Абайдың туылған жері

Қазақ халқының ұлы ақыны Абай (Ибраһим), 1845 жылы осы күнгі Семей облысындағы Шыңғыс тауын жайлаған Тобықты ішінде туады.
Ақынның әкесі Құнанбай – ол күнгі сахараның жуан әкімнің бірі. Түгел Тобықтының ұлығы болған Абайдың ең алғашқы балалық шағы «күндестің күлі де күндес» дейтұғын көп шешенің арасында өтеді. Бірақ өзін тапқан шешесі Ұлжан мен үлкен шешесі Зере жаратылыстан мінезді, әділ, мейірбан адамдар болып, жас Абайды бауырмал, адамгершілік жолымен тәрбиелеуге тырысады. Әкесі қойған Ибрахим деген атты да сол аналар еркелетіп, өзгертіп «ойлы бол, абайлағыш, аңдағыш бол» деп «Абай» қойған.
Бала Абай сабақты әуелі үй молдасынан оқиды. Кейін Құнанбай сегіз жасар баласын Семейге апарып, Ахмет риза деген имамның тәрбиесіне береді.
Ол шаһарда, ол медреседе бес жыл тұрып, он үш жасына шейін оқуды үзбей оқығанда, зейінді шәкірт Абай көп сауат ашады. Ақындықтың ерте білінген келісті жырды, жыршыны сүйе бастайды. Бұдан бұрын кәрі құлақты әже тәрбиесін алып жүргенде туған сахарасының аңыз дастанын, аңыз әңгімесін, көркем қазынасын көп тыңдап, көп ұғып, құмартып өскен жас енді араб, иран, шағатай, түркі ақындарын іздеп оқып, жадына алады. Тағатшыл имам, назақой халфе, дүмше молдалар арасындағы қуыс кеуде, құрғақ сопылыққа салынбай ынталы зерек шәкірт Шығыстың ақындық бұлағына, классик тұнық поэзиясына ден қояды.
Осы кезде орыс тіліне ерекше көңіл бөліп, аз уақыт жылдарында Абай өз өлеңдерін де жаза бастап еді.
Бірақ әкенің еркі бұл баланың болашағын басқа бетке бұрады. Ел арасы, ру тартысында бірде арбасын, бірде жарғыласып, тәйкелі түсіп жүрген Құнанбайға бала мен ініден серік керек еді. Сол керегі үшін әкесі Абайдың оқуын тоқтатып, қырға қайырады. Сонымен жаратылысында
        
        Абайдың туылған жері
Қазақ халқының ұлы ақыны Абай (Ибраһим), 1845 жылы осы күнгі Семей
облысындағы Шыңғыс ... ... ... ішінде туады.
Ақынның әкесі Құнанбай – ол күнгі сахараның жуан әкімнің бірі. Түгел
Тобықтының ұлығы болған ... ең ... ... шағы ... күлі ... дейтұғын көп шешенің арасында өтеді. Бірақ өзін тапқан шешесі Ұлжан
мен ... ... Зере ... ... әділ, мейірбан адамдар болып,
жас Абайды бауырмал, адамгершілік жолымен тәрбиелеуге тырысады. ... ... ... атты да сол ... еркелетіп, өзгертіп «ойлы бол,
абайлағыш, аңдағыш бол» деп ... ... Абай ... ... үй ... ... ... Құнанбай сегіз
жасар баласын Семейге апарып, Ахмет риза деген имамның тәрбиесіне береді.
Ол шаһарда, ол медреседе бес жыл ... он үш ... ... ... оқығанда, зейінді шәкірт Абай көп сауат ашады. Ақындықтың ерте
білінген келісті ... ... сүйе ... Бұдан бұрын кәрі құлақты әже
тәрбиесін алып жүргенде туған сахарасының аңыз дастанын, аңыз әңгімесін,
көркем қазынасын көп ... көп ... ... өскен жас енді араб, иран,
шағатай, түркі ақындарын іздеп оқып, жадына алады. Тағатшыл имам, назақой
халфе, дүмше ... ... қуыс ... құрғақ сопылыққа салынбай
ынталы зерек шәкірт Шығыстың ақындық бұлағына, классик тұнық поэзиясына ден
қояды.
Осы кезде орыс ... ... ... бөліп, аз уақыт жылдарында Абай
өз өлеңдерін де жаза ... ... ... еркі бұл ... болашағын басқа бетке бұрады. Ел арасы,
ру тартысында бірде арбасын, бірде жарғыласып, тәйкелі ... ... бала мен ... ... ... еді. Сол ... үшін ... Абайдың
оқуын тоқтатып, қырға қайырады. Сонымен жаратылысында үлкен зеректігі бар
және қала ... ... ... ... бар естияр жас енді ел іші, ру
басылары арасындағы қиын түйін, ... ... ... ... ... Ой кезеуін, тіл безеуді керек ететін алғыр, айтқыш, шешен,
ділмар болмақ шарт. Сол жолдағы өзінде жоғын ... ... ... құс тістеген» дейтін ақпа даугер, алмас тілді ақын әділ ... ... ... де ... ... ... ... Әкесінен оқымай,
халықтан оқиды.
Өзінен арғы ақын-жыршы да, әсем жыр мен асыл сөз ... ... ... ... ... еркі бойынша амалсыздан өнімсіз
тартысқа араласқан Абай жігіт бала есейе түсіп, ес жия сол ... ... ... ... ... ... ... Абайдың жас жігіт шағынан өлер кезіне шейін әр
алуан боп айқындап ... ... ... ... жас ... ... ең ... ерекшелігі - әкенің ұлы болмай, халықтың ұлы болам
деген тартысында «Әкесінің баласы адамның ... адам ... ... ... ой ... сөзі ғана ... ... гуманистік жолы да болатын.
Арлан бөрінің соқпағына бөлтірік бөрі ақылы көптіктен түспейді, ... ... ... деп ... Абай жасында әкеден кеткенде
ел үшін, ... ... соны ... тың өріс ... табу үшін ... Бұл
бір ерен ерекшелігі еді. Осыны ісінде де, еңбегінде де қатар ала қалмақты
арман ... ... – жуан бел, ... ... ру басылардан бөліне
кеткен бетінде бірден халықты, ... ... ... Сол ... ... ... іздеді. Жеке қазақ тарихы мен топырағынан іздеген жоқ,
үлгіні ... ... ... орыс ... ... Ұлы орыс халқының ғасырлық
хан қазынасына өз халқының қолын, жолын жеткізуді ... ... Орыс ... ... өзі ... ... өзіне де, жұртына да дос көмек
тапты... Сонымен бірінші ерекшелігіне ... ... ... ... ... ... ... жолы осы еді. Үшінші ерекшелігі – қос
қанаттай биікті меңзеген ақындығын бұрынғы қазақ ... ... ... ... ... да, ... қазынасында да, дәл
осындай ерекшелігі бар Абай сияқты бір жан жоқ ... ... - өзі ... ел үшін ... де, тапты да, бар
тапқаны мен тудырғанын ұстаздыққа салды. Ақын боп өсер ... ... жаңа ... классик әдебиетінің іргесін өзі қалап тұрғызып,
ілгері қарай да өзі бағыттады. Әдебиетке басшы, ... ... ... Осы ... ... да көп ... жауды да көп ұшыратты... Досының күші
әлі аз еді. Өйткені ол жас еді. Және көбінше ол ... еді. Жауы ... ... жағаласып алысты... ұмытылып қуды, тоқай тіресті.
Ғашықтың тілі – тілсіз тіл,
Көзбен көр де, ішпен біл.
Сүйісер жастар қате ... ... ... ... тілге едік оңтайлы,
Қаріпсіз біліп сондайды.
Біліп –ақ ұғып қоюшы ек,
Енді ... ... ... шаруа боп,
Адам тауып асықпай.
Құр айғаймен әуре боп,
Өнердің жайын баса ... нені ... де бос ... ... түс» ... жүріп құр салдық!
Бүгін ақын туғанына жүз алпыс жыл ... Бұл жүз ... ... ... бас ... Абайдың балалық шағы, жігіттік кезі, кейін ер ... ... ... елу жыл ... ... біз үшін Абай жолы ... тарих жолымен қабыса табысқан шақта оның өзіне өлім жоқ, өзіне
заман, дәурен шегі жоқ. ... ... әрі ... әрі ... ... ... ... заман үшін де тарих аспанындағы бір тұрақты нұры ... ... Ол ... ... де Абай әрі бұрынғы, ірі ар жағындағы
келешектің өлмес, өшпес тұрғыласы ... ... ... ... боп
тұрмақ.
Адамгершілік әдетке баулу
Адам өмірге бәрі бірдей болып келеді, бірақ та өсе бара ... ... ... ... ... ... ... әрбір адамның
туа біткен жеке ерекше қасиетіне-ақылына, ... ... ... екіншіден сыртқы ортаның әсеріне – тәрбиеге, ... ... ... былайша айтқанда әр уақыт, әр ... әр ... ... ... ... өсіріп отырады.
Табиғат жаратылыста адам баласына күшті қару сыйлаған, ол ... сол ... ... ... ... ... басыбайлы тәуелді
емес.
Адамның құдіреті анасында, сондықтан да әрбір адам саналы өмір сүрсе
және ... ... ... ... ... оның ... ... мақсатына да
байлыққа да, бақытқа да қол жеткізуіне болады. Әрине, біздің бұл айтып
отырғанымызды ... ... бос қиял ... ... еді. ... ... жүріп өткен тарихына көз жүгіртсек, мұның ақиқаттылығында еш
күмән жоқ. Оны ұлы ... мына ... де ... ... «ақыл,
еңбек, терең ой, қанағат, рақым ойлап қой» немесе «Ақыл сенбей сенбеңіз,
бір іске кез ... ... осы ... ... құрған қоғамы, жасаған рухани және
материалдық байлығы, осының бәрі ... ... ... біз ... әдетке баулығында оның анасына салмақ салуымыз керек. Сана
арқылы адамның ... ... ... ... ... мәдениеті қалыптасады.
Бірақ та қазіргі кезде, ғылым мен техниканың дамуына байланысты ... ... адам ... ... ... ... ... көп хабарлар тасқынын жеткізуде. Оның көбі ... ... ... ... рухани – имандылық құндылықтардан қашықтататын,
зиянды хабарлар. Соның салдарынан, адамдар шындықты ... ... ... ... ... эрозияға ұшырауда. Сол себепті, осы кезден
ұлттық мүддемізді ... үшін ... төл ... қалыптастырып,
оны әрбір өзін туған халқының патриотымын деп санайтын азаматтарымыздың
санасына жеткізе ... ... ... ... ... әдісі «демократия», «адам
құқығы», «сөз бостандығы» деген ұрандарды ... ... ... ұлт өкілдерінің мүддесін ... ... ... тарихымызды,
мәдениетімізді, тілімізді, дінімізді, салт-дәстүрімізді ... ... ... ... ... да ... ретінде, өтпелі кезеңді басынан
өткізуде. Сол себепті, болашағымыздың тағдыры ... іс ... ... біз ... ұлттық санасы жетілген, саяси сауатты, ... таза ... ... ... олар ... адал еңбек етіп,
табиғатын қорғап, әлеуметтік белсенділік көрсетсе еліміздің тәуелсіздігінде
солғұрлым мықты болмақ.
Нарықтық заңдылықтары мен ... ... ... ... ... ... деп уақытын босқа өткізбей ақша, пайда тауып, ... ... үшін ... ... ... ... еңбек
ете бастады. Бұл әрине құптарлық жәйт. Сонымен ... оның ... ... ... жақтары да бар. Олар атап айтқанда ... ... ... т.б. ... да ... ... үйретіп, рухани мәдениетке баулу, сол ... ... ... ... ... өмір тіршілігі, ақыл-ойы, іс-әрекеті үш шеңбердің ішінде
өтеді, олар-рухани-имандылық, ол адам мен адамның ... ... ол адам мен ... ... және ... –саяси, ол адам
мен қоғамның арасындағы қатынас.
Егерде адам өмірінде бақытқа жеткісі келсе, ол бірнеше асулардан ... ... ... ... ... арман. Сол адам, осы жолда
кездесетін қиындықтардың бәрін жеңіп, өзінің ... ... ол ... деп ... ... ... бар. Ол үшін адамға керегі-ақыл,
жігер, білім, ниет және ... Осы бес ... ... бойынан түгел
табылатын болса, тіл оның ... ... ... жетуіне кепілді болмақ.
Адамның тағы бір жақсы қасиеті, ол қызығу. ...... ... психикалық тіршіліктің мазмұнын ... ... ... ... ... ... болса, адамның өмірі де ажарсыз болады.
Ондай енжар адамның көңіл-күй барлық уақытта жабырқау жүреді.
Әрине, әр адам алдына ... ... ... ... да ол өзін
бақыттымын деп санауы үшін қандай мақсат қойып, не істеуі ... ... ... Бұл ... өте ... ... және оған ... былай деп жауап беру
өте қиын. Әркімнің тағдыры әрқилы қалыптасады және олардың ... де ... ... ... Сонымен қатар бұл, заман талабына да байланысты
болмақ. Дегенмен бір нәрсені батыл сеніммен айтуға ... ол ... ... ... ... ... отанына жақсылық жасау үшін
қызмет ... сол адам ... ... болмақ.
Әрбір адам өмір бойы даму үстінде болады және оның ... ... ... де ... ... Сонда ғана ол адам деген ардақты атқа
лайықты, жан-жақты жетілген, жеке ... ... ... ... өзі жеке ... ... олай болса қоғамның дамуы, оның әрбір
мүшесінің дамып ... ... ... ... Ендеше біз жеке
адамдардың өмір салтының рухани ... ... жете ... бөлуіміз
керек.
Адамдар қоғамда материалдық және рухани ... ... және ... жануарлардан бір айырмашылығы, адамдарға рухани жан
азығы керек, онсыз адам адамгершілік қасиетінен айырылып, ... ... ... табиғатта адам ақылы жетіп болмайтын бес құпия сыр болса
(сана, жан, материя, кеңістік, ... ... ... адам ... ... да, ... ішкі ... түгел біліп болу мүмкін емес. ... адам ... ... ... ... тануға болады. Олай болса,
күнделікті өмірде көп қолданылатын рухани мәдениет, рухани байлық, ... т.б. сөз ... ... анықтап алуымыз керек. Біз ... ... ең ... ... ... салт-дәстүрімізді
айтамыз. Тіл-Қазақ болуымыз үшін, дін адам болуымыз үшін, салт-дәстүр ұлт
болуымыз үшін қажет.
Рух деген сөз, діни ... ... ... ... ... ... ... оны адамның ішкі жандүниесінің шабыт-сезімінің көрінісі
деуге болады. Адамдар толыққанды өмір ... ... ... үшін ... және ... ... керек.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы7 бет
Алтын Орда дәуіріндегі 6 бет
Ахмет Иүгінеки. Ақиқат сыйы5 бет
Билікті бөлу қағидасын жүзеге асыру12 бет
Ж.Баласағұн. "Құдатғу біліг" шығармасына тақырыптық-идеялық, мазмұндық талдау. Насреддин Рабгузи "Рабғузи қиссалары", Х.Дулати "Тарих и Рашиди", Ш.Жәңгірұлы нәзира дәстүрі11 бет
Қожа Ахмет Ясауидың үш маңызды аймағы9 бет
Әміре Қашаубаев өмірі3 бет
Гипоксия мен туы жарақаттарының себептері. Асфиксиямен туылған нәрестелерге көрсетілетін негізгі шұғыл көмек шаралары.11 бет
Емшекпен емізудің ережелері4 бет
Күзенді өсіру13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь