Активтердің тозуы мен амортизациясын есептеу

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3 бет

1.тарау. Активтердің жіктелуі мен бағалануы
1.1 Негізгі құралдардың мәні және жіктемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5 бет
1.2 Негізгі құралдарды бағалау және қайта бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 11бет
1.3 Материалдық емес активтер есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14бет

2.тарау. Активтердің тозуы мен амортизациясын есептеу
2.1 Негізгі құралдардың амортизациясы мен тозуын есепке алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 19бет
2.2 Материалдық емес активтердің амортизациясының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 27бет

3.тарау. Активтердің есептен шығарылуының есебі
3.1 Негізгі құралдардың шығарылуының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 31 бет
3.2 Материалдық емес активтердің есептен шығарылуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 32 бет
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37 бет
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 38 бет
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................. 3 бет
1-тарау. Активтердің жіктелуі мен бағалануы
1. Негізгі құралдардың мәні және
жіктемесі...........................................................
........... 5 бет
2. ... ... ... және қайта
бағалау.............................................................
............. 11бет
3. Материалдық емес активтер
есебі...............................................................
................ 14бет
2-тарау. Активтердің тозуы мен амортизациясын есептеу
4. Негізгі құралдардың ... мен ... ... ... ... емес ... ... 27бет
3-тарау. Активтердің есептен шығарылуының есебі
6. Негізгі құралдардың шығарылуының
есебі...............................................................
............... 31 бет
7. ... емес ... ... 32 ... 37 ... әдебиеттер
тізімі................................................... 38 бет
Кіріспе
Нарық экономикасы жағдайында, бухгалтерлік есептің басқару
жүйесінде ... орны ... Ол ... процесін, айналым, бөлу мен тұтыну
және кәсіпорын қаржы жағдайын ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында бухгалтерлік
есеп, бухгалтерлік есеп стандарты, кәсіпорын қаржы – ... ... есеп бас шот ... мен Қазақстан Республикасының Қаржы
министрлігінің бұйрығы бойынша бекітілген. Меншік иелері мен экономиканың
барлық ... ... ... ... шикізаттар мен
материалдарды тиімді жұмсап, өндіріс қалдықтарын азайтып, өнімнің сапасын
жоғарылатып, оның өзіндік ... ... ... орай, бухгалтерлік
есеп тек шаруашылық қызметті көрсетіп қана қоймай, оған ықпалын да тигізіп
отыруына байланысты, оның маңызы мен рөлі ... ... есеп ... бөлігі ретінде, кәсіпорынның ағымдағы қызметін бақылау, оның
стратегиясы мен тактикасын, жоспарлау, ресурстарын ... ... ... ... ... дұрыс басқарушы шешім қабылдауға қажетті
ақпараттармен қамтамасыз етеді.
Бухгалтерия қызметкерлері ... ... тез әрі ... алу ... ... есеп және есеп
беру жүйесін жақсы меңгеруі қажет. Сондықтан бухгалтерлік есептің теориялық
негіздері мен әдістемелік қағидаларын жас ... ... ... ... ... мен іскерлік қабілеттерін -қалыптастыруда маңызы
зор болмақ ... емес ... - ... ұзақ ... ... ... (1
жылдан астам), физикалық негізі жоқ ... ... ... ... ... болады, кәсіпорын тарапынан бақылауда болып, оны
пайдаланудан кәсіпорын болашақ ... ... ... ... ... ... ... және оларды материалды немесе материалды
емес активтер құрамына кіргізуге болады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етіліп, онсыз жабдық жұмыс істей алмайды. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ме немесе материалды емес актив құрамына
енеді ме, ол принципальды ... ... ... Мен өз ... жұмысымның
тақырыбы Активтердің құнсыздануы, оларға: негізгі құралдардың мәні ... ... ... бағалау; материалдық емес активтер;
активтердің тозуы мен амортизациясын ... ... ... ... ... ... авторлық құқық;
басқа жақтардан алынған тауарлар белгісі; фирмалық атаулар; ноу – хау;
табиғи ресурстарды пайдалану ... және тағы ... ... ... ... ... мен бағалануы
1.1. Экономикалық мәні және жіктемесі
Негізгі құралдар ... ... ... ... есеп
жөніндегі 13.11.1996 жылғы № 3 Ұлттық комиссиясы бекітіп, 01.01.1997 жылғы
күшіне енген қаулысына сәйкес №6 ... ... ... ... ... ... ... Бұл стандарттың негізгі мақсаты
кәсіпорын, меншігіндегі немесе оның ... ... ... ... ... ... шаруашылық жұмысын жүргізу немесе жедел
басқару болып табылады. № 6 бухгалтерлік есеп стандартына сәйкес ... ... ... ... келесі көрсеткіштерді дұрыс анықтау
болып табылады:
- мойындау кезеңі;
- қызмет ету мерзімі;
- амортизация есептеу ... ... ... ... ... ... процесі өндіріс құралдарының қатысуымен жүзеге асырылады, олар:
1) ... ... ... ... ... ... жартылай
фабрикаттар);
2) еңбек құралдары (станоктар, машиналар) ... ... да ... ...... ... құрамына енгізу сыртқы
белгілермен емес, солардың өндіріс процесінде атқаратын рөлімен анықталады.
№ 6 ... есеп ... ... ... құралдар - бұл еңбек құралы
ретінде материалдық өндіріс саласында, сондай-ақ өндірістік емес ... емес ... ... ұзақ ... бойы (1 ... ... ... материалдық активтер. Негізгі құралдарға мыналар жатады:
жылжымайтын мүліктер (жер ... ... ... ... және жермен өте тығыз байланысты, қозғалысы ... ... ... ... емес ... объектілер), көлік құралдары, жабдықтар,
аулау аспабы, өндірістік және ... ... ... ... және ... малдар, арнайы құралдар мен ... ... ... ... мұражай құндылықтары, жануарлар әлемінің экспонаттары, автомобиль
жолдары және т.б.).
Негізгі құралдар көптеген өндіріс ... ... ... мен ... сақтай отырып, жанама түрде тозады, өзінің ... ... ... ... ... ... ... бір ғана
өндірістік процесте тұтынылады және өзінің құнын жаңадан жасалған ... ... ... ... есебінің міндеті:
1. Расталған есептік мәліметтердің, техникалық паспорттардың, басқа да
құжаттар мен түгендеу журналдарының негізінде ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
2. Негізгі құралдардың келіп түсуін, шығарылуын, қозғалысын есепте уақтылы
және дұрыс көрсетілуін қамтамасыз ... ... ... ... ... есептелуіне және тиімді пайдалануына
бақылауды ұйымдастыру және қор ... ... ... ... ... .
4. ... құралдарға ағымдағы және күрделі жөндеулерді, қайта құруды
және модернизациялауды жүргізумен байланысты ... ... ... уақтылы көрсетуді жүзеге асыру.
5. Моральды және физикалық тұрғыдан ескірген ... ... ... ... ... ... дұрыс есептеме жасау үшін бухгалтерлік есептің
деректері банкін ... және ... ... ... ... негізделген жіктемесі алға қойған мақсаттарға
жету үшін, маңызды шарт болып табылады.
Жіктемелік топтарға өндірістік – техникалық ... ... тозу ... мерзімі, жөндеудің ерекшелігі, ... мен ... ... ... өте ... негізгі қорлар енгізіледі.
Өндірістік процесіне қатысу сипатына қарай негізгі құралдар былайша
бөлінеді:
- ... – бұл ... ... ... қатысатын немесе
өндірістің негізін құрайтын негізгі құралдар.
Олардың шамасы мен ... ... ... ... жалпы елдегі
салалардың экономикалық қуаты тәуелді. Бұлардың құрамына ... ... ... машиналар мен жабдықтар, өлшеуші және реттеуші аспаптар мен
құрылғылар, көлік құралдары , ... және ... ... ...... жұмысшы және өнім беретін малдар, көпжылдық
өсімдіктер енеді. Қор ... яғни ... ... ... және ақшалай өлшеуіштермен, өнім ... ... ... ... пайдалануын сипаттайтын, жалпылаушы ... ... ... ... емес – бұл - ... ... негізгі құралдар. Олар
өндіріс процесіне қатыспайды, ол ұжымның ... ... ... ... ... ... ... керек жарақтар, ТКШ,
денсаулық сақтау, спорт).
Тиістілігі бойынша негізгі қорлар былайша ... - бұл – ... ... және оның ... көрініс
табатын негізгі құралдар;
жалданған – жалдау шарты бойынша, онда ... ... ... ... ... ... мерзімді жалға алынған негізгі құралдарды жалгер баланстан тыс
001-шотта ескереді.
Ұзақ мерзімді ... ... ... құралдар жалдау мерзімі аяқталған
бойда немесе ол аяқталғанға дейін жалгер шартта келісілген ... ... ... ... болса, негізгі құралдар жалгердің меншігіне
өтеді. Олар тиісінше 2400-2410-шоттардағы ... ... ... ... құралдар” субшотында ескеріледі. Пайдалану сипатына қарай негізгі
құралдар былайша ... – бұл ... ... ... ... қолданылмаған
( тоқтатылмаған ) – концервацияға немесе ... да ... ... ... тұрған негізгі құралдар;
запаста тұрған – қолданылып жүрген негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... үшін запас құрайтын
негізгі құралдар.
Заттық құрамы бойынша негізгі құралдар былайша бөлінеді:
инвентарлық – бұл заттай нысанға ие және ... мен ... ... ... (үйлер, ғимараттар, машиналар, жабдықтар);
инвентарлық емес – бұл жер, орман және су ... ... ... күрделі салым, яғни заттық нысаны жоқ шығындар (жер учаскелерін
жоспарлау, егістік алаңдарын өңдеу).
Экономика саласы мен қызмет түрлері бойынша ... ... осы ... ... өнім ... ... қызмет жатқызылған экономика
саласы мен қызмет түріне жатады. Өнеркәсіп саласына экономиканың барлық
салаларында ... ... ... ... тікелей байланысты
негізгі қорлар мынадай түрлерге бөлінеді. Негізгі қорлар тобының ... ... ... ... ... ... саны мен ... Жерге меншік құқын
беретін актпен расталуға тиіс. Оларға ... акт ... ... жер ... ... ... ... – бұл мақсаттық бағытта халықтың еңбек етуіне, тұрғын ...... ... ... және материалдық құндылықтардың
сақталуына жағдай ... ... ...... объектілері.
Ғимараттар – еңбек заттарының өзгеруіне ... жоқ ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға арналған
инженерлік – құрылыс объектілері (платина, көпір, автомобиль жолы, шахта
стволы, мұнай бұрғысы) .
Инвентарлық ... ... ... ... бірге бір бүтінді
құрайтын әрбір жеке ғимарат.
Беріліс құрылғылары – электронды, жылулық және ... ... ... ... ... тарату желісі, трансмиссиялар, құбырлы
өткізгіштер).
Машиналар мен жабдықтар. Әрбір ... егер оның ... ... ... – жарақтарды, аспаптарды, қоршауларды,
іргетастарды қоса алғанда, басқа инвентардың бөлігі ... ... ... ... Күш ... ... мен жабдық – машиналар, жылу және электр ... ... әр ... ... ... яғни ... айналдыратын машина - қозғалтқыштар (тракторлар мен ... ... ... бу ... ... жану
қозғалтқыштары, электрқозғалтқыш).
2. Жұмысшы машиналар мен жабдықтар – бұл еңбек өнімдерін жасау процесінде
еңбек заттарына механикалық, термикалық және ... ... ... ... ... ... ... эксковаторлар,
грейдерлер.
3. Өлшеу және реттеу аспаптары, құрылғылар мен зерттеухана жабдықтары –
бұл ... ... ... мен ... ... ... мен
құрылғылар (дизаторлар, амперметрлер, микроскоптар, водомерлер,
манометрлер).
4. Есептеу техникасы – ... ... мен ... арналған
машиналар, құрылғылар мен аспаптар (компьютерлер мен басқа да ... Өзге де ... мен ... ... ... ... ... өрт машиналары).
6. Көлік құралдары – адамдар мен жүктердің қозғалуына арналған ... ... ... су ... ... ... ... объект – барлық тиесілі керек- жарақтарымен және ... ... ... ... ... ... өңдеуге арналған құрал – сайман, қол ... ... ... ... ... қысатын және
тығыздайтын еңбек құралдары).
9. Инвестициялық ...... ... ... ... ... ... және керек – жарақтар - өндірістік операцияларды
орындауға немесе жеңілдетуге ... ... ... мақсаттағы заттар (жұмыс
үстелі, верстактар, закрома, ... ...... да бір ... объектінің бөлігі болып
табылмайтын және өзіндік мәні бар заттар.
10. ... ...... және ... ... ... шкафтар, кілемдер және т.б.).
11. Көпжылдық өсімдіктер – жасына қарамастан қолдан егілетін ... ...... ... ... гүл ... ... тірі қоршаулар, қорғаныш өсімдіктер).
Жас өсімдіктер толық дамыған өсімдіктерден бөлек ескеріледі.
12. Жерлерді (ғимаратсыз) жақсарту жөніндегі ... ...... ... үшін ... ... ... шараларына
арналған, инвентарлық сипаты жоқ шығындар (жер ... ... ... жер ... ... ... ... Өзге де негізгі құралдар – бұл кітапхана қорлары, спорт жабдықтары,
мұражай ... ... ... ... және ... бағалау
Негізгі құралдардың есебін дұрыс ... ... ... оларды
бағалаудың қабылданған принципі болып табылады. Негізгі құралдарды ақшалай
өлшеммен бағалау олардың көлемін, құрылымын, тозуын ... ... ... ... ... № 6 ... есеп ... бойынша
бастапқы, ағымдағы, баланстық құндарды, сату құнын және жою құнын ажыратуға
болады.
Негізгі құралдар бухгалтерлік есепте ... құны ... ... ... ... Оған барлық қажетті нақты өндірістік шығындар, негізгі
құралдарды орнату және ... алу ... ... ... ... алу ... төленген өтелмейтін салықтар мен алымдар (үйлер,
жеңіл автомобильдер бойынша ҚҚС және ... алу ... ... ... ... ... ... пайдалануға қосу жөніндегі шығындар.
3. Құрылыс мерзіміне берілген ... үшін ... ... ... ... ... ... басқа да шығындар жатады.
Жер учаскесінің бастапқы құнына мыналар кіреді:
1. Шотта көрсетілген сату бағасы;
2. Жылжымайтын мүлік жөніндегі агенттерге комиссиялық сыйақы;
3. Сатып алу сату ... ... ... ... ... ... Салықтар мен алымдар;
5. Жерді мақсатты пайдалануға әзірлеу жөніндегі шығындар.
Мысалы: "Альтаир" ЖШС-і 1 200 000 ... ... ... ... ... ... Жылжымайтын мүлік жөніндегі агенттің көрсеткен
қызметінің құны – 23 000 ... шарт ... ... ... көрсеткен
қызмет құны – 15 600 теңге, құрылысты бұзу шығындары 35 000 ... ... ... табыс 12 300 теңге, учаскені тазалау және тегістеу
жөніндегі шығындар 7 000 ... ... ... 1 200 000+ 23 000+ 15 600+ (35 000- 12 300) + ... = 1 268 300 ... ... 2411 (жер) К-т 3310 (жеткізушілермен есеп айырысу).
Сатып алынған жабдықтардың бастапқы құнына мыналар қосылады:
1. Сатып алу бағасы;
2. Тасымалдау ... ... ... ... ... тексеру мақсатында сынақтан өткізу.
Үйлер мен ғимараттардың құрылысы кезінде бастапқы құнға құрылыс жөніндегі
мынадай ... ... ... ... ... ... ... шығындардың тиісті үлесі.
4. Сәулетшінің, заңгердің қызметін төлеу.
5. Құрылыс кезеңіндегі сақтандыру шығындары. ... ... ... ... ... ... рұқсат алуға жұмсалған шығыстар.
Негізгі табынға қосылған жас малдардың бастапқы құны жануарды ... ... ... ... ... ... ... үшін сатып
алынған малдар бойынша – жеткізу жөніндегі шығындарды қоса алғанда сатып
алу шығындарынан және сатып ... ... өзге де ... ... ... ... ... негізгі құралдарды қабылдау - өткізу №1
нысандағы ... ... Ол ... ... ... ... есептеу үшін, олардың пайдалануға берілуін ресімдеу
үшін, негізгі құралдардың бөлімше ішіндегі қозғалысын ... ... ... ... ... беру ... ... – ақ басқа
субъектіге беру мақсатында негізгі ... ... ... ... ... құралдарды қабылдауды ресімдеген кезде басшы тағайындаған қабылдау
комиссиясы әрбір жеке объектіге бір дана акт ... ... ... ... ... - өткізуді ресімдейтін жалпы актіні жасауға
шаруашылық бұйымдарын, құрал – саймандарын, жабдықтарын есепке алған ... бұл ... ... ... ... ... ... және бір
күнтізбелік айда қабылданған болса, рұқсат етіледі. Акт ресімделгеннен
кейін осы ... ... ... ... ... бухгалтерияға
беріледі. Оған бас бухгалтер қол қояды және оны ... ... ... ... адам ... ... ... ішкі қозғалысын ресімдеген
кезде акт екі данада жасалады. ... ... ... ... ... акт 3 ... жасалады, оның екеуі өткізуші ... ... ... ... ... тұлғаларға беріледі. Жас өсімдіктерді
қабылдау мен оларды жас өсімдіктер ... ... ...... ... ... тобына ауыстыруды ... ... және ... беру ... ... Акт
бекітілгеннен кейін техникалық құжаттармен бірге бухгалтерияға тапсырылады.
Алаңдарды қорғайтын ... ... ... алу ... орман
өсімдіктерін пайдалануға қабылдау актісімен жүргізіледі. Ол сонымен қатар
ағаштардың бұтақтары толығымен шығып біткеннен ... ... ... егу және ... беру ... ... жұмыстарды
ресімдеуде қолданылады.
Малдың төлдерін негізгі табынға ауыстыру малды негізгі табынға ауыстырған
күні ферма ... ... ... ауыстыру актісімен ресімделеді. Егер
негізгі табынға ірі қара ... ... ... биелер, айғырлар ауысатын
болса, онда актіде әрбір жануардың инвентарлық ... ... ... сыныбы, түр-түсі және басқа белгілері көрсетіліп, бөлек ... қой және ... ұсақ ... ... негізгі табынға ауыстырылған
барлық малдарға тән белгілерін (тұқымы, жынысы) көрсету арқылы жалпы ... ... ... ... 2411-2417 – шоттарда жүргізіледі, оларда
субшоттар бастапқы бағасымен немесе ағымдағы құнымен (негізгі ... ... ... ... ... ... тозу ... алуға пассивтік 2421-2429 – шоттар арналған.
1.3. Материалдық емес активтер есебі
Материалдық емес активтердің ... мен ... және ... емес ... деп – ... бір ... ... пішіні жоқ, ақша
немесе зат түріндегі активтер қатарына жатпайтын, бірақ ... да ... ... ... ... кәсіпорынға өнім өндіруде,
тауарларды сатуда, қызмет көрсетуде, негізігі ... ... ... ... ... ... үнемі яғни ұзақ уақыт бойы (бір жылдан
артық уақыт) қосымша табыс (пайда) әкеліп тұратын активтерді айтамыз.
Кәсіпорындарда ... емес ... ... Лицензиялық
келісімдерді, Программалық жабдықтарды, Патенттерді, Ұйымдстыру шығындарын,
Гудвиллді, Франчайзингті, Сауда ... ... ... ... ... емес ... ... заңды немесе жеке тұлғалардан
сатылып алыну, басқалардың субсидия ретінде немесе сыйға берілу барысында,
сондай – ақ кәсіпорынның өз ... ... ... ... пайда болады.
Объектілерді материалдық емес ... ... ... ... және ... ... ... заңдарға сәйкес тиісті нормативтік
актілерде қарастырылған.
Материалдық емес ... ... ... бастапқы құны бойынша
кіріске алынады. Бұл ... емес ... ... құны ... Құрылтайшылар мен үлес қосушылардың ... ... ... ... ... келіп кіріске
алынған материалдық емес активтердің бағасы екі жақты
нақты келісім бойынша бағаланады.
· Заңды ... мен жеке ... ... ... ... ... ... емес активтер сол
уақыттағы нарықтық баға бойынша бағаланады.
· Басқа заңды тұлғалардан, ... жеке ... ... материалдық емес активтер, ол
обьектілерді сатып алуға және оларды ... ... ... ... қосындысы
бойынша бағаланады.
Бұл материалдық емес активтердің баланстық бағасын анықтаудың жалпы
әдісі болып табылады. Бірақ ... ... емес ... ... ... ... бар. Бұған мысал ретінде соңғы уақыттарда
акционерлік қоғамдар мен жекешелендірілген шаруашылық ... ... да ... ... ... "Ноу-Хау" деген ұғымды келтіруге
болады.
"Ноу-Хау" деп шаруашылық қызметі, яғни пайдаланылуы ... ... ... беретін (әкелетін) жаңа технологиялық шешімдер мен
жаңалықтарды, құпия мәліметтерді, айрықша құқықтарды, яғни жеке тұлғаның
өзі тапқан ғылыми және басқадай ... ... ... ... ... ... болып көрінгенмен одан өзгеше болып келеді. Кәсіпорындар
патентті сатып ... ... да ол үшін ... ... ... оның бастапқы құны болады. Көп уақыттарда "Ноу-Хау"-ды
кәсіпорынның үлес қосушылары мен құрылтайшылары ... ... ... ... ... ... ... "Ноу-Хау"-дың бағасы, яғни бастапқы
құны оны кәсіпорынға кіріске алатын, яғни балансқа ... ... ... ... ... ... белгіленеді.
Материалдық емес активтердің жоғарыда ... ... ... ... ... Ол ... бір ... тұлғаның бір тауарды өндіру
немесе сату құқын екінші бір заңды тұлғаға ... б.т. Ал бұл ... ... ... оның иесіне, яғни лицензиялық келісімдерді берушіге ол
материалдық емес актив үшін тиісті белгіленіп ... ... ... ... ... бойынша басқада міндеттерін орындайды. Материалдық
емес активтердің "Программамен жабдықтау" деп аталатын түрі касіпорынның
алдағы ... ... ... ... табыс әкелетін
ақпараттармен мәліметтерді ... деп ... ... емес ... жеке адамның немесе топтың,
сондай – ақ заңды тұлғаның ашқан, ойлап тапқан ... ... ... және ол ... ... ... топқа немесе заңды
тұлғаға жаңалығын өз пайдасына қолдануына рұқсат беру туралы құжат болып
табылады. Сонымен ... ... – деп ... ... түрімен
айналысу үшін берілген құқықты куәландыратын құжатты айтады. Кәсіпкер
патентті алар уақытында патенттік баж төлеуі ... ...... ... ашу, құру ... ... яғни ... тіркеуден өткізуге және оны тіркеуден өткізу үшін заң
орындарында төленген төлемдер, банктерден есеп айырысу немесе валюталық,
басқадай шоттар ашу үшін ... ... ... үшін ... және ... да ... шығындар жатқызылады. Материалдық емес
активтердің "Гудвилл" деп аталатын түрін кейде "Фирма ... – деп ... ... ... "фирма бағасы" материалдық емес активтер шотында
есептелініп және сонымен қатар ол бір ... ... бір ... яғни ... ... ... ... немесе екі кәсіпорын қосылған
уақытта ғана пайда болады. ... ... ... ... ... ... ... бағасымен оның барлық активтерінің баланстық
құны ... ... ... ... ... ... ұйымның
барлық активтерінің сатылып алынған құны олардың баланстық құнынан артық
болса, онда құндар ... ... ... ... ал кем болған
жағдайда "жағымсыз гудвилл" деп ... ... ... құны 80 ... ... теңге тұратын
кәсіпорын барлық активтерімен түгелдей 100 миллион теңгеге ... ... Бұл ... 20 ... ... 100-80=20 жағымды гудвилл болып
баланстың активінде есептелінеді.
Егер керісінше болған жағдайда яғни ... ... ... құны ... ... ... ... 80 миллион теңгеге сатылып алынса, онда 20
миллион теңге 100 - 80=20 жағымсыз гудвилл ... ... ... емес ... ... есебі олардың әрқайсысына жеке
ашылған инвентарлық карточкаларда жүргізіледі. Кәсіпорын материалдық ... ... ... "Материалды емес активтер" деп аталатын шот,
Кт: "Ақша қаражаты"
"Төленбеген капитал"
"Басқа да кірістер" деп аталатын шоттардың ... ... ... ... емес ... есептен шығарылғанда олардың баланстық (қалдық)
құнына:
Дт:"Материалдық емес активтерді сату бойынша шығындар"- шоты
Кт: "Материалды емес ... шоты ... ... жазу жазылады.
Ал оларға есептелінген жинақталған тозу сомасын:
Дт: "Материалды емес ... ... ... ... емес ... шот ... екі ... жазу жазылады. Егер
шаруашылық субъектілері өз меншігіндегі, яғни иелігіндегі материалдық емес
активтерін сатқан ... одан ... ... "Ақша қаражаттары" немесе "Дебиторлық борыштар мен басқадай активтер"
шотының тиістісі, Кт: "Материалдық емес активтерді сатудан ... ... ... ... жазу жазылады.
2- тарау. Активтердің тозуы мен амнортизациясын есептеу
2.1. Негізгі құралдардың амортизациясы мен тозуын есепке алу
Негізгі құралдар өндіріс процесіне ұзақ ... бойы ... ... біртіндеп
тозады, яғни физикалық күштердің, техникалық және экономикалық факторлардың
әсерінен өз қасиеттерін жоғалтады және жарамсыз күй кешеді.
Тозу – бұл ... және ... ... ... ... ... физикалық тозуы олар пайдаланылған кезде жабдықтың
бөлшектері мен тетіктерінің, үйлер мен ... ... ... ... ... тозудың пайдаланудағы нысаны
сондай-ақ темірдің тот басуына, ескіруіне, шіруіне әкеп ... ... ... ... ...... жағдайлардың әсерінен
басталады. Нәтижесінде негізгі құралдар құнының бөлігі ... ... ... ... ... ... өндіріс
әдістерінің жетілуі және жаңаруымен байланысты. Техника мен ... ... ... құралдарға қатысты өндірісті арзандатуға
мүмкіндік тудырады. Соған байланысты пайдаланудағы ... ... ... бөлігін жоғалта отырып, құнсыздана бастайды. Өндіріске ... және ... ... ... үй мен ... ... жануарлардың
тұқымдарының, көпжылдық өсімдіктердің түрлері мен сараптарының жаңа және
жақсартылған, неғұрлым өнімдірек ... ... ... ... ... одан әрі ... экономикалық
тиімділігін көрсетіп берді.
Негізгі құралдардың моральды тоздыратын факторлар:
1. Өндірістегі жабдықтар мен ... ... ... ... ... ... өнім номенклатурасының жаңаруы мен өзгеруі;
4. Тауар өндіруге арналған машиналар мен жабдықтардың ... ... ... ... ... ... сұраныстың азайюы;
5. Жұмыс күшінің, білікті қызметкерлердің еңбекпен қамтылуындағы,
өндірістің ... ... ... Олар өндіріс
көлемін, пайдаланылатын машиналар мен жабдықтардың санын азайтуды талап
етуі ... ... ... ... шикізат құрамының жиынтығындағы
өзгеріс, өнімнің жекелеген түрлерін ... ... ... ... салаларындағы өндіріс көлемінің қысқаруына әкеп
соқтыруы мүмкін. Моральды тозудың ... ... ... ... негізгі құрал объектілерін жаңасына, неғұрлым
үнемдісіне ауыстырады. Моральды тозуды болдырмас үшін ... ... ... құрады және жаңғыртады. Мұражай және қылқалам
құндылықтарынан, кітаптардан, фундаментальді кітапханалардан, ... ... пен ... ... ... табылатын үйлер мен
ғимараттардан басқа негізгі құралдардың барлығы моральды тозуға бейім.
Амортизация – бұл ... ... ... Бұл ... ... құнын тозу шамасына қарай оның көмегімен өндірілетін еңбек
өнімі мен ... ... ... ... ... ... арнайы ақша қаражаттарын пайдалану немесе негізгі
қорлардың жай және кеңейтілген өндірісіне айналдырудың объективтік процесі.
Амортизациялық құн дегеніміз бастапқы құн мен жою ... ... Ол ... ... келіп түскенде қосалқы бөлшектердің,
сынықтардың қызмет мерзімінің ... ... ... ... ретінде анықталады. Амортизациялық аударымдар амортизация нормалары
бойынша жасалады. Нормалар еңбек құралдарының экономикалық мақсатты ... орай ... Олар ... құралдар өтелуінің нормативтік
мерзімін көрсетеді. Олардың деңгейі негізгі ... ... ... ... ... ... Мұның өзі еңбек құралдарының техникалық-
құрылымдық және материалды-заттық ерекшеліктеріне, пайдаланудағы ... ... ... ... ... ... моральдық тозуына
байланысты анықталады. Автомобиль көлігінің жылжымалы ... ... ... 1000 км ... ... ... ... мүмкін. Жыл бойы әрбір ... ... ... ... ... құралдар құрамының өткен ... ... ... –ақ ... ... ... ... қызмет мерзімінің аяқталуына байланысты белгіленген нормаларға
түзетілген амортизация нормасына қарай жүргізіледі. Қайтадан ... ... ... ... амортизация есептеу енгізілген айдан
кейінгі айдың бірінші ... ... ... ... ... амортизация есептеу шығарылған айдан кейінгі айдың бірінші күнінен
бастап тоқтатылады. Қайтадан құру мен техниалық қайта ... ... олар ... ... және НҚ ... ... ... жүргізілмейді. Жалға алынған НҚ бойынша ... ... ... ... және ... ... ... жалгер
немсе жалға беруші жүргізеді.
№6 БЕС бойынша амортизация есептеу үшін мынадай ... ... ... ... біреклкі (тіклей) есептен ... ... ... құны ай сайын бірдей сомамен есептен ... ... ... орай ... пайдалану мерзімі. Бұл ретте объектінің жай – ... ... ... қызмет көрсету мәселелері, климат жағдайлары, қазіргі таңдағы
техника мен өндіріс ... ... ... ... ... ескеріледі.
Мысалы: Станоктың құны =20000 теңге. ... жою құны =2000 ... ... 10 жыл. ... амортизациялық құны 20000 – 2000 =18000
теңге. ... жыл ... ... 18000/10-1800 теңгеге тең.
Амортизацияның ай сайынғы сомасы – 1800/12 =150 ... ... ... ... жою құны секілді НҚ күйін ... ... ... отырып, қайтадан қаралуы мүмкін. Мұның өзі
қызмет мерзімінің ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық қызметінің өзгеруі нәтижесінде
қызмет мерзімі қысқарады. Егер 4 ... ... ... ... ... ... ... қызмет мерзімі 7 жыл болып белгіленіп, жою ... ... ... ... онда жыл сайынғы амортизацияның сомасы
қалған 3 жылға (20000-(1800х4)-3000)3000=3267 теңге немесе ай ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... түсетін табыс оны
пайдалану мерзімінде бірден болады, яғни ... ... ... ... ... ... деп ... кезде пайдаланылады.
2. Өндірістік әдіс (амортизацияны орындалған жұмыстардың көлеміне үйлесімді
есептеу)
Амортизация объектіні пайдалану мен ... ... ... ғана ... ... ... оны есептеген кезде ешқандай рөл ... ... ... өнім, жұмыс, қызмет бірлігінің құны оның
көмегімен осы өнімдер, жұмыс өнімдер, жұмыстармен қызметтер ... ... ... ... ... ... сіңіреді. Ай, жыл ішіндегі
амортизация сомасы объектінің құнын оның ... ... ... және ... ... бөлу ... ... Бұл әдісті пайдалану
мерзімінің көбіне техникалық көрсеткіштеріне немесе ... ... ... ... ... ... ... Құны 240000 теңге болатын станок 6000 бұйымды өңдеуге қабілетті,
жою құны 18000 теңге, 1 ... ... ...... теңге.
Егер 2002 ж. мамыр айында 45 бұйым өндірілсе, онда амортизация сомасы
45х37=1665 теңгеге тең.
2002 ж. ... ... 52 ... ... ... 52х37=1924 теңге.
2002 ж. шілдедегі 8 бұйым амортизация сомасы 48х37-1776 теңге.
Техникалық ... ... ... пен өтелген сағат саны көзделуі мүмкін,
мысалы:
10000 сағат:λ/ат. 1 сағ.,=(240-18)/10=22,2.
Егер станоктың ... ... ... уақыты 224 сағат болса, ... ... 224 х 22 =4928 ... ... жекелеген түрлері пайдалану басталған сәтте неғұрлым тиімді әрекет
етеді, бұған қоса, технология ... ... ... тез морльды тоза
бастайды, сондықтан қаржы жағдайын жасау мақсатында ғылыми – ... ... ... ... және НҚ ... мүдделілігін
арттыру үшін субъектілер амортизация есептеудің үдемелі әдістерін қолдануы
мүмкін. №6 БЕС мұндай ... ... ... ... ... ... ... (кулмулятивтік) әдісі есептеу коэффициентін ... ... ... ... ... мерзімі жылдарының сомасына тең. Алымы
қалған санның қызмет мерзімінің соңына дейін ... ... ... ... ... ... сомасы одан
кейінгі жылдардағыға қарағанда едәуір жоғары болады.
Мысалы: станоктың қызмет мерзімі 6 жыл, кулмулятивтік сан = ... ... ... бастапқы құны – 240,0-18,0=222,0 болуға тиіс.
| |Кулмулятивті|Амортизация |Бір ... | ... |к сан ... ... ... |Айға шаққанда |
|1 |1 |6/21 ... ... |
|2 |3 |5/21 ... |4405 |
|3 |6 |4/21 |42286 |3524 |
|4 |10 |3/21 |31714 |2643 |
|5 |15 |2/21 |21143 |1762 |
|6 |21 |1/21 |10571 |881 ... ... тез ... анықтау мынадай формуланы қолданады:
S=(N+1)/2, мұндағы S – сома, N – ұтымды қызметтің болжамды қызметі.
Бұл әдіс кезінде ... ... ... ... 1 жылы ... ... жылдары азая бастайды.
Кемімелі қалдық (регрессия, қосарланған регрессия) әдісі ... ... ... ... баланстық құннан жүргізілуге тиістігін
білдіреді. Тікелей әдіс кезінде қолданылатын амортизация ... ... ... сол кезде қосарланған регрессия әдісі жайлы сөз болады.
Амортизацияны есептен шығарған кезде, соңғы ... ... жою ... ... амортизация сомасы қалдық құнның жою құнына дейінгі
кемітілуі үшін ішкі қажеттікпен шектелген болады. ... ... құны 260,0 жою құны – 80,0, ... мерзімі- 5 жыл, амортизация
нормасы – 20%.
| |НҚ ... құны ... |Жыл ... | ... |1-ші жыл, ... |нормасы |амортизация |Айға шаққанда |
| ... | ... | |
|1 |260000 |20% |52000 |4333 |
|2 ... |20% |41600 |3467 |
|3 ... |20% |33280 |2773 |
|4 |133120 |20% |26624 |2219 ... ... | |26496 |2208 ... ... ... ... ... НҚ ... түріне жұмсалған
шығындар ретінде танылады. Амортизацияның әр түрлі қолдануға ... ... ... ... ... ... әдістері есеп
саясатымен анықталып, бір есепті кезеңнен келесісіне қарай ... ... ... ... ... жарна осы әдіс бойынша есептелген. Компьютердің бастапқы
құны 350000 теңге, жою құны – 5000 ... ... ету ... 5 ... ... шығару әдісі ставкасы (S) - 100% қызмет ету мерзімі/ 5 =
20%.
Жылдық амортизациялық жарна = S * 2 ... құн – ... тозу ... ... аморти |Жинақталған тозу | ... ... сома ... ... құн ... құн |0 |0 |350000 |
|1 |140000 |140000 |210000 |
|2 |84000 |224000 |126000 |
|3 |50400 |274400 |75600 |
|4 |30240 |304640 |45360 |
|5 |40360 |345000 |5000 ... ... есепке алу үшін "НҚ тозуы" деген XIII бөлімшенің пассивтік
шоттары қолданылады, онда ... ... ... ...... мен ... ... – машиналардың, жабдықтардың, беріліс құрылғыларының тозуы;
2425 – көлік құралдарының тозуы.
Аталған шоттардың әрқайсысына субшоттар ашылуы мүмкін:
1. Меншікті НҚ тозуы;
2. Ұзақ ... ... ... НҚ ... ... құралы ретінде – еңбек процесіне қажетті материалдық кепілдік,
оның ең маңызды ... ... ... Сату ... бола тұра ... ... ... тозбайды. НҚ тозуын меншік нысанына
қарамастан барлық субъектілер есептейді. Олар мыналардан ... ... НҚ ... ... Өнім ... ... ... буйволдар, бұғылар.
2. Жер.
3. Кітапхана қорлары, фильм қорлары.
4. Мұражай және қылқалам құндылықтары.
5. Сәулет пен өнердің ескерткіштері.
6. Жалпы ... ... ... ... НҚ ... ... ... НҚ объектісі бойынша тозуды есептеу тоқтатылса, онда НҚ есепке
алудың НҚ №6 – нысанындағы инвентарлық ... ... ... ... ... ... ... және қай мезгілден бастап
тоқтатылғаны көрсетіледі. НҚ № 13 – ... НҚ ... ... жері ... ... ... ... деген белгі қойылады.
Өндірістік шоттарда 8040 - "Үстеме шығындар" бөлімшесінің 8045- "НҚ тозуы
және материалдық емес ... ... шоты ... ... шаруашылық мақсаттағы және коммерциялық құрылымдардың НҚ тозуы 7210-
"Жалпы және әкімшілік шығындар" шотында ескеріледі. Тауарлардың ... ... ... НҚ 7110-"Тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді)
сату жөніндегі ... ... ... 8045 және ... түрлері бойынша субшоттар ашу қажет.
Операциялар:
1. Негізгі өндірісте қолданылатын НҚ бойынша тозу ... Д-т ... К-т ... Д-т 8040/нө К-т 8045/нө - 150,0
б) Д-т 8014 К-т ... - ... Д-т 8010 К-т ... ... ... ... НҚ ... тозу есептеледі:
а) Д-т 8045/көм.ө. К-т 2421-2429-50,0
ә) Д-т 8040/көм.ө К-т ... - ... Д-т 8034 К-т ... - ... Д-т 8030 К-т ... ... емес ... ... ...... ... процесінде материалдық емес активтер
моральдық тозуға ұшырады. Есептелген ... ...... ... ... ... өндіріс пен айналымның шығындарына қосу
есебінен олардың құнын өтеу үшін көздерді қалыптастыру. ... ... ... ... алу үшін 11- "Материалдық емес
активтердің амортизациясы" бөлімшесінің 2740 –шоттардың ... ... емес ... ... ... ай ... ай
ішінде есептелгенін және есепті айдың соңындағы қалдығын көрсетеді, ал 2740-
шоттардың дебеті ... МЕА ... ... ... ... ... емес ... бойынша амортизация бастапқы құнынан есептелген
нормалар және МЕА болжамды ұтымды пайдалану мерзімі ... ай ... ... ... ... ... мүмкін емес. МЕА бойынша
мерзім 10 жылға, ... ... ... белгіленген қызметінен
аспайтындай болып ... ... ... ... ... ету ... ... құны 120,0, ұтымды пайдалану мерзімі 5 жыл (60
ай) болып белгіленген. Ай сайынғы амортизация сомасы 120,0/60=2000 ... ... МЕА ... ... ... ішінде
кәсіпорынға белгілі бір табыс әкелуге тиіс. Амортизацияны есептеу МЕА құны
толық өтелгеннен кейін немесе актив табыс ... ... ... ... МЕА ... ... ... дұрыс есептелуіне олардың
амортизациясын өндіріс немесе айналым шығындарына қосу тәуелді, демек оған
субъект ... ... ... ... де тәуелді болмақ. МЕА
амортизациясының есебі РТ №6 – ... ... ... бухгалтерлік есептің шоттарында НҚ бойынша тозуды есептеуге ұқсас
көрсетіледі. Амортизацияны есептеу сомасына Д-т 2700, 7210, 8045, К-т 2740.
МЕА түгендеген кезде7
Кәсіпорынға меншік ... ... МЕА ... ... ... баланста көрсетудің дұрыстығы мен мерзімділігі.
МЕА тозуын есептеудің дұрыстығы.
Моральды ескірген активтердің бар - жоғын тексереді.
Бастапқы құжаттамада МЕА ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мерзімдері, тозу нормалары, объект
пайдаланылатын бөлімшелер, МЕА түгендеулері көрсетілуге тиіс. ... бар - ... және оны ... ... ... растайтын
құжаттардың қолда барын анықтау қажет. ... ... ... ... (НҚ, ... ... өнімдер және басқалар)
сатып алды, сондай-ақ пассивтер кәсіпорынның балансы бойынша 6000,0 ... ... ... ... ... олардың нақты бағасы бойынша
құрылтайшы 6000,0 түсім түсіреді. Кәсіпорынды аукционда немесе одан ... ... ... ... ... алынған түсімнің арасындағы айырма
сомасы “фирма бағасы” немесе гудвиллді құрайды.
Сатып алушы кәсіпорын ... ... ... ... 4200,0 ... ... ... кәсіпорын өткізу нарқында монополияның қайсыбір нысанына
ие болған.
Кәсіпорынды сатып алғанда ... ... ... ішкі немесе сыртқы
нарықтағы өз жағдайын нығайтады.
Сатып алушы фирма өндірісті бұрынғы атымен жүргізбек, ... ... ... ... және сұранысқа ие.
Кәсіпорында білікті қызметкерлер бар.
Кәсіпорында пайда әкелгіш тауар белгілері, тауардың ... ... ... ... ... ... ... өткізу нарқына жақын
орналасқын.
I нұсқа
Сатып алынған кәсіпорын ... ... ... ... ... жеке балансын
сақтайды.
Сатып алынған кәсіпорынның активтерінің құны шегінде төленген толық
баланстық құнына Д-т 5430 К-т 1040.
Кәсіпорынды ... алу ... оның ... активтерінің құнынан арту
сомасына Д-т 2710. 2730 К-т ... жыл ... ... ... ... ... аспайтындай мерзімде
МЕА тозуына есептеу жүргізіледі 4200,0/120 ай =35,0 (ай сайын) Д-т
8045/негізгі өндіріс К-т ... ... да бір ... ... гудвиллді есептелген
амортизация сомасы оның құнын жаппаса, онда айырма зиянға есептен
шығарылады, бұл ... Д-т 7210 К-т ... және жыл ... ... К-т ... ... ... есептен шығарылуының есебі
3.1. Негізгі құралдардың шығарылуының есебі
НҚ объектілері субъектінің бухгалтерлік балансынан:
1. Физикалық және моральды тозғанда;
2. Шаруашылық қызметте ... ... ... ... ... ... ретінде басқа субъектілерге берілгенде;
4. Басқа заңды немесе жеке тұлғаларға өтеусіз берілгенде;
5. Қалдықтарды ұзақ мерзімді (қаржылық) жалға бергенде;
6. Кемшіліктерге, ... ... және ... ... ... ... субъектісі қолданыстағы заңдарға сәйкес өзіне тиесілі
үйлерді, ғимараттарды, жабдықтарды, ... ... және ... ... ... ... ... беруге, тегін уақытша
пайдалануға немесе қарызға беруге, егер ... және ... ... ... ... ... ... есептен шығаруға
құқылы. Кәсіпорындардың, цехтар мен басқа объектілердің құрылысына,
кеңейтілуіне және техникалық ... ... ... ... ... ... ... таратылған кезде; табиғи апаттардың, аварияның,
қалыпты пайдалану жағдайларының бұзылуының нәтижесінде ... ... ақау ... ... ... ... және басқа кәсіпорындар ортақ кәсіпорынға баланстан шығару арқылы
өтеусіз бергенде, сыйлағанда, табыс еткенде, өткізгенде және айырбастағанда
НҚ ... ... ... ... болады. Ғимараттар, жабдықтар және басқада
тозған құралдар, белгіленген қызмет мерзімін ... ... ... ... ... толық ескірген өндірістік үй, егер ... ... ... ... жағынан тиімсіз немесе мүмкін
емес болса және оларды басқа шаруашылық субъектілеріне өткізу немесе сату
мүмкін ... олар ... ... ... ... ... шығарылады.
НҚ жарамсыздығынан, оларды қалпына ... ... ... ... ... үшін, сондай-ақ НҚ есептен шығаруға қажетті құжаттарды
ресімдеу үшін субъект басшысының бұйрығы бойынша, құрамында:
1. Бас инженер ... ... ... ... Бас ... ... оның орынбасары;
3. НҚ үшін жауапкершілік артылған материалды ... ... ... ... ... ... органының өкілі;
3.2. Материалды емес активтердің есептен шығарылуы
1. Басқа кәсіпорындардың жарғылық капиталына салым:
а) материалдық емес активтердің баланстық құнына Д-т 2740 К-т 2700, ... ... ... ... ... Д-т 2740 К-т ... келісім құнына Д-т2310 К-т6210;
в) ҚҚС сомасына (айырмашылықтан) Д-т 7210 К-т ... жыл ... ... ... ... ... Д-т 5410 К-т 7410
Жиынтық кірістің артуына Д-т 7410,7210 К-т 5410.
2. Моральдық жағынан тозуына және ... ... ... ... байланысты материалдық емес активтердің есептен шығарылуы:
а) материалдық емес активтердің баланстық құнына Д-т 7410 К-т ... ... ... тозудың сомасына Д-т 2740 К-т 2700,2730;
б) жыл ... Д-т 5410 К-т ... ... ... ... емес активтерді есептен шығару:
а) материалдық емес активтердің баланстық құнына Д-т 7410 К-т 2700,2730;
ә) бұрын ... ... ... Д-т 2740 К-т 2700, ... ... ... келісім құнына (ҚҚС-сыз) Д-т 1210 К-т 6210;
в) ҚҚС сомасына Д-т 1210 К-т ... ... ... ... ... Д-т ... 1210;
д) жыл соңында Д-т 5410 К-т 7410 зиян ... Д-т 6120 К-т 5410 ... ... ... ... ... Д-т 7410 К-т 2700,2730;
ә) материалдық емес активтердің баланстық құнына Д-т 2740 К-т 2700,2730;
б) ҚҚС ... Д-т 7210 К-т ... жыл ... Д-т 5410 К-т 7410,7210 (зиян).
Материалдық емес активтердің амортизациясының, материалдық емес активтерді
түгендеудің есебі
Өндірістік – ... ... ... ... емес активтер
моральдық жағынан тозуға ұшырайды.
Есептелген тозудың мақсаты – пайдаланудың белгіленген мерзімі ішінде тозуды
өндіріс пен айналымның шығындарына қосу ... ... ... өтеу ... ... ... емес активтердің амортизациясын есепке
алу үшін 11- “Материалдық емес активтердің амортизациясы” ... ... ... ... Бұл шот ... әрі ... ... 2740- шоттың
кредиті бойынша материалдық емес активтер
амортизациясының ай басындағы қалдығын, ай ішінде ... және ... ... ... ... ал 2740 ... ... бойынша МЕА
амортизациясының есептен шығарылуы көрсетіледі. Материалдық емес активтер
бойынша есептелген нормалар және МЕА болжамды ... ... ... ай сайын есептейді. Амортизация нормасының мерзімін анықтау ... МЕА ... ... 10 жылға, бірақ субъектінің жарғыда белгіленген
қызметінен аспайтындай болып белгіленеді.
Мысалы: ... ... ... ... ету ... алды, құны 120,0,
ұтымды пайдалану мерзімі 5 жыл (60ай) ... ... ... ... ... ... ... немесе
1,67(2000х100/120,0). МЕА ... ... ... ... ... бір табыс әкелуге тиіс. Амортизацияны ... МЕА құны ... ... ... ... табыс әкелуді доғарған сәттен бастап
тоқтатылады. МЕА ұтымды пайдалану мерзімінің дұрыс ... ... ... ... ... ... қосу ... демек, оған
субъект қызметінің шынайы қаржы нәтижесі де ... ... ... ... РТ №6 ... ... Амортизацияны есептеуді
бухгалтерлік есептің шоттарында НҚ ... ... ... ... Амортизацияны есептеу сомасына
Д-т 7110,7210,8045, К-т 2740.
2740-шоты бойынша талдамалы есеп МЕА ... және ... ... ... тиіс.
МЕА түгендеген кезде:
1. Кәсіпорынға меншік құқында тиесілі МЕА нақты ... ... ... ... ... дұрыстығы мен мерзімділігі.
3. МЕА тозуын есептеудің дұрыстығы.
4. Моральдық жағынан ескірген активтердің ... ... ... МЕА объектісінің егжей-тегжейлі сипаттамасы болып,
олардың бастапқы құны ұтымды пайдалану мерзімдері, тозу нормалары, ... ... МЕА ... ... ... Объектінің
өзінің бар-жоғын және оны пайдаланудағы кәсіпорынның ... ... ... ... анықтау қажет.
Гудвилл есебі
Кәсіпорын аукционда басқа кәсіпорынның активтерін (НҚ, материалддар,
дайын өнімдер және басқалар) сатып ... ... ... ... ... 6000,0 ... Активтерді сатуды бөлген жағдайда, олардың
нақты бағасы бойынша құрылтайшы 6000,0 ... ... ... ... одан тыс ... ... түрінде сатқан кезде сатып алу
құны 10200,0 құраған. Активтің бөлініс бағасы мен
кәсіпорынды біртұтс түрінде сатқан ... ... ... ... айырма
сомасы “фирма бағасын” немесе гудвиллді құрайды.
Сатып алушы кәсіпорын активтердің шынайы құнынан артық 4200,0 төледі.
Дәлелдемесі мынандай:
1. Сатып ... ... ... ... ... ... нысанына
ие болған.
2. Кәсіпорынды сатып алғанда сатып ... ... ішкі ... ... өз ... нығайтады.
3. Сатып алушы фирма өндірісті бұрынғы ... ... ... оның
тауарлары кеңінен танымал және сұранысқа ие.
4. Кәсіпорында білікті қызметкерлер бар.
5. Кәсіпорында ... ... ... ... ... ... ... бар.
6. Кәсіпорын сатып алынатын материалдық ресурстарды өткізу нарқына жақын
орналасқан.
I нұсқа
Сатып алынған кәсіпорын заңды тұлға ... ... ... жеке ... ... ... ... активтерінің құны шегінде төленген толық
баланстық құнына Д-т 5430 К-т 1040.
2. Кәсіпорынды сатып алу ... оның ... ... ... ... Д-т ... К-т 1040.
3. 10 жыл ішінде, бірақ субъект қызметінің мерзімінен аспайтындай мерзімде
МЕА ... ... ... ... ай =35,0 (ай ... ... өндіріс К-т 2740-35,0.
4. Егер қандай да бір себептрге ... ... ... ... оның ... ... онда ... зиянға есептен
шығарылады, бұл орайда Д-т 7210 К-т 2700,2710,2730 және жыл соңында Д-т
5410 К-т 7210.
I I ... ... ... ... сатып алынған кәсіпорын заңды тұлға
мәртебесін жоғалтады, оның ... мен ... ... алушы фирманың
балансына қосылады.
1. Баланста көрсетілген құнға Д-т 5430 К-т 1040-6000,0.
2. Кәсіпорынды сатып алу ... ... ... ... ... ... Д-т 2700, 2710, 2730, К-т 1040-4200,0.
3. Сатып алынған кәсіпорынның барлық активтері акт бойынша қабылданады Д-т
2700, 2710, 2411,-2417, 1310, 1320, 1330, 1210, 1250, 1010, 1040, ... ... К-т ... ... ... ... ... пассивтері акт бойынша қабылданады
Д-т 5430 К-т 2740, 2410, 5020, 5010, 6210 және т.б. ... ... 10 жыл ... ай ... ... амортизация Д-т 8045 К-т 2710 ... ... ... алынған кәсіпорын құны 10000,0, 7000,0 ... ...... Д-т 5430 К-т ... Д-т 5430 К-т 6280-3000,0;
б) жыл соңында Д-т 6280 К-т 5410.
Қорытынды
Қорыта келгенде, ... ... ... өндіріс құралдары
бойынша пайдаланылады, қасиеті мен нысанын сақтай отырып, жанама ... ... ... ... ... ... біртіндеп көшіреді. Негізгі
құралдардың ғылыми негізделген жіктемесі алға ... ... жету ... шарт ... ... ... құралдардың есебін дұрыс
ұйымдастырудың ... ... ... бағалаудың қабылданған принципі болып
табылады. Негізгі құралдарды ақшалай өлшеммен бағалау олардың ... ... ... ... өндіруді жоспарлауға мүмкіндік береді.
Негізгі құралдар бухгалтерлік есепте ... құны ... ... ... ... Негізгі құралдар өндіріс процесіне ұзақ ... ... ... біртіндеп тозады, яғни физикалық күштердің, техникалық және
экономикалық ... ... өз ... ... және жарамсыз
күй кешеді.
Негізгі құралдардың моральдық тозуы техникалық прогреспен, өндіріс
әдістерінің жетілуі және жаңаруымен байланысты. ...... ... ... емес ... моральдық жағынан тозуға
ұшырайды. Есептелген тозудың мақсаты – пайдаланудың белгіленген мерзімі
ішінде тозуды өндіріс пен ... ... қосу ... ... өтеу үшін ... ... әдебиеттер тізімі:
1. ҚР-ның "Бухгалтерлік есеп және қаржы есебі" туралы заңы. 24.06.2002.
2. ҚР-ның бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ҚР-ның Қаржы министрлігінің 18.09.2002 жылғы № 438 бұйрығымен (ҚР
Қаржы министрлігінің өзгертулер енгізілген 21.10.2003 ...... ... ... есеп типтік шот жоспары.
4. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая
корреспонденция счетов (с 1 ... 2003 г.). – А.: ... и К, ... ... В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерскиий учет на
предприятии. – А.: Центраудит-Казахстан, 2002.
6. ... Қ.К. ... есеп ... және ... ... ... ... Г.Қ. «Дамыған қаржылық есеп» Алматы, «Экономика» 2005
8. Баймұханова С.Б. «Қаржылық есеп» Алматы, «Экономика» 2007
9. Әбдіпанапов Ә. ... және ... есеп ... ... ... ... Г.К. ... учет в соответствии с международными
стандартами» (часть 1,2) Алматы, 2003
11. Под редакцией ... ... учет на ... ... ... Кеулимжаев К.К. и др. «Финансовый учет» Алматы, 2003
13. В.В. Радостовец, О.И. ... ... и ... особенности
бухгалтерского учета. Алматы, 2000
14. Назарова В.Л. ... ... ... бухгалтерлік есеп.
Алматы, «Экономика» 2005
15. Радостовец В.К. и др. «Бухгалтерский учет на ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Айналымнан тыс активтер35 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
ЖШС «КАНТ - ЭЙР»-дің шаруашылық субьектілік ұйым есебі мен бухгалтерия құрылысы98 бет
Материалдық емес активтер26 бет
Кәсіпорын қорларының ауыспалы айналымы3 бет
Кәсіпорындағы өндірістік қорлар5 бет
Негізгі құралдар, оларды жіктеу және бағалау25 бет
Негізгі құралдардың амортизациясы және тозуының есебі36 бет
Негізгі өндірістік қорлар4 бет
Сорапты станция жұмысын реттеу4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь