Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу


Банк ресурсы банктің пассивтік операцияларды жүргізуіні нәтижесінде пайда болады әрі банктегі баланстың пассивінде көрініс табады.
Банк ресурстары банктердің өзіндік қаражаты қарыз қаражаты және тартылған қаражат құрайды. Банк олардың жиынтығын активтік операцияларды жүзеге асыру үшін пайдалады, яғни табыс алу мақсатында жұмылдырылған ресурстарды орналастырады.
Пассивтік және активтік операциялар бір-бірімен тығыз байланысты. Мәселен, пассивтердін құрылымы мен сипаты көп жағынан банктің активтік операцияларды жүргізудегі мүмкіндігін анықтайды, ал несие саласындағы банк саясатының өзгеруі ресурстардың сипатына елеулі әсерін тигізеді.
Банк ресурстарын қалыптастырудың негізгі көздеріне банк клиенттерінің салым ақшалары жатады. Алайда, бөтен капиталды тарту үшін банктердің өзіндік капиталы болуы керек. Бұл қиын сәттерде несие берушінің сенімді болуы үшін қажет. Банктің өзіндік қаражатына жарғылық және резервтік қорлары, сондай-ақ, банк пайдасы есебінен қалыптасқан өзге де қорлар, сақтандыру резервтері және жыл ішінде бөлінген пайда жатады. Банктің жарғылық қоры (капитал) - банк ісін ұйымдастырудың бастапқы нүктесі. Оның формасына қарай жарғылық капиталдың қалыптасуы әр түрлі болады. Банктің ұйымдық-құқықтық формасына қарамастан оның жарғылық қоры толықтай қатысушылардың - заңды және жеке тұлғалардың салым ақшаларының есебінен қалыптастырады әрі олардың міндеттемесін қамтамасыз етеді.
Коммерциялық банктің резервтік қоры активтік операциялардан болған залалдың орнын толтыруға арналған, банк облигациясы бойынша төлем көзі ретінде әрі алынған пайда жеткіліксіз балған жағдайда артықшылықты акция бойынша дивидендтердің төлем көзі ретінде қызмет етеді. Резервтік қор түскен пайдадан жыл сайын аударылатын аударымдардың ессбінен қалыптасады. Оның шекті мөлшері банктің жартысында жарғылық қор ша-масының 25-100% деңгейінде анықталған. Шекті мөлшерге жеткеннен кейін

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Банк ресурстарын жоспарлау және реттеу
Банк ресурсы банктің пассивтік операцияларды жүргізуіні нәтижесінде
пайда болады әрі банктегі баланстың пассивінде көрініс табады.
Банк ресурстары банктердің өзіндік қаражаты қарыз қаражаты және
тартылған қаражат құрайды. Банк олардың жиынтығын активтік операцияларды
жүзеге асыру үшін пайдалады, яғни табыс алу мақсатында жұмылдырылған
ресурстарды орналастырады.
Пассивтік және активтік операциялар бір-бірімен тығыз байланысты.
Мәселен, пассивтердін құрылымы мен сипаты көп жағынан банктің активтік
операцияларды жүргізудегі мүмкіндігін анықтайды, ал несие саласындағы банк
саясатының өзгеруі ресурстардың сипатына елеулі әсерін тигізеді.
Банк ресурстарын қалыптастырудың негізгі көздеріне банк
клиенттерінің салым ақшалары жатады. Алайда, бөтен капиталды
тарту үшін банктердің өзіндік капиталы болуы керек. Бұл қиын сәттерде
несие берушінің сенімді болуы үшін қажет. Банктің өзіндік қаражатына
жарғылық және резервтік қорлары, сондай-ақ, банк пайдасы есебінен
қалыптасқан өзге де қорлар, сақтандыру резервтері және жыл ішінде
бөлінген пайда жатады. Банктің жарғылық қоры (капитал) - банк ісін
ұйымдастырудың бастапқы нүктесі. Оның формасына қарай жарғылық
капиталдың қалыптасуы әр түрлі болады. Банктің ұйымдық-құқықтық
формасына қарамастан оның жарғылық қоры толықтай қатысушылардың -
заңды және жеке тұлғалардың салым ақшаларының есебінен
қалыптастырады әрі олардың міндеттемесін қамтамасыз етеді.
Коммерциялық банктің резервтік қоры активтік операциялардан болған
залалдың орнын толтыруға арналған, банк облигациясы бойынша төлем көзі
ретінде әрі алынған пайда жеткіліксіз балған жағдайда артықшылықты акция
бойынша дивидендтердің төлем көзі ретінде қызмет етеді. Резервтік қор
түскен пайдадан жыл сайын аударылатын аударымдардың ессбінен қалыптасады.
Оның шекті мөлшері банктің жартысында жарғылық қор ша-масының 25-100%
деңгейінде анықталған. Шекті мөлшерге жеткеннен кейін қалыптасқан резервтік
қор жарығылық қорға аударылғанды (капиталдандырылады) және оны есептеу
қайтадан басталады.
Коммерциялық банктерде резервтік қормен қатар пайдадан аударудың
есебінен арнайы қорлар (банктің өндірістік және әлеуметтік дамуына
арналған) құрылады. Олардың қалыптасуы мен жұмсалуы банктің коммерциялық
есеп айырысу туралы ережесімен реттеледі.
Банктегі өзіндік қаражаттың айрықша құрамдас бөлігіне банктің нақты
операцияларды орындау арқылы қалыптастыратын сақтандыру резерві жатады. Ол
(сақштандыру резерві) - банк сатып құнды қағаздардың нарықтық кұнының
нақты кемуіне және берілген ссуданың қайтарылмауына байланысты орын алатын
жағымсыз салдарды жою үшін тағайындалады. Бұл резерві қалыптастырудың
міндетті сипаты бар.
Банктегі өзіндік қаражаттың маңызды функциясы - банктің өз салымшылары
алдындағы міндеттемесін қамтамасыз етеді. Ол шама ретінде қарастырылуы
мүмкін, оның шегінде банк өз міндеттемесі бойынша жауапкершілігіне кепілдік
береді. Банк іс тәжірибесінде шіндік қаражат ресурстардың ысырапқа ұшырауы
салдарынан залалдың орын алатынына қарамастан банктің төлем қабілетін
сақтауға мүмкіндік беретін резерв ретінде саналады өйікені, өзіндік қаражат
акционерлерге міндетті түрдегі қайтарымы жатпайды. Банктегі өзіндік
қаражаттың мөлшері оның ауқымы анықтап береді. Әдетте, ұлттық банк
экономикалық нормативтерді банктердің материалдық базасын дамытудың көзі
болып табылатын өзіндік қаражаттың мөлшеріне қарай белгілейді. Оның
есебінен банк өзіне қажетті үй ғимаратты, машинаны, құрал-жабдықты,
есептеуші техниканы және т.б. керек-жарақтарды сатып апады. Аталмыш шығынды
қаржыландырудын тікелей көзіне пайданың есебінен қалыптасатын, банкті
өндірістік және әлеуметгік жағынан дамытатын қор жатады.
Өзіндік қаражаттын шамасын (мөлшерін) коммерциялық банктер көптеген
факторларға қарай дербес анықтайды. Оның ішінде, ол:
банктегі активтік операциялардың шекті мөлшерін анықтайды:
өз клиенттерінің өзіндік ерекшеліктеріне тәуелді;
өзінің активтік операцияларының сипатына тәуелді;
4) ұлттық банктін жүргізіп отырған несис саясатына және несиелік
ресурстар нарығының даму деңгейіне тәуелді. Дамыған нарық жағдайында
несие саясатын ырықтандыратын болсақ, коммерциялық банктер несие
ресурстарына оңай қол жеткізеді әрі банкке қажетті өзіндік қаражаттың
деңгейін кемітеді. Қаржы нарығының жеткіліксіз дамуына қарай ұштастыра
отырып несие саясатын күшейтетін болсақ, шіндік қаражатты тұрақты түрде
өсіріп отыруға тура келеді.
Бұл арада банктегі өзіндік қаражаттың мөлшерін жинақтау түрінде
арттырудың екі әдісі пайдаланылуы мүмкін: - банктегі өзіндік қаражаттың
мөлшерін;
- пайданы немесе шығарылатын акциялардың санын (банк пайшыларының санын)
арттыру. Пайданы жинақтау банктің резервтік және өзге де қорларын жылдам
құру әрі оларды кейін капиталдандыру формасында жүзеге асырылады. Жылдың
сонында пайданың бір бөлігін жарғылық қорғатікелей қосу арқылы жүзеге
асырылуы мүмкін. Бұл әдіс ең оңай әдіс болғандықтан акцияларды шығаруда
(немесе жаңа пайшыларды тартуда) қосымша шығынды қажет етпейді. Алайда,
пайданы жинақтау кезінде банктің нарықтығы позициясын әлсіретуге әкеп
соқтырып мынадай жағдайға жол беруі мүмкін: пайданы жинақтау ағымдағы
жылдың ішінде акционернерлерге төленетін дивидендтерді кемітеді.
Отандық коммерциялық банктер әбден қалыптасқан нарықта өз орнын
(поэициясын) тұрақты, сенімді, берік ету үшін әрекеттенетіні белгілі.
Алайда, оларды көбінесе пайданы ұзақ мерзімді келешекте өсіруден гөрі
ағымдағы дивидендтер проблемасы қинайды. Сол себепті де олар өзіндік
қаражаттың мөлшерін жаңа акцияларды шығарудың есебінен немесе жаңа
пайшыларды тараудың есебінен арттыруды жөн көреді.
Коммерциялық кәсіпорынның бір түрі ретінде банк мекемесінің өзіндік
ерекшелігі мынада: оның көптеген ресурстары өзіндік қаражаттың есебінен
емес, қарыз қаражатының есебінен қалыпта ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Банк ресурстарын басқаруды жетілдіру
Банк ресурстарын қалыптастыру операциялары
Банк қызметін реттеу және қадағалау
Банк қызметін мемлекеттік реттеу
ҚР банк қызметін ұйымдастыру және реттеу
Банк секторындағы кәсіпорынның стратегиялық жоспарлау жүйесі
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджеті: реттеу, жоспарлау және жобалау
Еліміздің банк саласында пруденциалдық реттеу саясаты
Демографиялық процесстерді реттеу мен жоспарлау қажеттігі
Банк жүйесі және банк операциялары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь