгерісі үлкен мәнге ие ... ... ... олар ... ... ... басқа импералистік елдерден артта қалды.
1913 жылғы деректер бойынша американдық инвестиция ... 2,6 ... ... немесе Англияның шетелдегі инвестициясынан он есе ... және ... алты есе, ... ... герман елінен 4,5 есе кем
болды. Сол кезде Еуропа елдерінің АҚШ-тағы инвестициясы 1914 жылы 7,2 ... ... ... ... асып ... тағы ... елдерімен орналасқан үлкен әскери тапсырыстар Еуропа
елдері инвестициясының қысқаруына әкеп ... 1919 ... ... олар ... ... ... Сол ... соғыстың қажеттіліктері американ
капиталы экспортының ... ... ... 20 ... оның ... ... млрд ... жетті. Сонымен қатар соғыс кезінде американ капиталының
шет елдегі жеке инвестициясы өсті.20 ... ... жеті млрд ... тең
болды. Осылай I дүниежүзілік соғыстың келесі ... ... ... ... ... ... дәл сол ... Нью-Йорк халықаралық қаржы
орталығына айналды.
Өзінің соғыс жылдарындағы ... ... ... ... индустриалды эволюциясында жаңа деңгейге көтерілді. 20 жылдарда АҚШ
жоғары дамыған елге ... 1920 ... ... бойынша 105,7 млн
халқы бар АҚШ-тың қала тұрғыны ауыл тұрғынан асып түсті. Бұл ... ... ... ... 42 млн ... 25 млн (60% ) ... ... ауылшаруашылығындағы жұмысшыларды құрады. ... ірі ... ... АҚШ экономикасының негізін
қамтыды. Соғыс талаптарының нәтижесінен пайда болған экономикалық өрлеу
АҚШ- та ... пен ... одан әрі ... әкелді.
Дүние жүзілік соғыс кезінде өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... салаларындағы нақты
айлық ақысының деңгейі біршама өсті. Соғыстан кейін де нақты айлық ақысының
өсуі бір ... ... ... ... ... ... 1920 ... жұмысшы күшінің орташа жылдық айлығы 1467 ... тең ... ... ... ... 1914-20 ... АҚШ ... құны
екі есе көтерілді.
Сонымен қатар қала және ауыл шағын буржуазиясы да ... ... ... ... кейін АҚШ тұрғындарының бұл тобы ... ... 1920 ... ... ұсақ ... саудагерлер,
фермерлер және басқа ұсақ басқа буржуазиялық топтағы жұмысшылардың саны 14-
15 млн ... ... ... бүкіл елдегі іскерлердің үш бөлігін құрау
керек ... ... ... орта деңгейдегі қала
тұрғындарының да жағдайы ... ... ... олар ... ... ... ... жүргізді.
Осындай экономикалық процесстер ұлттық табысты ... ... ... ... ... ... ... еткендерге 20 жылдардың
басында ұлттық табыстың жартысы ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын
мобилизациялау мақсатында соғыс қажеттіліктеріне арнайы 1917-1918 жылдары
әскери өнеркәсіптік ... мен ... ... ... ... ... ... тапсырыстарда үйлестіру, өнеркәсіптік
кәсіпорындарды шикізатпен, отынмен, көлікпен және жұмыс күшімен қамтамасыз
ету.
1917 жылы Вильсон үкіметі ... ... ... ... ... туралы шешім қабылдады. Сөйтіп, федералды қор жүйесінің ролі ... ... ... ... және онымен тікелей
байланысқан мемлекеттік аппаратқа американ қоғамының ... ... ... ... ... ... еңбек пен капиталға араласуы, яғни әлеуметтік
жағдайға араласуы артты. Вильсонның ойы ... ... ... ... ... ... ... ереуілдерді алдын алу
және капитал мен еңбектің арасында ... ... ... Бұл ... кәсіподақтардың рөлі ерекше. 1917 жылы қарашада Американ еңбек
федерациясының отырысында Вильсон ... ... ... ... ... ... органдарының делдалдылығымен және кәсіпкермен бірлестік
туралы келіссөздер жүргізуді ұсынды.
Бұл саяси бағытты жүзеге асыру ... 1918 ... ... мен ... ... ... ... басқармасы құрылды.
Осының барысында жұмысшыларға белгілі бір құқықтар берілді. ... ... ... өз ... ... ... сол жылдардағы Вильсонның
либералды-реформалық бағыты американ жұмысшыларының өмір сүру ... ... ... орайлы жағдай туғызды.
Соғыс кезінде пайда болған мемлекеттің ... мен ... ... араласуы, монополистік капиталдың мемлекеттік-монополиялық
капиталға айналуын көрсетті. Бұл ... ... де өз ... ... ... ... кейін де Вильсон үкіметі әскери ұйымдарды
қысқартқанымен, АҚШ өнеркәсібінің көлік саласында мемлекеттік ... ... ... ғасырдың басындағы класстық күрестің және ... ... ... Қазан революциясының жеңуі Вильсонды өз ... ... ... ол ... ... радикалдарға» қарсы тұрып,
оларды репрессияға тарту ... ... 1917-18 ... ... ... және ... да Американ социалдық партиясының ... ... ... ... ... кәсіподақтық ұйымының
бүкіл басқармасы алынды.
Соғыстан кейін Ленинді қолдағандарға деген «аңшылық» артты. Федералды
үкіметтің органдары, штаттарды билеушілер ... ... ... қудалады. Он мыңдай
жұмысшылар мен интелегенция өкілдері «пальмерлік рейд» кезінде ұсталып,
түрмеге қамалды немесе елден қуылды.
Бұндай ... ... ... расистік топтар мен бірлестіктер өз
қызметтерін бастады. Олардың ішінде ең ... 1919 жылы ... ... ... ... ... Бұл ... бөлімшелері
елдің әр бөлігінде болды. Сонымен қатар қантөгістік әрекеттерді өте жиі
қолданды. 1919-20 жылдары « Ку- ... атты ... ... Бұл ... ... әр ... негрлерге, «шетелдіктерге» және
«радикалдарға» қарсы террорлық саясат жүргізді.
Осындай елдің демократиялық күштерінің ... ... ... ... ... ... Яғни әр жерде Американы большевизм мен ... ... ... ... ... деген ұрандар пайда болды.
Бұндай қозғалысты протестанттық шіркеудің консерваторлары да қолдады. 1919
Филадельфияда ... ... олар ... ... ... ... құрды. [1]
«Американизмді» қорғағандардың ұрандарының бірі болып «құрғақ заңды»
қабылдау болды. Бұл заңды ... ... ... қарсы ұйымдар
қолдады. 1917 жылы желтоқсанда ... АҚШ ... XVIII ... бұл ... енгізді. 1920 жылы бұл заң өз күшіне енді және оның
жақтастары ... ... ... және ... деп ... ... ... болған шиеленістерден кейін Вильсонның жұмысшылар
құқығын арттыру, олардың ... ... ... ие болуы, ұжымдық
келіссөздер қабылдауға және ереуілдерге шығуға рұқсат берген ... ... ... ... ... монополиялық буржуазиясы
жұмысшы табына табанды шабуылдау жасауға дайындалды. Нәтижесінде, ... ... ... ... еңбек пен капитал
арасында тең ... қол ... және ... ... ... ... декларацияларына буржуазия ашық наразылық көрсетті.
1919 жылы қазанда президент Вильсонмен шақырылған ... ... ... ... ... жоқ. Тек ... өкілдігін құру»
туралы шешімге келді.
Вильсонның әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... кейінгі сайлауда 1918 жылы
республикандықтар конгресстегі көптікті жаулап ... ... ... өкілеттігін қысқарту,экономиканың қай саласында болмасын
мемлекеттік ... жою және ... ... ... ... ... ... қатты қарсыластық білдірген жоқ, себебі сол жылдары ол
қатерлі ауруға ұшырады. Тек, 1920 жылы тамызда ол АҚШ ... ... ... «әйелдерге сыйлық құқығын беру» құжатын қабылдады.
1919-20 жылдары Вильсон үкіметінің әлеуметтік-экономикалық ... ... бірі – ... жол ... ... Бұл ... ... қарамағында болған темір жолдар жекеменшікке өтті.
1.2 Вильсонның «14 пункті» және Вашингтон
конференциясының шешімдері
1919 жылғы 18 қаңтар мен 1920 жылы 21 ... ... ... ... ... ... ... өтті. АҚШ конференция
нәтижесінде «Ұлы бес ... ... ... АҚШ, Ұлыбритания,
Франция, Италия, Жапония.
Ресейдегі Ұлы Қазан ... ... ... ... езгіде жүрген әлемнің бүкіл халқына таралды. Бұл АҚШ-тың
гегемондығына жетуге қайшылық тудырды. Осындай ... ... ... өз
қолына алды.
Жалпы АҚШ тарихындағы Вильсонның рөлі ерекше. Оның вильсонизм ... ... мен ... байланысуы, I-ші дүниежүзілік соғыс аяғында
АҚШ-тың билеуші топтарында қолдау көрді.Енді буржуазиялық ұлттық ... ... етіп ... қарсы күресін қойды. Сонымен қатар «антисоветизм»
Вильсон саясатының негізгі бағыттарының бірі болып табылды.
Соғыстан кейінгі АҚШ бағдарламасын жүзеге асырған ... ... ... Вильсонның 1918 жылғы 8 қаңтарда конгресске жолдаған ... «14 ... Ал 1918 жылы ... Вильсон госдепартаментпен
дайындалған «14 пунктқа» толықтыруларды мақұлдады. Бұл екі ... ... ... ... дайындық барысында екенін көруімізге болады.
Мысалға: Ұлыбритания, ... және ... ... келісім шарттарына
бағытталған колония және әскери облыстары сферасында: «14 пунктің» 1-ші, 2-
ші, 3-ші,4-ші және 5-ші пункттары.
Ресейге 6-шы ... ... яғни ... Ресейге деген суйіспеншілік
білдірілді.
Алайда бұл пункте берілген ... ... ... ... қалған жоқ. Себебі пункт бойынша Ресей, Польша, Финляндия, Эстония,
Литва, Украинадан қажетті ... ... ... ... Кавказды Түрік
империясының мәселесі деп, ал Орталық Азияны өзге бір державаға протекторат
ретінде берілуін қарастырды. Бұл яғни ... ... ... бөліну мақсатында жасалды.
Құжаттың өзге пункттарында Германияның Франциядан қорғау талаптары алға
шығарылды. Сол ... ... ... ... ... және ... протекторатын орнату, бұрынғы Австро-Венгрияның орнына оңтүстік-
шығыс Еуропаның конфедерациясын құру және ... ... ... ... ең ... 14 пунктында АҚШ-тың лидерлігі Ұлттар Лигасының
құрылуы туралы жазылды.
Бұл құжатта арнайы өзінің жарнамасы болды. Олар: «Жаңа библия», ... ... ... ... «большевизмге қарсы балама». Полковник
Хауздың жазғаны бойынша «әр елдің либералдары бұл ... ... ... ... ... ... ... [2]. Бұның арқасында
Вильсонды Еуропада «жаңа саяси тәртіптің апостолы» деп атап кеткен.
«14 пункттің» шындық ... ... бұл ... ... және
революциямен күрес құжаты»-деді. Оның ... ... ... демократиялық республикасы іс жүзінде әлсіз халықтарды арсыз қанау
әрекетіне толы құтырған имперализм-деді. [3].
Версаль ... ... АҚШ ... ... ... саясаттағы экспансионистік және ... ... ... ... ... американ делегациясының тізімі
армия,флот,авиация,сауда,кеме салу,отын өнеркәсібі,байланыс,кәсіподақ және
баспасөз өкілдерінен тұрды.
Алайда,келіссөздерден кейін бес ұлы державаның ... бес ... ... ... ... енгізілді. АҚШ-тың өкілетті өкілдері болып ... ... ...... ... ... ... және Италияның бұрынғы елшісі Уайт барды. Делегациямен 1300
адамнан ... штат ... мен ... АҚШ-ты Париж конференциясының басқарушы органы ... ... ... Бұл ... Ұлыбританияның,Францияның,Италияның
және Жапонияның өкілдері қатысты.
Алайда,бұл конференцияда АҚШ-тың жоспарлары мен бағдарламалары жеңіліске
ұшырады. Оның ... ... ... ... бірі Кеңестік
Ресейге деген қарулы интервенцияның күйреуі болып табылады.
Сол сияқты АҚШ-тың ... ... ... ... ... жалғасы болып табылады. Оны ұйымдастыру барысында
АҚШ Версальда тапқан ... ... ... әлемде өз билігін қалпына
келтіру мақсаттарын көздеді.
Талқылау барысында болашақ форум « Қарусыздандыру,тынық мұхиты және ... ... ... ... деп ... Оған 14 ел және ... қатысты. Тек КСРО конференцияға қатысқан жоқ.
Конференция 1921 жылдың 12 қарашасы мен 1922 ... 6 ... ... барысында 28 келісім ,резолюциялар, декларациялар мен мәлімдемелер
қабылданды. Мынандай негізгі мәселелер қарастырылды: ... ... ... ... құру және ... ықпал үшін күрес. Конференция
барысында державалар арасында төрттік,бестік және ... ... қол ... ... ... және Жапония арасында 1921 жылы 13 желтоқсанда
«Төрттік келісім-шарт» болды. Ол төрт баптан ғана ... ... ... ... ... мен ... территориалардың» құқығын өзара
сыйлау; егер осы территориаларға өзге ... ... ... жағдайда оны
бірігіп қорғау; келісім-шарттың оң жылдық мерзімін ... 1902 ... ... ... ... (4-ші бап бойынша). Нәтижесінде,
бұл келісім-шарт юридикалық түрде Тынық ... ... ... мен
төрт державаның осы аймақтағы уаөытша теңдігін бекітті.
АҚШ, Ұлыбритания, ... ... және ... арасында 1922 жылы ... ... ... шектеу туралы «Бестік келісім-шарт» болды. ... ... ... көрсеткен АҚШ. Қарастырылған мәселелер: линейлік
кемелерді қысқарту; бес державаға қатысты кеменің тоннажын ... ... ... ... тыйым салынды (35 мың тонно водоизмещение).
Нәтижесінде, линейлік кемелердің ара-қатынасы: АҚШ (5): ... ... (3) ... (1.75) : ... (1.75). Әскери ұшақ кемелеріне тоннаж
бойынша: (А)135: (Ұ)135: (Ж)81: (Ф)61: (И)61.
Вашингтон конференциясына қатысқан ағылшын доминиондарынан басқа ... ... 1922 жылы 6 ... ... ... ... ... негізін американдық жоба құрады. Бұның барысында ... ... оның ... ... конференциясында АҚШ үлкен бір дипломатиялық жеңіске жетті
десек қателеспейміз. Ол ... ... ... ... ... ... ... әскери-теңіз балансы мен Қиыр шығыс мәселелерін
ретке келтірді.
Жалпы бұл ... ... I ... ... ... бастап
жүргізіп келе жатқан саясаты ... ... ... ... мен жетістіктері,Вильсонның жүргізген саясаты,оның ішінде «14
пункті», Версаль конференциясынан ... ... ... ... ... Вашингтон конференциясы,оның шешімдері туралы нақты жазылған.Бұның
бәрі АҚШ-тың әлемдік экономикалық дағдарысқа жасаған бір қадамы.
II ТАРАУ ... ІШКІ ... ... ... ... ... ... дағдарысқа өту кезеңі
ХХ ғасырдың І ширегінде АҚШ экономикалық даму жағынан алдыңғы қатарлы
елдер ... ... ... ... ... монополиялық
капитализмге ауысуы, әлемдік экономикалық ... ... ... ... ... ... АҚШ басқа, кез келген Еуропалық мемлекеттен
қарағанда тез дамып, көп өнім шығарды. ... ... ... ... әрқашан да өсіп тұрды. Ал І Дүниежүзілік соғыстан кейін ... одан да ... ... ... елдеріне қару-жарақ сату
есебінен. Осы кезең өнеркәсіптік өнім шығарудың өсуімен, негізгі капиталдың
интенсивті түрде ұлғаюымен және экспорттың ... ... Оның ... ... ... - көлік жасау, ұшақ салу, резеңке, химиялық, болат
өндіру салалары болды Яғни нақты сандарға келетін ... 1920 жылы ... ... ... ... ... 85%, ... өндірісінен 67%, қара
металл өндірісінен 60%, ал болат өндірісі Англиядан қарағанда 4,5 есе көп
болса, Франциядан 14 есе көп ... ... ... ең ... АҚШ-
та байқалды, яғни 1922 жылы. Нәтижесінде АҚШ-тың өнеркәсіптік өнім шығаруы
1923-1929 ... 20% ... ал ... бойынша әлемдік нарықтың 44%
иемденді, яғни бұл Германия, Франция, Англия, Италия және ... ... ... ... ... да көп болды. Осы мәліметтерге қарағанда АҚШ-
тың осындай қуаты ешқашанда өшпестей болып ... ... ... келетін
болсақ, 1929 жылы экономикалық ... ... Бұл ... ... құлдыраудан басталды [4].
1929 жылы 24 қазанда ... қор ... ... ... ... акция пакеті сатуға шығарылды, ал бірнеше уақыттан
кейін ірі компаниялардың банкротқа ... ... ... ... Сол ... ... ірі ... үлкен акция пакеттері сатылуға шығарылды.
Осы акциялардың бағалары тез қарқынмен ... ... оған ... ... да ... ... ... 24 қазаннан 28 қазанға дейінгі
аралықта Доу-Джонс компаниясының өнеркәсіптік индексі 20% төмендеді. ... ... ... ... үшін ... құлдырауды білдірді.
Ақшаның құнсыздануы басталды, ол 1932 ... ... ... 1932 жылы ... ... ... индексі 90% -ға төмендеп кетті [5].
Биржалық құлдыраудан кейінгі уақытта банктер жабыла бастады, яғни 1930 ... ... 9 мың банк ... ... ... осы аралықта 2/3
кәсіпорындар жабылып, алтын қоры азайып, халықаралық капиталдың ... ... ... ... ... тауарларға сұраныс азайғандықтан,
олардың өтуі кеміп, нәтижесінде тауар айналым ... ... Бұл ... көптеген сауда және өнеркәсіптік кәсіпорындардың ... ... ... алып ... 1932 жылға таман АҚШ-
тың жалпы өнеркәсіптік өнім шығаруы 46% төмендеді, ал жеке салалар ... ... ... ... яғни ... өндіру - 79%, көмір өндіру -
42%, болат өндіру - 76%, көлік жасау - 80%-ға төмендеді. 279 ... ... ... ... тек 44 ғана ... 1929-1933 жылдары 135 мың сауда,
өнеркәсіптік және қаржылық фирмалар кедейленіп, өз ... ... ... ... 3,1 есе ... Сонымен, АҚШ экономикалық даму жағынан кері
қарай бағыт алды, яғни 1911 ... ... ... ... ... ... нәтижесінде жұмысшылардың әлеуметтік
жағдайы нашарлады. Олардың өмір сүру деңгейі ... ... ... ... ... 15 – 25 млн. ... ... Жұмыссыздық орын ала бастады, яғни халықтың жартысындай жұмыссыз
болса, ал жартылай жұмыссыздар саны ... ... ... ... ... 2 есе азайды, ал 1933 жылы 1929 жылмен салыстырғанда
60% төмендеді. Сонымен қатар көптеген жұмысшылар ... ... ... ... ... ... және құрылыс қалдықтарынан
жасалған жұмыссыздар тұрақтары пайда болды. 1931 жылы тек Нью-Йоркте ... 2 мың адам ... ... ... ... ... ауылшаруашылық
дағдарысымен ұласты. Мақтаға сұраныс 30% ... ... ... 82%
төмендеді. 1934 жылға таман бидай жинау 36% төмендеді, ал жүгері - 45%.
Ауылшаруашылық өнімдердің бағасы 58% ... ал ... ... ... ... ... және ... төлеуге кеткен. Дағдарыс жылдары 1
милиондай егіншілік кедейленді, ... ... ... мәжбүрлетті және
егіншілер жер меншігінен айырылды. Олар ауылшаруашылық өнімдеріне бағаның
түспеуі үшін егінді өртеп, сүтті ... ... ... және мақта
өрістерін керосин құйып, өртеді [6].
Осы кезеңде ... ... ... ... кең ... ол ... ... экономикаға және жеке бизнеске ... Осы ... ... ... ... ... елде протекционизм
саясатын жүргізумен сипатталды және оның ... ... ... 60 ... ... ... деген көзқарас болды. 1930 жылы ... ... баж ... ... ... ... ... алып
келді. Нәтижесінде ұлттық өнімдердің өтуіне мүмкіндік берді. Осыған ... ... ... де ... ... үлкен тарифтер орнатты.
Ел ішіндегі жағдай нашарлап, көптеген жұмысшылар қозғалысқа ... 1930 жылы 1,2 млн. ... ... ... ... ... жылдары Вашингтонға жұмыссыздар мен аш қалған адамдардың, сонымен
қатар І Дүниежүзілік ... ... де ... ... ... ... ... құрылды. Тау-кен, көлік жасау және ... ірі ... ... ... 1933 жылы ... 1 миллионға жетті. Сонымен экономикалық дағдарыс банк ... және ... ... ... ... түсінігі
1933 жылы 4 наурыз күні президент Ф. Д. ... ... ... Дәл сол ... елде төтенше жағдай болатын. Сондықтан бұл жағдайдан
шығу үшін тез арада шаралар қолдануға мәжбүр болды. Осы ... ... ірі ... ... ... ... және бұл реформалар
тарихқа “Рузвельттің Жаңа бағыты” деген атпен енген болатын.
“Жаңа бағыт” алдын ала ... жаңа жүйе ... ... ... ең ... және ... ... жүйесі болып
табылады. Рузвельт ... ... уәде ... ... ... ... жүзеге асырылды. Президенттіке ... ... ... яғни 9 ... күні Конгрестің арнайы сессиясы шақырылды және ... ... ... бағыттың” негізі қаланды. Президент Рузвельт дағдарыстан
шығу үшін, Гувердің “тұрпайы индивидуализм” саясатын қолдамай, шаруашылықты
жобалау жолын, яғни ел ішінде ... ... ... ... және кез
келген басқа елдермен татулық көршілестік саясатын жүргізу арқылы жүзеге
асатын жолын көрді.
“Жаңа бағыттың” теоретикалық негізі ... ... ... ... ... ... мектебі болып саналады. Бұл мектеп ... ... ... ... ... ... ... енді елдің
экономикалық және әлеуметтік саясаттарынде ... ... ... ... ... негізі болып табылады. Сонда осы айтылғанға
сүйене отырып, біз ... кез ... ... және ... мемлекеттің араласуын көздегенін көруге болады. “Жаңа бағытты”
іске асыру барысының екі ... ... ... болады, яғни 1933 –
1935жж., өріс алған кезеңі және 1935-тен ары қарай, ... ... ... ... ... ... бағыт”: 1936 жылғы сайлау кезеңі “Жаңа ... ... ... ... ... ... ... қызғанушылық білдіргендер де болды, яғни оңшылдар күштері. Олар
“жаңа бағыттың” құлдырау ... ... ғана ... ... ... ... ... Оны , мысалы, газеттерде “еңбектеніп келе жатқан
социализм” деп, реформаларды тек жамандаумен ... ... ... ... ... ... ... қалғысы келді.
Бірақ енді елде саяси қатынастар шиеленісе түсті, сонымен қатар оңшылдардың
қысымы күшейе түсті, президент айнасында оның өміріне ... ... ... ... ... ... ... күштер бастарын көтерді. Сонымен қатар
президенттің өзі де оның реформаторлық мінезі әлеуметтік – ... ... ... ... тиіс екендігін мойындады. 1936 жылы “жаңа
бағыт” ... ... ... ... ... ... ... жетті. 1937 жылы Рузвельттің өзі ... ... ... ... аш және тұрғын үйлері жоқ” деген. ... ары ... ... ... ... және ол ... деген: АҚШ
тек 40-шы жылдарға таман алдыңғы қатарлы елдер құрамында болады. 1940 жылы
сайлану алдында Рузвельт ... ... ... апелляция жасау
әдісін қолданды.
1937 жылы жазда “ашық цех” саясатына ... ... ... ... ... ... басталды. Бұл қозғалыстардың негізгі күші –
жұмыссыздар және қара американдықтар болды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... рөлі” туралы хабардың
таралуы. Осы арада “біздің қазіргі кездегі қоғамдық құрылымда ... сай әр ... ... және ... пен тапшылықтың
қиындықтарынан сақтай аласындар ма?” деген сұрақтар жиі-жиі қойылатын
болды. ... ... ... – ол ... заманғы капитализмнің серігі
болып табылады. Либералдардың арманы - өнім шығару механизмін толық күшіне
жеткізу ... ... ... ... жүйе ... қоғамдық өнім
шығару механизмін бақылауына қатаң тәртіптер қояды. Сөтіп, 1937 жылы ... ... ... ... ... көп ... ... нәтижесінде қоғамдық мұмыс жүйесі
әрқашан істе болатын экономиканың секторіне айналды. Бұл сектор жүйе үшін
сақтандыратын ... ... ... және жеке меншік секторіне
бәсекелестікті құрамады, яғни ... ... жеке ... ... 2-3 есе аз болды. “Жаңа бағыт” жақтастарының
ойынша, капитализмді ... – ол ... ... көзқараспен қарауға
бейімделуді айқындады.
Таптық ... тез ... ... және ... ... пен
саяси ұстанымда қайтадан сенімділік сезімінің ... ... ... ... алып ... және ... қолайлы жағдайды тудырды.
Рузвельт әрқашанда мәмілеге келуден бас тартпады. 1940 жылы сайлау
алдында “жаңа бағыт” ... ірі ... ... қол ... ... ... өз реформалары арқылы ірі капиталдың мазасын ... ... ... ... біртіндеп көптеген экономикалық салаларда
өз күшін жоғалта ... Тек 1941 ... яғни АҚШ ... ... ... кейін “Жаңа бағыт” өз қызметін тоқтатты [8].
Сонымен, ... ... (“New Deal”) – АҚШ ... ... шығу үшін қолданылған іс-шаралар жүйесі. Енді осы жерде ... ... ... және ... ... атап ... жөн. ... бірінші кезеңінде (1933-1934жж.) осындай шаралар іске ... ... ... келтіру туралы заң”; көптеген әр түрлі өнім
шығару салаларында “әділ бәсекелестік кодекстерді” енгізді, яғни ол ... ... ... оның бағасы, өнім өндірушіліктің ... және т. ... ... ... ... реттеу туралы заң”, ол
бойынша ауылшаруашылық өнімдеріне бағаны өсіру және егіндіктің аумағы мен
сиырдың ... ... үшін ... ... қайтаруға бағытталған
заң болды. Екінші кезеңде (1935-1938 жж.) осындай шаралар іске асырылды:
“еңбек ... ... ... ... ... ... көмек беру туралы заң”, яғни кейбір категориялы жұмысшылар
үшін ... ... және ... ... ... ... жұмыс күшін
әділетті түрде қолдану туралы заң [9]. Енді осы заңдардың ... ... жөн. Ең ... ... қаржы нарығынан бастады. ... банк және ... ... құтқарудан басталды. Олардың “емделуі”
үшін алтынды сыртқа шығаруды тыйым салды; сонымен ... ... ... да ... ... ... банктер жабылды. Көптеген
қоғам қайраткерлері мен ... ... ... талап
еткеніне қарамай, ондайға Рузвельт барған жоқ. Кейін бірыңғай қабылданған
“банктер туралы ... ... ... қор ... тек ... барларға
несие алуға рұқсат етілді, яғни тек ірі банктерге ғана. 1933 жылы наурыз
айының соңында Федералды қор ... 4/5 ... ... ... бірақ 2
мыңдай банктер бұған рұқсат ала алмады.
Президент Гувер кезінде ... ... ... ... несиеге
беру мүмкіншіліктерін “Жаңа бағыттың” алғашқы 2 жыл ішінде кеңейтіліп,
6 ... ... ... Нәтижесінде банктерді бір жүйеге жинау
күшейтілді, банктер саны 25 ... 15 ... ... ... ... көбейту және оның бақылайтын
қызметтерін ұлғайту мақсатында АҚШ осы ... ... ... ... яғни ... ... ... доллардың құнсыздануын өткізді.
Нәтижесінде, 1934 жылы ... ... ... құрамы 41% түсті.
Осы жерде Рузвельт қолданған ақша бірлігінің девальвация әдісі де ... ... ... ... ... және ... балансын
қиындатты. Ал алтынмен қамтамасыз етілмеген қағаз ақшаларды көптеп шығаруды
мүмкін деп ... ... ол ... ... ... ... ... доллардың алтынға қатынасы үлкен болған кезінде алтынды үлкен ... алу ... ... 1933 жылдың соңына таман 187,8 млн. доллар көлемінде
алтын сатып алды. Осы ... ... ... ... ... ... Сонымен
қатар алтын қор федералды қор банктерінен алынып, мемлекеттік қазынаға
берілді. Ал ... оның ... ... ... сертификаттар
берілді. 1934 жылдың басына таман “алтын қор туралы заң” қабылданды. Ол
бойынша 1971 ... ... ... ... алтын мен доллардың жаңа қатынасы
орнатылды, яғни бір унцияға 35 доллар.
Девальвацияның көмегімен табысты бөлісу ... ... ... өнеркәсіп
жағына табысты болып келді. Сонымен қатар несие жүйесіндегі жалпы кедейлену
жойылды, монополиялардың үкіметке қарызы азайды және ... ... ... Ал ұсақ ... мен салушылардың сенімін тудыру
үшін банк ... ... ... ... Осы салымдардың
мемлекеттік сақтандыру шарасы кедейлену мүмкіншілігін жойып, ... ... ... бағыттың” негізгі шаралары ұлттық өнеркәсіпті ... ... ... ... бөлінді. Сондықтан 1933 жылы ең қажетті заңдардың
бірі – ... ... ... ... ... ... (НИРА)
қабылданды. Оның өткізілуі үшін Ұлттық қалыпқа келтіру ... ... ... ... ... ... енді (сауда палатасынан бастап,
“Дженерал моторс”, “Стандарт ойл” фирмалары және т. б. ... ... ... және ... ... ... ... де болды.
Ұлттық қалыпқа келтіру әкімшілігінің басқарушысы болып генерал Хью ... Бұл ... ... көк ... ... ... егер кез
келген тауарда осындай эмблема ... онда ... ... ... ... ... ... келтіру туралы заң экономиканың осы саласына
мемлекеттік бақылау жүйесін енгізді. Оның 3 ... ... ... ... ... ... шаралар болды және оның ... ... ... ... ... ... кодексіне” жасалды.
Кәсіпорындар ассоциациясы бүкіл өнеркәсіпті 17 топқа бөлді. ... ... ... кодекс”тәрізді кодекс жасауға міндетті
болды. Кодекс ретінде кәсіпорын үшін өнім ... ... ... ... ... ... өнімді өткізу нарығын және бірыңғай баға
саясатын жасауға міндетті болды. Әр ... ... ... ... ... туралы талаптар айтылуға тиісті болды. Несие берілген кезде
кәсіподақ мүшесінің ... ... жол ... ол үшін ... ... мен ... ... уақыты анықталған болатын.
Президенттің кодексті ... етіп ... ол заң ... ... егер осы
заң антитрестік болса, онда осы заң тоқтатылған болады. Жалпы ... ... ... ... ... мен сауданың 99% қамтыған
746 кодексті бекітті.
Заңның екінші және ... ... ... салу мен ... ... анықталды. Онда осы қордың атқару қызметіне байланысты
орын тәртібі көрсетілді. Жұмыссыздарға ... ... ... ... үшін Қоғамдық жұмыс әкімшілігін құрды. Оны Ішкі істер министрі Г. ... ... ... ... 3,3 ... доллар бөлініп
отырды. Бұл сол кездегі естілмеген ақша көлемі ... ... ... ... ... да ... ... Ол үшін 18 – 25 ... ... үшін ... лагерлер құрылды. Оларды тегін тамақтандырды
және тегін ... мен ... ... етілді, оған қарамастан күніне ... ... етіп ... ... ... ... мыңға дейін жетті. Бұл жұмыстарды әскери күштің қордағы ... ... ... ... ... ... 1935 жылы лагерлер
саны екі есе көбейіп, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін 3 млн адам ... ... ... ... ... ағаш ... және
жолдарды қалпына келтірді. Ал Рузвельттің кеңесшісі
Г. ... ... ... ... ... әкімшілігі әр штатта
жұмыссыздарға көмек көрсету ... ... ... отырды. АҚШ үкіметі
ұйымдастырған қағамдық жұмыстар масштабы өте ... ... 1934 ... ... ... ... қағамдық жұмыстарға 5 млн. адам қатысты. Ал 20
млн. американдықтар жәрдемақы алды.
1933 жылы бос және ... ... ... ... ... ... ... Мұнда ГЭС-тің салынуы, орман өсіру және ... ... ... ... ... ... ететін өнеркәсіп
құруды көздеді. Бұл жұмыс 40 мың адамды ... ... ... ... орнату үшін жаңа инфраструктуралар құрылды: ... ... ... және т. ... өзі осы ... көп ... бөлді: “Ұлттық өнеркәсіптікті
қалпына келтіру туралы заң тарихқа Конгресс ... өте ... ... де ... ... ... бірі ... енді”.
“Ұлттық өнеркәсіптікті қалпына келтіру туралы заң” екі жыл ... Ол ... ... ... ... қарастырды.
Алғашында бұл заң ірі капитал мен ... ... ... үшін ... ... ... үшін антитрестік заңдылықтың
жойылуы, өз септігін тигізді. Осы кезде кәсіподақтар ... ... ... Ал енді ... бейбітшілікті” жүзеге асыру мақсатында
“әділетті бәсекелестік кодекстің” 7а бөлімшесі бойынша жұмысшылар арқасында
бәсекелестікті жоюды көздеді. Ол ... ... тек ... ... ... ... кәсіпорындармен де ұжымдық келісімдер ... ... Осы ... ... ... үкіметі жұмысшыларды көтерілістен
аластатты. Бірақ осындай жағдайда монополиялар өз мүддесі ... ... ... ... ... ... ... ал апталық жұмыс уақытын
максималды етіп көрсетіп, ... ... ... Осындай кодекстерді
енгізгеннен кейін, жалпы ... ... ... ... іске ... ірі монополиялар жағдайын жақсартты, өйткені
өнім шығару мен оларды ... ... ... ... отырды;
әлсіз компаниялар ойыннан шығып отырды. Сондықтан “Ұлттық өнеркәсіптікті
қалпына ... ... ... ... үшін картельдеудің күштеп
етілгенімен де, ... түрі ... ... қарастырамыз.
“Ұлттық өнеркәсіптікті қалпына келтіру туралы заңы” қабылданғаннан
кейін, алғашқы кезеңдерде американдық ірі ... ... ал 1934 ... ... ... ... өнімдері мен капиталды
артықшылықпен орталықтандыру саясатына наразы болып, олар осы заңды қайта
қарастыруды ... ... ... ... ... ... 1933 ... наурыз
– шілде айлар арасында өнеркәсіптік өнім шығару дәрежесі жоғарылады. Ал
“Жаңа бағыттың” ... ... ... ... үшін ... ... құрды. Сондықтан 1935 жылы Рузвельт осы заңның күшін ұзарту туралы
сұрақ қойғанда, ол көптеген әр түрлі ... ... ... ... ... осы ... ... алды және онда “мемлекеттік социализмді”
көрді. Ал ұсақ кәсіпорындардың ойынша, бұл заң ірі ... ... ... ... Нәтижесінде 1935 жылы осы
заңның жақтастары ... ... аз ... ... 1935 ... мамырда АҚШ-тың Жоғарғы соты бұл заңды конституциялық емес деп
жариялады, ... оған ... ... ... рөлі ... ... ... реттеу туралы заңды” АҚШ Конгресі 1933 жылы,
фермерлердің жаппай ереуілді ... ... ... Оны жүзеге
асыру үшін Ауыл шаруашылығын реттейтін әкімшілігі құрылды, басқаша атауы
ААА еді. Ауыл ... ... шығу үшін заң ... ауыл ... баға 1909-1914 жылдардағы деңгейге дейін көтерілуі керек еді.
Олардың ... ... ... ... және мал санын азайту. Әрбір егілмеген
гектар жер үшін фермерге компенсациялар мен премиялар ... ... ... ... ұн және ... өнімдері үшін ... ... ... ... ... енгізілуінің алдында
дәндерге деген бағалар оны жанармай ретінде ... ... ... штаттарда бидай мен жүгеріні көмір мен отынның орнына пайдаланды.
2. Фермерлік ... ... ... өтеу ... 1933 ... 12 ... ... Инфляцилық шаралар. Үкімет долларды девальвациялауға, күмісті
ремонетаризациялауға, 3 млрд. ... ... ... ... ... ... шығаруға құқық алды. Осының салдарынан 1933-1935
жылдар аралығында фермерлер 2 млрд. доллар ... ... ... ... шығынға ұшыраған фермалар аукциондардан сатылуы тоқтатылды.
Бұл заңның іске асырылуына байланысты мақтамен егілген 10 млн. ... ... ... ... егістің ¼ бөлігі жойылды. ААА-ның бір жыл
ішінде ... ... ... 23 млн. ірі қара мал мен 6,4 млн. бас ... ... малдың етін тыңайтқыштарға айналдырды. Өнім ... ... ... деп ... ... 1934 жылы ... ең ... пен шаңды борандар болып өтті, бұл өнімді айтарлықтай азайтты.
Осылай бағаларды сақтап ... ... туды және ауыл ... ... жақсартты, 1936 жылға таман фермерлердің табысы 50%-ға
арты. Несиелер арқылы көптеген ... ... ... ... ... ... фермалардың жалпы санының 10% (600 мың) шығынға
ұшырап, ... ... ... Ауыл ... ... ... шаралардың көбісі кішігірім фермерлік ... еді, ... және ... ... санын арттыруды
көздегендіктен ірі фермерлер егіс алқаптарын құнарсыз жерлерді жою ... ... оның ... ... ... ... ... пайда көре
алатын, ауыл шаруашылық машиналарды және тыңайтқыштарды сатып ала алатын.
Жеңілдіктері бар несиелерді сонымен қатар қарыздары жоқ, ... ... ала ... Ірі ауыл ... ... мен фермерлер
бағаларды көтеру ... ... ... ... Осыған орай жер
меншіктерінің концентрация процесі жеделдетілді.
1935 жылы «Жаңа ... ... ... бұрылыс байқалды. Бұған
өздерінің күрестері нәтижесінде жұмысшылар қол жеткізе ... ... 8 ... ... адам ереуілдерге қатысты. Таптық күрестің ... түрі ... ... еді, ол кезде жұмысшылардың бір бөлігі
зауыттарда қалатын, ал қалғандары тәулік бойы ... ... ... табысты болатын, кәсіпкерлердің әділетсіздігі әсіресе жақсы
сезілетін салаларда бірігуге ... ... ... әсер етті.
Жұмысшылар әлеуметтік сақтандырудың федералды жүйесін енгізуге ... ... 1936 жылы ... ... ... ... бірегей
Американың жұмысшылар Одағына айналды. Фермерлердің ... ... ... ... ... кең ауқымды қозғалыстарының нәтижесінде ... ... ... іске ... ... ... ... мен
фермерлердің қызығушылықтарына көбірек көңіл бөлуге мәжбүр болды. АҚШ-тың
жұмысшы табының маңызды жеңістернің қатарында ... ... ... ... ... ... заңын қабылдауы болып табылады. Бұл заңда
жұмысшылар өз құқықтарын кәсіподақтарға бірігу мен кәсіпкерлермен ұйымдық
келісімдерге ... ... ... ... алу ... ... ... ереуілдерге шығуға құқық берілді. Әкімшілік
кәсіподаққа қатысты болғаны үшін репрессияларды ... ... ... ... ішкі ... ... алмады. Соттар кәсіподақтардың
жұмысшылар қозғалыстары туралы заң бұзылған кезде ... ... ... қарастыруға мәжбүр болатын.
Вагнер заңының жүзеге асырылуынан бірнеше аптадан кейін қабылданған
әлеуметтік қамсыздандыру ... ... зор ... Ол кәрілік бойынша
зейнетақыны және жұмыссыздық жағдайында ... ... ... 65 ... бастап орнатылды; ауруларға және мүгедектерге көмек
көрсетілді. Зейнетақы ... ... мен ... ... ... қамсыздандырудың нормалары бүкіл мемлекет ... ... ... ... ... ... ... оның
мөлшері мен мерзімдері штаттардың заңдарымен анықталды. Алайда, бұл ... мен ... ... ... ... мен қызметкерлерге
таралды.
30 жылдардағы ... заңы ... ... бағыттың» іске
асырылуының екінші деңгейінде қоғамдық жұмыстардың мөлшері ... ... ... бұл ... 3,3 ... доллар бөлінсе, 1935
жылы 4,9, ал 1938 жылы тағы 5 млрд. доллар бөлінді. Г.Гопкинс ... ... ... іске ... әкімшілігі құрылды. 1936 жылдың басында
қоғамдық жұмыстармен 3,5 млн. адам айналысты.
1938 жылы “әділ жұмыс шарттары ... ... ... ол ... ... күші ретінде пайдалануға ... ... ... бар ... ... отақ нормалары орнатылды, оның
минималды және максималды дәрежелері бкітілді, жұмыс ... ең ... ... 44 ... болатын .
Бұл кезде үкімет тек ірі ... ғана ... ... қатар
табыстары төмен шаруашылықтарға да көмек ... ... өмір сүре ... ... ... ... алуға несиелер
алып отырды, кооперативтерге біріге алатын. Егіс алқаптарын ... ... де ... жүзеге асырылып жатса да, 30 жылдары өз ... ... мен шаң ... кері ... ... ... жер
құнарлылығын қайта қалпына келтіру кампаниясы өз бастамасын алды.
«Жаңа бағыттың» іске ... ... ... АҚШ ... ... ... бірі болып қалыптасты.
«Жаңа бағытқа» баға беру үшін оның ... ... ... ... сай ... ... ММК сатысына өтудің тенденцияларын көрсетінін еске алу
керек. Мемлекеттің белсенді реттеу рөлінің ... ... ... ... ... ... ... жылдам қарқынмен өсті.
Жұмысшылардың, фермерлердің, қаланың ұсақ буржуазиясының, негр халқының
саяси белсенділігі «Жаңа бағыт» ... іске ... ... ... ... халықтың түрлі тап өкілдерінің қызығушылықтарын
еске ала отырып, ... ... ... мәжбүр болды. Сонымен
қатар «Жаңа бағытты» социалистік жоспарлауға көшу деп ... ... жеке ... сол ... ... ... мекеме немесе банк мемлекет
қарамағына өтпеді.
«Жаңа бағыт» саясатының нәтижесінде АҚШ-та ірі буржуазияның позициялары
күшейді, бұл ... ... ... ... банк ... ... да байқалады. Банктер мен өндірістің ... ... ... ең ... ... ... ... капиталдың
алдыңғы қатарлы топтарына әсер етті.
«Жаңа бағытты» іске ... ... ... өтті деп айта ... ... ... қарсы заңның ескі тәсілдерін жақтаушы қаржы
монополиясының консервативтік таптың өкілдері ... еді. ... ... ... ... қарсы болатын. Экономикалық ... ... ... ... ... ... ... оның салдарынан НИРА, ААА
және Вагнер заңдары өз ... ... ... ... ... ... ... реттеуден бас тартуды ... ... ... ... азайтуды, жұмысшыларға қатысты қатаң бағытқа көшуді
талап етті.
Рузвельт саясатында ... даму ... ... ... ... ... ... дамудың
көрінісі байқалады. Оның саяси бағытының маңызды құралы болып мемлекеттік
бюджет қалыптасты, оның қаржысымен ... ... мен кең ... ... ... Бұл ... ... бірден келмеді,
бавстапқы кезде ол ғалым-экономист ... ... ... ... ... ... себебі сайлау
алдындағы бағдарламада ойластырылған бюджетке қол жеткізем деп уәде берген
болатын. 1935 жылы Рузвельт ашық түрде былай деп ... ... ... армиясы жойылмайынша бюджет тең болуы мүмкін емес».
Бұл кезеңде ... ... ... ... күштердің
одағы бірікті, соның салдарынан 1936 жылы Рузвельт жеңіске ... ... рет ... ... 1937 жылы ол ... ... инстанциясын, Жоғарғы сотты реформалауға кірісті, кейініректе ол ... және ... да ... заң ... ... ... 1938 жылы
Рузвельт «сорғышты үрлеу» жоспарын іске асыра бастады, ол ... ... ... ... ... өсуі ... ... Қоғамдық жұмыстар
мөлшері артты, жәрдемақылар алатын ... ... саны 21,3 ... ... ... өсе ... және 1939 жылы 2,2 млрд. долларға жетті.
Осыдан кейін АҚШ-тағы кейнстік теорияны ... саны ... ... ... нарығындағы жүргізген саясаты. Рузвельттің бағалы қағаздар нарығын
реттеуде қолданылған әкімшілік әдістерін қарастырғанда, оны бұл ... ... ... ... ... атап кету керек. Бұл
біріншіден 1933 жылы қабылданған бағалы ... ... ... тікелей
байланысты, ол өз кезегінде бұл жүйенің алғашқы өзекті мәселелерінің бірі
еді. Заңның негізгі міндеті қаржы нарығының ... ... ... ... және расталған ақпарат алу мүмкіншілігінің кепілдігіне жеткізетін
жағдай құру еді, ол ... ... мүше ... ... ... өз ... қабылдауы тиіс және кіріс енгізушілерді ... ... ... ... ... ... заңның дамуы барысында 1934 жылы бағалы қағаздардың айналымы жөнінде
заң қабылданды, өз ... оның ... ... ... мен ... ... ол өз қызметін 1934 жылдың 2 шілде күнінен бастады.
Комиссияға бағалы қағаздар нарығын реттеуде ... ... ... Бұл
құқықтардың қатарына – бағалы қағаздар шығаруды ... ... ... ... заң ... ... ... қағаздар қоғамға ұсынылудың
және сатылудың алдында, ... ... мен ... ... тіркелуі
қажет еді. Сонымен қатар, бағалы қағаздардың потенциалды сатып алушысы сол
бағалы қағаздарды шығарушы компанияның алдағы ... мен ... ... барлық қажетті ақпарат жинақталған құжатты алуға тиіс ... ... ... ... бұл ... ... салудың қаншалықты
дұрыс екенін бағалауға мүмкіншілік алатын. Бұл талапты айналып өте ... мен ... өте аз еді, ... ... олар ... қатаң қадағалады.
Бағалы қағаздар заңы бойынша АҚШ юрисдикциясындағы эмитенттердің
қолындағы бағалы қағаздар ғана ... ... ... ... ... ... ... басқа шетел эмитенттің бағалы қағазы да тіркеуге
алыну ... ... ... ... ... ... жөнінде ұсынып
отырған барлық негізгі ақпаратты толығыменен тексерілуін іске ... ... ... ... ... өзінің қалауы немесе қаламауын
білдіруге құқығы болмады. Алайда эмитентке арыз түскен жағдайда ... ... ... ... қажетті барлық ақпаратты ұсына алады.
Эмитенттің Комиссияға ұсынған құжаттарында көрсетілген ақпараттың шың
екендігіне Комиссияда бұл бағалы қағаздардың ... ғана ... ... ... қағаздар жөніндегі заң бойынша эмитенттің кіріс салушыларды
адасушылыққа апаратын ... ... жол ... және де ... ... ... сонымен қоса қылмыстық жауапкершілікке
де ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар жөнінде
толық емес ... ... емес ... алуы салдарынан зардап шеккен
жағдайда, сот тәртіптерін сақтай ... ... рас ... ... шығындарын өтеуді талап ете алады. Бұл жағдайда толық емес ... емес ... ... үшін ... ... ... оның директорлары мен жауапты қызметкерлері, бағалы
қағаздарды таратушы және сатушы мекемелер мен ... ... ... бағалы қағаздар жөніндегі заң АҚШ қаржы биржасында тіркелген
бағалы қағаздарға байланысты ақпараттың ашылуы принципінің іске асырылуын
қамтамасыз ... 1964 жылы бұл заң ... ... ... да ортақ
талаптардың таралуын ұсынған түзетулермен толықтырылды. Тіркеу Бағалы
қағаздар мен биржа комиссиясында ... ол ... ... осы ... байланысты өз функцияларын іске асырады.
1935 жылы Жаңа бағыт кезеңінде сонымен ... ... ... ... ... ... заң
қабылданды. Ол көмекші мекемелер арқылы электр тогімен қамсыздандыруды,
сонымен қатар табиғи және өндірістік ... ... ... іске ... ... қызметін реттейтін. Қазіргі кезде АҚШ-та осындай
12 холдинг-компаниялары жұмыс істейді. Заң бойынша олардың ... ... мен ... ... комиссияда тіркелу керек, және оған
белгіленген мерзімде өз ... ... ... ... ... ... Комиссия келесі құқықтарға ие ... ... ... ... ... жеке ... сатып алу, басқа компаниялармен
одақ құру, акцияларды шығару және сату ... ... ... ... мемлекеттік холдинг-компаниялар жөніндегі заң бойынша бағалы
қағаздар мен биржалар жөніндегі Конгресс пен ... ... және ... ... ... ... зерттеуге
міндетті еді. Бұл ... ... ... ... ... зерттеулер
жүргізілді, олардың негізінде 1940 жылы ... ... ... ... ... ... заң ... 1940 жылы
қабылданған инвестициялық кеңес берушілер жөніндегі заң бойынша ... ... ... ... ... ... ... көрсеткені үшін
төлемақылар алатын адамдар немесе фирмалар Бағалы қағаздар мен биржа
жөніндегі Комисиияда ... ... ... және кіріс енгізушілердің
құқықтарын қорғауға бағытталған заң нормаларын сақтауға тиіс еді.
1939 жылы қабылданған акциялар ... мен оны ... ... ... ... заң ... қағаздар нарығын реттеудегі
келесі қадам болатын. Бұл заң келісім ... ... 7 млн. ... және ... ... ... ұсынылатын бағалы қағаздарға таралады.
Кейде осы қағаздар бағалы ... ... ... ... ... да, ... ... да мүмкін, бұл сол келісімдер жөніндегі заңдағы кейбір
ерекше тұжырымдарға сай келмеген ... ... ... ... 1984 жылы ... ... атап өтуге болады, ол
бойынша ... ... оған жете ... ... өзара пайда табу
мақсатында қолданған жағдайда жауапкершілікке тартылады. Бұл заң ... ... ... ... ... ... пайдаланғаннан зардап
шектірген шығынның сомасынан үш есе көп болу ... еді. Бұл заң 1934 ... ... ... ... заңды одан әрі ... ол ... ... мен ... ... ... қатар қандай
да болмасын түрдегі тіркелген ... ... ... ... ... ... мен биржалар жөніндегі Комиссияға және олардың акциялары
орналасуы мүмкін ... ... ... акцияға иелікті растайтын
анықтам реттеу ісі АҚШ-тың бағалы қағаздар нарығында ... ... ... алып ... ол келесі кезеңде қабылданған және қаржы
нарығының белгілі бір бөлігін реттеуге арналған ... ... ... ... қатар заң шығару процесі қаржы ... ... ... ... Біз қарастырған Жаңа бағыт бағдарламасының
негізі, оның АҚШ ... ... ... орны ... және бұл
бағдарламаны құрастыру мен іске асырудағы ... ... өте ... ... ... ... ол басқа елдермен зерттелуіне лайықты
екені анық. Ол ... шығу және ... ... ... жету үшін
мемлекеттің реттеу әдістері қаншалықты пайдалы екендігін ... ... қоса бұл ... қаржы нарығында кәсіптік қызмет көрсететін
субьектілерді ... ... деп ... бұл тарауда АҚШ-тың экономикалық дағдарысқа дейінгі және
дағдарыс кезіндегі жағдайы ... ... ... ... ... түсінік
берілген. Экономикасы гүлденіп тұрған АҚШ-тың бір сәтте әлемдік дағдарыстың
астында қалуы және бұл жағдаймен күресу ... ... ... оның ... «Жаңа бағыт» саясаты толығымен анық жазылған.
Сонымен ... ... ... ... ... әртүрлі заңдар
тізбегіне де шолу жасалынған. Осы заңдардың жалпы халыққа тигізген пайдасы
мен олардың ... ... алып ... осы ... ... ТАРАУ АҚШ-тың СЫРТҚЫ САЯСАТЫ
2.1 Екінші дүниежүзілік соғыстың басталуы
Гитлердің Чехословакияны және Италияның Албанияны ... ... ... ... мен ... ... сұранысында аталатын 31 елге 10
жылдың ішінде шабуыл жасамайтындарына ... ... ... ... өз ... алу және антикеңестік саясаттың қаруына айналдыру
талпыныстары бекер еді.
Осындай, әскери ... ... ... ішкі ... реакциялық
элементтердің белсенді іске қосылуы жағдайында ... ... ... ... уәде ... Ол ... ... болашағы анықталатын
кезде референдум түрінде өткізгісі келді.
Бұл кезде ... ... ... ... ... жаулап алып,
Францияға кірген болатын. Соғыстан алшақтанып, Гитлермен келісімге отырып,
екі жаққа да пайдалы, кең ... ... ... үшін көп ... ... ... ... жақсы түсініп, сезе білген
Рузвельт сайлаушыларға ұлттық бірлікті басты ... ... ... керек деген пікірді алға салды.
Президенттің жоспары алыстағы болашаққа көзделген ... және ... ... ... мобилизация кезінде іске асыруға бағытталатын,
соғысқа қатысу мүмкіншілігі де қарастырылатын. Алайда, ол ... ... ... ... ұсынған, радикализмді жақтаған реакциондық
авторлардың айтқандарына құлақ ... ... ... ... ... ... бұл өз кезінде Рузвельттің ... ... ... ... ... ... белгісі еді.
Президент сайлауы көрсеткендей көпшілік әлі де болса «жаңа ... ... ... ... ... ... табы мен
кедейлер Рузвельтті барынша жақтады. ... ... ары ... және дами ... ... Сайлау нәтижелері «алшақтанушылардың»,
агрессорға қарсы тұра алатын тенденцияның жалғасуымен келіспеген нацистік
топтардың жеңілгендерін көрсетті [13].
1940 жылға ... ... ... ... заң ... ... және ... тимейді деген жалған пікір болатын, алайда Франция құлағаннан кейін
шетте қалмайтыны анық еді. ... ... ... ... ... ... бас тартады және бейтараптық туралы заңды жояды.
1940 ... 10 ... күні ... өзі ... ... ... пайда табу зұлым есептеулерінен бас тартуды сұрады, бұл ... ... ... ... ... ... ... Біріншісі
Францияға ұшақтарды сату еді. Бүкіл 1940 жыл бойы Рузвельт соғысқа қатысу
мәселесі төңірегінде сөз ... бас ... тек қана ... ... ойды ... ... 50 ескі ... мен торпедолық катерлер
берілді. «Алшақтанушылардың» мықты позициялары және нацифистік көңілдің кең
таралуы Рузвельттің қалауларына қайшы ... 1940 ... 9 ... Черчилльдің Англияның жағдайы нашар екенін баяндайтын жалынды сөздері
және көмек сұрайтын жолдауы жетті [14].
Англияға қарыз беру ... ... беру ... ... ... ленд-лиз туралы заң қабылданды. Алайда, айтарлықтай көмек
көрсетілмеді. Бәрі соғысқа Кеңес ... ... ... АҚШ пен КСРО
арасындағы қатынастар бұл кезде айтарлықтай нашар ... ... ... ... АҚШ ... жақындасу үшін ешнәрсе
істемеді. Агрессияға қарсы тұратын бірлестікті құруға бағытталған ... ... ... 1940 ... соңы мен 1941 ... ... мен ... КСРО талай рет сұраған жақын қарым-қатынас орнатуға
бағытталған талпыныстар жаңартылды. Алайда, бұл ... ... ... бұған конгресстегі антикеңестік блоктың күшті қысымы
себеп ... ... ... ... ... кейін бірін басынан кешірді
(Криттен ... ... ... ... ... кемелерден үлкен зардап
шекті, Англияның азық-түлікпен және қару-жарақпен қамтамасыздандырылуы
қиынға ... ... ... әскери-теңіз флотына транспортты шығарып
салуға тыйым салды.
Кеңес Одағына 1941 жылы 21 маусымда жасалған шабуыл АҚШ ... ... ... ... ... ... бастау қаупінен
құтылғандығының белгісі еді. Кеңес Одағының жеңілісі қоғамның ... ... ... ... аса зор ... еді. Тафт пен Труман
сияқты сенаторлар америка ... үшін ... ... ... жаулауынан гөрі қауіптірек болатынын айтты.
Президент өз жолдауын тек қана 24 маусым күні халық назарына ... ... ... болған. «Біз Ресейге қолымыздан келгенімізше көмек көрсетеміз»,
бұл көмектің ... ... ... және ... ... ... қаншалықты екенін айтпады.
Жағдайды анықтау және КСРО-ның басқарушыларымен ... ... ... Мәскеуге өзінің жеке өкілін Гопкинсті жіберді. 30 және ... ... ... пен ... кездесулері болып өтті. 12 тамыз күні
Арджентей бухтасында ... ... пен ... кездесуі
өтті, онда не АҚШ, не Англия Қызыл Армияға көмек көрсетуге дайын ... ... ... ... ... ... әлі ... АҚШ-тың соғысқа қатысуын қаламайтынын ... ... ... туралы және соғыстан кейінгі құрылымның принциптері жайлы
декларациясы – ... ... қол ... ... пен ... ... жеткізу арқылы көмек көрсетуге дайын екенін
жариялады.
1941 ... 30 ... ... ... ... деген кезде Рузвельт
Мәскеуге КСРО-ға бір миллиард көлеміндегі пайызсыз қарыз беруге ... ... 1941 жылы ... Рузвельтке жолдаған ... АҚШ ... ... ... ... жалғастыратын
болса, 1942 жылы соғысқа Англия қатыса алады деген кепілдік бере алмаймын
деген болатын.
1941 ... 11 ... ... ... ... ... мен
американдық «Гриер» атты эсминец арасындағы ... орын ... ... «біз (АҚШ) өзіміздің қорғанысымызға аса маңызды деп санайтын
территориясында» АҚШ ... ... ... ... мен ... итальян және герман кемелерін еш алдын
ала хабарлаусыз-ақ шабуылдауға бұйрық алды, ал ең ... олар ... ... қамсыздандыруға құқық алды. Нәтижесінде, бұл бұйрық
әскери-теңіз флоттың Атлантикадағы Германияға ... ... ... ... ... ... түрлі таптарында Кеңес Одағымен әскери қарым-қатынас орнатуға
жақсы көз қарас қалыптасты.
1941 ... 7 ... күні ... ... ... аралдарындағы
Перл-Харбор атты американдық әскери-теңіз ... ... ... ... АҚШ ... ... елге айналды, сонымен қатар оның
жауларының саны бірден үш еселенді: 1941 жылдың 11 ... күні ... ... Америка Құрама Штаттарына соғыс жариялады. Рузвельттің бірнеше
жылдар бойы болдырмауға келмейтін Жапониямен соғысты шеттетуге бағытталған
талпыныстары еш нәтиже ... ол ... ... ... де қайшылықтарды
шешуді көздеген болатын. Агрессормен «бейбіт жолмен» ... ... да іске ... ... Халықтың көпшілігі Қызыл ... ... ... деген талптар қойды, бұл өз кезегінде Рузвельттің
сыртқы саясатына тікелей әсерін тигізбей қоймады. Одақтастық ... ... ... ... ... ... бір шешімге келе
алмады. Еуропадағы екінші ... ... ... ... ... ... оның ... және АҚШ-тың басқарушы құрылымының көпшілігі еді. ... ... ... ... ... ... өткізуді талап еткен
американдық халықтың ... ... ... ... ... ашуға
біраз болса да ... бола ... сол үшін 1942 ... сәуірінде
Черчилльмен келісім жүргізу үшін Гопкинс пен Маршаллды жіберді. Бірақ
Лондонда ешқандай жақтаушылық ... ... ... бұл ... төңірегінде
шешімдерді қабылдауға Молотовты шақырды, және оған Еуропадағы екінші ... ... 1942 жылы ... деп уәде ... ... ... бәрі
жалған болатын, ешкім келісімнің шарттарын орындауға шынайы ... ... және ... таптардың өкілдері,
«англосаксондықтар дүниені билеу ... ... ... ... ... деген қатынасы өте жұмсақ және қайырымды деп санады.
Бұл Рузвельттің ... ... және ... ... ... пен ... үкіметтері өзінің міндеттерін орындаудан бас тартты ... ... ... ... ... ... ... ашуға келісті,
алайда, бұл негізгі әскери қақтығыстар болып жатқан аймаққа ... ... ... бұл ... мен ... Таяу ... және Жерорта теңізі
аймағындағы ... ... сай ... ... кейбір
күштер Қызыл Армияның сәттілігі артқан сайын ... ... ... ... ... ... мүмкін және «батыс
цивилизациялардың аман ... ... және ... ... ... ... және екі ... да пайдалы деп санады. Алайда, Рузвельт қалың
бұқараның фашизммен ешбір жеңілдіксіз қарсыласуға ... ... ... ... ... ... ... жатқан қысымына қарсы
тұруға тырысты. Бұл мақсатты Касабланкадағы конференция да қолдады, онда ол
1943 жылдың ... ... ... ... атты ... ... Келесі бірнеше халыққа деген жолдамасында Рузвельт
Ұлттар Бірлестігіне бөлініс ... ... ... бас ... оны «орыс мәселесінде» қатаң бағытты ұстануға талап еткен,
реакцияның ... ... ғана ... ... ... екі ел ... және мықты қарым-қатынас орнату үшін Кеңес басшылығымен бірге барлық
керекті ... ... бел ... жылы ... қатынастарында үлкен қайшылықтар пайда болды,
олардың негізгі себептері екінші ... ... ... ... ... АҚШ-тың әскери жүктерді солтүстік бағытпен жеткізуден бас тартуы, ленд-
лиз жоспарын іске ... ... ... және ... мен АҚШ-тың КСРО-ның
қатысуынсыз-ақ және ... ... ... ... ... ... шешуі болды. Бұл қатынастардың нашарлауы Вашингтонда ... ... ... ... алды, басқалар қауіптенді. Рузвельт
уайымдады. Ол ... өзі ... ... ... ... фашизмді жену
үшін ынтымақтастыққа деген саяси көзқарасын ауыстырды. 1942 жылдың ... ... ... екіжақты кездесу туралы ұсынысын жолдады.
Одақтастықтың түсінуінде Кеңес Одағының позициясы өзгеше ... ... - ... ... ... ... ... негізінде одақаралық
қатынастарды сақтау және тереңдету болды. Кездесу туралы қызу пікір ... ... ... ... ... ... мен ... екінші
майданның ашылу мерзімін тағы да 1944 жылдың көктеміне дейін ұзартты.
1943 жылдың күзіне қарай АҚШ-тың жоғарғы әскери ... ... ... ... және нацистерді жою ісін өзі-ақ ... ... ... көздері жетті. Екінші майданның Черчилль ұсынған Жерорта теңіздік
нұсқасы көптеген ... ... ... ... ... ... Рузвельт «Берлинге орыстардан бұрын жету керек» деген мақсат
қойды. Екі көсем екінші ... ... ... ... ... ... бұзатынын жақсы түсінетін. Сталинградтан кейін
Черчилль көздеген Кеңес Одағын қатыстырмайтын қандай да болмасын ... емес ... ... ... негізгі жетістігі Еуропада
екінші ... ... ... ... 1944 ... 1 мамырына
тағайындалғаны еді ... ... ... ... ... ... ғана ... қол қойды.
Черчилльдің антикеңестік бағытта әрдайым және қауіпті болып бара жатқан
зарлауына, КСРО-мен ынтымақтасты ... ... ... қарамастан Рузвельт «АҚШ пен КСРО арасындағы достық қарым-
қатынастарды ... және ... ... ... ... ... ... сенді.
1943 жылдың 28 қарашасынан 1 желтоқсанына дейін ... ... ... мәселе екінші майдан еді. Кеңес ... ... ... арқасында конференция ортақ шешімге келді (ал конференцияға
дейін Черчилль мен ... ... бұл ... ... әлі де ... шешілмеген болатын). Декларацияда мемлекет
басшылары «соғыс кезінде де, соғыстан кейінгі бейбіт уақытта да ... ... ... келісімге келетіндерін жариялады [16].
2.2 Соғыстан кейінгі бейбіт реттеу жоспарлары
1943 жылы Сталинград пен Курсктан ... ... ... ... ... қоныстана бастады. Рузвельт одан да ... ... ... екенін және соғыстан кейінгі бейбітшілік ... ... ... ... ... ... ... қарастыру
мәселесін іске асыру керек еді, оның негізі мемлекеттердің түрлі әлеуметтік
жүйелермен ынтымақтастығы еді, олардың заңды ... еске ... ... ... төңірегінде бейбіт түрде шешу қажет. Америка
қоғамы соғыстан ... ... ... жақсы қарым-қатынас сақтап қалуды
көздеді. Рузвельт алғаш рет, Черчилльдің ... 1943 ... ... ... ... ... кейін бейбітшілікті сақтау үшін жауапты
болған төрт державадан (АҚШ, ... ... ... халықаралық ұйымды
құрудың жоспарының декларациясымен халық алдында сөз сөйледі.
Онжылдық дағдарыстан кейін соғыс кезінде экономикалық дамудың ... ... ... ... ... ... барлық салалары толық
қуатпен жұмыс істеді, жұмыссыздық жойылды, ауыл ... ... ... әскери экономиканы» істе ұстап тұру үшін бизнес пен ... ... ... ... бұл ... гүлденудің мүмкіншілдігін
сақтап қалу идеясы туды. Бұл әскери топтардың бүкіл дүниежүзінде полициялық
функцияларды жүзеге асыру мақсаттарына ... ... ... 1943
жылдың өзінде әскери-теңіз министрінің ... ... ... ... орнату үшін әскери қуатты арттыруға шақырған болатын:
«Қазіргі кезде ... ... зор күш бар және де ... біздің мақсатымыз
оны сақтап қалу». ... ... ... және ... туралы
жоспарларға осындай ... ... ... ... ... дүниежүзіндегі қызығушылықтарын еске ала ... ... ... ... ... ... ... сөзде өз көрінісін табады: «әскери және экономикалық дайындық».
Әскери өндірісті және ... ... ... ... ... түрде болатыны айтылды. Соғыстан кейінгі жылдары жұмыссыздықтың
болжамалы ... ... ... (12-16 ... ... ... ... жаңа 1929 жыл көрініс табуы мүмкін деп ... ... ... депрессиядан және жұмыссыздықтан ... жол ... да, оны ... ... ... ... деп ... өрлеумен қатар орын алған әлеуметтік-таптық ... ... ... ... ... алған қоғамның
эрозиясына әкелмей қоя алмады.
Кәсіподақ көсемдерінің басым көпшілігі соғыстан ... ... ... ... КСРО мен ... ... ынтымақтастығының
мүмкіншіліктеріне кәміл сенетін. Соғысты тезірек ... ... ... ... бейбітшілікті орнатуды жақтайтын, бұл Рузвельттің
Касабланкада жариялаған бағытына тікелей қарама-қайшы келетін. ... ... ... жеңілдіксіз мойынсыну» концепциясына қайшы
қойылатын. Америка осындай ... 1944 ... ... ... ... жылы әскери қимылдардың театрында шешуші қақтығыстар кезінде өткен
сайлау кампаниясы президентке сөзсіз ауыр тиді. Төртінші ... ... ... ... ... шығу үшін қалың бұқараны қызықтыратын жаңа
идеяларды ұсыну керек болатын. Президент реформалар заманын ... ... ... ... ... 1944 ... 11 ... президент конгресске деген жолдауында
экономикалық қалпына келтіруге бағытталған бірнеше жұмыстар тізімін ұсынды,
бұл салықтар жөнінде, бағаларды бақылауға арналған заң және т. б. ... ... ... ... ... ... арналған болатын, онда
«жағдайға, нәсілдік және діни ... ... ... үшін ... ... және ... жету ... пікірі бойынша бұл базиске келесі құқықтар кірді: пайдалы еңбек
етуге, тамақтану үшін ақша ... ... ... ... ... ... ... әрбір кәсіпкердің монополия диктатымен шектелмеген
коммерциялық қызметімен айналысуға, «дұрыс» үй үшін, білім алу, медициналық
жәрдем алу, кәрілікте ... ... ... ... ... т.б.
Құқықтар туралы екінші билль алыс болашақтағы мақсаттардың ... ... ... ... әрине әлеуметтік жаңарудың кең
ауқымды ... туы ... ... бұны ... сезген реакция оны
«қауіпті химера» деп атады. Президент ... ... үшін ... ... ... орналасқан деп, отқа май құяды. «Егер де реакция жеңетін ... ... ... ... еді: біз ... тыс ... алаңдарында жауды
женген болсақ та, ішінде ... ... ... ... ... аяқталуы және жаңа мәселелер. 1944 ... 6 ... ... ... әскерлердің қоныстануы ... ... ... ... ... тап ... белсенділігінің
артуына әкелді, олар гитлерліктермен «дүниежүзілік коммунизмге» қарсы ортақ
күрес жүргізу үшін біріге алатын.
Екінші Квебек ... (11-16 ... 1944 жыл) ... бөлінуін қалайтын күштерге арналған жеңілдік сияқты көрінетін.
Квебекте қабылданған барлық саяси мәселелер жөнінде шешімдер ... ... ... ... алған емес. Сонымен ... 1944 ... ... ... ... ... мен Рузвельттің кездесуінің тарихи
жазбасы бойынша атом қаруының болашағын қарастыруды және ... ... ... ... ... ... да құпияны сақтау керек деп шешілді.
Американдық тарихшы Кимбел пікірі бойынша бүкіл конференция (Квебек)
және оның ... ... ... ... ... ... билік орнату идеалогиясына сай келеді. Дәл осы идея АҚШ-тағы
«саяси жылдың» «коммунистік қауіппен» күрес ... ... ... ... ... ... әскери қарсылас деп қарастыруға шақыратын
әкімшіліктің сөздері күшее берді. Рузвельттің төрт ... ... АҚШ, ... ... ... ... ... сақтау үшін
ынтымақтастықты көздеген жоспарларын либералды топтар сынға алуды күшейтті.
Антирузвельттік күштердің бұқара ... ... ... ... ... ... ... бастады: Германия келешектегі саяси комбинацияларда
Кеңес Одағына қарсы күш ретінде қызмет көрсетуге арналған одақтасқа ... ... осы ... ... ... ... жиырмасыншы жылдарға
апаратынын жақсы түсінетін. Өзінің мақсаты ретінде ... ... ... ... бас тарту кампаниясының іске ... ... ... ... келетін болсақ, онымен «жұмсақ қарым-
қатынас орнатуға» шақырған көзқарастар президентке КСРО-мен ... ... ... ... бірнеше қадам жасатқызды. Рузвельт АҚШ басқа
державалармен бірге Германияны жаулап алуды көздейтінін жариялады, себебі
олар 1918 ... ... ... ... ... ... ... басталуға жақын еді. ... ... ... ... ... ... ... президенттің жеке басының даңқы оның қарсыласы республикандық
Дьюиден жоғары болды.
Сайлаушылардың көңілдерін өзгерту ... ... ... ... ... тәсіліне жүгінді: ұлттың назарын ең маңыздыға көңіл бөлу,
дүниежүзілік дамудың өзгерістері орын алған кезде соғыс ... ... ... еске ала ... ... ... күтпеген шешімдерді қабылдау,
ескі догмалардан бет бұру еді. Президенттің пікірі ... ... ... қате ... 1918 ... ... барлық халықаралық қауіпсіздікте
қызығушылық танытушы елдердің одақ құрудан бас тартуы қате еді. ... ... ... жаңа ... ... ... ... құру міндетті түрде керек болатын. Бұның бәрі бүкіл дүниежүзіне
маңызды болған американ-кеңестік қатынастардың ... ... ... ... ... ... ... Соғыстың шешуші кезенінде пайда болған мәселелерді
талқылауды жоғарыда өткізудің ұсынысы Рузвельттің 1944 жылдың 19 шілде күні
Сталинге деген ... өз ... ... жылы ... ... ... Англия мен АҚШ-тың
агенттерімен ... ... ... ... мақсаты американ-кеңес
қатынастарының нығаюына қарсы тұру және сепараттық келісімге келуді мүмкін
ету. 1944 жылдың 20 шілде күні ... ... ... ... және оның
қарамағындағылардың кейбіреулері демократиялық идеалогияны ... ... ... ие ... ... ... ... фон
Штауфенберг) АҚШ-тың әскери басшыларының ... ... ... ... ... ... ... олар өз
кезегінде Кеңес Одағымен ... ... және ... тоқтатын батыс одақтастарымен сепараттық бейбітшілкті
орнатуға мүдделі еді.
Кеңес-американдық қатынастардың ... ... ... ... ... ... дипломатиясы ықпал етті.
Әрқашан Кеңес Одағын ... ... ... қарастыратын
консервативті баспа орындары мен конгресстің оң қанаты Ақ үйге ... ... ... 1944 ... ... ... жақындауына байланысты
сыртқы саясатты қайта қарастыру кампаниясы өз ... ... ... ... өзінің Сталинге деген жолдауында Рузвельт жоғарғы
деңгейдегі кездесуді ... ... деп ... ... ... саясатындағы
1933 жылы қайта қалпына келтірілгеннен кейін және соғыс жылдарында дамыған
КСРО-мен қатынастарда жақсы ... ... ... болатын.
Кеңес әскерінің өсіп келе жатқан шабуылдаушы қуатын, одан кейін олардың
жеңіске деген шешуші үлесін халықаралық ... кең ... ... ... халықтың көпшілігінің мықты бейбітшілікке талпынған
көңілдерін сезіп, Рузвельт ақырындап және іштегі ... ... ... ... ... ... ... халықаралық қатынастарды орнату керек екенін түсінді.
Рузвельттің реализмі «Халықаралық қауіпсіздік ұйымын» құруға бағытталған
конференцияның нәтижелеріне жақсы әсер етті, ол 1944 жылдың ... ... ... ... және онда ұлы ... ... өз дәлелдеуін тапты.
Екі жүзді болғанымен қатар, Рузвельт соғыстан кейінгі бейбітшіліктегі
басшылық идеясымен ... ... ... ... ... ол КСРО мен ... қатынастар мықты негіздерде тұрақтану керек ... ... ал оны ... ... ... үшін алдыңғы уақыттағы және
ұзақ ... ... кері әсер ... де ... ... ... ... Крым конференциясындағы шешімдердің контурлары әрдайым өзгеріп
отыратын жағдайларға ... ... - ... ... ... моральдық. Бұл анализде Кеңес Одағының бар болуы және ... ... ... ... ... ие ... Крым
конференциясына Ақ үйдің дайындалуындағы асығыстық жайлы немесе ... ... ... ... ... президенттің «интеллектуалды
әлсіздігі» жайлы әңгіме болмады, бұны сол жерде қабылданған шешімдеріді
тексергендер растайды. Рузвельт ... ... ... ... ... ... ... қиыншылықтар» дегенді жатқызды,
оның пікірінше ол он ... ... ... дейін түсіп кетті,
соғыстың соңына таман жағдайды толығыменен түсіне ... деп ... ...... Крым ... рузвельт
линиясын ұстанушылар түсінді, соғыстың ... ... жол ... ... бейбіт реттеу мәселесінің мықты негізін қалау үшін бірінші
кезекте кеңес-американ қатынастарын жалғастыру және дамыту керек еді [18].
Крым ... үш ... ... қол жеткізілген болатын – бұл
конференцияның бұндай түріне өте ... ... ... ... ... ... соғыстан кейінгі бейбіт реттеу және
Біріккен Ұлттар ... құру еді, ... ... ... ... ... Қиыр Шығыстағы соғыс 2-3 жылға созылуы мүмкін еді және үлкен
адами және ... ... ... ... ... ... соңғы сөз сөйлеуі 1945 жылдың 1 наурызынды
болды. Бұл Крым конференциясы бойынша есеп беру және ... ... ... жөнінде ойлары болатын. Бұл жолдауы ... ... ... бойы ... ... ... ... алмай
халықаралық қақтығыстарды әскери-блоктік саясат арқылы күшке жүгіну түрінде
шешу тәсіліне қарсы қолданылған ескерпесі болды. «Біз құрып ... ... ... ... орыс ... франццуз, не қытайлардікі бола
алмайды. Ол үлкен немесе кіші елдердің ... бола ... Ол ... ... ... ... дүние болу керек. Крым конференциясы
біржақты қимылдарды, шектелген блоктарды, ... ету ... ... және сол сияқты, әрдайым сәтсіз қолданылып жүрген тәсілдерді жоюға
бағыттылған. Біз оның орнына дүниежүзілік ұйымды ... ... ... ... бейбітшілікті сүйгіш елдерді біріктіреді». «Бәріне»
әділетті дүниені орнату идеясы Рузвельтте ... ... ... ... ... ... ... Басқа елдердің лезде экономикалық
құлдырауы кезінде АҚШ әлеуметтік-экономикалық дамудың үлгісі болу ... ... ... тәуелділікті де білдірді. Бұның бәрін АҚШ-тың көптеген
әскери базалары, қаржылық және сауда экспансиясы іске асыруы ... ... ... ... қарай атомдық «Манхеттен жоспары» зұлымдық
көрінісін ала бастады. 1944 ... ... ... ... ... ... ... мынадай идея туды: одақтастар арасында сенімділікті сақтау
үшін Кеңес Одағын атом бомбаларын құру ... ... ... ... ол 1944 ... 19 ... күні Гайд-паркте
Рузвельт пен Черчилльдің қол қоюымен бекітілді. Рузвельт ... ... ... ... болатын, ол атом қаруын халықаралық ... ... ... ... ... ... мен ... рухы» әрдайым
сынға алынды.
Жалпы бұл тарауда АҚШ-тың II-ші ... ... ... ... ... қандай шешімдерге келгені баяндалады. Бұл ... ... ... ... ... қадамдардың бірі
болды. Елдің өнеркәсіптік ... ... ... жағдайы өзгерді,яғни одан әрі дамыды. Жаңа пайдалы ресурстарға
бай зауодтар ашылды. Бір сөзбен айтқанда,бұл соғыс зардаптардан гөрі ... ... ... ... қорытынды бөлімінде I дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-тың
саясаты өзге елдерге қарағанда ... ... ... ... біз ... ... ... жағдайы нашар мемлекеттерге азық-түлік ... ... ... ... ... ... мемлекттер АҚШ-қа тәуелді болып қалады,әсіресе
экономика жағынан алғанда.
Осы ... ... ... ... жан-жақты саясаты даму
жолында болды.Вена конференциясындағы жеңіліске қарамастан, ... ... ... ... оның ... державалардың
ішіндегі ең ірі, өз саясаты жүргізе білетін мемлекет екендігіне ... ... оның ... АҚШ ... ... ... болып табылады.Кейін әлемдік экономикалық дағдарыс
кезінде гүлденіп тұрған АҚШ-тың экономикасы бір ... ... ... ... ішкі ... және сыртқы ... ... ... ... көрсеттім.Оның ішінде жоғырыда
аталып өткендей «Жаңа бағыттың» реформалары қандай пайдалы ... ... айта кету жөн ... ... ... ... өнеркәсіптікті қалпына ... ... ... реттеу туралы заңды, әділ жұмыс шарттары туралы заң.Осының
нәтижесінде АҚШ экономикалық даму ... ... ... орынға
шығады.Алайда,оның сыртқы саясатта ұстанған бағыты көптеген елдерде
өзінің кері ... ... ... ... ... ... кейбір өзгешіліктерді бірден байқауға болатын,осының
салдарынан АҚШ неғұрлым қатаң сыртқы саясат ... ... ... рөлі ... ... ары ... үдетпес үшін АҚШ
жаңа бағытты қолдану арқылы өзінің сыртқы саясатындағы қателіктерді
шешуге ... ... ... ... ... АҚШ айтарлықтай әскери
немесе басқа да қаржы шығын көтермеді.Сондықтан оның ... ... ... ... қарызын қайтарып алу арқылы барынша
жақсарды.Осыны ескере отырып АҚШ-тың ... ... ... ... ... ... ... кездегі АҚШ сыртқы саясатындағы зор үлес ... ... атап өту ... өз ... ең ... да, ... саяси
қайраткерлердің бірі болып табылады.Бұның барлығы қосыла келе жалпы АҚШ-
тың сол ... қол ... ... ... ... табылады.
Сонымен қатар АҚШ «Жаңа бағыт» нәтижесінде және ІI ... ... ... ... ... экономика жағынан
бірінші орынға иеленеді және ғаламдық гегемонға айналады,және ең күшті
кредитор ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1.Никитин В.А «Борьба внутрии протестанских церквей США и развитие
ультраправого ... ... ... ... ... Т.1-4.М.,1937,Т.4-151 б.
3.Ленин В.И Полн .Сборн.Соч.Т.41-224 с
4.Тимошина Т.М.Эконимическая история зарубежных стран.-Мн.: М.
государственный институт международных отношений.-2000г..-500 с.
5.Александров В.В ... ... ... ... и ... ... М. : М.
6.Тимошина Т.М Экономическая история зарубежных стран.- Мн.: ... ... ... ... с.
7.Мальков В.Л.,Наджафов Д.Г.Америка на перепутье (1929-1938).
Очерк социально-политической истории «нового курса».М.,1967
8.Галкова Т.В Социально-экономическая политика ... на ... ... «нового курса»(1937-1939).Дисс.на
соискание ученой степени канд.ист.наук.М.,1986.
9.Р.Хофшдадтер «Эпоха реформ» Пер.с.англ. М.,1987
10.Мальков В.Л. ... ... ... движение и социальная
политика.М.,1973
11.Р. Хофшдадтер «Эпоха реформ» Пер.с.англ. М.,1987
12. Мальков В.Л. «Новый курс»в США.Социальные движение и ... ... ... ... ... ... ... «Очерк политической истории Америки. »Пер.с англ.Изд.
2-е.М.,1955;
15.Яковлев.Н,Н.Франклин Рузвельт-Человек и политик.Новое прочтение.-
М.:Изд. ... ... ... ... ... ... Рузвельта.Свердловск,1990.
17. У.Фостер «Очерк политической истории Америки. »Пер.с англ.Изд.
2-е.М.,1955;
18.Франклин Делано Рузвельт. //www.hrono.ru
19.Г.М.Андреева «От Рузвельта до ... ... ... a Planned ... ... to Nixon.N.Y.,1976.)
20.А.Шлезингер. «Эпоха Рузвельта»Пер.с.англ.Изд.2-е.М.,1980
21.Дж.М.Бернс «Рузвельт:Человек Свободы» Пер.с.англ. М.,1982
22. «Inaugural Speech of Franklin ... ... ... с ... ... А.В«Соционика и типы человеческих ... ... и ... ... D.Roosevelt and the «New Deal».// www.google.com
25.Маныкин А.С. «Эра ... ... ... ... ... ... ... и
дипломатии:Историко-документальные очерки.М.,1988.
27.История новейшего времени стран ... и ... ... по ... «История»/Под.ред.Е.Ф.Язькова.-М.:
Высшая школа,1989.-463 с.
28.А.В.Сабанина Вашингтонская конференция по ограничению вооружений и
тихоокеансим и ... ... ... ... ... во время Великой Отечественной
войны,1941-45.Документы и ... том ... ... ... борьбы и общественной жизни
США.М.,1981
31.Мировая война.1939-45 годы.Сб.статей.М.,1957
32.Коваль В.С.США во второй мировой войне: некоторые проблемы ... ... ... США во ... ... ... В.В.Новейшая история стран Европы И Америки 1018-
1945.// М.,Высшая школа, 1986-591 с.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Детерминизм, индотерминизм, сциентизм, антисциентизм, синергетика, синкретизм терминдерінің анықтамалары13 бет
Жоғары оқу орындарындағы оқу үрдісінде оқытудың белсенді әдістерін қолданудың маңызы6 бет
Инновациялық процестің ұғымы мен мәні7 бет
Маркетинг бағдарламасы9 бет
Мектеп көшбасшылары тәлімгерлік пен коучинг арқылы өз мектепте еңгізілген өзгерістердің тиімді болғандығын қалай түсінуге болады5 бет
Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырудың ғылыми-теориялық негіздері9 бет
Педагогикалық инновация10 бет
Қазіргі таңдағы көмірдің жаңа әдістері мен қолдану бағыттары18 бет
Қазақстан экономикалық жүйесінің нарықтық қатынастарға өту кезеңі5 бет
Өнімді жаңартудағы тиімділік және оны ынталандыру54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь