Құқықтық мінез - құлықтағы тәрбиенің алатын орны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...2
І тарау. Құқықтық мінез.құлық ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.1 Құқықтық мінез . құлықтың түсінігі және белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 Құқықтық мінез . құлықтың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.3 Құқықтық мінез . құлық белсенділігінің деңгейі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
ІІ тарау. Құқықтық мінез . құлықтағы тәрбиенің алатын орны ... ... ... ... ... 15
2.1 Құқықтық тәрбиенің маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.2 Құқықтық тәрбиенің бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Қолданылған негізгі әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
        
        Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
..................................................2
І тарау. Құқықтық мінез-
құлық.......................................................................
.......4
1.1 Құқықтық мінез - құлықтың түсінігі және
белгілері....................................4
1.2 ... ... - ... ... ... - құлық белсенділігінің
деңгейі.....................................10
ІІ тарау. Құқықтық мінез - құлықтағы тәрбиенің ... ... ... ... ... негізгі әдебиеттер
тізімі...............................................................30
Кіріспе
Құқық дегеніміз - мемлекетте қолданылатын ... ... ... ... ... үлгілердің, мемлекеттің
құқықтық ережелерінің жиынтығы болып табылады. Белгілі бір ... және ... ... ... құқықтық нормалардың белгілі
нормативтік құқықтық актілерінде де ... ... ... ... ... құқықтық актілер қабылдау жөнінде
өкілдік ... ... ... туралы сөз қозғалғанда, нақты мемлекеттегі
қолданылып жүрген нормативтік актілердің барлығы еске алынады. Мұның өзі –
объективтік мағынадағы, яғни ... ... ... ... өмір ... ... ... Құқықты субъектілердің өз игілігі үшін мемлекет
тарапынан ... ... ... бір ... ... ... ... ретінде қолданылады.
Құқықтың алғашқы элементі – құқық нормасы. Құқық нормасы дегеніміз ... ... ... ... ... ... пен ... үлгісі. Ал мінез-құлық дегеніміз – жеке алып қарағандағы әрбір
адам емес, тұтас адамдар ұжымына да тән ... Жеке ... ғана ... ... ... ... да бір-бірімен қатынасқа келеді. Демек,
құқық нормаларымен реттелетін қатынастарға түсе отырып, ... ... ... ... сол ... ... болуға тиіс.
Жалпы құқықтық мінез-құлық ұғымын толық білу үшін ең алдымен ... ... ... ... ... ... негізі оның жалпы
адамзаттық құндылықтарға қатынасынан көрінеді. «Құндылық» термині белгілі
құбылыстарының ... ... жəне ... ... ... ... Адам қызметіндегі заттар, қоғамдық қатынастар жəне олар
қамтыған ... ... ... ... ... ретінде
танылған бағалы заттар сипатында іс-əрекетке қосылады, яғни бұлардың бəрі
де жақсылық пен жамандық , шындық пен ... ... пен ... пен əділетсіздік жəне т.б. ... ... ... ... ... болған тəсілдер мен әдістер ... ... ... сана мен мəдениетте бекиді де, адам əрекетін бағыттаушы
құралдарға айналады. Қалыпты тəртіптік ұғым ... ... ... құралдар
түрі: ұстанымдар жəне бағалар, бұйрықтар мен ... ... ... Əрбір тарихи нақты қоғамдық құрылым (формация) ... ... ... ... Ал одан ... жүйе ... аса жоғары деңгейі сипатында ... Бұл ... ... ... топ ... ... ... (критерии) белгіленеді.
Тұлғалық деңгейде меңгерілген бұл талаптар тұлға қалыптастырудың негізіне
алынып, ... ... ... ... ... ... ... аса маңызды элементтерінің бірі –
құндылықты бағыт-бағдар.
Құндылықты бағыт-бағдар – бұл стратегиялық өмір мұраттары жəне ... алғы шарт ... ... ... адам санасында
бейнеленуі.Қалыптасқан тұрақты ... ... ... ... ... мен ... ... көрінген əрекет-қылық жəне
іс-əрекет типтерінің өзара байланыса, ұштасуын қамтамасыз етеді. Осыдан,
құндылықты бағыт тұлға ... ... ... ... ... ... іске ... Құндылықты бағыт-бағдарлардың негізгі
мазмұны – адамның саяси, философиялық (дүниетанымдық), ... ... ... əрі ... ... ... мінез
принциптері. Осыдан, қай қоғамда да тұлғаның ... ... жəне ... ... жасау нысаны ретінде қарастырылады. Олар арқылы
еріктік күш салу, зейін, ой-өріс бағдарлары анықталады.
Құндылықты ... ...... ... белгісі, оның
əлеуметтенуінің көрсеткіші, құндылықты бағыттардың тұрақты бірлігі тұлғаның
келесідей сапаларының дамып, орнығуына себепші ... ... ... ... , ... мұраттар мен принциптерге адалдық, осы мұраттар
мен принциптерді іске асыру жолында ерік ... ... ... ... орай белсенділік, мақсатқа жетуде табандылық пен
өжеттік. ... ... ... ... ... ... ... туындатады.
Жалпы адамзаттық құндылықтарды түсіне танудың негізі қоғамға бағытталған
идеялардың, сезімдердің, ... ... ... ... құндылықтарды байланыстыра білуге; қоғамға жəне басқа
адамдарға болған қатынастарға орай құқы мен ... ... ... құқы мен ... ... ... ... мінез-құлық пен
сезімдерді тəрбиелеуге; пікір жүргізу ... ... мен ... ... жəне т.б. орайлас келеді. Жалпы адамзаттық құндылықтар
тəрбие мазмұнының ... бір ... ... ...... ... нормаларына және әлеуметтік маңызды мақсаттарға сай
келетін жүріс-тұрысы.
Құқықтық мінез-құлық
1.1 ҚҰҚЫҚТЫҚ МІНЕЗ – ... ... ЖӘНЕ ... ... – бұл субъектілердің құқық нормаларына және
әлеуметтік маңызды ... сай ... ... ... Ал ... ... – жеке алып қарағандағы әрбір адам емес, тұтас адамдар
ұжымына да тән ... Жеке ... ғана ... ... ... құрылған
ұжымдар да бір-бірімен қатынасқа келеді. Демек, құқық нормаларымен
реттелетін қатынастарға түсе отырып, адамдар, ... ... ... сол ... бұзбайтын болуға тиіс.
Құқықтық мінез-құлық келесі белгілермен сипатталады:
- ... ... ... ... (формальды аспект);
- әлеуметтік пайдалы, қоғамдық мақсаттар мен ... ... ... оның ... жағын құрайды (мазмұнды аспект);
- саналы сипатқа ие; бұл оның субъективтік жағын құрайды;
- құқықты белгілеу, түсіну, құрметтеу;
- құқықтың дұрыстығына және ... ... ... ... ... ... ... бұлжытпай орындау.
Құқықтық мінез-құлық құқықтық тәртіппен реттеледі. Құқықтық ...... ... ... нормативтік актінің талабына сәйкес
жұмыс жасау, іс-әрекетте қателікке жол бермеу. Құқықтық тәртіптің ... ... ... ... ... ... жасап, қатынас арқылы
өздерінің мүдде-мақсатын іске асыру. Құқықтық тәртіптің ерекшелігі – бұл
қарым-қатынас құқықтық ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынаста қателіктер кетсе, оны ... ... ... ... ... ... тән ерекшеліктері болады: өздерінің
жеке арнаулы заңдары, ережелері болады. Барлық қарым-қатынас сол ... ... ... саясатта ешқандай айырмашылық жоқ. ... ... ... ... ... ... ... дегеніміз
– қоғамдағы қатынастардың жүйе салаларының нормативтік актілер ... ... ... ... ... ... ... Материалдық кепілдік – егерде субъектілер өзара қателіктер жіберсе,
өздері келісімге келіп, нормативтік актіні ... ... ... ... кепілдік – қоғамның саяси тұрақтылығы заңдылыққа, тәртіпке көп
әсер етеді. Қоғамдағы барлық бірлестіктер, одақтар, ұжымдар, ... ... ... ... ... көп әсер ... ... кепілдік – қоғамның инабаттылық, парасаттылық деңгейі жақсы
болса, заңдылық, ... те ... ... ... ... ...... заңдылықты, тәртіпті бақылап отыратын
арнаулы органдарының рөлі, маңызы, әсері өте зор.
Қоғамдағы заңдылық, бостандық, құқықтық ... ... ... ... ... ... зор әсер, ықпал жасайды. Әр мемлекетте
қоғамдық тәртіп және құқықтық тәртіп болады. Қоғамдағы ... ... ... мемлекеттік органдар, бірлестіктер, одақтар, ұйымдар,
ұжымдар, азаматтар дұрыс, уақытында орындау – қоғамдық ... ... ... құқық нормалардың талабына сәйкес болса – ... ... ... ... ... дамиды. Заңдылық пен құқықтық
тәртіптің әлеуметтік маңызы: 1). қоғамдық өмір бір қалыпты жақсы ... ... ... қоғамдық ұйымдармен органдар жақсы жұмыс
жасайды. 3). барлық адамдардың құқығын, бостандығын, барлық ... ... ... орындап, дамытуға мүмкіншілік туады.
Заңдылық пен құқықтық тәртіпті жақсы дамыту әдіс-тәсілдері:
- құқықты бұлжытпау шараларының жүйесінің сапасын жақсарту;
- кінәға сәйкес заңды ... ... ... ... ... ... жауапкершілікті қолдануды дұрыс пайдалану;
- заңдылыққа, құқықтық тәртіпке мемлекеттік бақылауды әділетті жүргізу.
Құқықтық тәртіп – ... ... ... ... ... ... ... мен мақсаты, мұраты мен қағидалары.
Заңдылық пен құқықтық тәртіп ... ... ... ...
заңдылықтың мазмұны мен мүдде-мақсаты. Осы екі ұғым ... ... ... ... кезеңдерде қоғамның жастар проблемалары ретінде
айқындауға болатын ерекше проблемаларды шешу ... тап ... ... ... мен өзектілігі барлық қоғамды біріктіреді қоғам
жастар арқылы биологиялық және сол ... ... ... ... топтың осы санатын айқындаудың әр түрлі
әдістері бар. Маркстік теорияның жақтастары жастарды ... ... және ... ... бар ... топ ретінде ғана қарамау
қажеттілігін талап етеді. Бұл жерде жастардың мәні олардың ... ... ... ... негізделген әлеуметтік
ерекшеліктері мен белгілерінде болады.
Басқа көзқарастың жақтастары жастар социологиялық мағынада ол жас
баланың ролін аса көп ... және де ... ... үлкендердің ролін
толық құқықты тасымалдаушы болып табылатын адамдар өміріндегі мінез-құлық
базасы ... ... деп ... ... ... ... ... «бейтарап аумақтың» мәртебесіндегі үздіксіздік үзілісінде
құрылады деп ... ... ... ... та осы ... ... ... мінез-құлқына осылайша қарау біршама дәрежеде
зандық ... және ... ... ерекшеліктерімен негізделеді,
бұл жасөспірім қылмыскерлерде өзіне жаза ... ... ... жиі әкеп ... және бұл ... «жасару» себептерінің
бірі болып табылады. Соған ... ... ... ... ... ... әдiлеттiлiк, гуманизм идеяларын арқау ете
түзiлуiнде, құқықтық тәртiптi, адам мен ... ... ... ... ... саяси кепiлдiктерiн
нығайтудың пәрмендi құралдарының ... ... ... ... ... қатар өзiнiң конституциялық мiндеттерiн қалтқысыз орындауға тиiс
мемлекеттiк қызметшiлердiң, өзге де ... ... ... ... ... ... ... iске асырудың аса зор
маңызы бар. Бұл ... ... ... жеке ... ... ... ... еркiндiгiне қажеттi жағдайлар жасауға, әлеуметтiк өмiрдiң
салаларын үйлестiруге, қоғамның жiкке ... ... ... топтардың
бiр-бiрiне қарсы тұруына жол бермей, қоғамның ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк органдар жүзеге асырады.
1.2 ҚҰҚЫҚТЫҚ МІНЕЗ – ҚҰЛЫҚТЫҢ ТҮРЛЕРІ
Құқықтық мінез-құлық мына негіздер бойынша түрлерге бөлінеді:
● әлеуметтік ... ... ... ... (мысалы, әскери
борышты өтеу); қалаулы (мысалы, ғылыми және көркем шығармашылық); ... ... діни ... ... ... ... ... діни жағына келетін болсақ,      
Қазақстан ... өзiн ... ... мен дiни ... ... ... ... жататын азаматтардың өз ... ... тең ... ... дiни ... ... араласпау қағидаты және халықаралық қоғамдастықта қабылданған
дiннiң негiзiн қалаушы ... да ... заң ... ... ... құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ... ... ... ... ... тән ... бiрi ... дiн рөлiнiң толассыз артуы болып табылады. Оның беделi мен
мәртебесі ... ... ... ... ... дiнге сенушiлер мен
дiни бiрлестiктердiң саны өсе түсуде.
      Республикада құрамына Қазақстан үшiн ... дiни ... ... ... дiни ... және ... ... бұрын
Қазақстанда болмаған дiни қозғалыстардың жаңа ұйымдары енген көпконфессиялы
кеңiстiк ... ... дiни ... ... ... ықпал
ететiн дiнисымақ құрылымдар пайда болды.
      Осындай жағдайлар ... ... ... мен ... ... ... ... мәдени, дiни дамудың бiрдей мүмкiндiктердi нақты
қамтамасыз етiлген, ұлтаралық ... ... ... ... ұлт ... мен адам ... үйлесiмдi ұштастыру қағидаттары
iс жүзiнде көрiнiс тапқан ... сан ... ... ... ... құру iсiндегi Қазақстанның жетiстiктерi айқын
көрiнедi.
      Көпэтникалы және сан ... ... ... ... тәжiрибесi көбiнесе бiрегей болып табылады. ... одан ... ... ... ... iшкi ... тұрақтылықты, азаматтық татулық пен
ұлтаралық келiсiмдi қамтамасыз ету болып қала бередi.
      Елдегi ... және дiни ... одан әрi ... төзiмдi
сананы қалыптастыру және қазақстандық қоғамда экстремизмнiң алдын алу
жөнiндегi iс-шаралардың тиiмдi ... ... және icке ... ... дiни және ... емес ... кеңiнен қолдауына
сүйенген мемлекеттiк және жергiлiктi органдардың ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттiк тәуелсiздiк пен егемендiкке қол ... ... ... ... ... құруға, әлеуметтiк әрiптестiк пен
азаматтық келiсiмдi, саяси және ұлтаралық тұрақтылықты ... ... ... ... ... Республикасындағы мемлекеттiк ұлттық
саясаттыныңқағидалары:
● адам мен азаматтың нәсiлiне, ... ... ... көзқарасына, қай
әлеуметтiк топтарға және қоғамдық ... ... ... ... мен ... ... ... нәсілдiк, ұлттық, тiлдiк немесе дiни
тәуелдiлiк белгiлерi ... ... ... ... кез келген
нысанына тыйымсалу;
● Қазақстанның тарихи қалыптасқан бiртұтастығын сақтау;
... ... ... ... ... қағидаттары мен нормаларына Қазақстан Республикасының халықаралық
шарттарына сәйкес Қазақстан ... ... ... ... ... ... азаматтың ешқандай мәжбүрлеусiз өзiнiң қай ұлтқа жататынын анықтау
және оны көрсету құқығы;
... ... ... ... ... ... қайшылықтар мен жанжалдарды
уақытылы және бейбiт түрде шешу;
● мемлекет қауiпсiздiгiне нұқсан келтiруге, әлеуметтiк, ... ... дiни ... ... не ... ... ... қарапайым тілде негізінен тыйым салу;
● Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерлерде оның ... мен ... ... ... ... ... ... шет
елдерде тұратын отандастарға ана тiлiн, мәдениетi мен ұлттық дәстүрлерiн
сақтауда әрi ... ... ... ... байланысын нығайтуда қолдау
көрсету болып табылады.
Осындай жағдайда жалпыұлттық ... ... және ... ... ... ... арасындағы өзара iс-қимылды
саяси, экономикалық, әлеуметтiк, идеологиялық жағдайлар кешенiн қамтамасыз
ету мiндеттерiнiң маңызы ... зор. ... ... ... және
этникалық төзбеушiлiктiң алдын алу жөнiнде, азаматтарға сана мен ... ... ... ... саяси және құқықтық мәдениеттi дамыту,
әлеуметтiк әрiптестiктi ... ... ... ... әр ... алдын алу жөнiнде пәрмендi шаралар қабылдау
қажеттiлiгi өктем талап ... ... ... ... ... ... кiдiрiссiз әрi пәрмендi шаралар
қабылдауды талап ететiн өзектi мәселе болып табылады.
      Көпэтникалық және сан ... ... ... ... және конфессияаралық келiсiмдi нығайтудың модельдерi мен
тетiктерi осы әр түрлi ... ... ... күрделiлiгi мен
қайшылықтары, ықтимал қауiптер мен ... ... ... ... ... Жаңа ... және ... технологиялар туындатқан
сәйкестендiру дағдарысына жауап ретiнде қауымдық сәйкестендiру, ... бiр ... ... ... ... ... баса ... пайда болды. Сонымен бiр мезгiлде қазiргi ... ... ... ... ... этникалық қауымдасудың оқшалануын
еңсеру, адамдардың өзге мәдени құндылықтар мен нормаларды сiңiруi ырықсыз.
      Қазақстан Бiрiккен Ұлттар Ұйымына мүше ... ... 1995 ... ... ... Бас ... 5.61-қарарымен бекiтілген
Төзiмдiлiк қағидаттары декларациясын қолдайды. Дiни төзiмдiлiк ... ... ... мемлекетiмiздiң саясатында негiз қалаушы
қағидаттар болып табылады.
      Сонымен ... ... және ... қатынастар
саласындағы қазiргi ахуалды талдау бұл ... ... ... ... көрсетедi. Осы процестiң барлық аспектiлерiн ... ... және ... ... ... ... ... бағдарламалық құжатты қабылдау үшiн жағдайда.
      Ұлттық саясат Қазақстанда тұратын диаспоралар мүдделерiнiң бүкiл
қырын ... ... ... олардың келiсiмдерiнiң тиянақты тетiгi
бар шоғырландырушы факторға айналуға тиiс. ... ... ... ... әр ... ... және қоғамдық күштердiң конституциялық
қағидаттарға, ғылыми негiзделген қорытындылар мен ұсынымдарға ... ... ... ... ... ерекше негізгі маңызға ие
болады отыр.
● себептеріне, яғни, субъективтік жағына, байланысты: әлеуметтік ... ... ... ... ... – бұл ... сана мен құқықтық
мәдениеттің, жауапкершілік пен еріктіліктің жоғары деңгейімен ... ... ... Бұл жерде субъект жазадан қорыққанынан
немесе марапаттауды күткенінен емес, құқықтық ... ... ... ... ... ... ... мынадай элементтерден құралады:
а). қызметтің мемлекеттік ұйымдастырылған түрлеріндегі, ... ... ... ... ... белсенділік; ә). ерікті ұйымдардың
қызметіндегі ... б). ... және ... ... және ... ... белсенділік; в). тұлғаның
құқық саласындағы ... ... ... – бұл құқықтық ережелерге оларды терең
әрі жан-жақты түсінбестен, жоғары құқықтық ... ... ... Басқаша айтқанда, адам басқалардың да осылай жүріп-
тұрғанын көргендіктен ... ... ... ... – бұл құқық нормаларының орындалуы ... ... ... көрініс табатын жүріс-тұрыс. Әдет әрекеттердің
бірнеше рет ... ... ... ... қалыптасады.
Маргиналды
жүріс-тұрыс – бұл мемлекеттің мәжбүрлеуінің, жазадан қорқудың нәтижесінде
жүзеге асырылатын құқықтық ... ... ... дiни және
этникалық төзiмдiлiк дәстүрлi түрде жоғары болып қалып ... ... ... ... түрде тұрақты дамуда, ал туындап жатқан
мәселелер өркениеттi нысанда шешiлуде. Қазақстандықтардың мәдениетаралық
диалог пен ... ... ... ... ... ... реформалауға байыпты әрi шынайы бағдарды жүргiзудiң, азаматтық
қоғам мен құқықтық мемлекет құрудың, ... ... ... ... ... проблемаларды демократиялық жолмен шешудiң
рухани-адамгершiлiк, адами негiзi болып табылады.
      Демократиялық қоғам құру процесiнде мемлекет пен дiни ... ... ... ... ... ... Республикасының
Конституциясына сәйкес "Дiни ... ... және дiни ... ... ... ... сәйкес дiнге сенушiлер өздерiнiң
жалпы адами және азаматтық құқықтары мен мiндеттерiн ... ... ... еркін ұстануға мүмкіндіктерін ... ... дiни ... ... келе, оның елдiң жалпы әлеуметтiк-
саяси және ... ... ... ... ... атап өту
керек. Экономиканың нығаюымен және қоғамның демократиялануымен ... ... ... туғызып отырған үрдістердiң ыдыратушы
әлеуетi әлсiрейдi.
Қазiргi қазақстандық қоғам өмiрiнiң әр түрлi қырына дiни ... ... ... айқын. Оның серпiнi мен ерекшелiктерi мынадай:
     - дәстүрлi дiни институттардың ықпал ету саласы кеңейдi;
     - ... ... ... дiни ... ... арта бастады;
     - дiни бiрлестiктердiң әлеуметтiк функциялары кеңейдi;
     - дiни бiлiм беру кеңеюде, оның ... және ... ... ... ... – ҚҰЛЫҚ БЕЛСЕНДІЛІГІНІҢ ДЕҢГЕЙІ
Бақыланатын мiнез-құлық актiлерi анықтамасына кiргiзiлген ұғымдар -
инстинктiлер, бейiмдiлiктер, құмарлықтар сияқты ... ... ... ... ... келмейтiнi анық. Дегенмен бұл
қарама-қарсылық, солай көрінгенімен, шешiмсiз емес. Бiздiң инстинктiлер,
бейiмдiлiктер және ... ... ... ... жоқ, ... мiнез-құлық актiлерiнiң негiзiнде қалыптасатын әpi ... және ... үшiн ... ... ... ғана бар. ... ... ұғымдардың өзiнің нақты мағынасы болмайды: бiздiң
адам мiнез-құлқы жайлы бiлгенiмiздiң барлығы оның мiнез-құлқын бақылаудан
алынады. Алайда тек қана ... ... өзi ... ... белгiлi бiрқатарына ортақ мiнез-құлықтың қырларын белгiлейтiн
ұғымдарды енгiзуiмiз қажет. Fылым ... ... ... ... ... eкi ... да бiр ... болып келуде, ал теңбе-тең
анықтама бiлiмдерiмiздiң эмпирикалық негiзiн әpi ... ... ... ... ... - бұл ... ... әлемге дербес бейiмдiлiгiн анықтайтын,
оның мiнезiнiң, темпераментiнiң, интеллектiсiнiң және дене құрылысының
(конституциясының) азды-көптi тұрақты құрылымы.
Мiнез мотивациялы-ерiктiк мiнез-құлықтың ... ... ... ... ... эмоциялы мiнез-құлықтың азды-көптi тұрақты
жүйесi.
Кейбiр сыншылардың "тұлға мiнез-құлқының бiрiздiлiгi мен ... ... ... ... ... негiзгi бiтiстерi, мiнез-
құлықтың жалпы және үйлесiмдi формалары болмайды, тек әдет пен жауап
қайтарудың дербес және ... ... бар" ... пiкiрлерiн айтуға
болады.
Құқықтық тәрбие алдымен тұлғаның ... ... мен ... ал кейбір қажетті жағдайларда
негативті құбылыстарды болдырмауға немесе ... ... ... ... ... жан – ... ... қарастырылады, соның бірі
құқық бұзушылықты алдын – алу шаралары.
Қоғамымызға, мемлекетімізге ... ... ... ... ... тек ... қана ... сонымен бірге құқық қорғау
органдарының көмегімен жүзеге асады. Жасөспірімнің теріс ... ... ... оның ... ... мен ... ... Сондықтан
жасөспірімге бастапқы көзден дұрыс тәрбие беру мәселесінің өзектілігі
белгілі.
Құқықтық тәрбиелеу ...... ... ... ... Oғaн ... ... мемлекеттердегi заңдардың болуы,
халықтың жаппай заң нормаларына бағынуы және осы ... ... ... ... ... Ликург заңы бойынша ер ... ... "мен ... айтуымен әpeкeт eтeмiн… және заңға
бағынамын... бiреудiң заң нормаларын бұрмалауына ... ... ... ... деп ант берген.
Қоғамның қарқынды немесе бәсең дамуы өсiп келе жатқан жеткiншектен
бастап тәрбиелеу ... ... ... ... ... құқық бұзушылықты алдын-алу шаралары қазақ даласында да даналық
сөздер және дұрыс тәрбие арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... негiзге ала отырып, Әдiл би ... адам ... ... ... толмаған баланың мойына құрым
iлiп, есекке немесе қара сиырға тepic ... ... ... ... және қамшымен ұpy жазасын тағайындап, жариялаған.
Кәмелетке толмағандардың ... ... ... ... өзектi мәселесi ретiнде қолданылуы Ресей патшалығындағы
кәмелетке ... ... ... бұзушылыктарының басым болуына
байланысты қалыптаса бастады. ХVІІ ғасырдың басы мен ... ... ... (құқық бұзушы жасөспiрiмдердi жазалау шараларымен
қорқыту мақсатында қылмыстың алдын алу шаралары ... өлім ... ... 1666 жылы ... балаларға қолданылатын өлiм
жазасы қaмayғa алу, қамшымен дүре coғy, ... ... ... Ал 1742 ж. құқық бұзушы ... ... ... ұру
жазаларын қолдануды тоқтату жөнiнде қаулы қабылданған. 1765 ж. II Екатерина
патшайым 10 жасқа дейiнгi кылмыскерлердi ... және 10-17 ... ... ... жеңiлдетiлген жаза түpi қолданылатындығы
туралы қаулыға қол қойды. 1833 ... ... ... ... жасы ... ... ... әрекетке қабiлетсiз деп танылып, 10-17 жастағы
құқық бұзушы ... ... ... мен қабiлетсiздiгiне
қарай жазаланып отырылған. Осы заңдар негiзiнде 10-14 жас аралығындағы
кәмелетке толмаған жасөспiрiмдердi ... ... ... колониялары мен
бағымдар) мен түpмeнiң арнайы бөлiмдерiне жiберу арқылы жазаласа, ал 14-17
жасар қылмыскерлердi бас ... ... ... ... ... ... арасындағы құқық бұзушылықты алдын-алу шараларын
дамыту мәселелерi қазiргi заманның ... ... ... ... Жас
тұлғаны жалпылама тәрбиелеу арқылы оның ... ... ... ... ... ... сенiмдiлiгiн тудыру арқылы сана-сезiмiн
дамыту бағыттарында жүргiзiлген кешендi iс-шаралар әсерінен тұлғаның заңды
әрекеті тәртiптiлiгi ... ... ... ... ... жан-
жақты бiлiмiн, санасы мен мәдениетiн тәрбиелей отырьш, өз ... ... ... ... ... өз ... мен ... бiлетiн;
заңды мiндeттepiн бұлжытпай орындайтын құқықтың, демократиялық мемлекеттiң
үлгiлi азамат тұлғасында қалыптастырып, дамытады. Тұлғаның құқықтық ... ... ... ... ... ... дамыған адам –
құқықтық білімді; өзiн тұлға ретiнде ұстай бiлетiн; заң ... ... оң ... адам ... ... Құқықтық бiлiмдi азамат кез
келген тәртіп бұзушылыққа немесе ... ... ... ... ... арқылы оның құқықтық бiлiмi, санасы мен мәдениеті
қаланады. Осы ... ... ... барлығы да құқықтық
тәрбиелеу арқылы құқықты позитивті бағытта ұғына бермейді. Сондықтан құқық
бұзушылықты алдын алу ...... ... бір ... ... өзiнiң "Предупреждение безнадзорности и правонарушений
несовершеннолетних" атты ... ... ... ... ... ... тәрбие және оның немқұрайлылықпен
ұйымдастырылу негiзiнде пайда болуына негізгі себепші жағдайларға тоқтаған.
Кәмелетке толмағандардың арасында пайда ... ... ... ... мынандай топтарға бөлген:
● бipiншiден, ҚР Бiлiм ... ... ... ... oғaн негiзделген
нормативтiк актiлерiндегi нормаларды жүзеге асырушы орта және ... бiлiм беру ... ... ... ... ... ... жөнiндегi комиссиялар мен
инспекциялардың, прокурорлық қадағалаудың, сот және ... ... алу ... ... жүзеге асуы;
● үшiншiден, мектептегi тәрбие жұмыстарының ұйымдастырылуы;
● төртіншіден, ... ... ... өмір ... жүрген кәмелетке
толмағандарды арнайы мекемелерге ... ... ... және ... ... ... психологияда құқық бұзушылықты – ... ... ... ... емес немесе анықталмаған теріс әсері бар әңгімелердің пайда
болуынан; қажетті ақпаратты қасақана ... ... заң ... ... ... ... ... қақтығыс
ретінде қарастырады. Бұл қақтығыстар ... ... ... ... ... ... болдырмау үшін оқушыларға дұрыс білім
мен тәрбие берілуі тиіс.
Қылмыстылықты алдын алудың түп нұсқалық идеясы адамгершілік, қоғамдық
тәртіп және заң ... ... кез ... ... құбылыстармен жиі
кездесетін тұлғаны тәрбиелеу жүйесінің құрама бөлігі ретінде негізделеді.
Г.П.Давыдовтың тұжырымдамасы ... ... ... ... ... толығымен құқықтық тәрбие құрамына кірмейтіндігін атайды. Сонымен
бірге құқықтық тәрбие мен ... ... ... алу екі ... ... ... белгілі бір бөлімдерімен байланысып, қатынасқа
түсетін және тұлғаның ... мен ... ... ... ететін
өзара байланысты үрдіс. Г.П.Давыдовтың айтуынша, құқықтық тәрбие мен
қылмыстылықты алдын алу ... ... ... бар сала және ... жағдайларды немесе олардың кейбір белгілері арқылы бірігуі мүмкін.
Ал, Д.Б. Бұғыбаева ... ... ... жаза
тағайындаудың ерекшеліктері» атты ғылыми ... ... ... ... ... ... ... әуелі жалпы тәрбие, сосын оның ішіндегі
құқықтық тәрбие негізгі құрал болып ... ... ... ... ... жаңадан қалыптаса бастаған кәмелетке толмаған тұлғаны
тәрбиелеу және құқық бұзушылықтарды алдын алу шараларын өткізу өте ... ... ... ... ... ... ... келе жатқан жасөапірім
заңды білімділігінің төмендігінен әр түрлі ... ... ... мен
әрекетсіздіктерге баруы мүмкін. сондықтан жасөспірімдерді құқықтық тәрбиеге
баулуда, құқық бұзушылықты ... алу ... ... ... ... ой-өрісіне, санасы ... ... ... ... отырғаны дұрыс.
Құқық бұзушылыққа баратын ... ... ... ... ... ... ... білімі мен тәрбиесі төмен;
2. әлеуметтік жағдайы нашар;
3. үлкен адамдардың күш көрсетуімен ... ... ... ... жасөспірімдер.
Сонымен, мектептегі дұрыс ұйымдастырылған құқықтық білім беру мен
тәрбие процестері оқушы жастардың заң нормаларын ... өз ... ... ... ... ... заңға қайшы әрекеттердің
мемлекетке, қоғамға, жеке тұлғаға тигізетін ... мен ... ... жаза ... ... және т.б. заңды білімі мен санасын, мәдениетін
дамыту шаралары арқылы ... ... ... ... алдын алу
немесе болдырмау мәселелерін шешуге болады.
Әрине құқықтық тәрбие мен құқық бұзушылықты алдын алу ... ... ... екендігіне көзіміз жетеді. Осы екі үрдістің өздеріне ... ... ... ... ... Г.П. Давыдов өз
зерттеулерінде атап өткен. ... ... ... алдын алу шараларын
құқықтық тәрбиенің ерекшелігі:
1. әсер етуші субъектілердің (объектілердің) көлемі бойынша;
2. алдын алу шаралары өткізілетін ... ... ... ... алу шаралары құқықтық санасы мен тәртібі дұрыс қалыптаспаған
оқушылар арасында өткізілсе, құқықтық тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... алу ... бойынша және т.б.
Жеке тұлғаның әлеумeттiк тәжiрибенi игеруi саналы ... ... ... рөл бiлiм жүйесi мен эмпирикалық дәстурлi қалыптағы ... ... Бұл ... көзқарастар мен позицияларға, құнды
бағыттарғa, ... ... ... ... ... ... ... санасының даму деңгейі, оқыту әрекеті ... ... бір ... ... ... ортамен психологиялық
қатынастарының негізінде баланың жалқы даму деңгейін ажыратуға болады.
Жеке тұлғаның дамуы жеке ... ... ... шектелмейді. Ол
оқушының жалпы және адамгершілік қасиеттерінің дамуымен қатар, әлеуметтік
тұрғыда ... ... ... оқу ... ... оқу ... ... мазмұнына айналуына қажет. Сондықтан да,
әлеуметтік жұмыскер тек қана ... ... қана ... ... ... жаршысы, тұлғаның дүниетанымына ықпал жасайтын, мән
беретін маман иесі.
Құқықтық мемлекеттерде жеке ... ... пен ... ... ... ... және субъектісі ретінде танылады.
Тұлғаны одан әрі әлеуметтендіру процесі тек қана ... ... ... мен ... ... ... шектелмейді. Тұлғаны
әлеуметтендіру оны өз ... ... ... алдыңғы қатарлы
тәжірибелеріне, мәдени бағалы құндылықтарына, нысандарына, ... ... ... ... тepең ... бойына сiңiруге, өңдеуге
мәжбүр етедi. Бұларды игерудiң нақтылы жолдары болады. Олар:
а) ic-әрекет, қызмет, ... ... оқу, ... ету жатады.
ә) қарым-қатынас, бұл - адамдардың бiр-бiрiмен ұдайы, ... ... ... қатынастарда болуы керек етеді.
б) өзiндiк сана - сезiмдi ... ... ми мен ... өз ... ... eтyi ... ... тұлғаның ерекшелiк қасиеттері одан әpi тереңдей
түседi, оның ... ... ... ... ... бағалау қасиеттерi
қалыптасады. Әлеуметтiк тәжіриеде, мәдениетте сабақтастық болады. Бұл
бағалы ... ... ... iскe ... ... ұрпаққа жалғастыру, бұларды толық игерiп, ... ... ... ... ... ... бағалық мұраттар,
бағыттар адамның нақты дүниедегi бағалы, құнды ... ... ... - ... ... талап-тiлегiн, мұқтаждығын, мүддесін
қанағаттандырады, ал, олар eкінші жағынан, адамның ... ... ... көзi ... саналады. Осындай жағдайларға
байланысты ... ... ... ... дамуындағы көкейкесті
мәселелердің қатарына жатады.
Жан-жақты дамыған тұлға өзiнің ... ... ... бiр
әлеуметтiк ситуацияға байланысты пайдаланып оны бейiмдiлiк құралы peтiндe
колданады. Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ic ... мiнез-құлық.
Сонымен, жан-жақты дамыған тұлға белгiлi бiр әлеуметтік жағдайда
бейiмделу ... ... ... ... пайдаланады. Рөлдiк мiнез-
кұлықты рөлмен алмастыруға болмайды. Әлеуметтiк ... ... ... жүйе ... ... ... қандай да бiр қоғамда адамның әлеуметтiк жүйедегi
орны бар. Ал, қоғамның адамға белiгiлi бір ... қоюы оның ... ... мәнін құрайды. Сонымен, әлеуметтiк рөл дегенiмiз,
әлеуметriк жүйе де ... бiр ... бар ... ... ic-
әрекетінің жиынтығы.
Күнделікті өмірде адам әр рөлдi алып, осыған байланысты ... ... анық ... ... іс-әрекеттің жұмыстың жобасын оларды
атқарудың реттерін біледі және өзінің ... ... ... ... Қоғам бұл мәселеде әр ... болу ... ... қағиданы басшылыққа алады. Осыған сәйкес қоғамда
бақылау жүйесi орнаған. Ол қоғамдық пiкiрден тәртіп сақтау ... бар және ... орай ... ... жүйесi орнап,
қызмет атқарады. Ол адамды ұялтып бетіне басудан, кінәлаудан, айыптаудан,
күштеуге ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаны
қалыптастырудың барлық жүйесiн қамтиды. Қоғамның әлеуметтiк-экономикалық
дамуында iс-әрекет пен ... ... жеке ... ... ... келедi.
Бүгінгі таңда жастарға құқықтық білім бере отырып, ... ең ... - ... ... ... ... жетілдіріп, ғылым мен
техниканың күнделікті өмірмен байланыса білуін дамытып, ... ... сын ... ... ... оған ... ... қабылдап, бұл
жөнінде дұрыс та тиімді амал-тәсілдерін таба білуге үйрету ... ... ...... ... ... ... ҚҰҚЫҚТЫҚ ТӘРБИЕНІҢ МАҢЫЗЫ
Азаматтарды тәрбиелеудің әр мемлекетте тиісті жүйелері болады, ... ... ... ... ... және т.б. ... өзіне тән ерекшеліктері болады. Бірақ бәрі бірігіп бір мүдде-
мақсатты іске ... ... үлес ... Мақсат – азаматтардың рухани
сана-сезімін, ... ... ... ... ... ... ... Құқықтық нормалардың басым ... ... нәр ... ... арқа ... ... құқықтық
нормаларға әдептілік нормалар арқау болса, соғұрлым заңдардың әділеттік,
адамгершілік мәні жоғары болады.
Осы жүйенің негізгі түрлерінің бірі – ... ... ... ... ... дамытушы əрі қалыптастырушы бірден бір құрал.
Соңғы педагогикалық ... ... ... ... ... бірнеше жеке элементтер аталады:
- табиғатқа бағытталған құндылықтар ... ... ... ... ... ... та ... қатынастар жасау);
- өмір, тіршілікке бағытталған құндылықтар (адам құқын жəне оның құндылық
мəнін ... ... ... ... əділдік-теңдік, туысқандық жəне
т.б. сынды құндылықты категорияларды қалыптастыру);
- қоғамға бағытталған құндылықтар (қоғамның құқықтық негізі жəне оның саяси
құрылымымен танысу; ... жеке адам ... ... ... ... ... (еңбектік дағдыларға үйрету);
- субъект – мемлекеттік орган, лауазымды тұлғалар ... ... ...... ... тәрбие көлемінде жүргізілетін арнаулы жұмыстар, іс-әрекеттер.
Бұл жұмыс екі бағытта жүргізіледі: ... ... ... ... ... ... ... бағыты – олардың құқықтық сана-
сезімін жақсарту. ... ... ... ... қоғамдағы құқықтық жүйесін, оның мазмұнын жақсы біліп, жақсы
түсінуін қамтамасыз ету;
- адамдардың заңға, ... ... ... ... іс-әрекетін
жақсарту;
- адамдардың құқықтық нормаларды дұрыс қолдану, дұрыс орындау тәжірибесін
жақсарту.
Құқықтық ... іске ... ... ... төрт ... ... Қоғамдық құқықтық сана;
2). Құқықтық норма жүйесі;
3). Құқықтық тәрбие жұмысының нысаны және әдіс-тәсілдері;
4). Тәрбие жұмысымен қамтылған адамдардың құқықтық ... ... ... ... арқылы қоғамдағы заңдылықты,
құқықтық тәртіпті дамытып, жақсартуға ... ... Сана ... ... идеалды түрде бейнелеудің адамға ғана тән ең ... Сана ... өз ... мен ... ... мән-жайын,
мазмұнын, ұғымын білуінде белсенді қызмет атқаратын психикалық процестердің
заңды нәтижесі болып табылады. Сана – ... ... ... ... ... ... сатыларына сәйкес айқындайтын философия және
жалпы танымның ең басты категорияларының бірі.
Қоғамдық сана – ... ... мен ... ... адам
санасында бейнеленуі. Қоғамдық сана адамның ... ... Сана ... ... ... ... бөлігі болып табылады.
Қоғамдық сананың түрлері: саясат, ... ... ... ... ... ... ... отырып, оған белсенді ықпал етеді. Қоғамдық
сананың түрлерінің әрқайсысының өз объектісі мен ... ... ... ... пен адам ... ... ... тигізеді.Идеологияның
саяси құқықтық нысандары қоғамның экономикалық ... ... ... ... ал өнер ... образдармен, мораль – адамдардың мінез-
құлқының белгілі ... мен ... ... ... ... ... ... экономикалық базисі мен байланыс
жасау сипатына қарай әр ... ... сана – ... ... бір ... ... және ... тығыз байланысты. Мазмұны жағынан тиісті мемлекетте қолданылып
отырған құқық ... ... пен ... ... ... және ... ... мүшелерінің құқықтары мен көзқарастары жатады. Құқықтық сана
Қазақстан ... ... ... асырылып жүрген заңдарға,
оларды қолдануға, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына және ... ... да ... ... құқықтық сезімдерінің, әсерлігінің,
көзқарастарның, пікірлерінің, бағаларының ... ... сана ... ... ... және ... ... үлес қосады.
Қоғамдағы құқықты дамыту үшін, заңдылықты, тәртіпті қатаң сақтау
үшін ... ... ... өте зор. Бұл сана-сезімді қоғам
көлемінде дамыту ... ... ... ... қызмет атқаратын
азаматтардың білімі, тәжірибесін, сана-сезімін көтеруді қажет етеді. Сонда
ғана қоғамда заңдылық, құқықтық ... ... ... ... мазмұны әр
таптың, қоғамның ... ... ... ... алатын орнына
байланысты. Құқықтық сана ... ... және ... жауапкершілігін
арттырады, өздерінің заңдарда көрсетілген құқығы мен міндеттерін адал
орындап отыруына, мемлекет және ... ... ... ... зор ... ... құқықтық сана өмірде де, ғылымда да жан – жақты
зерттеліп қоғамның, мемлекеттің дамуына зор үлес ... ... ... ... заң ... процесс сапалы жұмыс жасап,
қоғамдағы барлық қарым - қатынастарды реттеп, ... ... – бұл ... ... ... ... мен ... көз қарастар мен эмоциялардың, бағалаулардың
жиынтығы түріндегі қоғамдық сананың ерекеше нысаны. Ал құқықтық сана – ... ... ... заңдарға, нормативтік актілердің нақты
жобаларына және т.б. деген оң немесе теріс ... сана ... ... ... ... түсіну және сезіну;
- құқықты бағалау;
- заңнаманың дамыған жүйесін құру қажеттілігін түсіну;
- ... ... ... ... мен толықтырулар енгізудің
қажеттілігін түсіну;
- қолданыстағы нормативтік актілерге өзгертулер мен толықтырулар ... ... ... ... ... нәтижелері мен процесін қабылдау;
Құқықтық сананың ерекшеліктері мыналардан көрінеді:
● ол өмірдің ... ... ... ... ... жалпыға міндетті жүріс-тұрыс ережелерін орнықтыруды ... ... ... пен ... ... ... ... пен құқыққа
сәйкессіздіктің шектерін көрсетеді;
● құқықты қамтамасыз ету үшін заңды шараларды талап етеді.
Құқықтық ... рөлі оның ... ... ... ... ... «құқықтық дайындық» түсінігінен көрініс ... ... ... ... болып табылатын заң білімдерінің ... ... тән ... ... ... бұл ... құқықтық өмірдің әр түрлі жақтары мен
көріністеріне өтіл мен ... ... ... ... бір эмоционалдық
қатынасын тудырады;
● реттеуші; ол ... ... мен ... ... ... ... асырылады. Көзқарас дегеніміз тұлғаның белгілі бір ... ... ... ... және ... және осы ... сәйкес әрекет етуге дайындығын білдіреді.
Құқықтық бағыттылық – бұл тұлғаның заңды мәні бар жағдайларда
әрекет ету ... ... ... ... ... психология – бұл, ең алдымен, құқыққа қатысты сезімдердің,
көңіл-күйдің, эмоциялардың, көзқарастардың, армандардың жиынтығы. Бұл ... ... ... ... ... ... ... болып, белгілі
бір сезімдер мен эмоцияларды қалыптастыруға ... ... ... ... ... ... а) ... мәдениетке тән әдет-ғұрыптар
мен салт-дәстүрлер, тұлғаның мәдениетіне, күнделікті өміріне, әдетіне еніп
кеткен барлық элементтер; ә) тұлғаның өзін-өзі ... ... өз ... ... нормаларына сәйкестігі тұрғысынан сындарлы түрде бағалай білу
қабілеті.
Құқықтық мінез-құлықтан келіп, адамдардың құқыққа ... ... ... ... ... ... жүйелеген ғылыми көрінісі. Бұл субъектілердің ... ... ... ол ... ... ... деңгейін
білдіреді.
Құқықтық сана мына негіздер бойынша түрлерге бөлінеді:
1). Мазмұны бойынша:
● қарапайым құқықтық сана – бұл ... ... ... ... ... ... ... туындайтын көңіл-күйлері;
● кәсіби құқықтық сана – бұл ... ... ... негізінде
қалыптасатын сезімдері, сенімдері, көзқарастары, дәстүрлері;
● ғылыми құқықтық сана – бұл құқықты ... ... ... ... ... ... ... жеке құқықтық сана;
● топтық құқықтық сана;
● қоғамдық құқықтық сана.
Құқықтық сана – сезім арқылы қоғам басқарылады, оның өмірі қалыпты ... ... ... мен ... ... ... ... көбі, түсінеді, сондықтан құқықтық қатынастардың басым
көпшілігі құқықтық мінез – құлық ... ... ... құқықтық
талабын белсенділікпен немесе енжарлықпен орындайды. Соған сәйкес сана –
сезім екіге ... ... ... ...... және ... ... мінез –
құлық.
Белсенді заңды мінез – құлық лауазымды тұлғалардың, азаматтардың өз
бастамасы мен ... ... ... ... ... Бұл мінез –
құлықтың түрлері сан алуан. Ол ... өз ... адал ... ... азаматтардың өздеріне жүктелген міндеттерін қалтықсыз,
саналы түрде орындауы, сонымен қатар ... ... ... ... ... ұйымдардың жұмысына белсене қатысып, әлінше көмектесу
заңдардың жобаларын талқылауда бет көрсетіп, өз пікірін ортаға салу – ... ... ... ... ... заңды сана - сезімнің көрінісі де сан алуан. ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асыруға енжарлықпен, немқұрайлықпен қарайды. Мұндай мінез – құлық екі тарап
та ұтылыста болады. Мысалы, шартты қатынаста ... ... де ... міндеттерін дұрыс орындамаса, екі жағы да ұтылыста ... ... ... ... мінез – құлық басым болса, мемлекетке де зиян келеді.
Құқықтық мәдениеттің ... және ... ... ... ... тығыз байланыстылықта бола тұрып, оған сүйенеді. ... ... ... ... қарағанда әлдеқайда кең, себебі, ол
психологиялық және идеологиялық элементтермен қатар, заңды мәні бар жүріс-
тұрысты да ... ... ... ... ... санасының, айнасы
деуге болады. Өйткені бұл мәдениет адам ... ... ... ... ... ... ... Құқықтық
мәдениет екі бөлімнен тұрады: жеке ... ... және ... Жеке ... ... ... ... дамытуға шешуші
үлес қосады. Құқықтық мәдениет жалпы ... ... ол адам ... цивилизациялық жетістігі.
Құқықтық мәдениет жеке тұлғалардың білімінің деңгейіне қарай ... ... ... ... ... ... ... мәдениеттің көлеміндегі
дәреже. Бұл дәреже еңбектенсе өсуі мүмкін. Профессионалдық мәдениеттің ... ... ... ... ... ... ... жақсы
білу.
Мәдениет жүйесін құқықтық реттеудің, басқарудың негізгі бағыттары:
... ... сана ... ... құқықтық шығармашылықты жақсарту;
● нормативтік актілердің құрыс орындалуын қамтамасыз ету;
● мемлекеттің құқықтық жұмысының нәтижесінде ... ... ... ... ... ... ... жақсы дамуының негізгі шарттары: халықтың
рухани сана сезімін дамыту; мемлекеттік ... үш ... ... ... ... тәртіпті орнату; мәдениеттің жетістіктерін
қорғау; құқықтық мемлекет қалыптастыру.
Құқықтық мәдениеттің ең ... ... түрі – ... Бұл ... жататындар: мемлекеттің заңды қорғайтын органдарында
қызмет атқаратын азаматтар және заңгерлердің кәсіпқойлық ғылыми ұйымдарында
жұмыс ... ... ... екі ... тұрады: адамдардың сана сезімінің
деңгейі және олардың ... ... ... мәдениеттің сапалы
немесе сапасыз екенін қоғамдағы бостандықтың, әділеттіктің, демократияның,
заңдылықтың, құқықтық тәртіптің ... ... ... болады. Құқықтық
мәдениет сапасының жоғары дәрежеде болуы құқықтық мемлекетті қалыптастыруға
зор әсер ... ... ... ... ... шындықты сезімдік қабылдаудың және құқықтық ойланудың белгілі
бір деңгейі;
2). Халықтың заңдарды білуінің тиісті жәрежесі;
3). Құқық нормаларды, олардың ... ... ... ... Құқық шығармашылық және құқықты жүзеге асыру процесстерінің ... ... ... ... ... ... қызметтің адамдар жасаған рухани және материалдық ... ... ... ... және ... ... қарастырылуы мүмкін.
Тұлғаның құқықтық мәдениеті – бұл құқықты білу және ... ... ... ету. ... ... ... ... құқықтық
білімділігін білдіреді, оған құқықтық сана, құқықты қолданудың дағдылары
мен қабілеті, өз жүріс-тұрысын заң ... ... ... Тұлғаның
құқықтық мәдениетінің құрылымы мына элементтерден құралады:
1) психологиялық ...... ... идеологиялық элемент – құқықтық идеология;
3) жүріс-тұрыстық элемент – заңды мәні бар жүріс-тұрыс.
Қоғамның құқықтық мәдениеті – бұл ... ... ... ... белсенділігінің деңгейі, заң нормалар мен заң қызметінің дамуының
дәрежесі. Қоғамның құқықтық мәдениеті оның жалпы мәдениетінің бөлігі болып
табылады және ... ... ... ... шын ... ... ... заңдылық пен құқықтық тәртіп жағдайы;
- қоғамдағы заң ... мен заң ... даму ... ... ТӘРБИЕНІҢ БАҒЫТТАРЫ
Дəстүрлі педагогикада тұлғаның базалық мəдениетін қалыптастыруға орай
жүргізілетін ... ... ... бағыттары аталады.
Ғалымдардың көбі тəрбиелік істердің келесідей бағыттарын ұстанады:
● ғылыми дүниетаным қалыптастыру;
● азаматтық тəрбие;
● отаншылдық ... ... ... ... тəрбиесі;
● экологиялық тәрбиесі;
● эстетикалық тəрбие;
● дене тəрбиесі;
● еңбек тәрбиесі;
● экономикалық тәрбиесі.
Ғылыми дүниетаным тəрбиесі. Дүниетаным негізі – əлемді ... ... ... ... білімдер тобын меңгеру. Бұл білімдер мен ұғымдар
ертеңге де, ... де, алыс ... да ... Олардың бəрі адамдардың
рухани дүниесінің кəусар көзі. Дүниетаным құрамы күнделікті өмір барысында,
өнерде, əдебиетте, ғылым мен ... ... ... ... мен ... ... болмыстық қабылдаулардан құралады.
Дүниетаным наным, сеніммен байланысты. Дүниетаным көзқарастары адамның
ұзақ уақыт айналысқан ... ... ... ... ... ... кездейсоқ жəй, тұрмыстық тəжірибеден не
əрқилы дүниетанымдық ұстанымдар тоғысынан, немесе ... ... ... мен принциптердің теориялық зерттеулері арқасында болуы мүмкін.
Адам дүниетанымында əрқашан белгілі уақыт, заман белгілері көрініс
береді. Əлем ... ... ... ... ... ... ... қаланды. Біздің қазіргі дəуірімізге тəн
дүниетанымдық көзқарастар: демократия ... жəне адам ... ... жəне ... еркіндіктерін, ар-намыс жəне дүниетанымдық
еркіндікті бүкіл əлем болып қолдап-қуаттау жəне қорғау. Күннен ... ... ... ... ... да осы ... иек ... стратегиялық
əлеуметтік бағдарламалар да көбіне білімді негізге алып түзетілетін болды.
Ғылыми дүниетаным қалыптастырудағы ... ... ... ... ... ... ... өз бетінше дербес іс-əрекет жасаудың бағдарын
беру.
Азаматтық ... мəні – ... ... отаншылдық, құқықтық,
адамгершілік сезімдеріне баулып, өз қадірін, ... ... ... ... мен ... ... ... үйрету,
сонымен бірге жүктелген міндеттерді орындау, ... ... ... ... ... ... ... білу қабілетін
дамыту.
Азаматтық тəрбие мақсаты – əр адамда қоғамның адамгершілік мұраттарын,
Отанға деген сүйіспеншілік, ... ат ... ... ... ... ... элементтері – мемлекет жəне басқа
азаматтарды құрметтеуге байланысты өз ... ... ... ... жəне құқықтық мəдениет. Кемелденген азаматтықтың
белгісі – сөз бен ... ... Адам ... дамуына бағытталған
гуманистік қадамдар да – осы азаматтық сезімдердің деңгейімен бағаланады.
Азаматтық тəрбиеге байланысты іс-əрекеттер мазмұны: ... ... жəне ... талаптарын зерттеу, үйрену; бейбітшілікке,
зорлау ... ... ... ... жəне ... мүддесін танытушы
қоғамдық сананың бір формасы азаматтың сезімін, ұлтаралық ортақтасу жəне
құқықтық қатынастар мəдениетін, еліміздің ... ... ... ... ... өз мүмкіндіктерін іске асыруға себепші азаматтық
тəжірибесін қалыптастыру.
Азаматтық тəрбие тиімділігін көтерудің ... ... ... түсіруіміз мүмкін:
● азаматшылдық идеяларын қабылдаудың психологиялық кейіп жағдайлары
жасалады;
... өз ... ... ... болады;
● бірлікті өмір сүруге дағдыланады;
● өз ... , ... , ... мен əрекеттерінде,
ниеттері мен қалауларында астамдылыққа бармауға үйренеді;
● басқалар мүддесін де ... ... ... ... ... ... ... түсіністік, ымырашылдық пен тəртіптілік
сақтау үшін қажет азаматтық ортақтасудың басты шарты ... ... ... ... ... тəрбиесі. Бұл тəрбиенің мақсаты – оқушыда өз Отанына деген
сүйіспеншілік сезімін оятып, оған адал қызмет жасауға, оны қорғауға ... ел ... жəне өз ... мен басқа да ұлыстардың ... ... мен ... ... ... ... ... мазмұны:
● Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рəміздерін зерттеп, ... ... ... ... де мемлекеттік белгілерін білу;
● отаншылдық (өз Отаныңа ... ... пен ... ұлт адамдарына, елдерге, ... ... ... ... сезімі) əрқилы тұстарын түсініп, қайта қарастыруға
мүмкіндік беретін білімдер шеңберін кеңейту;
... өлке ... мен ... зерттеу;
● елімізбен байланысқан өзге мемлекеттер тілін, тарихын, ондағы ... мен ... ... ... ... ... мен қаhармандығына байланысты нақты дерек
көздерін іздеу жəне зерттеу.
Қазiргi заман қоғам құрылымының күрделенуiне ... ... ... ең ... ... ... барлық құқықтарымен және
мiндеттерiмен бiрге азаматтың әлеуметтiк рөлiн неғұрлым белсендi ... ... ... ... ... әрбiр жастың осы рөлдi игеруiне
уақыт бөлiп қана қоймай, оны игеруi үшiн ... ... ... ... белгілі бiр кезеңiн бөлуге мiндеттi.
Жас адамның жеке басының қалыптасуы оның ... ... ... емес. Патриотизмдi, азаматтық сана-сезiмдi дамыту
- үнемi жiтi назар аударуды қажет ететін елеулi ... ... ... ... патриотизм сезiмiн қалыптастыру мақсатында бұқаралық
ақпарат құралдары мен бiлiм беру жүйесi арқылы мақсатты, ... ... ... ... ... ... Осындай тәрбиенi жеке адамның қалыптасуы
оның азаматтық сапалары мен ... ... ... өтіп жататын
барлық әлеуметтік институттары мен әлеуметтендiру агенттерi жүргiзуi тиiс.
Өз елiне, өз ... ... кiшi ... - ... жерiне
деген сүйiспеншiлiктен туады. Осыған байланысты жастардың өмiр сүріп жатқан
жерiне деген "шаруақор" көзқарасын дамыту - ... ... ... ... iс-шараларына тұрақты тарту, жастар ұйымдары мен бастамашыл жастар
топтарының инфрақұрылымды дамыту және өмiр сүріп жатқан ... ... ... ... ... ... ... ықпал ету
жүйесi мен нысандарын дамыту қажет.
Патриоттық тәрбиенің екiншi бiр маңызды қыры - әскери-патриоттық
тәрбие. Бұл ... ... ... ... қызметтi кеңейту
жөнiнде жұмыс жүргiзу қажет.
Жас адамның бойында оқу барысында алған айрықша дағдыларды бекiтуге
және ... осы ... ... ... ... ... жүргізу практикасын жаңарту қажет.
Жас ұрпақ үшін мемлекеттік тілдi, ұлттық мәдени мұраны, Қазақстан
Республикасының мемлекеттiк рәмiздерін, оның ... ... үшін ... жағдайларды жасау қажет.
Нашақорлықтың, маскүнемдiк пен шылым шегудiң алдын-алу жөнiндегі
мүдделi мемлекеттік ... мен ... емес ... ... ... ... көзқарасын және барынша жәрдемдесетін кешенді ... және ... ету ... ... ... ... ... – оқушыларда құқықтық
мəдениет пен құқықтық əрекет-қылық ... ... ... ... түсінуге əрі мойындауға баулу. Құқықтық тəрбие жүйесі мемлекет
сипаты жəне саясатымен белгіленеді.
Құқықтық норма адамның қоғамдағы талапқа сай əрекет-қылығының ... ... пен ... ... ... əрекеті негізінен жанама түрде
тəрбиеге араласқан ата-аналар мен ересектер арқылы іске асып ... ... əлі ... бала заң ... ... табады: оның
ерекше мəртебесі «Адам құқықтарының жалпы декларациясында»(1989ж) ... ... ... (1989ж) ... ... жəне ... балалар орынды əрекет-қылық əдеттерін, адамгершілік жəне
құқықтық ... ... ... ... дағдыларын меңгере
бастайды.
Құқықтық тəрбиеге байланысты іс-əрекеттер мазмұны- құқық бұзушылық
əрекеттерге арқау ... ... жою; ... ... мен тəрбиесіне
орай жағдайлар мен оларды қоршаған ортаны зерттеу; тəрбиеленушінің жеке
ұстанымдарына түзетулер енгізу; ... ... ... ... ... алып
бару.
Жасөспірімдер және жастар жасаған қылмыстың айрықша ерекшелігі
соңғы жылдары жеке бас ... ... ... Ұрлық, автокөлікті айдап
кету, тонау, ұрып кету, бұзақылық – ... ... ... жасаған
қылмыстың өзіндік «жиынтығы». Ең қорқыныштысы қылмыс өте ... ... ... «еңбек» электрондық бұқаралық ақпарат құралдарына
тиесілі, олардың арналары бойынша жауыздық пен қатыгездік ... ... «Ең ... ... ... ... гүлденуі өмірдің жетістіктеріне
күшпен ғана қол жеткізетін жастардың сенімін қалыптастырады.
Жастар өзінің ... ... ... ... дәрежеде
зандық практиканың және құқықтық тәрбиенің ерекшеліктерімен негізделеді,
бұл жасөспірім қылмыскерлерде өзіне жаза қолданылмайтыны туралы ... жиі әкеп ... ... Бұл ... ... жəне ... ... іс жасауға мүмкіндік беруші ептіліктер мен дағдыларды
қалыптастыруға бағытталған тəрбие процесінің мəнді бір ... ... ... ... ... түсінудің төрт негізгі
дəстүрі қалыптасқан:
● патерналистік (патер-лат. «əке», үлкендерге құрмет түріндегі адамгершілік
тəрбиесі);
● діни-дəстүрлік (діни ... ... ... қолдау түріндегі
адамгершілік тəрбиесі);
● ағартушылық (ғылыми білімдер игерудің ... ... ... ... (коммуна-лат. «қауым», «бірлестік»; ұжымшылдық
сезімін ... ... ... ... ... тəрбиесінің мақсаты- өз іс-əрекетіне жауапкершілікті,
адал, намысты, жалғандық пен кəззаптықтан жаны ... ... ... ... тек сырттай форма ретінде игерілуі мүмкін емес, ол
адамның тұлғалық ... ... əр ... ... заңы ... Адамгершілік қалаған уақытта, қалаған нақты ... ... ... емес. Ол адами іс-əрекеттің өз негізінде жатқан ... ... ... ... ... түрі
келесідей: шыдамдылық, жомарттық, ... ... ... өзара сыйластық, өзара жəрдем жəне ... ... ... ... əйел жəне ер ... ... ... өзіндік
тəртіптілік, өзіндік қадағалау, өзіндік басқарым, өзін өзі тану, өзін өзі
реттеу қабілеттері. Əр адам өзі ... ... ... ... ... ... ... жасауы мүмкін.
Адамгершілік тəрбиесіне орай іс-əрекеттер мазмұны:
● ұжымдық оқу жəне қоғамдық пайдалы ... ... ... ... ... ... пен жауыздық проблемаларын талдай білуге үйрету;
● шынайы жəне ... ... ... ... ... ... əділдік пен əділетсіздік мəнін түсінуге баулу;
● гуманизм идеялары мен олардың жалпы адамзаттық сипатын түсіне, ... ... Бұл ... ... ... ... деген жауапкершілік; табиғатты ұлттық жəне жалпы ... ... тану мен оған ... ... ... ... ... нақты тіршілік аймағы табиғатын зерттеп, мүмкін
болар экологиялық жағдайлардың ... ... ... алдын
алуға үйрету; сонымен бірге қоршаған ортадан лəззат ... ... ... алу ... ... ... ... қайырымдылық сезімін тəрбиелеу.
Экологиялық тəрбиеге байланысты іс-əрекеттер мазмұны:
● тəрбиеленушілердің қоршаған табиғатты зерттеп, тануы;
... ... ... ... ... ... ел, ... жасап жатқан ортаның экологиялық жүйесі проблемаларымен
танысу;
● адам əрекет-қылығын зерттеп, нақты аймақ пен ... ... ... одан болар ықпалдарды зерттеп, білу.
Эстетикалық тəрбие. Бұл тұлғаның эстетикалық көңіл-күй ... ... сана мен оған ... іс-əрекет қалыптастыру жəне дамыту.
Бұл тəрбие түрі тұлғаның өзіндік білім игеруі мен ... ... іске ... əрі ... ... иелейді. Эстетикалық тəрбие өз
ішіне эстетикалық көңіл ... ... мен ... ... əсем нысандары мен олардың қасиеттеріне бағытталған тəрбие
жұмыстарының формалары жəне əдістемелік жұмыстар түрлерін ... ... жəне ... алудағы мақсаттар: тұлғаның өнер мен
қоршаған болмыс нысандарын қабылдау, игеру жəне бағалау дайындығын ... ... ... жəне дене ... ... ... ... қалыптастыру.
Эстетикалық тəрбие тұлғаның əсемдікті тануға орайласқан санасын, ... ... - ... ... жəне ... ... мінезде, өз қалаулары мен іс-əрекеттеріндегі көрінісін ашуға, анықтауға
бағытталған.
Қазіргі заман жағдайларына орай аса ... ... ... ... ... алға ... ... өнерлік білімді үздіксіз
дамыту; оқушылардың əн-күй мəдениетін қалыптастыру, ... ... мен ... ... ... ... қабілеттер дарыту жəне дамыту
т.с.с.
Əсемдікке тəрбиелеудің ... ... ... ... даму деңгейі; олардың эстетикалық ... ... ... ... ... игерілген қорға шығармашылдықпен
қатысы.
Эстетикалық тəрбие бойынша ... ... ... мен
көрмелерге саяхаттар ұйымдастыру, ... ... ... ... ... ... үстел төңірегінде кездесулер ұйымдастыру;
əйгілі орындаушылар (жеке əншілер, хор, оркестрлер) күйтабақтарын жинақтау;
тірі ... ... жəне т.б. ... ... тəн - денелік бой тіктеу үшін қажетті білімдер мен
əдістерді ұрпақтан ұрпаққа ауыстыра ... ... ... ... Дене ... ... – адам тұлғасының, оның дене
қасиеттері мен ... ... ... ... дағдылары мен
ептіліктерінің қалыптасуы, тəн саулығын көтеру.
Дене тəрбиесінің негізгі құрал-жабдықтары – дене ... ... тума күш ... ... (күн ... ауа ... ... жəне т.б.) гигиена ережелерін ұстану.Дене шынықтыруға арналған
жаттығулар тəн-дене қабілеттерінің ... ... əсер ... ... ағзасына ықпал жасау заңдылықтарын тану жəне оларды ... ... ... ... не ... дене шынықтыру мəдениетін, дене тəрбиесі
мақсаттарын іске асыруға пайдалана алады. Бұл ... түрі үш ... ... ... ... дене дайындығы, кəсіби дене дайындығы,
спорттық дайындық.
Дене тəрбиесіне орай іс əрекеттер ... өз ... ... ... ауада жүріп-тұруды, кешкі ... ... ... ... ... қатысуды, туристік саяхаттарды жəне т.б. қамтиды.
Еңбек тəрбиесі. Бұл тəрбие түрінің мақсаты- тəрбиеленушіде осы заманғы
техника, технология жəне өндірісті ұйымдастыру, ... ... ... дағдылар, еңбекке деген жауапкерлі қатынас пен психологиялық дайындық,
еңбектенуге болған ықылас-ниет, еңбеккерге сый-құрмет сезімін ... ... ... ... орай ... жəне рухани игіліктерді бөлісу, алмасу мен ... ... ... ... ... ... тəрбиенің негізгі мақсаты- нарықтық заман аймағында бағыт-
бағдар алып жүруге қабілетті əрі өз ... мен ... ... ... де тиімді іске асыра білетін тұлға қалыптастыру.
Бұл ... ... ... ... ... ... шеше ... Атап айтсақ, олар:
● тəрбиеленушілерде экономикалық білімдер мен ... ... ... сезімін қалыптастыру;
● негізгі экономикалық ұғымдарды, категорияларды , заңдар мен процестерді
меңгеру;
● табыскерлікті , жауапкершілікті, өзіндік ... ... ... ... қажет дағдыларды игеру;
● мүмкін болар қиыншылықтарға психологиялық дайындық қалыптастыру.
Экономикалық тəрбие мазмұны тəрбиеленушілердің экономикалық білімдерді
меңгеруі үшін қажет əрқилы ... ... ... оқу ... , ... ... тыс ... –клуб,
менеджерлер клубы, маркетинг-клуб жəне т.б.) үйренуіне; кəсіби оқуына жол
ашады. Экономикалық тəрбие ... мен ... ... ... ... өз ... игеру жəне оларды қалыптан тыс
жағдайларда пайдалана білу ептіліктерін орнықтыруға бағытталған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Құқық ... - ... ... ... ... құқықтық ғұрыптардың, әділеттілік үлгілердің, мемлекеттің
құқықтық ... ... ... ... ... ... элементі –
құқық нормасы. Құқық нормасы дегеніміз – мінез-құлық, тәртіп ... ... ... пен ... ... ... Ал мінез-
құлық дегеніміз – жеке алып қарағандағы ... адам ... ... адамдар
ұжымына да тән жағдай. Жеке тұлға ғана емес, бірнеше адамнан құрылған
ұжымдар да ... ... ... ... ... ... қатынастарға түсе отырып, адамдар, олардың ... ... сол ... ... болуға тиіс. Жалпы құқықтық мінез-
құлық ұғымын толық білу үшін ең алдымен адамзаттық құндылық ұғымымен танысу
керек.
Құқықтық ... – бұл ... ... нормаларына және
әлеуметтік маңызды мақсаттарға сай келетін жүріс-тұрыс ережесі. Құқықтық
мінез-құлық ... ... ... ... ... шекте болады (формальды аспект);
● әлеуметтік пайдалы, ... ... мен ... ... ... оның ... жағын құрайды (мазмұнды аспект);
● саналы сипатқа ие; бұл оның субъективтік жағын ... ... ... ... ... ... дұрыстығына және әділдігіне сену, құқықты сақтауға дағдылану;
... ... ... ... ... мына ... ... түрлерге бөлінеді:
● әлеуметтік маңыздылығы дәрежесіне қарай: қажетті (мысалы, ... ... ... ... ғылыми және көркем шығармашылық); рұқсат етілген
(мысалы, діни рәсімдерді орындау).
Рұқсат етілген құқықтық мінез-құлықтың діни жағына ... ... ... ... өзiн ... бостандығы мен дiни наным бостандығы
қағидаттары, әртүрлi конфессияға ... ... өз ... ... тең ... ... дiни бiрлестiктердiң iшкi
iстерiне араласпау қағидаты және халықаралық қоғамдастықта қабылданған
дiннiң негiзiн ... ... да ... заң ... бекiтiлген
демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... тән ... бiрi қоғам
өмiрiндегi дiн рөлiнiң толассыз артуы болып табылады. Оның ... ... ... ... функциялары кеңейiп келедi, дiнге сенушiлер мен
дiни бiрлестiктердiң саны өсе түсуде.
      Республикада ... ... үшiн ... дiни ... ... ... дiни ... және дәстүрлi емес, бұрын
Қазақстанда болмаған дiни қозғалыстардың жаңа ... ... ... ... ... ... ... жағына, байланысты: әлеуметтік белсенді;
конформистік; әдеттік; ... ... ... – бұл ... сана мен ... ... пен ... жоғары деңгейімен сипатталатын
жүріс-тұрыстың жоғарғы нысаны. Бұл жерде субъект жазадан ... ... ... ... ... мінез-құлықтың қажеттігіне
сенуінің негізінде әрекет етеді.
Әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған түрлеріндегі, құқықшығармашылық
және құқықты жүзеге асыру салаларындағы белсенділік; ә). ерікті ұйымдардың
қызметіндегі ... б). ... және ... құрудағы және олардың қызметіндегі белсенділік; в). тұлғаның
құқық саласындағы дербес белсенділігі.
Конформисттік ... – бұл ... ... ... терең
әрі жан-жақты түсінбестен, жоғары ... ... ... әрекет. Басқаша айтқанда, адам басқалардың да осылай жүріп-
тұрғанын көргендіктен құқықтық мінез-құлықты ... ... – бұл ... нормаларының орындалуы әдетке
айналып кеткен ... ... ... жүріс-тұрыс. Әдет әрекеттердің
бірнеше рет таныс жағдайда қайталануының ... ... ... – бұл ... ... ... нәтижесінде жүзеге асырылатын құқықтық мінез-құлық. Қазiргi
Қазақстанда дiни және ... ... ... ... жоғары болып
қалып отыр. Республикадағы ұлтаралық ... ... ... ... ал туындап жатқан мәселелер өркениеттi нысанда шешiлуде.
Қазақстандықтардың ... ... пен ... ... ... құндылықтарына бейiмдiлiгi экономиканы реформалауға байыпты әрi
шынайы бағдарды ... ... ... мен ... ... ... қорғаудың пәрмендi тетiктерiн құрудың, әлеуметтiк проблемаларды
демократиялық жолмен шешудiң рухани-адамгершiлiк, адами негiзi ... ... - ... адам ... ең ... ... ... құқықтық нормаларына және әлеуметтік жүйесіне,
нормативтік актілерін дұрыс пайдалануға ... ...... ... ... ... тізімі:
1) Сапарғалиев Г.С., Ибраева А.С. ... және ... ... Жеті ... ... Бейсенова А., Біржанова К. Қазақстан Республикасы мемлекет
және құқық негіздерін оқып үйренушілерге ... ... ... Қ. Д. ... А. Қ. Мұхтарова, А. Н. Тәуекелев Мемлекет және
құқық теориясы;
4) Булгакова Д. А. Мемлекет және ... ... ... ... ... государства и права. Учебник для юридических вузов / Под
ред. Проф. В.М. ... и ... В.Д. ... – 2 – е
изд., изм и доп. – М.: ... ... ... ...... * М), 2000;
6) Хропанюк В.Н. Теортия государства и ... М., ... ... ... и ... ... М.Н. Марченко, МГУ,
1997;
8) Теория государства и права. Курс лекций / Под ред. ... и А.В. ... – М.: ... ... «Егемен Қазақстан» 2006 жыл, 10 маусым.
10) Ағдарбеков Т., Құқық және мемлекет ... ... ... Дулатбеков Н.О., Жұмабекова Г.Х., «Мемлекет және ... ... ... ... нұсқаулар. Қарағанды 1998
жыл.
12) Юридический справочник для населения, 2 изд. М. ... ... Д. ... ... – Алматы, 1998
14) Ибраева А.С., Ибриев Н.С. Теория государства и ... А, ... ... Р.З. ... и право в современном обществе. Теория
права.
16) Өмірбекова Г.Ш. Мемлекет және құқық теориясы., Жезқазған 2000
17) ҚР ... ... ... ... Адам ... ... ... Декларациясы / Қазақстандағы
адам дамуы. – ... ... Д. А. ... және ... ... Алматы 2004
ж;

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қиын оқушыға психологиялық мінездеме6 бет
Жыныстық мінез-құлықтың отбасында алатын орны15 бет
Ықылас Дүкенұлы7 бет
«Әлеуметтік тәрбие» түсінігі3 бет
А С. Макаренко шығармалары негізінде оқушыларды тәрбиелеудің теориялық негіздері41 бет
Адамгершілік35 бет
Адамгершілік сананы қалыптастыру әдістері44 бет
Адамгершілік – рухани тәрбиенің маңыздылығы10 бет
Адамзат дамуының тарихындағы этнопедагогикалық идеялар10 бет
Арнайы педагогиканың шығу тарихы19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь