Қылмыс құрамдарының белгілері және түрлері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.
1.Тарау. Қылмыс құрамының қылмыстық құқықтағы маңызы ... ...5.
§1. Қылмыс құрамының түсінігі және құрылымы ... ... ... ... ... ... .5.
§2.Қылмыс құрамының әлеуметтік сипаттамасы және оның қылмыс құрамдарын анықтаудағы ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8.
§3. Қылмыс құрамы және қылмыстық заң ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13.
§4.Қылмыс және қылмыс құрамы ұғымдарының ара қатынасы ... .17.
2. Тарау. Қылмыс құрамдарының белгілері және түрлері ... ... ... ..25.
§1.Қылмыстық заң бойынша қылмыс құрамдардың белгілері...25.
а) Қылмыс құрамдарының гинесологиялық және қоғамға қауіптілік дәрежесін сипаттайтын белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25.
ә) Анықталған және бағаланатын белгілер ... ... ... ... ... ... ... ..26.
б) Негативтік және позитивтік белгілер ... ... ... ... ... ... ... ... .29.
в) Тұрақты және айнымалы белгілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30.
§2. Қылмыстық құрамдардың түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31.

3.тарау. Қылмыстық құрамның мазмұнын түсіну ... ... ... ... ... ..40.
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45.
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47.
        
        Жоспар
Кіріспе…………………………………………………………………3.
1-Тарау. Қылмыс құрамының қылмыстық құқықтағы маңызы.......5.
§1. Қылмыс ... ... ... ... ... сипаттамасы және ... ... ... Қылмыс ... және ... және ... ... ... ара ... Тарау. Қылмыс құрамдарының белгілері ... заң ... ... ... ... құрамдарының гинесологиялық және қоғамға қауіптілік
дәрежесін ... ... және ... ... ... және ... ... Тұрақты және айнымалы белгілер……………………………….30.
§2. Қылмыстық құрамдардың түрлері……………………………...31.
3-тарау. Қылмыстық ... ... ... заң ... екі ... қызметті іске асыруға арналған
десе болады, яғни біріншіден, қылмыс деп танылған әрекеттерді заң жүзінде
жариялау ... ... ... ... ... қолдану және
екіншіден, ескерту шараларына қарамай қылмысты деп танылған әрекеттер
жасалса, онда ... ... ... Осы ... қызметті іске
асыру барысында кейбір қылмысты деп танылған әрекеттердің өз-ара ұқсас
белгілері болуына байланысты оларды бір-бірінен ... және ... ... ... ... ... ... заң нормаларын қолдану
мәселесінде қиындықтар туындайды. Мұндай кемшіліктер мен қате ... ... ... әр ... ... белгілерді толық түсініп қана
қоймай, сонымен бірге заңда осы қылмыспен ұқсас қылмыстар бар ... ... ... қандай белгілерде екендігін де білу қажет
болып табылады. Бұл әрине өз ... заң ... ... ... ... ... қатар заң бойынша дұрыс жұмыс істеуді, нәтижесінде
«заңдылық» қағидасының сақталуына жол ашады деп ... Бұл ... ... ... ... ... Республикасы өзінің даму
бағытының бір бағыты ретінде құқықтық мемлекетті ... ... ... ... 1990 ... орта ... ... және бұл
реформаның негізгі бағыттары ретінде қылмыстық заң ... да ... ... өмір ... ... және озық ... заңды
қалыптастыруды, заң нормаларын гуманизациялауды көздеді. ... ... 2002 ... 20 ... № 949 жарлығымен
мақұлданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат ... ... ... ... даму ... белгілеп, қылмыстық
құқықтық саясаттың негізгі қағидалары ретінде ауыр емес ... ... ... құқық бұзушылыққа ауыстыруды жалғастыру, ауыр
емес және ... ауыр ... ... ... бас бостандығынан
айыру жазасын қолдануды азайтып, мүліктік сипатта жазалауды көбейту, өлім
жазасын қолдану аясын ... ... ... ... шын ... көтермелеу шараларын қолдануды барынша кеңейту белгіленген.
Сот практикасы материалдарына сүйенсек, қазіргі кезде қоғамның даму
бағытының өзгеруіне байланысты бұрын жасалынбаған, жаңа ... ... ... ... әрекеттер әсіресе жеке адамға, меншікке,
экономикалық ... ... ... ... денсаулығына
қарсы қылмыстарда жиі кездеседі. Статистикалық мәліметтерге жүгінсек
Қазақстан Республикасы Бас ... ... ... 1998 ж – 142100; 1999 ж – 139431; 2000 ж – 150790; ... 2003ж-118485; 2004ж-143550 қылмыс тіркелген. Бұл көрсеткіш
елде қылмыстылық әлі де күрделі жағдайда қалып отырғанын ... ... ... ... ... және жаза ... табылады. Осыған байланысты қылмыстық құқық қылмыстардың түрлерін,
олардың жауаптылықты ауырлататын түрлерін анықтаумен айналысады. ... іске ... үшін ... ... ... білдіретін
белгілерді анықтау қажет болады, соған байланысты қылмыстық құқық құрам
элементтері деген ұғымды қолданып, олардың ... ... ... ... ... ... ... қатар субьектісі деген
қылмыстың мағынасын, түсінігін ашатын ... ... ... ... ұғымның өзі де жалпы және кең ұғым ретінде ... бұл ... ... ... алатын белгілердің жиынтығынан
құралады. Осы белгілерді қолдана отырып, ... ... ... талдай отырып, қылмыстың қоғамға қауіптілік дәрежесі мен
сипатын және оның ... ... ... ... Жалпы бөлімінде нақты қылмыстарды анықтау,
талдау үшін қажетті болып табылатын ... ... ... ... ... ... қатысушылықпен жасалған қылмыстардың
түсінігі мен түрлері, іс-әрекеттің қылмыстылығын жоятын мән-жайлардың
түрлері тәрізді негізгі ұғымдар немесе ... ... ... ... меңгермей отырып жекелеген қылмыс түрлерін түсіну және
оларды практикалық жұмыстарда ... ... ... Міне осы ... Жалпы бөлімдегі қылмыс құрамының элементтері мен ... 14-18 ... ... ... ... ... ... аралығындағы кінәнің түсінігі мен оның нысандарына ... ... ... Осы ... және ... ... ... қатынастарға және оларға зиян келтіруге бағытталған
іс-әрекеттерді қолдану арқылы нақты қылмыс түрлеріне қылмыстық құқықтық
талдау жасауға болады.
Қылмыстық заңның ... ... осы ... ... міндеттерін іске
асыруға бағытталған нормалар жүйесінен құралады десе болады. Себебі онда
негізінен ... деп ... ... ... ... қарай
тарауларға бөлініп, олардың түрлері мен жауаптылықты ауырлататын
құрамдарының түрлері, сонымен қатар ... ... ... мен
сипатына қарай тиісті жазалардың түрлері мен олардың көлемі белгіленген.
Біз бұл қылмыстардың түсінігін ... ... ... үшін ... деп ... ... қолдана отырып, олардың қылмыстық
сипатын толық анықтаймыз және ... ... ... ... ... аламыз. Сондықтан осы бітіру жұмысы қылмыстық құқытың маңызды
мәселесінің бірі болып саналатын, қылмыстың ... және оның ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтағы маңызы.
§1. Қылмыс құрамының түсінігі және құрылымы
Қылмыс – жай ... ... бір түрі ... ... ол ... ... ... сипаттай алатын және оның
қауіптілігін көрсете ... ... ... ... қауіпті
белгілермен элементтердің жиынтығы ретінде ... ... үшін ... ... ... қылмыс түрлерінің
қылмыстық құқықта белгіленген ерекшеліктерін ... ... ... ... ... тобымен жақсы таныс ... ... ... ... ... ... ... ғана жеке ... ... өзге ... және нақтыланады. Әрине, әр ... ... ... ... ... ұқсамайтын тек осы
құрамға ғана тән ... ... деп ... ... құбылыстардың, процестердің кейде ... ... ... ... ... тәрізді қылмыс құрамдары да
кейбір ... ... ... ... ... ... болып келеді. ... ... ... ... ... ... субъективтік жағы
және субъектісі ... ... ... ... ... қылмыстық құқықтық ережелерге байланысты. Мысалы
қылмыстық құқық ... ... ... 16 ... және тек есі ... адамдарға кінә артып,
жауаптылық жүргізеді немесе ... ... ... ... ... ... бойынша топтастырылған, сондай-ақ
қылмыстың субъективтік жағы ... ... ... және ... кінә ... белгіленген.
Міне осындай ережелер ... ... ... ... ... ... басты себебі ... ... ... ... объективтік жағының
белгілері бойынша да ... ... ... Мысалы, қорлау (130-бап), Өкімет өкілін ... ... ... ... ... ... қызметшіге тіл тигізу
(371-бап). Осындай ұқсастықтардың кездесуіне ... сот – ... ... ... ... қиындықтар
туындайды. Қылмысты саралауды дұрыс жүргізудің ... ... ... ... ... ... элементтерін анық
білуі қажет.
Қылмыс ... ... ұғым ... ... ... ... оның ... элементтерден,
белгілерден құралып бір ... ... ... Демек
бұл “қылмыс құрамы” ... ... ... ... өмір ... ал қылмыстық жауаптылықты белгілеу
немесе жасалған қылмыс ... ... ... деп ... сол қылмыс ... ... ... ғана емес,
адамның негізді ... ашып бере ... ... қажет екенін білдіреді.
Қылмыстық құқықта қылмыс құрамдарының ... ... ... ... ... ... қылмыстың
субъективтік жағы және ... ... ... ... қайсысының қылмыс ... ... ол ... кінәлі
адамның жауаптылығын ... өз ролі ... ... ... қылмыстық заң ... ... ... ... ... ... және құндылықтардың жиынтығы алынады деп ... ... ... ... ... ... ... деген ұғым алынып, ал ... ... ... мен ... ... ұғымдар “қоғамдық ... ... ... объективтік жағы ретінде қылмыстың ... ... ... ... ... ... факт ... ... ... балаларға болатын
белгілер тобына ... ... ... ... жасалу оқиғасын білдіретін элемент ... ... ол ... ... ... ... ... деген ұғымға ... Яғни бұл ... ... ... ... ... ... сыртқы белгілер қауіпті әрекет немесе ... ... ... ... қауіпті құрал, тәсіл,
жағдай тәрізді т.б. ... ... ... ... ... ... ... субъект іздестіреді.
Қылмыстың субъективтік жағы ... ... ... ... ... ... психикалық сезімдерін білдіретін ... ... ... ... бұл ... іс-әрекетіне,
зардапқа, қылмыс ... ... ... ... ... бірге қылмыстың жасалуына түрткі ... ... ... Яғни қылмыскер адамның ... мен ... ... ... ... ми
жұмысының шешімдері анықталуға жатады.
Қылмыс ... ... ... ... жасына
жеткен, есі дұрыс, кінәлі адам ... ... ... ... және ... ... ... ескеріп, оның ұғымын осы ... ... ... ... алу ... ... әдебиеттерде де осындай сипатта ... ... ... дегеніміз, қылмыстық заң ... ... ... ... ... сипаттайтын объективтік
және субъективтік белгілердің ... ... ... ... элементтері өзара ... ... ... ... ... жағы ... ... ұғымы және ... ... ... дәлелдеуші, анықтаушы роль ... ... ... ... жағы ... ... сипаттаса, ... жақ ішкі ... ... Бұл ұғымдар
қылмыстық ... бір ... екі жағы ... ... табылады. Яғни қылмыстың сыртқы жағы болмаса, ... жағы да ... ... өзге ... ... ішінен
қылмыстың объективтік жағымен тығыз ... ... ... ... ... ... оның зардабы
заңмен қорғалатын ... ... Ал ... ... ... ... алынған объектінің бұзылғанын
білдіреді.
Қылмыстың субъективтік ... ... ... ... бар. ... бұл байланыста, яғни субъективтік жақ
қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... болып көрінеді. ... ... ... ... ... деген
психикалық қатынастары іске ... ... ... ... ... ... қорғалатын объектіге нұқсан
келеді.
Қылмыстың ... ... ... жағымен
тікелей байланысты. Себебі объективтік ... ... ... психикалық қатынастар және қылмысты ... ... ... ішкі ... ... қатар
әрекеттің мақсаты барлық кезде адам ... ... ... ... адам болмаса ... ... ... ... ... белгілер орын ... ... ... ... ... ... ... Бұлай деуіміздің себебі ол, ... ... бірі ... ... ... ... кем ... біреуі болмаса, онда қылмыс құрамы ... ... да жоқ деп ... ... ... ... ... адамның өміріне, ... зиян ... ... ол зиянды келтірген адам
болмаса ... ... жоқ. ... ... заңмен
қорғалатын мүддеге зиян келтіруші ... ... ... күштері болуы мүмкін. Сол ... ... зиян ... ... Курс ... уголовного права. Т.1-Л: Изд
Ленинградского ун-та, 1968. С 243-244. Курс ... ... ... ... ... 1970, ... келтірген адам бар ... ... ол ... ... ... түріндегі кінәнің белгілері ... ... жағы жоқ деп ... ... зиян ... Сондықтан жасалған ... ... бар ... ... ... ... ... сонымен ... ... ... құқықтық
негізінде білдіреді. Бұл айтылып ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық іс
қозғалғанда қылмыс ... ... ... ... ... фактіні немесе оқиғаны қылмыс емес, қылмысқа ... факт деп ... ... ... ... бірақ
қылмыс құрамының бұл оқиғада бар ... әлі ... ... ... практикасында өрт оқиғасының орын алып
қоғам және адам ... ... зиян ... ... ... ... ... да қылмыстық іс қозғалады. ... ... ... ... ... талап етілмейді.
Ал кейін адамға сезікті ... ... ... тану туралы
қаулы шығарылғанда ... ... ... ... ... ... айтып отырған ... ... адам ... іс ... ... ... ала тергеу барысында
оның өз ажалынан ... ... ... ... ... немесе болған өрт адамның кінәсінен емес
табиғи күш ... ... ... ... ... ... немесе зардаптық орын алуы бойынша дереу ... ... ол ... ... ... органдарын үнемі
сергек болуды ... ... ... ... талап етуіне
байланысты. Бір айта ... ... ол ... оқиғаларда
қылмыстық құрамы бар екендігі әлі анық ... да, ... ... ... ... ... себебі, ол
қылмыстық іс ... ... ... ... ... бір ... бойынша қозғалады.
§ 2. Қылмыс құрамының ... ... және ... ... ... ... ... элементтерінің қылмыстық ... ... ... ... кезектілікпен аталу тәртібі, ол
таза құқықтық емес, ... ... ... ... ... ... құрамының элементтері ... ... ... ... жағы және субъектісі
деген реттілікпен ... ... ... ... жағы мен ... ... ауыстырып, субъективтік жақты
соңғы кезекте ... да ... ... ... ... ... ... қылмыстық ... ... ... ... ... талдауға алғанда ашылады.
Әлеуметтік тұрғыдан алғанда ... ... ... қатынас болып табылады. Қоғамдық ... ... ... ғана ... сол нақты қоғамдық қатынастың
түрі немесе оның ... ролі ... ... алуға
да әсер ете алады.
Қоғамдық қатынастар ... ... ... алғанда
қоғамда ерекше орын алады. Себебі белгілі бір ... ... деу ... ол ... ... ... дамуын
білдіретін қоғам мүшелері арасындағы қоғамдық ... ... ... мүшелері дегеніміз - ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
құрамы бар адамдар арасында орын ала ... ... ... мен ... ... мен сатып алушының т.б.
Қоғамдық қатынастар жеке ... ... ... деп ... ... ... ... жеке адамға келгенде
қоғамдық қатынастар ол ... ... өмір ... ... адам тек оған ... ... ... жеке
адамға тәуелсіз өмір ... адам оған ... ... ... ... ... ... адам дұрысырақ
айтқанда ... ... ... қатынастарға түсуге негіз
беретін қоғамның құрамдас ... сол ... ... ... уақытта отбасы ... ... ... мүшесі т.б.
бола ... және бұл ... бір ... ... ... ... ... болмай, олар өзара үндесіп жатуы
керек.
Қоғамдық ... ... ... ... ... қоғамдық организм ... ... ... ... ... немесе сол ... даму ... ... ... қатынастардың жиынтығы ... күш ... ... ... ... ... ретінде
қоғамдық қатынастардың қатысушысы болып ... ... ... жасауға әкеледі. Егер қоғамдық қатынастарды
жеке адамдарда бар ... ... да ... онда бұл ... ... ... қатынастар
болып табылады. Бұл қоғамдық қатынастың құрамын, оның ... ... ... ... ең ... ... қоғамдық қатынастардың қатысушылары ретінде адам ... ... ... ... де бола ... ... Л.Д. Квалификация преступлений. –М., 2004. С. 36.
Қылмыстық заңмен ... ... ... ... ... ... қатынастардың қоғам, жеке ... ролі ... ... болуына байланысты қылмыс
құрамының ... ... ... ... ... Сонымен
қатар адамда қылмыстық ... ... ... ... және оның ... ... іс-әрекеттері қоғам,
адамзат үшін аса ... ... ... ... ... ... ... дамуда жай еңбек
бөлінісі ғана ... ... ... ... ... ... ... т.б. айырмашылықтар пайда
болып, олар ... ... бола ... ... адам ... ... болғандықтан, ... ... ... ... ... ... т.б. ... себепші болады. Оның бір тәсілі қылмысты ... ... ... ... зиян ... ... өз
мұқтаждығын қанағаттандыру болып табылады дейміз.
Осы ... де ...... құрамы бойынша
жеке адамның немесе қылмыс ... адам мен ... жеке ... ... ... ұжым арасында ... зиян ... ... табылады. Бұл ... ... ... ... бағалатады. Тіпті қылмыскер
жеке адамға зиян келтіргенде де ... зиян ... ... ... жәбірленуші адамда қоғам ... ... ... ... ... ... ... бірінші кезекте ... ғана ... ... ... қоғамға қауіптілігін де білдіреді.
Әлеуметтану теориясынан келгенде адам ... ... ... ... ... іс-әрекеттің
сәйкестік шамасы ... ... ... ... ... қауіптілік
дәрежесі ... ... ... ... ... жүйенің даму заңдылықтарына сәйкес келеді, ал ... ... ... ... ... осы уақытта ... ... ... ... ... ... ... ішінен қоғам талабына қарсы ... ... ... ... деп ... ... ... барынша жоғарылары қылмыс ... ... ... ... қарқындарының
шамасына (мера ... и ... ... ... ... ... және осы ... қылмыс
теріс қылықтан ажыратылады. Қылмыстық ... ... ... ... бұзақылық, билікті не ... ... ... ... ... кәнігі,
аса кәсіби ... деп ... ... да осы ... ... шамасына қарай анықталады. Мұндай
қарқындарды кейбір ... ... дәл ... қиын, ол
көбінесе ... ұғым ... заң ... ... ... ... ... жүргізуші қызметкердің еркіне
беріледі.
Қылмысты іс-әрекеттер заң ... ... ... ... ... алынады, себебі қылмыстар қоғамға
таралған ... ... ... ... ... ... қатарында практикада әлі ... де ... ... ... деп заң ... ... деп
таныған әрекеттері болуы мүмкін. Бұл өте ... ... ... ... ... Қылмыстық заңының 96
бап 2 ... М ... ... ... ... тінін пайдалану мақсатымен жасалған” ... ... ... 1997 жылы ... ... ... ... кездескен жоқ. Бірақ заң ... кісі ... түрі ... практикасында ... ... ... де ... ... ... ... енгізді.
Қылмысты іс-әрекеттер мен зардаптың ... ... ... ... талдағанда ... ... тура ... Ал бұл ... ... ... ... онда қылмыстық құқықтық ережеден ... ... ... ... ... ... ... қылмыстармен қылмысқа ... ... ... ... ... мен оған ... қарқындылық дәрежесі ... ... айта ... ... ол ... ... қауіпті деп танымды ... ... ... табу.
Жауапты анық, әрі ... ... ... ... Қылмысты
әрекеттер зардап келтіретін ... ... ... ... Ол іс-әрекеттер қалыптасқан ... ... ... тәсілді білдіреді және олар ... ... ... ... бұза ... ... Осындай себептерден ... ... ... ... қылмыс объектісінен кейін ... ... ... ... жақ ... ... ... бірнеше себептермен ... ... ... айтқанымыздай ... ... ... ... ... ... көрсетсе,
субъективтік жақтың ... ... ... сол ... ... ішкі ... оның бағытын ашып ... ... ... жасағанда, әрине ... ... ... оның ішкі жақ, яғни ... ... ... және ... қылмыстық объективтік
жағының қосымша ... ... ой ... қарастыруға
өткен тиімді, әрі мәселені кезектілікпен ... ... ... ... ... шындығында қылмыстық
объективтік ... ... ... ... ... ... ... пайда болады. Бұлар ... ... ... ... ... да ... бұрын пайда ... ... ... ... ... ... бұрын қауіпті ... ... ниет ... ... ... ... тонау,
алаяқтық қылмыстарын ... ... орын алу үшін ... ниет ... ... Сол сияқты қылмысты әрекет
жасардың алдында ... сол ... ... ... ... ... ол ... белгілі бір ... көре ... және ... ... ... ... оған саналы түрде жол ... ... ... ... ... ... субъективтік жағының
объективтік ... ... ... себебі, ол қылмысты кінә,
ниет, ... ... ... ... әрекеттер жасалмай,
зардап туындамай ... ... ... бар ... ... ... ... табылады. Яғни, ... ... ... ... сыртқа шыққанда ғана ... ... ... ... ... ... немесе
олар бұзылғанда қылмыс уақиғасы ... сөз ... ... ... ... ... қылмыстарда қылмыстық
ниет өзге белгілерге қарағанда ... ... ... іске асырылуы соңғы кезекте ... ... ... кек қайтару, пайда табу) іске ... үшін ... ... әрі ... ... шығуы шарт. Егер
қылмыстың жасалуына түрткі ... ... іске ... ... ... немесе толық орындалмаса,
онда қылмыстың ниеті ғана ... ... да ... ... бұл белгілерге кінәлінің ... оның ... ... процедурасында соңғы кезекте тұрады.
Үшіншіден, ... ... ... бар ... анықтай келгенде ішкі көрініс жоқ ... ... ... Мұндай жағдайларда “сыртқы көрініс” деп ... ... ... объективтік жағын білдірмейді,
өйткені бұл ... ішкі ... ... ... білдіруі
мүмкін. Мысалы, түн ... ... үй ... ... сырттай қарағанда ұрлық қылмысына бағытталған ... ... ... ... бұзып ... ... ... иесі болып шығуы ... ... ... ... байланысты осындай ... ... ... ... ... кінә немесе ниет ... ... ... ... да белгілері жоқ ... ... ... ... ... ... ... реттілікпен ... ... ... ... ... ... субъектісі анықталуға
жатады. ... ... ... ... көп ... ... іс-әрекетті жасаған адамда екі ... ... Олар ... есі ... яғни ... іс-
әрекетінің мағынасын ... алуы және өз ... ... ... және ... қылмыстық жауаптылық
жасына жеткен болуы.
Қылмысты саралауда және ... ... ... ... ... кезекте ... ... ... ... де ... болады.
Жоғарыда айтқанымыздай кейбір ... ... ... ... ... ... да қылмыс болып шығуы ... ... ... факт ... ... іс қозғалып жатады.
Мұндай жағдайларда тергеушіге ... ... ғана ... ... ... де белгісіз болады. Яғни
қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... ... Ерекше бөлімінің тиісті бабы ... ... ... кінә және ... ... айып ... ал зардап ... ... ... ... ... ... ... болмаса,
онда іс ... 3. ... ... және ... заң
Қылмыс құрамы – бұл ... ... ... анықталатын
және соған сәйкес қолданылатын ... ... ... заңды моделі, ол қылмыстық заң.
Қылмыстық ... ... ... ... ... оған қатысты болып есептелмейтін ... да ... ... заң ... арқылы қылмыстық құралдардың
мағынасы ашылып қана ... ... ... әр қылмысқа
белгіленген жаза ... де ... ... ... қылмыстық құрам ұғымынан тысқары жатыр.
Қылмыстық заң ... ... ... ... ... және ... деген ұғымдардың ... ашу ... ... ... саралау жүргізуде
бұл ұғымдардың ... ... білу ... болып
табылады.
Қылмыстық құрамның түсінігі және оның ... ... ... ... ... ... ... Ерекше бөлімнің баптары ... ... ... ... негізінен Қылмыстық ... ... ... ... ... онда әр ... сол құрамға сипаттама беру міндетін ... ... және оның ... ... ... баптарында
келтіріледі деп айтуға негіз бар тәрізді. ... ол ... ... ... ... қылмысты әрекеттерді ... ... ... анық, әрі сенімді болуы және ... ... ие ... ... Бұл заң ... ... ... қағидалар. Бірақ қылмыстық Кодекстің
Ерекше бөлімінің ... бабы ... ... ... ... тізіп сипаттамайды. Олардың ... ... ... ... шектелсе, ал
кейбіреулері ... ... және ... ... ... ғана келтіреді. Мысалы 134 бап, ... ... ... ... де осы тәріздес ... ... ... 224 бап, ... ... ... ... ... немесе мемлекеттік ұйымның
мемлекеттік қызметтерді ... ... ... ... ... ... оған ... адамның,
сол сияқты ... емес ... ... қызметтерін
атқармайтын қызметкерінің....), ал кейбіреуінде айтылмайды. Ал
қылмыстық ... дәл ... да, ... ... ... ... 96 бап, кісі ... яғни басқа
адамға құқыққа қарсы қаза ... ... ... ... баптау диспозициялары қылмыстық ... ... оның ... ... деп ... болмайды.
Демек қылмыс ... мен ... ... ғана емес ... де ... деп түсіну
керек. Ерекше бөлім нормаларының диспозициялары ... ... ... білдіретін белгілерді көрсетуді міндет
тұтады. Ал оның ... және ... ... айырмашылығы,
яғни құрам элементтерінің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... Сондықтан
қылмыстық құрамдарды оқу, ... ... ... жұмыс
істеу үшін, тек ... ... оқып ... ... ... оқу ... ... қандай әрекеттер қылмысты
болып табылатыны және ... жаза ... оның ... ... ... ... үстірт, алғашқы ... ала ... Ал ... ... ... жұмыс істеу
үшін құқық ... ... ... ... ... ... ондай білімді оқулықтардан, зерттеу әдебиеттерден ... ... ... Ерекше бөлімнің нормаларының
диспозициялары қылмыс ... ... ... ... болса, онда қылмыстық ... ... ... ... ... ... және ... ортақ
белгілерін үнемі әр бапта ... ... еді. ... ... ... ... 16 ... толған, есі
дұрыс адам. Бұл көптеген ... ... ... Мұны сол
баптардың көпшілігінде көрсете білуге ... ... та еді. Біз ... дей отырып, ... ... ... екі ... ... ... Норма
диспозициясында құрам элементтерінің ... ... ... біз ... мен ... кейбір
мүмкіншіліктерін жіктейміз. Мысалы, әйел ... ... ... ... келтірумен айналыса ... ... ... “14 ... толған, есі дұрыс ер адам”
десек, онда біз ... ... ... ... ... әйел зорлау қылмысында 14 жасқа толмаған ... ... 14 ... ... әйел адам ... ... ... болып шығады. Демек әйел зорлау қылмысының
субъектісі ... ... ... болуы да мүмкін.
Норма диспозицияларын ... анық ... ... ... бір ізділікке келтіруге болады. қылмыстық
құқықта ... ... ... ... даулы болып
кездеседі. Мәселенің теория ... ... ... ... қана ... ол ... бірге
әркелкілікке, яғни екі тергеу мекемесінде екі ... ... ... ... ... бір ... ... құрамы
бар” деп, екіншісі ... ... ... деп ... ... ... өлтіруге дейін жеткізу ... ... ... ... құқықта даулы болып ... ... ... ... ... ... ... тікелей
айтылмағандықтан оқулықтар бірі ... ... ... деп әркелкі түсіндіреді. Мұндай ... ... ... толық мағлұмат бере ... ... беру ... ... қызметін шатастырады.
Келтіріліп отырған мысалдар Ерекше ... ... ... ... ... ... кең ... ұғым екендігін дәлелдейді.
Ерекше бөлімнің ... ... ... ... ... байланыста қолданылады және ... ... ... ... қажет болып табылады.
Жалпы бөлімде Ерекше ... ... ... қатысты
ортақ ережелер қарастырылады. ... үш ... ... ... ... ... қатысты
2. Қылмыс құрамына қатысты
3. Жазаға қатысты
Бірінші топтағы ... ... ... ... ... қолданылатын заңдарды, заңның міндеттері,
заңның кері ... ... күші ... ... ... ... қылмысқа ... ... ... ... бөлімінде келтірілген. ... ... ... оның ... ... ... қайталануы, бірнеше
рет ... ... ... жас, ... ... қарастырылған. Сонымен бірге бұл топтағы нормаларға
көпшілік немесе ... ... ... ... ... ... ... қажетті қорғану, аса
қажеттілік, бұйрықты ... ... ... ... т.б. осы
тәріздес ... ... ... Ал ... ... ... бөлімдерде келтіріледі.
Қылмыстық заңды ... және ... ... бөлу ... ... ... ғасырдың орта кездерінен ... екі ... ... оқу және ... ... ол ... ... жеңіл болуы және заң қолдану ... ... ... үшін ... болған. Яғни барлық ... ... ... табылатын кінә, қылмыс субъектісі, ... ... ... ... ... және көпшілік
қылмыстарда ... ... ... ... ... ... қатысу, қажетті ... ... ... ... ... ... Жалпы бөлім нормаларының Ерекше
бөлім ... ... ... беру ... ... ... ... толық көрінеді. Себебі, ... ... ... ... ... ... қаралған
ортақ ұғымдарды, белгілерді ... ... ... ... және Ерекше бөлім нормаларының ... ... ... ... ... міне осында. Демек,
Ерекше бөлім нормаларының диспозициялары ... ... ... ... ... ... ... құрамдардан
айырмашылығын білдіретін осы қылмыс түріне тән ... ... ... тиіс ... ... ... диспозициялары келтіріп
отырған кейбір ... ... ... ... ... қалдырады. Мысалы, 214 баптың 2 бөлімнің “а” ... ... ... ... ... мен ... ... қылмысындағы бернеше рет деген ұғымды ... ... ... 11 ... ... ... Егер ... отырған ұғым тек осы ... ... ... ... ... ... тән болса заң нормасын ... ... ... Мысалы, 112 бап Қорқыту, 181 ... ... 248 бап ... ... ... ... алу, 255 бап қаруды, ... ... ... ... құралғыларын ұрлау не ... ... ... ... ... ... арналған
баптардың диспозициялары ... ... ... ... 4. ... және қылмыс құрамы ұғымдарының ара қатынасы.
Қылмыстық ... ... ... ... ... ... түрін анықтауға және ... ... ... ... ... ... ... міндеті осы тәріздес, яғни ... ... және ... ... ... негізді болуы
үшін ... ... ... ... ... ... ұмтылады. Мұндай кезде
“қылмыс” және ... ... ... ара ... ... ... туындайды.
Бұл екі ұғымдардың байланысының ұқсастығын былай ... ... ... ұғым ... ... “қылмыс”,
тар немесе нақты мағынада ... ... ... ... де қылмыстық жауаптылықтың ... ... Тек ... ... ... мағынада, ал
“қылмыс ... ... ... ... ... ... білдіру мақсатында қолдануға оңтайлы.
Екіншіден, ... ... ... ұғымдар ... Егер ... ... ... құрамы деген ... ... еді. ... ... ... ... ... туралы
деген ұғымсыз да өмір сүре алар еді. ... ... ... өмір сүре ... оның нақты түрлерінің
түсінігін ... ... сол ... ... ... емес. Мұндай ... ... ... ... және ... ... түсінік өмір сүреді.
Бірақ Л.И.Спиридонов ... ... ... ... заң ... ... жағдай жасайды” Қылмыстық заңдағы
түсінігі, оның ... ... ... ... ... әлеуметтік түсінігіне қайшы ... ... ... ... ... еді. ... айтқанда қылмыс
қоғамда өмір сүреді, ол ... ... ... адамдарда үстірт түсінік қалыптасады, ал қылмыстық
құқық сол ... ... және ... ... ... оның шын ... ... екенін құрам
элементтері ... ... ... ... ... ... -М., ... “Шын мәнінде құрам белгілері ... ... ғана ... ... ... ... ... сипаттайды. Олар бір қылмысты басқаларынан ажыратады”, ... ... ... және ... құрамдары” ұғымдарының өзара
айырмашылықтары мынада.
Сырттай ... ... ... ... ортада қалыптасқан, сол ... өмір ... ... ... құрамы” қылмыстың құқықтық немесе ... ... ... Қоғамда немесе ... ... ... ... сөз ... ... ... деген ... онда ... ... ... ... бар екендігін білдіреді. ... ... ... ... анықтауды халық міндет
санамайды.
Күлтелеев Т.М ... ... ... ... деген
ұғым болмаған. Оның орнына ... ... ... ... Бұл ... ... түрлері қазіргіше ұғыммен
алғанда қылмыстарды білдірген. ... ... ... яғни ... ... бірнеше санатқа бөлу болған
тәрізді. ... ... ... ... деген ұғым қолданылып, ол
жеке адамға, хан, ... би, ру ... жеке ... ... ... ... ... отбасы иесі болып
табылатын адамға ... ... ... ... ... ... “қылмыс” термині “қылық,
жаман ... ... ... ... ... ... 3
Қылмыс ұғымы көлемі бойынша құбылыстың ... ... атын ғана ... түсінік болып табылады. Ал
қылмыс құрамы сөзі ... ... ... ... бар ... дәлелдеу мақсатында оның белгілерін
оған тән ... ... және ... және
субъективтік белгілерін ... ... кең ұғым ... ... ... ... ... элементі ретінде заң ... ... ... түрінің мағынасын, барысын, сипатын, оның ... ... ... ... ... деген
түсіндірме кездеседі. 4
Үшіншіден, қылмыстық-құқықтық мағынада қылмыс ... ... ... ғана қолданылады, мысалы, кісі өлтіру қылмысы.
1. ... ... ... ... преступлений. М.:
Юристь, 2001. С. 59.
2. Күлтелеев Т.М ... ... ... ... ... 1955 – 172 с
3.Сонда - 154 с
4.Трайнин А.Н. Общее учение о ... ... ... С. ... құрамы деген ұғым ... ... ... кісі ... ... ... отырып,
бір қылмыстың өзінде ... ... ... ... Мысалы, Қылмыстық Кодекстің 96 ... кісі ... ... ... ол ... кісі ... бір ғана қылмыстық құрам қарастырылады деп ... ... ... ... ... ... сипаттау және оларға ... ... ие, яғни бір ... бірнеше қылмыстық
құралдар түрінде ... ... ... ... бір
қылмыс түрінде бірнеше балама ... ... ... белгілердің кем ... ... осы ... ... тұратын белгі ... ... ... ... ... келтірілгенде бірнеше қылмыс құрамдары ... ... ... ... тәрізді. Мысалы, көруден, естуден
айырылу және ... да ... ауыр ... ... ... ... бір құрамды құрайды. Ал
кейбір баптарда бұл ... ... оңай ... көрінбейді.
Мысалы, 256 бапта бір құрам бар ма әлде ... ... ... ... теңіз аңдарын және өзге де ... ... ... ... алу” ... бір ... ... ... ... ... мұнда төрт құрам ба? Ал ... ... ... ше “жол қозғалысы” және “көлік құралдарын” ... бұзу ... ... ... ... ... онда ұрлық қылмысын ... 158 ... ... ... құрам бар болып шығады. Жай ұрлық, ... ... топ ... ... ... ірі ... т.б.) дей ... бұл мәселеде “құрам ... ... ... онда ... кісі ... ... құрамы бар, ал 105-108 баптар ... ... деп атау ... - дейді. 1
Мұндай бағытпен келісуге болмайтын ... ... ... ауыр ... келтірудің ... ... ... ... ... ... құралдарын заңсыз
пайдалану мен жол жүру ... ... ... ... ... бір құрамды білдіретін ал қалғандарында бір
диспозиция- ның әр ... ... ... білдіретін қандай
айырмашылық көріп ... ... Бұл ... ... ... ... бір баптың ... ... Бұл ... ... ... ... ... қылмыс- тардың айырмашылығы, ол бірінде
адамның ... ... ... ... ... қылмыс затында, ал үшіншісінде әрекет ... онда не ... ... ... жұмыста, 80 бет
Бұл мәселені ... ... бір ... ... ... ... мен бір ... ... ... ... ... көрмеген дұрыс
тәрізді. Бұл ... ... ... ... ... Заң ... және ... бөлімдерге, бөлімдер топтық
объектілеріне ... ... ... ... ... бөлінеді. Қылмыс түрлері осы қылмысты ... ... ... Бір ... ... түрлі
құрамдар бір ... ... ... ... ... ... ... бір бөлігі қанша белгіні,
қылмысты әрекеттерді ... де, олар бір ... ... ... ... заң ... өмірде кездескен
қауіпті ... ... ... және заң ... ... сол ... өмірге модель ретінде ... ... бір ... бір ... ... әрекеттер, оның әртүрлі көріністері өмірде ... Заң ... ... ... болғанмен,
объектісі, әрекеттері ұқсас болғанда диспозиция ... ... ... бір қылмыстық құрам ... ... ... ... ауыр ... келтіруді
қарастыратын 103 ... 1 ... ... ... ... және жол жүру ... бұзу үшін жауаптылық
көздейтін 296 ... 1 ... де бір ... ... ... көңіл аудара отырып, бір ... бір ... ... ... ... ... ... “ұрлық қылмысы сегіз ... ... ... бұл ... дұрыс.
Қылмыстың жасалу ерекшеліктерінде және ... ... ... бір ... ... алмайтын сол
қылмысты білдіретін әрекеттердің себептері бірнешеу ... ... ... ... ... аса ... қылмыс жасалғанда, ... ... ... ... ... заң ... ... немесе әрі
қарай ауырлататын құрамдарға бөлмеу ... ... ... заң ... ... ... еді.
Мысалы жай ұрлықпен ірі ... ... ... ... болмайды. Бұл екеуі де бір ... ... ... ... жеке ... ... Сол
сияқты кісі өлтіру қылмысын білдіретін 96 ... ... ... ... он үш ... де жеке ... Олардың әрқайсысында кісі ... ... ... ... ... ... ... шамалас және бағыты
бойынша ұқсас ... ... ... ... де ... ... құрамдарын білдіреді. Мысалы, Қылмыстық
Кодекстің 194 бап, ... ... алу және ... ... ... ... бөлімі мемлекеттік ... ... үшін ... ... ... ... сондай
несиені мақсатсыз бағытта ... ... ... ... заты және объектісі, субъективтік жағы ... ... ... ... олар жеке ... ретінде қарастырылған. ... ... ... алу және ... ... ... жеке ... білдіретін тәрізді. ... ... ... ... және ... алу құрамдарының ... ... жоқ. ... ... ... алғаны үшін
жауаптылықты ... ... ... заңды ... ... ... алу кезінде берген уәдесі бойынша ... ... ... үшін ... ... Сондай-ақ 194
бапта бұл екі құрамның бірі ... да, ... ... өмір сүруіне мүмкіндік бере ... ... ... ... немесе қылмыстың атауы ғана ... ... алу және ... жұмсау әрекеттерінің ... және ... ... ... ... ... әрекеттер бір қылмыс ретінде аталып, оның ... жеке ... ... ... Қылмыстық заңның Ерекше бөлімінің баптарын ... ... ... осы ... жекелеген құрамдарын
келтіру, ол ... ... ... әртүрлі болып
кездесуіне байланысты. Ерекше ... ... ... ... сол ... ... ... мақсатында бөлінбейді, бірнеше ... ... ... ол ... ауырлық дәрежелері әртүрлі
болып ... ... ... бір ... ғана ... төменгі және жоғарғы ... тым ұзақ ... ... ... ... сот ... ... дәрежелерін бірдей шамалас ... ... ... ... ... жаза ... болар еді.
Мысалы, 359 бап (Бас ... ... ... жазасын
өтеуден жалтару) бір бөлімнен ғана ... және екі ... ... бас ... айыруды келтірген. ... заң ... осы ... ... ... осы қылмыстың жасалу себептерінде ескеріп ... ... 2 ... ... ғана ... керек деп ... бұл ... ... 6 жылға ... ... ... ... ... ... онда практикада бір
сот 1 жылды белгілесе, ал ... бір ... сот ... ... үшін 5 ... 6 ... белгілеуі мүмкін.
Нәтижесінде әрекеттің ... ... және ... жаза белгілеуде сот қызметкерлерінің ... ... ... ... ... ... ... бойынша әртүрлі
дәрежеде болып кездесетін, соған орай ... ... ... бірнеше бөлімдерден ... ... ... ... гөрі сот ... ... бірдей
шамада жұмыс ... ... ... Бір айта ... ол егер Ерекше ... ... ... ... ... ... бөлімдерден тұрса, онда ... 2,3,4 ... ... ... бірі ... ... ауырлата береді деуге болады. ... ... ... ... ... ... ауыр ... кездесе
алады. Мысалы 111-баптың (Денсаулыққа ... ... 2 ... ... екі немесе одан көп ... ауыр зиян ... ... ал осы ... ... ... абайсызда орташа ауырлықтағы
зиян ... ... ... ... ... адамдардың қатысуымен
жасалатын ... ... ... ... ... ... ... табиғатынан қылмысқа ... ... деп оның ... ... ... шайка, скоп, ... ... ... ... тек екі ... одан көп ... бірлесуі
арқылы қылмыс жасауды қылмыстық ... ... ... ... ... ... қылмыс түрлерінің кейбіреулеріне
қатысып жасау тән ... ... ... ... ... ... жауаптылық белгілеу ... ... ... 237 бабының (Бандитизм)
бірінші бөлімі банданы ... ... яғни ... ... әрекеттеріне жауаптылықты ... ... ... ... ... ... қатардағы қатысушыларына
жауаптылық ... ... ... бір қылмыстың бірнеше
құрамдарға ... 162 ... ... 1 және ... 231 баптың (коммерциялық ... алу) 1 және ... 235 ... ... ... топты немесе
қылмыстық қауымдастықты құру және оны ... ... ... 1,2,3 және 4 ... 236 ... ... ... ұйымдастыру) 1 және 2
бөлімдерінде және т.б. ... ... ... заңда
қарастырылған ... ... ... құрамдарға бөліну
себептері негізінен осындай.
Жоғарыда келтіріп ... бір ... ... ... яғни ... ... белгілеріне
құрылымына, яғни ... ... ... ... онда ... көпшілігінің құрам элементтері ... жоқ ... ... Бір ... бірнеше
бөлімдерінде қарастырылған құрамдарының құрам ... ... ... олар өзара ... ... ... ... ... жағынан
бірдей екі қылмыстық құрам ... ... ... кем ... бір белгісі ... ... ... ... болмауы ұқсас қылмыстарды
ажыратуда ... ... ... – деп ... ... ... бір қылмыстың ... ... ... олар өзара құрам элементтерінің ... ... ... ... ... және ... 54 ... келтірілген кінәні ... ... ... ... ... 96 ... ... қарастырылған қасақана кісі ... ... ... ... бойынша айырмашылығы жоқ. Тек
соңғы “н” ... ... ... кісі ... қылмысын жасаған
адамның осы қылмысты қайталауын ... ... ... Бұл ... ... ... қасақана кісі
өлтіру әрекеттері өзара объект, ... ... ... ... екі немесе одан көп адам ... ... ... аса ... ... ... ... қауіпті тәсілмен өлтіру), ... ... ... ... ... ... бұзақылық ниетпен кісі
өлтіру), ... ... ... ... ... ... ... қылмысты ... ... ... ... ... кісі өлтіру) ажыратылады.
Зардаптың көлемі бойынша ... 175 бап 1 ... жай ... 175 бап 3 ... “б” ... ірі мөлшердегі ұрлық)
қылмыстың орны ... (175 бап 2 ... “в” ... ... ... ... жайға, қоймаға заңсыз кірумен
жасалған ... ... ... (179 бап 2 ... “г” ... ... қару ретінде пайдаланылатын ... ... ... ... көп. ... ... ... міндетті немесе қосымша ... ... ... ... ауырлататын ... ... 54 ... ... ... Кодекстің Ерекше
бөлім баптарының бөлімдерінде тікелей ... ... ... ... ... ... ие. Ерекше
бөлім баптарының бөлімдерінде топ, ұйымдасқан ... ... ... ... ... киімін ... ... ... ... т.б. ... ... ... жағдайларды ескере ... ... ... ... әртүрлі құрамдарға бөлінгенде олар ... ... ... ... ... ... нақты
қылмыстарға ерекшеліктеріне ... ... ... В.Н.Кудрявцев аталған жұмыста 62-бет
көрсетілуіне ... және ... ... ... ауырлататын
аса ауырлататын белгілердің нақты қылмыс ... ... ... ... ... ... ... Тарау. Қылмыс құрамдарының белгілері және түрлері.
§1. Қылмыстық заң бойынша қылмыс құрамдардың ... ... ... және ... бөлім нормаларының
диспозицияларында қолданылатын ... зер ... ... сапада емес екендігін байқауға болады. ... ... ... ... қылмысты іс-
әрекеттердің түрін бейнелейтін, объективтік ... ... ... ... ... ... ... тіпті
субъектіні сипаттайтын ... де ... ... ... ... ... ... белгілердің норма
диспозицияларында кездесіп отыру ... ол ... ... оның ... сипаттамасын, өзге қылмыстардан
басты айырмашылығын білдіруге ... ... ... ... ... ... белгілерін бірнеше ... ... ... ... ... гинесологиялық және қоғамға қауіптілік
дәрежесін сипаттайтын белгілері.
Қылмыс құрамдарының ... ... ... ... және 2) ... деп екі ... бөлінеді.
Объективтік белгілер қылмыс ... ... ... ... ... ... ... Субъективтік
белгілер – қылмыс құрамының ... ... және ... белгілер болып табылады.
Қылмыс ... ... ... ... ... үш ... ... болады. 1) Негізгі ... 2) ... ... ... 3) ... Негізгі немесе конститутивтік белгілер деп ... ... ... ... ... ... ... да тән белгілерді ... ... ... 5% басқа адамға қара келтіру белгісі 96 ... ... ... сараланатын жай кісі өлтірудің ауырлататын ... ... ... 97,98,99,100 баптардағы кінәні
жеңілдететін жағдайларға ... ... ... негізгі
белгісі болып табылады.
2. Ауырлататын белгілер қылмыстық ... ... ... жағдайларды білдіреді. Ол ... ... ... ... ... түрлерінде
кездеседі, яғни зардаптық көлемге қылмысты жасау орны, ... ... ... ... және ниетімен мақсаттық қылмыс субьектісінің
түріне қарай ауырлатады. Мысалы, 96 ... ... ... ... пайдақорлық ниетпен кісі өлтіруде «пайдақорлық» ниет
ауырлататын белгі ... ... Бұл ... адам ... қарсы
қылмыстарда неліктен кінәні ауырлатады ... ... ... мүмкін.
Себебі пайдақорлық қасақаналықпен жасалатын көптеген қылмыстарға тән
ниеттің бірі ... ... ... ұрлық, тонау, қарақшылық,
алаяқтық, қорқытып алушылық т.б осы тәріздес ... ... ... ... ... ... бұл ... пайдақорлық ниет
кінәні ауырлатпайды. Ал кісі өлтіру қылмысында ... ... ол ... ... табу ... іске ... ... зардабының түрі аса ауыр ... ... ... ол пайда табуы үшін біреу өлуі керек. Бұл қылмыскердің
қоғамға қауіптілігін ... ... және аса ... адам ... Қылмыстық құрамдар кінәні жеңілдететін қылмыс түрі ретінде
бағалауы ... ол ... ... ... ... ... жағдайда ауырлататын ... ... ... ... қылмыстық құрамның міндетті белгісі
ретінде норма диспозициясында ... ... ... ... ... қылмыс құрамдары көп ... ... бар ... ... ғана және ... да жеке ... ... тарауында келтірілген. Оларға әйелдің баласын ... ... ... ашу шегінен шығуы, қылмыскерді ... ... ... жағдайларында өміріне немесе ден-саулығына
зардап келтіруді қарастыратын құрамдар жатады. Бұл ... ... ... уақытына және жағдайына қарай жеңілдетіледі.
Жеңілдететін құрамдар мен жеңілдетін ... ... ... болмайды. Кінәні немесе жауаптылықты ... ... 53 ... ... Ол белгілер мысалы кінәлінің жүкті
әйел, кәмелетке ... т.б. ... ... ... ... ... ... және қылмысты
саралауда әсер етпейді. Жеңілдететін ... ... ... ... ... ... ғана қылмыстық құрамның міндетті
белгісі ретінде бағаланып, ... осы ... ... ... және ... ... құрамның белгілері анықталуы дәрежесіне қарай екіге
бөлінеді: 1) анықталған; 2) ... ... ... ... ... ... анықтайтын
белгінің бар немесе жоқ екендігін ... ... ... ... ... заң ... ... келтіріледі немесе
оның түсінігі ашылады. ... 103 бап ... ... ... ... ... ... белгілердің түсінігі немесе оны анықтау дәрежесі
диспозицияда келтірілмейді. Мұндай ... ... ... ... ... субьектілер өз ... ... ... ... ... ... бағаланатын белгілер ... ... ... 107 бап. ... «Ұдайы ұрып соғу»), елеулі (мысалы 307 ... ... ... ... «... ... немесе
ұйымдардың құқықтары мен ... ... не ... ... ... ... мүдделерін елеулі түрде бұзуға ... ... ... 308 бап. Билікті не ... ... ... «... өзінің құқықтары мен ... ... асып ... ...») 108 бап. ... ... ... ... сатып алу немесе сату, оны ... ... ... 257 бап. бұзақылық), әдепсіз (мысалы 130 бап. Қорлау
«... әдепсіз ... ... ... ... (мысалы 129 бап,
жала жабу), ... ... ... (276 бап, ... ... селқос (381 бап, қызметке селқос қарау) т.б.
Мұндай ... ... ... ... ... соттардың
қызметінде жеке таразылай бұрынғы практикаларына ... ... өз ... ... ... ... ... заңда өмір сүру себебі ... әр ... ... ... және көп ... ... соған сәйкес әр жағдайдағы қауіптілік
дәрежесін ... ... ... еместігіне, соған орай нақты
қылмыстың сол кездегі ... ... ... ... ... ... Қылмыстық заңда бағаланатын ұғымдардың
кездесуі, ол тек практика ... ғана ... заң ... де ... ... ұрындырады. Мысалы, 1998 жылға дейін
қолданылған қылмыстық заң бойынша бұзақылық қылмысы жай ... аса ... ... деп ... Ұсақ ... әкімшілік
тәртіпте қаралатын,кейін сол 1998-жылға дейінгі заңның қолданылуы
кезінде-ақ жай бұзақылықты да ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық заңның 258 бабында
тек бұзақылықтың кәнігі және аса ... ... ... ... ... ұғымдар іс-әрекеттің қылмыстылығын
белгілеуде анық емес пайымдауларға ... ... ... әсер ете алады.
Соттар, тергеушілер бағаланушы белгілер кездесетін заң баптары
бойынша ... ... деп ... оны ... ... ... ... көрсете отырып, дәлелдеуі керек.
Себебі, бағаланушы ... ... оның ... ... құқық қолданушы қызметкер ақиқат ... ... ... ... ... Соның нәтижесінде шын мәнінде
қылмыс деп немесе ... емес ... ... деп ... Осы ... ... ... үшін қылмыстық заңның
кейде бағаланушы ... әр ... ... ... ... ... ... ұстанатындығын байқауға болады. Оны
мынандай үш жағдайда байқауға ... ... ... ... алу ... сол ... ... келтіру. Мысалы, кейбір
баптарда «ірі мөлшер» деген белгі қолданылады. ... 193 ... ... ... ақша ... ... өзге мүлікті
заңдастыру. 3 бөлімінде ірі ... ... ... ... ... Бұл бапта «ірі мөлшер» деген белгінің ... және ... ... бір ... ... мақсатында
ескертпе келтірілген.
Баптарға арнайы ескертпе келтірілгенде, оны ... ... ашу үшін ... екен деп ... ... ... Ескертпелер кейде қылмысты іс-әрекет ... ... ... ... оның өзге ... ... ... зардаптар туындамай тұрып мемлекеттік ... ... ... ... жалғасуын өз еркімен тоқтатқан
адамды ... ... ... немесе жемқорлық жасаған
адамдарды әшкерлеу мақсатында т.б ... ... ... ... ... ... анығырақ заңда көрсету
мақсатындағы ... ... ... ... ... ... осындай белгілерді анықтаған ... ... ... ... ... ... қылмысты саралау
барысындағы ... ... ... жағдайларда өз
бағалауы бойынша жұмыс істеу ... ... ... оның
есесіне құқық қорғау ... ... әр ... түсіну,
алауыздықтар шектеліп, заңдылық қағидасының сақталуы арта ... ... бір ... ... ... бағытындағы
үшінші бағыт ретінде қылмыстық ... ... ... ... ... нормативтік қаулыларын келтіруге болады. Мұндай
қаулыларда ... ... ... ... ... ... ... келтірілген, ... ... ... әрі ... ... үшін жетекші
түсініктер беріледі. Мысалы 1995 ... 21 ... ... туралы істер бойынша сот практикасы жөніндегі» ... соты ... 3 ... ... ... ретінде жалпы
адамгершілікті менсінбегендікті көрсетуді білдіретін ... ... ... мысалы ұятсыздық көрсету, ауру, қарт,
дәрменсіз адамдарды мазақтау т.б.» деп ... ... ... осы ... 4 бөлімінде «ерекше өрескел» белгісінің мағынасы
қарастырылып ... ... ... иеленетін бұзақылық ретінде,
адамдардың кемсітумен қоғамдық ... ұзақ және ... ... ... ... бүлдірумен немесе жоюмен, көпшілік
шараларды тоқтатып тастаумен, кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... және ... еңбек
қабілетігінен айырмаған немесе денсаулықтың ... ... ... жеңіл дене жарақаттарын келтіру жағдайларымен
ұштасқан көрінеу қоғамды сыйламауды ... ... ... ... ... деп ... ... және негативтік белгілер.
Қылмыс құрамдарының белгілері қылмыстық-құқықтық ... 1) ... ... ... оңды ... ... 2) негативтік деп екі топқа бөлінеді
Қылмыс ... ... ... ... ... ... растап тұрса, ал кейбіреулері теріс ... ... бар ... ия ... ... білдіреді. Ал
негативтік белгілер қылмыс құрамының белгілеріне екінші ... ... ... ... ... өзге ... бар
болмағанда» деген сөздерді қолдану ... ... ... ... ... жоқ екендігін білдіретін ... ... ... ... жоқ екендігін білдіретін белгілер. Ерекше
бөлім баптарының, ескертпелерінде кездеседі. Мысалы, 251 бап. ... ... ... және ... ... ... беру,өткізу, саптау, тасымалдау немесе алып жүру ... «өз ... ... ... ... ... айтуға
болады. Мұндай ескертпелер терроризм, кепілге алу, ... ... ... ... кездеседі. Сонымен қатар
неготивтік белгілер Жалпы бөлімнің ... ... ... да ... ... ... ... зиян
келтіру, 16-бап есі дұрыс еместік. Л.Д. Гаухман ... ... ... ... ... қылмыс құрамының
бар немесе жоқтығына ... ... ... ... ... ... тұрғыдан алғанда бұлардың мағыналары қарама-
қарсы ... яғни ... ... ... ... оңды белгілер
қылмыс құрамының ... ... ал ... ... ... бар екендігін білдіреді» дейді.
Негативтік белгілер ... ... ... да, ... кездеседі. Мысалы 185 ... ... өзге де ... ... ... мақсатынсыз
заңсыз
иелену (айдап кету)» деген ... ... ... ... бөлімдеріндегі кездесетін «тиісті мамандығы жоқ» ... ... ... ... ... позитивтік белгілер қолданылады,
бірақ негативтік белгілердің де қылмыстық құрамды сипаттаудағы ... ... ... және ... ... ... ... қолданылады. Позитивтік белгілер тек заңды
1Сборник постонавлений Пленума Верховного Суда Каз ... ... ... суда Республики Казахстан
(1961-2003 годы. Алматы, 2004г. 135с)
оқығанда түсінуге жеңіл ... ... ... ... өмір сүру себебі, ол позитивтік белгілер тәріздес қылмыстық
құралды сипаттау, ... ... ... болуына байланысты.1
В). Тұрақты және айнымалы белгілер.
Қылмыстық құралдардың белгілерін ... ... ... және 2) айнымалы деп бөлуге ... ... ... ... ... ... өзгермейтін құрам белгілері алынады және мұндай ... ... ... ... ... ... ... белгілер Ерекше бөлім баптарының ... ... олар ... ... нормаларына да тән болып ... ... ... ... ... ... қолданылатын
белгілермен қатар, көпшілік немесе ... ... ... ... ... де ... барлық қылмыс түрлеріне тән ... ... есі ... жатқызуға болады.
Ал нақты ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін, бірақ жаңа қабылданған
заң ол белгіні, түсінікті ... ... ... және ол ... ... болу ... сақталады. Мысалы 1998 жылға дейінгі
қылмыстық заң бойынша «кісі өлтіру – бұл ... ... ... ... ... ... ... анықталатын. Ал 1998 жылдан бастап
күніне енген заң кісі ... ... ... ... қарсы
қасақана қаза келтіру» деп ... ... заң мен ... бұл ... ... ... кісі өлтірудің тек
«қасақана» түрде жасала алатындығы болып табылады.
Тұрақты ... ... ... ... өзінде
келтіріледі, ал басқа ... ... ... ... көше бастады. Себебі, әр ... ... ... ... шығарылған өзге ведомоствалық заңдар ... ... ... ... ... ... ... т.б байланысты жиі өзгерістерге ұшырайды. Қылмыс ... ... ... жағдайда өзге ... ... ... белгісінің де өзгеруіне соқтырады.
Мысалы, нақты өзгеріс ... ... ... ... өзгерістер енгізу жүргізілгенде, мұндай
өзгерістер ауыр ... ... ... ... ... ретінде заңда қарастырылса, онда бұл ... ... ... көрсетеді. ,
1 Гаухман Квалификация преступлений М. 52с.
Қылмыстық заңда мұндай ... ... ... қауіпсіздігіне
экологиялық қауіпсіздігіне, экономикалық қызметіне қарсы бағытталған
қылмыстарда көптеп ... ... ... ... соқтыратын келесі
жәйт, ол ... ... ... бойынша Жоғары Соттың
нормативтік қаулыларының жаңаша ... ... ... ... ... ... ғылымының жетістіктерін
қолдану қате пайымдауларды түзету т.б бола ... ... ... түрлері
Қылмыстық құрамдарды сипаттамасына назар аудара отырып,олардың
бір-бірінен ... ... ... ... ... ... құрамдар белгілерінің көмегінде, белгілердің
қоғамға ... ... ... ... ... ... аяқталу кезеңін білдіретін белгілерде немесе құрамдардың
құрылысында кездеседі.
Қылмысты ... ... ... ... бөлім нормаларының
немесе бөлімдерінің қандай қылмыстық құрам ... ... ... ... осы ... ... да қылмыс ... ... ... ... ... немесе бөлім
нормаларына сілтеме жасау немесе ... ... ... ... ... ... ... сипатталуына
қарай жәй және күрделі құрамдарға ... ... ... ... ... белгілері көлеміне қарай ... ... ... ... ... құрам элементтерінде бір
белгісінің болуы бойынша ғана ... ал ... ... ... ... ... бар ... немесе көрсетілген
белгілердің кем денгенде біреуінің іс-әрекетте ... ... ... жай түрі ... ... сипаттайтын
құрам элементтерінің бір ... яғни бір ... жағы ... бір ... немесе бір ... ... жағы ... бір кінә түрінен тұруы
болып ... ... ... ... ... белгілер бір
және балама белгілерді немесе ... ... ... ... 175 ... 1 ... қарастырылған ұрлық қылмысы
жай құрам тәрбие ... Бұл ... ... ... ол
бөтеннің меншік құқығы, обьективтік жағы бойынша бір ... ол ... ... ... алу, ... ... сипаттағы мүліктік зардаптар, кінә нысаны ... ... 14 ... ... есі ... кез- келген
адам.
Бір ескерте кететін жайт, 11 қылмыс түрі бір ғана ... ... ... жата ... ... ... бөлімдерде
айтып кеткендей бір ... ... ... бір ... ... мүмкін. Мысалы, ұрлық қылмысын қарастыратын ... 3 ... «б» ... ірі ... ... ... ... жай құрамды емес ... ... ... осы ... екінші бөлімінде келтірілген
«адамдар тобының алдын – ала сөз ... ... ... ... ұрлықтар қылмыстық обьективтік ... ... ... дегеніміз, қылмысты сипаттайтын құрам
элементтері белгілерінің ... ... ... ... балама
түрде бейнеленуі болып сипатталады.мысалы 237 бап, ... ... ... ... ... ... ал
балама обьектілері ретінде ... ... ... ... мен
денсаулығы, жеке бостандығы т.б бола алады. Сол ... ... ... ... жағы ... ... ... жатады. Қылмыс сол баптың диспозициясында
келтірілген бір ... ... бір ... ... ... ... белгілердің болуымен анықталады. Бір әрекеттің
мағынасын ашу ... ... ... деп ... ... ... құрамдарда обьективтік жақтың белгісі
норма диспозициясында бір белгі ... ... ол ... ... әртүрлі әрекеттер ... олар ... ... ... ... ... ... сипаттауда
«өкілеттік шегінен көрінеу асып кететін» деген белгі ... асып ... ... ... ретінде:
-лауазымды адамның өзінен ... ... ... ... ... ... өкілеттігіндегі
әрекетті орындауы;
-алқа түрінде ... ... жеке ... ... ғана ... ... ... жағдайда құқығы жоқ ... ... ... ұру, ... ... ... ... қылмыстар материалдық зардаптың ... ... ... ... ... ... ... түрлері құрам белгісі ... ... ... 282 бап. Атмосфераны ластау.
Күрделі құрамдар қылмыстың субьективтік жағының ... ... ... кінәлі екі нысанда да, яғни қасақаналықтың
немесе абайсыздықтың бірінің ... ... ... аралас
нысаны түрінде сипаттайды.Мысалы, 179 ... 3 ... «б» ... ... ... адамның денсаулығына ауыр зиян
келтірумен ... ... ... ... ... ... қылмыстың субьектілері де ... ... есі ... ... ... ... мен ... сонымен бірге жалпы және ... ... ... Мысалы, 190 бап. Заңсыз кәсіпкерлік.
Біз ... ... ... ол ... ... төрт ... де ... тұруы шарт емес. Күрделі құрам ... үшін ... ... кем ... ... сипатталуы
бойынша күрделіліктен тұрса жеткілікті.
Қылмыстық ... ... ... ... ... ... құрамдарға ауырлататын құрамдарға жете
жеңілдететін ... ... ... ... түрі ... ... ... де аса ауырлатпайтын да
белгілерден ... ... ... ... ... ... бірінші бөлімдерінде келтіріледі. Мысалы 175 бап ... жай ... 177 бап 1 ... жай ... сол сияқты 178
баптың 1 бөлімі, 179 баптың 1 бөлімі, 96 ... 1 ... 120 ... ... ... ... ... барлық кезде қылмыстың ауырлық
сипаттары ауыр емес, ... ... ауыр және аса ауыр ... ... ... ... ... жататын қылмыстар ауыр емес
те (мысалы 129 баптың 1 бөлімі жала ... ... ... да,
ауыр (мысалы жай кісі өлтіру 96 бап 1 бөлімі) аса ауыр да ... ... ... бар ауыр ... әдетте сол баптың
басқа бөлімдерінде қарастырылған ауырлататын немесе аса ... ... ... ... қарай немесе кінәні
ауырлататын құрамдар көпшілік ... ... ... ... Бұл ... негізгі құрамдарын салыстырғанда
ауырлатушы обьективтік немесе ... ... ... ... Ауырлататын құрамдардың белгілері бұдан ... ... ... ... ... іс-әрекеттің
белсенділігіне, түрі мен көлеміне, қылмыстың жасалу орны, ... ... ... ... мен мақсатының немесе қылмыс
субьектілерінің түріне, сондай-ақ Қ.К. 54 ... ... ... ... қарай ауырлатады. Мұндай
ауырлатушы белгілер сол ... ... ... ... ... бұл ... міндетті белгі ретінде бағаланып, қылмыс
осы белгісіне ... ... ... қоғамға қауіптілікті ауырлатушы
белгілер заңда ... ... ол ... ... оны
жасаған адамның кінәсін ... ... ... да ... ... заң ... аса ауыр деп ... қылмысты
кінәні жеңілдететін белгілері бар адам да ... ... ... ... кісі ... ... немесе бандитизм қылмысын
жасаған адам да ҚК 53 ... ... ... ... ... ... ... қылмысты саралау өзгермейді, іс-әрекет
ауыр қылмыс құрамы түрінде саралана ... ... ... ... ... ... көрсетілмеген белгі саралау
жүргізуде әсер ... ... ... ... ... жасалған
қылмыстағы немесе іс-әрекеттегі жеңілдетуші белгі жаза тағайындау
кезінде ескеріледі.
Жеңілдететін ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық атауында немесе баптың
диспозициясында тікелей аталуы және ... ... ... белгі міндетті белгінің ролін атқарады. Яғни, ... ... осы ... ... онда ... осы қылмыс
құрамы ретінде ... ... ... ... ... шығу ... кісі өлтірушілік деп ... 99 ... ... үшін жасалған кісі ... ... ... және оның шегінен шығу белгісі ... ... Бұл ... онда ... ... ретінде бағаланбайды. Жалпы кінәні
жеңілдететін ... ... ... көп ... олардың барлығыда
жеке адамға қарсы қылмыстар тарауында қарастырылған.
Қылмыстық құрамдар ... ... ... қылмыстың
аяқталу белгілеріне қарай формальдық, материалдық және ... ... ... ... ... өмір сүру себебі, ол ... ... ... деп ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық шектеу қою ... ... ... ... ... ... құрамының аяқталу
моментінде қылмыс жасалды, оның қауіптілігі ... үрей ... ... ... обьектіге зиян келуі деп ... ... ... бар.
Материалдық құрамдар ретінде қылмыстың аяқталу ... ... ... болуымен анықталатын құрамдар
танылады.
Кейбір қылмыстар табиғатынан ... ... ... бір ... ... ... Материалдық
құрамдардағы зардаптар ... ... ... адам ... ... ... орташа және жеңіл дәрежелі ... ... бола ... ... құрамдарда ... ... ... бірі ... ... ... табылады және
бұл белгі ... ... ... бір ... ретінде
анықталады.
Материалдық құрамдардың түрлері ретінде адамның өмірі мен
денсаулығына, ... ... ... ... ... ... заңның өзге тарауларындағы қылмыстың аяқталу ... ... бір ... ... ... ... келуі
міндетті деп танылған қылмыс түрлері жатады. Зардаптар туындағанда
емес, ол зардаптар ... да ... ... жоғалтпайды.
Тек мұндай кезде ... ... ... ... ... ... ... бағаланады. Материальдық құрамдарда
нақты ... ... мен ... ... ... ... олардың ауыр немесе аса ауырлататын құрамдарын
қылмысты саралауда ... аса ... ... ол ... ... ... ... көлеміне қарай жеңіл
анықталады.
Материалдық құрамдар қылмыстың аяқталу ... ... ... түріне сәйкес келеді. Дәлірек айтқанда мұндай құралдарды
қылмыстық заң ... және ... ... ... ... бір ... аяқталады. Мысалы, алаяқтық қылмысында ... ... ... ... ... ... ... құқық беретін құжатты алу ... ... ... ... ... немесе сенімге қиянат жасау әрекеттерін жасайды. Егер
осы әрекеттердің нәтижесінде ... ... ... ... ол ... ... ... аяқталу кезеңін
білдіреді. Қылмыстық құқықта алаяқтық ... ... ... ... ... келу ... ... Бұл қылмыстың
заң жүзінде аяқталу ... ... ... ... ... барлық қылмыстық құрамдарда бір-біріне сәйкес
келе бермейді. Бұл әсіресе ... ... ... ... және ... ... байқалады.
Формальды қылмыстық құрамдар дегеніміз, әрекеттің ... ... ... байланысты қылмыстық-құқықтық шектеу
белгіленіп және аяқталу кезеңі қылмысты деп ... ... ... ... ... табылады. Әдебиеттерде
формальдық құрамдарда «қылмыстық аяқталу ... үшін ... ... емес және ... деп танылған іс-әрекеттің
жасалуымен – ақ аяқталатын қылмыстар» деп анықталады. Бұл аса ... ... ... ... құрамдардың қылмыстылығын
негіздеу үшін ... ... ... ... ... ... қоғам өмірінің әр саласында, әр түрлі
жағдайда, деңгейде кездесе ... бір ... осы ... заң ... ... деп танылған құрамдарда байқалады.
Формальдық құрамдардың ... ... ... қылмыс деп танылған
іс-әрекетте қоғам ... ... ... тұрған материальдық
зардаптар болмағанмен, ондай ... ... ... бұза ... көрінеді. Мұндай әрекеттерге егер
қылмыс деп ... ... ... ... онда бұл
әрекеттер қоғамның сол ... ... ... еді. ... ... ... ұрлау, жала жабу, әйел ... ... ... ... ... ... ... немесе өткізу
пара алу, кәмелетке толмағандарды қылмыстық ... ... ... ... ... Бұл әрекеттердің қылмыстылығы ... ... ... ... ... ... жала ... құжат жасау заң ... ... деп ... ... ... ... ... деген ... ... ... заңда салу үшін белгілі бір ... ... ... ... ... алу үшін оқу ... адам ... жала жабылғанын қаламайды. Бірақ ... ... ... қарамай, жала жабу немесе жалған
құжат жасау әрекеттері ... онда біз ... ... ... ... жала ... әбден зорлау, т.б заңда қылмыс деп
табылмаған. Мұндай жағдайда осы ... ... ... ... ... ... жала ... зорланып, қадір қасиеттен ... ... еді де, ... осы ... ... ... ... формальдық құрамдарға жататын ... ... және ... ... ... ... ... деп
түсіну керек. сондықтан мұндай әрекеттер қоғамға ... ... ... деп ... ... қызметінде іс-әрекеттерді ... ... ... ... ... (декриминализация)
жиі байқалатын құбылыс. Мұндай ... заң ... ... ... ... ... ... кездеседі, бұл
әсіресе формальдық құрамға жататын іс-әрекеттерде жиі ... ... ... жай ... ... әрекеттері қылмыс
қатарынан алынып тасталады. Негізінен ... ... ... қауіптілігін дәрежелерге анықтағанда, заң шығарушы
талқылауға алынып ... ... ... ... ... яғни іс-әрекеттің әлеуметтік қауіпсіздігіне сүйене ... шешу ... ... ... ... формальдық құрам
ретінде бағаланатын ... ... ... ... ... ... әрекеттердің айырмашылығын табу
қиындықтарға ... ... ... мен этикаға немесе
қалыптасқан заңмен ... ... ... ... да ол ... заң ... тиым ... да
қоғамды қандай күйге соқтыратындығы тұрғысынан шешу қажет ... ... ... ... түрі ... ... ... Әдебиеттерде келте құралдарға «кейбір жағдайларда заң
шығарушы қылмыстың ... ... ... ала ... әрекет
кезеңдерінің біріне қылмысқа дайындық немесе ... ... ... қылмыстың жасалғандығын мойындау үшін қылмыстық
зардаптың болуы да, оны ... ... ... ... ... ... деп түсінік береді.
1.Алауханов, С.С. Үмбеталиев, С.М. Рахметов. Қылмыс құрамы
үшін ... ... 2000 жыл. 15 бет; ... Л.Д. ... ... 58 с; В.Н.Кудрявцев» аталған еңбекте, С.55
Негізінде келте құрамдардың негізгі ... ... ... ... ... ғана ... оның бастапқы
кезеңдерінің өзінде-ақ қауіпті әрекеттердің жасалуы ... ... ... зиян ... ... ... деп
танылып жауаптылықты толық белгілеуге негізі бар қылмыс құрамдарын
білдіреді.
Келте құрамдарда ... ... ... жеке заң ... ... ... ... келмейді және қылмысты нақты
аяқтау бағытында бастапқы ... ... ... ... ... ... ... жасалынды деп заң ... ... ... ... Келте құрамдардың бір
ерекшелігі ... ... ... ... өзінде қылмыстық
кодекстің басқа баптарындағы аяқталған ... ... ... келте құралдардың өзге құралдармен салыстырғанда мынандай
ерекшеліктері болады1..
1. ... заң ... ... ... оның ... кезеңінің алдында болады.
2. Аяқталу кезеңінің өзінде әрекеттің қоғамға ... ... ... ... бұзылуы орын алады.
4. Бастапқы ... заң ... ... кезеңінде жасалған
әрекетттерде кейде басқа қылмыстың ... ... ... ... Қ К. 235 бабы ... ... қылмыстық
қауымдастықта құру) 237 бабы (бандитизм) 156 бап (басқыншылық соғысты
жоспарлау, әзірлеу, тұтандыру немесе жүргізу)т.б.
Келте құрамдардың ... өмір ... ... себебі, ол
қылмыстық мақсатқа жету бағытында жасалған ... ... ... ... байланысты, яғни мұндай
кезеңнің өзінде-ақ ... ... ... ... немесе
ақталу сипатындағы ... ... ол шын ... ... ... ... ... мүддеге зиян келтіре отырып,
қоғамға нақты қауіп тудырады.
Мысалы, бандитизм ... заң ... ... момент
оканчания преступления) бандиттік топ ... ... ... ... Ал бандитизмнің нақты аяқталуы, ол ... ... яғни ... ... ... ... кезеңімен
анықталады. Заң шығарушы неліктен бандитизмнің заң жүзінде аяқталу
кезеңін топтың ... ... ... немесе осы кезеңдегі
әрекеттерде қоғамға ... ... бар ма ... сұрақ
туындайды. Бандитизм басқа қылмыстарға қарағанда ауыр ... ... ... бұл ... бірнеше
1.Е.О.Алауханов, С.С.Үмбеталиев, С.М.Рахметов аталған еңбекте,
15-16 беттер; Л.Д. Гаухман аталған еңбекте 58с.
адамдардың ... ... ... ... ... ... қарулы,
оның ішінде атылатын қарудың болуы және ... ... ... ... ... ... ... мақсатқа жетуді көздеуі тән
болып табылады. Демек, біріншіден тұрақты топ ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі – бұл қылмыс
обьектісі) үдей ... ... ... ... ... ... ... топтар қоғам қауіпсіздігін қамтамассыз
ету үшін құрылмауы керек. Үшіншіден, қауіпті ... бар ... ... ... ... ... ... сондықтан мұндай топтардың құрылуының өзін-ақ ... ... ... ... ... аяқталу кезеңіне
Қ.К. өзге бабы бойынша ... ... деп ... ... ... айтқанда 235 баптағы ... ... ... ... яғни ... ... айналысу үшін тұрақты топты
құру, оған қатысудың белгілері бар. ... ... заң ... ... ... ... ... да, бірақ оның ... ... өзге ... ... аяқталғандығын
білдіретін белгілер бар.
Мұндай ... ... ... ... құрамдарға
жатқызып жүрген қарақшылық ... ... ... қылмыстарынан
да байқауға болады.
Қарақшылық және ... алу ... ... ... ... ... ... мүлікке құқық беретін құжатты алған
кезеңімен анықталады. Ал ... ... заң ... ... меншігін иелену мақсатында шабуыл жасаған, ал қорқытып
алушылық ... ... жету үшін ... ... мүліктің
немесе мүлікке құқық беретін құжаттарды ... ... ... деп танылады.
Бұл қылмыстардың заң ... ... ... ... яғни ... ... кезге немесе мүлікті, құжатты беруді
талап еткен кездге ... ... ол осы ... ... ... ... және осы әрекеттерге қылмыстық-
құқықтық ... ... заң ... ... қорғап қана
қоймайды, сонымен қатар олардың ерік-жігерін, ... ... ... ... береді. Демек, өзге адамның ... ... ... жасауға немесе қорқытып талап ... ... ғана емес ... ... да ... Ал ... жасалғанда мемлекет әрекетсіздік жасамауы тиіс, ... ... ... ... мен ... ... ... қорғауына алынған. Осындай заңмен қорғалатын
обьектілерге қарсы ... ... әрі ... түрде жасалғанда
қылмыс аяқталды деп танылады. Бұл белсенді, әрі ... ... ... ... жай ... түрінде емес, адамның
өмірі мен ... ... ... ... ... ... ... қылмысында мүлікті немесе оған ... ... ... ... жай ... ... ... жарақаттаймын,
мүлкіңді жоямын, масқаралайтын мәлімет таратамын ... ... ... адамдарыңа келтіремін деп қорқыту ... ... ... ... ... кезеңіндегі әрекеттер,
тәсілдер, құралдар барынша қауіпті болуына байланысты, осы ... заң ... ... нақты қауіп туындайды, мұндай
әрекеттерге осы кезеңде-ақ заң ... ... деп ... ... ... бұл ... басқа қылмыс құрамдарының
негізгі белгілері ... ... ... ... ... қорқытып алушылық қылмысының заң ... ... ... 112 ... қарастырылған «қорқыту» қылмысының ... ... ... ... ... ... және қорқытып
алушылық қылмыстарын ... ... ... бағалаған дұрыс.
3-тарау. Қылмыстық құрамның мазмұнын түсіну.
Қылмысты саралау мәселесі ... ... ... ... ... қарай шешілетіндіктен, заң
нормаларының мазмұнын ... ... ... ... табылады. Заң
нормаларының мазмұны деп кеңірек мағынада ... ... ... ... нормаларының диспозицияларында сол қылмыстың барлық
элементтерін ашатын ... ... ... ... ... ... оның ... деңгейі қылмыстық құқық
ілімінде, әрбір қылмыстық құрам элементтеріне талдау ... ... шама ... ... ... құқық оқулықтарында кейбір
қылмыс құрамдарына, олардың белгілеріне түсіндіруін беру ... ... ... ... болмысын тануда ... ... ... ... ... ... жағының
белгілеріне жататын ... ... ... ... ... ... ... айтылмауы мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... әркім осы қылмыста
кездесетін кінә нысандарын ... ... ... ... құпияларды заңсыз алу, жария ... ... ... 173 ... ... ... өлтіруге дейін
жеткізу қылмысына жауаптылық ... ... 102 ... ... белгілерін білдіретін ... ... бұл ... кінә нысаны туралы ешнәрсе
айтылмайды. Қылмыстық құқық ... ... ... ... кінә ... ... ... туындайды. Бұл
біріншіден, екіншіден қылмыс құрамының мазмұнынын түсіну ... ... ... ... ... ашу, ... де ... туындайды. Мысалы,азаптау ... 107 ... ... ... ұрып-соғу» ретінде
кем дегенде неше рет ... ... ... ... де ... ... ... құрам элементтерін дұрыс түсінуге қатысты
мәселе қылмыс субьектісіне ... да ... ... ... ... ... ... субьектілерді де қосу туралы
ұсыныстар туындау мүмкін. ... ... ... ... түсіну
мәселесі екі жағдайда да, яғни белгі баптық ... де, ... де ... ... Бұл бір жағынан
заңды құбылыс. Өйткені,бұдан бұрынғы бөлімдерде айтқандай ... ... ... ... ... ... ... немесе диспозицияда аталған белгінің мағынасын ашып беруді
міндет тұтпайды.
Бірақ бұл ... ... тек ... қызметкерлерінің
арасында ғана емес, сондай-ақ қылмыстық ... ... да ... ... ... ... Мұны жағымсыз
құбылыс деп бағалау керек. Себебі ... ... ... ... ... болуы қылмысты саралау барысына әсер
етіп, заңдылық қағидасының бұзылуын білдіреді. Қылмыстық ... ... ... түрін белгілеу, ол жеке адамдардың көз-
қарасына, еркіне ... ... ... Демек, бұл мәселеде ортақ
шешім, үлгі өмір ... ... ... ... ... ... бірнеше амалдарын келтіруге болады.
Біріншіден, заң ... заң ... ой ... жемісі
емес, қоғамдағы қызметтің бір түрі ... ... ... ... ... заңдағы обьективтік ... ... ... ескі заңдағы немесе ... ... осы ... ... ... ... ... Құқық
нормаларының мағынасы түсіну-бұл осы норманы келтірудің негізгі
ретінде ... ... ... алынғандағы және осы норманы
ұсынуды заң шығарушы қандай мақсатты көздегенін білу ... ... ғана ... ... ... осы норманың оралушы, яғни
оның қандай жағдайда қолданылатынын, бұл ... ... ... ... ... мағынасын дұрыс ... ... ... ретінде келтірілген адамды ... ... үшін ... ... ... ... ... адамға қатігездікпен қарау әрекетінің ауыр салдарға
соқтыруы ... үшін ... ... көзделіп отыр
қылмыстық табиғатына адамды өзін-өзі ... ... ... кінә ... бойынша негізінен абайсыздықпен, ал
кейбір жағдайларда жанама қасақаналықпен жасалуы екендігін ... ... ... ... ... ... ... әрекеттерін жасағанда ол өзін-өзі өлтірсін деп ... Ол ... ... ... ... екендігін көре
білмеуі, көре білгенмен ондай ... ... деп есеп ... ... ... ... ... деп қарауы
мүмкін.
Бұл қылмыс құрамының абайсыздықта адам ... ... ... өзін-өзі өлтіруге ... ... ... ... басты негізі шындап келгенде
зардап түрінде ... ... ... ... ... ... жасаған іс-әрекеттерінің қауіпті және заң ... ... ... ... ауыр зардапқа ... ... ... қылмысты саралау мәселесінде кейбір
құрамдардың белгілерін түсіну, таралу ... ... ... осы ... ... келетін құқық ... ... ... керек.
Екіншіден, қылмыстық құрамның мазмұнын түсіну мәселесі ... ... ... ... ... ... ететін
белгілер кездескенде пайда болады. Яғни белгінің ... ... ... ... ... ... болатын ұғымдар ... ... ... 296 бабы 1 бөлімінің диспозициясы
«автомобильді, троллейбусты, трамвайды не ... да ... ... ... адамның жол қозғалысы немесе ... ... ... ... ... зиян ... деп
бейнеленген. Мұндай жағдайдағы әрекеттерді саралауда ... ... ... ... да ... құралдар» тәрбие
жата ма? деген сұрақ ... ... Заң ... ... ... ... ... орын алуы
мүмкін дегенде, ол бапқа ... ... ... талап етіп
отырған белгі арнайы түсінік береді. Жоғарыда аталған 296 ... ... ... онда ... техникалық құралдар ... ... ... ... ... ... қиындық тудыратын белгілердің барлығына
баптың ... ... ... ... де ... ... бағытындағы ескертпелер кейде ... ... ... қызметінде осы белгілі қате ... қате ... ... қарай, кемшіліктерді жою
мақсатында беріледі.
Құрам белгісін түсінуге арналған ... ... ... ... ... ашу үшін ... ресми түрде
түсіндіруді сұрауға болады. Мұндай кездесудегі түсіндіру жұмыстарын
мынадай екі ... ... ... ... Егер ... ... сенімділік болмағанда немесе ол жоғары тұрған орган
немесе сот ... ... ... осы заңды қабылдаған орган
түсіндірме беруі тиіс.
Қылмыстық заңдардың ... және ... ... ... ... ... ... қылмыстық құрамның мазмұнын
түсіндіру мәселелерімен Қазақстан Республикасының Жоғары ... ... ... нормативтік қаулылары ... ... ... төменгі соттар мен ... ... осы ... қызметі үшін міндетті күші бар. ... ... ... ... мағынасын түсіндіруді талап
ететін ... ... ... ... ... ... ... түсіндірме бере алмағанда жүгінуге
тура келетін келесі ... ... ... емес ... ... ... ... қылмыстық құқық ғылымындағы
барынша оңды ұсыныстарды, бағыттарды ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестігі кездескен жағдайда да ... ... ... ... ... кезінде бәсекелес
нормалар ... ... ... алып ... ... ... ... жиі кездеседі. Қылмыстық ... ... ... ... ... нормалар бәсекелестігі ... ... ... арнайы түсіндірме беруді қажет ететін
кездер ... ... Қ.К 102 ... ... өлтіру халіне
жеткізу қылмыс ... ... 370 ... 3 ... ... ... ... бағыныштылық болмағанда
жарғылық ... ... ауыр ... ... жағдайда әскери қызметкерлердің бірін-бірі ... ... ... ... ... ... ... болса қалай саралау беруі керек деген сұрақ туындайды.
Бұл мәселе туралы 1954 ... 23 ... ... ... ... зиян ... үшін ... реттейтін заңдарды
соттардың қолданылуы туралы» ҚР. ... ... №7 ... ... ... ... ... құрамдардың мазмұнына ... ... ... ... үш түрлі саралау кездесуі мүмкін:
1.102 баппен өзін-өзі ... ... ... ... ... 3 ... ... бағыныштылық қатынастар
болмаған жағдайда жарғылық ережелерді ... ауыр ... ... ... ... ... ... екінші нұсқа дұрыс деп ... тек 102 ... ... ... қорғалатын обьектінің
бірі әскери қатынастардың жоғарыға сай жүргізілуі ... ... ... ... және қосымша обьекті түрінде емес тек ... ... ... негізгі обьекті ретінде алынып тұрады.
Яғни топтық обьектіден шығатын «әскери ... ... ... ... қалады.
Қылмыстар жиынтығы ретінде ... ... ол ... ... және ... нормалар бәсекелестігіне байланысты.
102 бап жалпы норманы білдірсе, ал 370 ... ... ... жағдайын білдіреді және арнайы норма болып табылады. Сондай-
ақ 370 баптағы ауыр ... ... ... ... ... ... жеткізу түрінде ғана емес, басқа ... де ... Қ.К. 12 баб 3 ... ... ... ... орын алғанда қылмыс жиынтығы ретінде сараланбайды.
Жоғарыда қолданылып отырған ... ... ... ... ... ... ... біріншіден 370 бап 102 баппен
салыстырғанда ... ... ғана емес ... ... ... ... ... өзін-өзі өлтіру халіне жеткізудің және ... ... ... ... бар. ... ... ... обьектілері толық қолданылады. Үшіншіден, 370
баптың 3 бөлімі ... ... ... ... және ауыр
зардаптарды қарастыратындықтан 10 ... ... бас ... ... ... ал 102 ... 1 бөлімі бұл ... ... ... ғана ... Демек, жауаптылық көлемі бойынша әскери
қызметкерлердің жарғыға ... ауыр ... ... ... ... ... жауаптылық көлемін қамти
алады. Сондықтан қылмыс құрамының түсінуде ... ... ... мағынасын ашу үшін осы ... ... ... ... бағыты бойынша сәйкестігін,
яғни осы құрамның бір ... ... өмір сүру ... ... оның ... ... ... саяси ролін
ескеру қажет. Бұл ... ... ... сүйеніп те іске
асыруға болар, бірақ барлық кезде норма ... ... ... тар ... ... ... осы норманың өмір сүруіне
себепші болған негізгі ... ғана ... ... ... ... ... саралауға сөзсіз
әсер етеді, бірақ ... ... ... ... ... белгілері
арқылы әсер етеді,бірақ тікелей ... ... ... ... әсер ... ... ... мағынасын түсіну, ол тек нақты
құқықтық белгілерді іздеудің және ... ... ... ... ... көз ... ... келісуге болады.1
Қылмыстық құрам ... ... ... ... практика қызметкерлерінің де атқаратын қызметі ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтіндіктен оларда заң ... мен ... ... ... осы ... ... ... қатысты
әртүрлі материалдар кездесуі мүмкін. Сондықтан заң ... ... ... ... ... ... ... практика
мен ғылым бірлесе отырып жұмыс істеуі керек.
Қорыта айтқанда ... ... ... жауапты құқықтық
қызметтің бір түрі болып ... және ... ... ... әсер ... ... ... келтірілген бағыттарды
ескеріп жан-жақты,терең ойлауды қажет ететін мәселе болып табылады.
1 .В.Н.Кудрявцев аталған ... ... біз бұл ... қылмыс құрамдарының элементтерінің
әлеуметтік-құқықтық мағынасын ... ... және ... ... ... ... тек ... ғана емес, әлеуметтік
пайымдауды көрсетуге бағытталған ұғымдар екендігін білдік. Яғни ... ... ... ... қоғамға, мемлекетке зиянды іс-
әрекеттерді қылмыс деп танып жазалау ... ... үшін ... ... деп ... категориялар болу керек және олар әр
жақты түсіндіріле отырып қылмыстың қауіптілігін бірнеше тұрғылардан
дәлелдеп ... ... ... ... ... ... жай ... емес, ол қоғам, адамзаттың өмір сүруі, дамуы үшін ... ... ... ... ... ... сондықтан қылмыстық
заңның Ерекше бөлімінің баптарындағы нақты қылмыстардың обьектісі қашанда
қоғам, адамзат, мемлекет үшін қажетті, құндылықтарды ... бір ... ... деп ... үшін ол ... ... алғанда зиянды, қауіп төндіретін әрекеттер түрінде болуы
керек және соған байланысты ... ... ... ... ... Әрекеттің түрі мен бағытына қарай отырып, оның қандай
заңмен қорғалатын қоғамдық қатынасқа ... ... және ... ... ... осы қылмыстың да қауіптілік дәрежесін
анықтауға болады. Негізінде қылмыс құрамының сыртқы бейнесін ... ... ... ... ... ... білдіретін
белгілердің сыртқы бейнесін көрсетуге арналған, сондықтан да құрамның осы
элементіне қауіпті әрекет немесе әрекетсіздік, ... ... ... ... байланыс, сонымен қатар қылмыстың ... ... ... ... ... ... жатады.
Әрекеттің сыртқы бейнесі қауіпті сипатты көрсеткенмен, оның ... ... ... түрде болмаса, онда қылмыстың субьективтік
жағының белгілері жоқ деп ... ... ... құқық кінә
мәселесін арнайы зерттеуге алып, адамның өз ... ... ... т.б ... ... ... ... болған психикалық
қатынастарды қарастырады. Сонымен қатар әрекеттің ... ... ... ... ниеті мен мақсаты тәрізді белгілерді анықтай отырып,
қылмысты әрекетті жасауға әсер ... ішкі ... ... ... ... ... ... және дене тұрғысынан жетілуі
баяу жүретінін ескере отырып, ... ... ... үшін ... ... немесе өз әрекетіне толық жауап бере алатын даму
кезінде белгілеуді көздейді. Осыған орай ... ... ... ... ... ... оны тек ... толу белгісімен ғана
емес, сонымен бірге адамның есі дұрыстығы ... де ... ... ... ... қылмыс құрамы тек іс-әрекеттің
қылмыстылығын ғана емес, сондай-ақ оның қоғамға қауіптілік дәрежесі мен
сипатын анықтауға да ... ... ... болады.
Қылмыс құрамы элементтерін сипаттайтын белгілердің түрлеріне немесе
олардың жиынтығына қарай жекелеген қылмыс құрамдары ... ... ... ... ... қылмыстардың бір-бірінен
айырмашылықтары да ... ... ... ... негізгі
көрінісі жасалған әрекеттің белгілері мен ... ... ... ... ... ... өлшенеді немесе анықталады.
Қылмыс құрамдары қылмыстық құқықтың негізгі ұғымдары ретінде қолданылуы,
қылмыстардың бір-бірінен айырмашылығын көрсетіп қана қою ... ... ... заң ... ... ... яғни
қылмысты саралау қызметінің қолданылуына жол ашады деп түсінеміз. Әйтсе
де қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... тұтқанымен немесе қылмыс құрамын ашуға жағдай жасағанмен, ... ... ... ... ... немесе заң нормаларында келтірілген
ұғымдардың мағынасын түсіну заң қолданушы қызметкердің өзіне байланысты
болады. Мұндай кездерде әркелкілік, алауыздық орын ... үшін ... ... ... ... ... арналған ҚР Жоғарғы Сотының
қылмыстық істер бойынша нормативтік қаулыларын ... ... ... ғылымының жетістіктерін пайдалануды ұсынады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының ... Жеті ... ... ... Президентінің 2002
жылғы 20
қыркүйектегі № 949 ... ... ... ... ... ... ... 3 қазан, 2002 жыл.
3. Қазақстан Республикасының Қылмыстық ... ... ... ... Қазақстан Республикасының статистика жөніндегі Агенттігінің
2005 жылғы ақпараттары.
5. Курс Советсткого уголовного права.Т.1-Л: Изд Ленинградского ... ... Курс ... уголовного права Т.2-М: ... ... Л.Д. ... преступлений. –М., 2004г.
8. Л.И.Спиридонов. Социология уголовного ... – М., ... ... ... ... ... преступлений. –М.,
Юрист, 2001г.
10. Күлтелеев Т.М. Уголовное обычное право ...... ... ... А.Н. ... учение о составе преступления. –М., 1957г.
12. Сборник постоновлений Пленума Верховного Суда Каз ... ... ... суда ... 1961-2003 годы. Алматы, 2004г.
13. Алауханов, С.С. Үмбеталиев, С.М. Рахметов. Қылмыс
құрамы. - ... ... 2000 ... ... по ... делам Верховного Суда
Республики Казахстан ... ЗАО ... Вина о ... ... праве М.1950г.
16.Уголовное право Российской Федерации Особенная часть 1996
17. ... ... ... ... ... ... Жеті Жарғы 1999ж.
18.Уголовное право Республики Казахстан Особенная частьЧ 2.
Жеті ... ... ... Е. М. ... ... ... ... часть.Алматы.1997г.
20. Курс уголовного права ... ... ... ... ... Қылмыстық құқық Жалпы бөлім. Алматы.
Жеті жарғы. 2001ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 43 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы қылмыстық құқығы бойынша қорқыту мен күш қолданушылық үшін жауаптылық203 бет
«Қылмыс» ұғымы және оның белгіері қылмыстық жауапкершілік және оның құрамы17 бет
Автомобильді немесе өзге де көлік құралдарын ұрлау мақсатынсыз заңсыз иеленгендігі үшін қылмыстық жауаптылық белгілеу мәселелері бойынша кездесетін сұрақтар мен кемшіліктерді толықтыру және оны құқық қорғау органдары қызметкерлерінің тәжірибеде қолдану тиімділігін жетілдіру жолдарын теориялық тұрғыда анықтау101 бет
Жаза туралы тусінік оның белгілері және мақсаты. Қылмыстық құқықтағы жаза тағайындау28 бет
Кінә нысандарының және қылмыстың субъективтік жағының өзге белгілерінің қылмысты саралауға ықпалы19 бет
Экологиялық қылмыстардың белгілерінің құқықтық сипаттамасы56 бет
Қылмыс субъектісінің түсінігі және белгілері14 бет
Қылмыс құрамының ұғымы, белгілері28 бет
Қылмыстылықтың түсінігі және белгілері12 бет
Қылмыстық құқықтың түсінігі, түрлері және белгілері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь