Ақша және есеп айырысу операцияларының есебі

Ақша және есеп айырысу операцияларының есебі

Кассалық операциялардың есебі
6.2 Банктегі есеп айырысу (ағымдық) шоты және арнайы шоттар бойынша операциялардың есебі
6.3 Басқа банктік шоттардағы операциялардың есебі
6.4 Валюталық операциялардың есебі
6.5 Бағамдық айырмашылықтар есебі.
        
        Ақша және есеп айырысу операцияларының есебі
+ Кассалық операциялардың есебі
6.2 Банктегі есеп айырысу (ағымдық) шоты және арнайы шоттар бойынша операциялардың ... ... ... ... ... ... ... операциялардың есебі
+ Бағамдық айырмашылықтар есебі.
Әрбір ұйымның қолма-қол ақшалары мен ақша құжаттарын (пошта маркалары, мемлекеттік баж ... ... және т.б) ... және ... арналған кассасы болуы тиіс. Касса орны оқшауланған, арнайы жабдықталған әрі күзет-өрт дабыл ... ... ... ... ... ақшаның касса бөлмелерінде сақталуымен қатар, оларды банк ... ... және банк ... ... ... ... де ... етуге міндетті. Ұйым басшылары ақша қаражаттарын сақтау және тасымалдаудың тиісті сақтық шараларын жасамаған жағдайда заңмен белгіленген тәртіпте жауапкершілікке ... ... ... ... ... жатқан кезде ішкі жағынан бекітілуі тиіс. Касса жұмысына қатысы жоқ тұлғаларға касса бөлмесіне кіруге ... ... ... ... ... мен бағалы қағаздары, әдетте, сейфтерде немесе жанбайтын металды шкафтарда сақталады, олар касса жұмысы аяқталғаннан кейін кілтпен жабылып, кассирдің ... ... ... Кілт пен мөр ... ... болады, оларды белгі бір жерлерде қалдыруға, бөтен адамдарға беруге не болмаса есепке алынбаған көшірмелерін жасауға тыйым салынады.
Есепке ... ... ... ... ... пакеттерге, қорапшалар мен тағы басқа қалталарға салынып, ұйым басшыларында сақталады. Кассада осы ұйымға ... емес ... ... мен ... да ... ... тыйым салынады.
Кассирге қабылдап алған барлық құндылықтары үшін материалдық жауапкершілік жүктеледі. Кассир ұйымға қасақана немесе өз ... ... әрі ... қарауы нәтижесінде тигізген зияны үшін де толық материалдық жауапкершілікті өз ... ... ... ... жұмысқа қабылдау туралы бұйрық (шешім, қаулы) шыққаннан кейін оны қолын қойдыра отырып, кассалық операцияларды жүргізу ережесімен таныстыруға міндетті, содан ... ... оның жеке ... ... ... ... ... ғана кассирі бар ұйымда кассирді уақытша алмастыру қажеттілігі туындаған жағдайда оның қызметін орындау ұйым басшысының ... ... ... ... басқа қызметкерге жүктеледі. Осы қызметкермен оның толық дербес жауапкершілігі туралы келісімшарт жасалады.
Ұйымда бір ғана касса (бас) болуы тиіс. Ал егер ... ... саны көп ... онда еңбекақыны, жәрдемақы мен сыйақыны төлеуді ұйым басшысының жазбаша бұйрығымен кассирден басқа қызметкер ... ... ... оның толық материалдық жауапкершілігі туралы келісімшарт жасалып, оған Қазақстан Республикасында кассалық операцияларды жүргізу ережесіне сәйкес кассирлерге қойылған барлық ... мен ... ... ... кірістелуі. Ұйым кассасына қолма-қол ақшалар банктегі есептік және басқа да шоттардан, және басқа көздерден (тауарлы-материалдық қорларды өткізуден, қызмет көрсетуден, қызметкерлер ... ... т.б.) ... ... Ұйым ... ... ... кассирдің атына жазылған чек бойынша кассирден алады. Қолма-қол ақшалардың келіп түсуін бас бухгалтер және кассир қол қойған кіріс кассалық ... (Ф№ Ко-1) ... Жеке ... ... ... ... бас бухгалтер немесе оған уәкілетті тұлғамен және кассир қол қойылған , кассирдің мөрімен немесе кассалық ... ... ... ... ... ... ... нөмір, күні және басқа да міндетті реквизиттер, сонымен қатар ақшалар не үшін алынғаны көрсетіледі.
Ақша қаражаттарын беру. Кассадан ... ... беру ... ... ... бойынша немесе дұрыс рәсімделген төлем ведомосьтері , шоттары, ақшаны беру ... ... және ... ... шығыс кассалық ордерлерінің көрсеткіштерімен арнайы штампты қою арқылы жүргізіледі. Олар басшылармен және бас бухгалтер немесе оған оған уәкілетті тұлғамен қол ... ... ... беру ... құжаттарды бухгалтерия береді. Кассалық шығыс ордерлеріне қосымша құжаттарда, өтініштер мен шоттарда Ұйым басшысының рұқсат етілген қолы бар ... ... ... ... ... қол қою ... ... Ақшаны шығыс кассалық ордері бойынша немесе оны алмастыратын құжат бойынша жеке ... ... ... ... ... ... ... ұсынуды сұрайды, құжат нөмірін, кіммен және қайда берілгенін ордерде жазып, алушыдан қолхат алып ... Ақша ... ... ... тек өз ... ... немесе қаламсап сиясымен алынған соманы : теңге- жазумен, тиын - санмен көрсетіліп жазылады.
Кассир ақшаны тек шығыс ... ... ... тұлғаға ғана бере алады. Егер ақша сенімхат бойынша берілсе, онда ордердегі алушының аты-жөнінен кейін бухгалтерия ақшаны беру сенімді тұлғаның аты-жөні ... Егер ... беру ... ... жүргізілсе, онда ақшаны алғандығы туралы қолхаттың алдында кассир : деген жазу жазады.
Еңбекақы, уақытша жұмысқа қабілетсіздік ... ... ... ... ... кассир төлем (есептеу-төлем) ведомосьтері бойынша , әр алушыға ... ... ... ... жүргізеді.
Төлем ведомосінің титулды (басты) бетінде ақшаны беруге Ұйым басшысы мен бас бухгалтер немесе оған ... ... ... ... ... ... Ол ... сонымен қатар, ақшаны беру мерзімі мен сомасы жазумен көрсетіледі. Ведомосьтер бойынша ақшаны беру мерзімі өтіп кеткеннен ... ... үш ... ... ... ... ... алмаған тұлғаларының аты-жөнінің тұсына кассир штампын басады және депонирленген сомалардың реестрлерін түзеді. Ведомостер бойынша берілген ақша ... ... ... ... ... ... жазады.
Кіріс және шығыс кассалық ордерлерін немесе оларды алмастыратын құжаттарды ақша ... ... ... ... ... ... салынады. Кассалық ордерлер бойынша ақшаларды алу немесе беру тек оларды құру ... ғана ... ... Шығыс немесе кіріс кассалық ордерлері немесе оларды алмастырушы құжаттар кассаға берілгенге дейін бухгалтерияда шығыс немесе кіріс кассалық ордерлерін ... ... ... ... ... ... ... ақы төлеуге шығыс кассалық ордері оның берілуінен кейін тіркелінеді.
Кассирдің есеп беруі. ... ... ... ... ... кассалық кітапта жүргізеді. Әр Ұйымда тек бір ғана кассалық кітап болуы тиіс, ол нөмірленген, байланған және ... ... ... ... ... болуы тиіс. Кассалық кітаптағы беттердің саны Ұйым басшысы мен бас бухгалтерінің қолдарымен расталады. Кассалық ... ... ... ... ... екі ... шариктік қаламсап, химиялық қалам немесе сиямен жазылады, беттердің екінші даналары жыртылмалы болып келеді және кассирдің есеп беруі болып саналады. ... ... ... ... ... ... ... және екінші даналары бірдей нөмірлермен нөмірленеді. Кассалық кітапта тазарту мен келісілмеген түзетулер жасауға болмайды, жасалынған түзетулер кассирдің, бас ... ... ... ... кітапқа жазуларды кассир әр ордер немесе оны алмастыратын құжат бойынша ақшаны алғаннан немесе ... ... ... ... ... ... және кассалық құжаттардың толық сақталынуы шартымен кассалық кітап автоматталған тәсілмен жүргізілсе болады, бұл кезде оның ... ... ... , ... қатар дәл сол уақытта > машинограммасы жасалынады. Аталған екі машинограммалар келесі жұмыс күнінің басында жасалынуы тиіс, бірдей мазмұнды ... және ... ... ... ... ... реквизиттерді қамтуы тиіс.
Кассалық кітаптың дұрыс жүргізілуін бақылауды Ұйымның бас ... ... ... ... ... күнінің аяғында кассир күні бойғы операциялардың қорытындысын санайды, кассадағы ақша қалдығын келесі күнге шығарады және бухгалтерияға кассирдің есеп ... ... ... ... ... ... жәе шығыс құжаттарымен қоса, кассалық кітапта жазып, өткізеді.
Күрделі Ұйымдарда касса-филиалдар бар ... ... аға ... ... ... басталуының алдында басқа кассирлерге шығыс етілу операцияларына қажетті қолма-қол ақшаларының сомасын аванс түрінде бас кассаға түскен ... ... ... ... есепке алу кітабында жазып береді. Кітап нөмірленген болу керек және ... сома ... және ... ... ... және ... ақшаларды беру пунктінің кассирлері жұмыс күнінің аяғында немесе төлем ведомосінде көрсетілген мерзімде аға ... ... ... мен кіріс етілу құжаттарымен кірістелген ақшалар туралы есеп беруі және ақтаушы құжаттарды тапсыруы тиіс. ... ... ... күн ... ... ... ... берілмеген қолма-қол ақшалардың қалдығын бас кассаға тапсырып отыруы қажет. Бұл ақшаларды кассир аға кассирге мөр қойылған сөмке, пакеттерде , ... ... ... ... ... ... ... мен шығыстарының айналымы бас ассаның айналымынан көрсетіледі.
Касса операцияларының есебі. Бухгалтерияда кассалық операциялардың есебін жүргізу үшін арнайы регистрлерді ... 451/1010 ... ... бойынша журнал-ордер, дебеттік айналымдардың көмекші ведомосьтері немесе ... ... ... ... ... ... Оларға жазба жүргізуге негіз болатын кассалық кітаптың ... ... ... ... ... 451/1010 шотымен корреспонденттелетін әр синтетикалық шотар бойынша жинақтайды.
Ай аяқталғаннан кейін 1010 шотының дебеті мен кредитінің айналымдарының қорытындысын сәйкестендіру ... ... ... ... қолма-қол ақшалардың қалдығы шығарылады. Оны кассалық кітаптағы қалдықпен салыстырады. Ұйым басшылығы ... ... ... ... ... ... жүргізіледі, оның нәтижелері актпен рәсімделеді.
17 кесте - Кассадағы ақшалар шоты бойынша негізгі операциялардың шоттар корреспонденциясы
... ... ... ақша ... түсуі:
Дебиторлық қарызды өтеу шотына түскен
1010
1210;
1220-1240
1.2
Басқа да дебиторлық қарызды өтеу шотына түскен
1010
1250;
1280
1.3
Пайдаланылмаған аванстар бойынша
1010
1610
1.4
Депозиттік банктік шоттардан
1010
1060
1.5
Банктегі ағымдық шоттардан
1010
1040
1.6
Акцияны төлеу шотына ... ... ... табыстарына жататындар
1010
3520
1.8
Дайын өнімді өткізуден (тауарлар, жұмыс, қызмет)
1010
6010
2
Түгендеу кезінде анықталған ... ... ... ақшаларының шығыс етілуі
Кассадан есепті сомалар берілген
1250
1010
3.2
Кассадан жұмысшыларға қарыз берілді
1250
1010
3.3
Болашақ кезеңдерге жататын жадық төлемдерді төлеу
1260
1010
3.4
Аванстар берілді
1610
1010
3.5
Ағымдық және басқа да банктік шоттарға ... ... ... және ... ... ... қарыздарды өтеу
3030
1010
3.7
Жабдықтаушылар мен мердігерлер алдындағы қарыздарды өтеу
3310;
3390
1010
3.8
Кассадан еңбекақы және басқа төлемдер ... ... есеп ... артық төлеген сомасын қайтару
1250
1010
3.10
Сатып алушылар мен тапсырыс берушілер толық төлеген немесе берген аванс сомасы ... ... ... мен ... тыс активтерді қайтару
6020
1010
3.11
Түгендеу нәтижесінде кассадағы ақшалардың жетіспеушілігі анықталды
7470
1010
6.2 ... есеп ... ... шоты және ... ... ... ... есебі
Ұйымдар меншікті және қарыздық ақшаларды (кассадағы ақшаның қалдығынан басқа) банктегі шоттарда ... ... ... банкте бірнеше шот ашуға құқығы бар.
Есеп айырысу (ағымдық) шотын және басқа шоттарды ашу үшін банкке анықталған тәртіпте шот ашу ... ... ... ... ... куәландыратын құжаттар, бекітілген жарғының көшірмесі, төлем құжаттарына қол қоюға ... бар ... ... ... бар ... ... ... зейнетақы және басқа да бюджеттік емес ... ... ... ... ... есепке тұрғандығын растайтын анықтама беріледі. Шоттар бойынша операцияларды жүргізу мен рәсімдеу ... ... ... ... ... ... ережелерімен реттелінеді.
Қолма-қолсыз есеп айырысу операцияларын жүргізу кезінде банк пен ... ... ... ... ... ... ... олар арасындағы келісім болып табылады.
Әр ашылған шотқа осы шоттағы ақшаның қозғалысымен байланысты барлық құжаттарда көрсетілетін нөмір беріледі. ... ... ... шотындағы ақшалардың қозғалысы төлем құжаттарымен рәсімделеді, оларға ақшаны кіріс етуге хабарлама, чектер, төлем тпсырмалары және басқалары жатады.
Ақшаны ... ... ... банкте қолма-қол ақшаларды беру кезінде қолданылады.
Чек - шығыс төлем құжаты. Есеп айырысу ... ... ... алу чекпен рәсімделеді. Чектің кері жағында оның мақсатты бағытталуы (еңбекақы төлеуге, шаруашылық шығындар) көрсетіледі.
Төлем тапсырмасы дегеніміз ұйымның банкке оның есеп ... ... ... ... ... ... немесе басқа ұйымның есеп айырысу шотына белгілі бір соманы аудару туралы бұйрығы.
Құрылыс ұйымдары жабдықтаушылармен есеп айырысуды оперативті жүргізу мақсатында чектік ... ... ... есеп ... ... ... материалдар немесе нақты көрсетілген қызметтер бойынша жүргізіледі.
Барлық банктік құжаттар бүлінулерсіз , түзетулерсіз толтырылуы, ұйымның басшысымен және бас бухгалтерімен қол ... ... ... ... банк оған есеп ... ... шотынан көшірмелерді растаушы құжаттармен бірге береді немесе беріп жібереді.
Есеп айырысу ... шоты ... ... 441/1040 ... ... жүргізіледі,оның дебетінде ақша қаражаттарының келіп түсуі, ал кредитінде олардың шығыс етілуі көрсетіледі.
1030 шотының дебеті мына ... ... ...
- 1210-1240 - көрсетілген жұмыс пен қызмет көлемі шотының сомасын төлеу;
- 1060 - ... ... ... ... ... ... 1010 - кассадан қолма-қол салынған сомаға;
- 3010 ... ... ... ... ... 3510 - ... берушілерден алынған аванс сомасына .
1030 шотының кредиті мына шоттардың дебетімен корреспонденттеледі:
- 451/1010 - чек бойынша алынған ақша сомасына;
- 1610 ... ... ... ... атқару мен қызметтер көрсетуге берілген аванстар;
- 3010 - қарыздарды төлеу;
- 3310 - ... мен ... ... ... ... 1060 - ... шотқа аударылған сомаға;
- 3110-3190 - бюджет алдындағы салықтар, алымдар бойынша ... ... 3210 ... ... ... аудару;
- 3360 әлеуметтік сақтандыру бойынша қарыздарды өтеу;
- 3360 -ағымдық жал бойынша қарыздарды ... және ... шоты ... ... ... ... осы шоттан алынған көшірмелер болып табылады. Банктен алынған көшірмелерді тексеру ... ... ... ... ... ... кредитіне қателесіп жазылып қойған сомаларды себебін анықтағанға дейін ... ... ... айырысу шоты бойынша операциялардың синтетикалық есебі №2 журнал-ордерде 1010 шотының кредиті бойынша) және №2 ведомосьте (1010 шотының ... ... ... ... ... кезінде 1010 шотының карточкасы мен 1030 шотының талдауы жүргізіледі.
6.3 Басқа банктік шоттардағы операциялардың есебі
Құрылыс ұйымдары ақша қаражаттарын ағымдық ... ... мына ... ... 1060 және 1070 .
1060 шотында банктік депозиттік шоттардағы ақша қаражаттарының қозғалысы есепке алынады. 1060 шоты ... ... мына ... ... ... 1040 - ... шоттан келіп түскен сомаға;
- 1050 - валюталық шоттан келіп түскен сомаға;
- 1010 - депозиттік шотқа ... ... ... салынған сомаға;
- 1020 - депозиттік шотқа қолма-қол шетел валютасында салынған сомаға.
1060 шотының кредиті мына шоттардың дебетімен ... 1040 ... ... ... аударылған сомаға;
- 1010 - депозиттік шоттан алынған ... ... 1050 - ... ... аударылған шетел валютасындағы сомаға;
- 1020 - ... ... ... шетел валютасындағы сомаға .
1070 шотында чектік кітапшалардағы ақшалардың бар болуы мен қозғалысы есепке алынады. Чектер алынған тауарлы-материалдық құндылықтар, ... ... және ... ... да ... қолданылады.
1070 шотының дебеті келесі шоттардың кредиттерімен корреспонденттеледі :
- 1030 - ... ... ... (толықтыруға) ағымдық шоттан аударылған сомаға;
- 3010 - банкте алынған қарыздар есебінен аударылған сомаларға.
Банк төлеген чектік кітапшалардың сомасына 1070 ... ... 3390 ... ... ... 671/3310 > ... ... кітапшаларды экспедиторларға немесе басқа да қызметкерлерге кредитор ұйымдармен есеп айырысу үшін беру 1250 > ... ... ( ... ... және 3390 ... ... ( ... шоты) көрсетіледі.Бұл тұлғалар есеп беруді тапсырғаннан кейін 1250 ... ... 3390 ... ... ... ... сомасына корреспонденттеледі. Сонымен, 1250 және 3390 шоттарының қалдықтары бір ... ... ... ... ... ... ... тең болып, ал аталған қалдықтар мен 1070 шотының қалдығы арасындағы ... ... ... банкпен төленген чектердің сомасын көрсетеді.
6.4 Валюталық операциялардың есебі
Республикадағы валюталық операциялардың есебінің тәртібі №9 бухгалтерлік есеп ... ... ... ... есептің базалық валютасы қазақстандық теңге болып табылады. Бұл дегеніміз, валюталық операциялар бойынша барлық ... ... ... ... ... ... ... керек дегенді білдіреді. Егер операция қандай да бір шетел валютасында жасалынған болса, онда бухгалтерлік есеп үшін нақты соманың ... ... ... Шетел валютасын теңгеге қайта есептеу валюталық операцияларды жүзеге асыру кезінде және басқа елдерде филиалдары мен өкілдіктері бар ұйымдар қаржылық ... ... ... ... Мұндай бөлімшелер есеп үшін өздері орналасқан елдің ұлттық ... ... ... ... ұйымның қаржылық есептілігіне осындай филиалдар мен өкілдіктердің қызметінің мәліметтерін қосу үшін шетел валютасын теңгеге қайта есептеу қажет. Дәл ... ... ... ... қаржылық есептілігін дайындау кезінде туындайды: бұл жерде ұйым ... ... ... ... ... де ... Бухгалтерлік есепте шетел валютасын теңгеге қайта есептеу үшін валюта айырбастаудың ... ... ... Валюта айырбастаудың нарықтық курсы - белсенді нарықта белгілі бір валютаға сұраныс пен ұсыныстан туындайтын бір валютаны екінші ... ... ... Валюталық курс көптеген факторлардың әсерінен өте жиі өзгеріп отырады.
Бастапқыда бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... күніндегі валюта айырбастаудың нарықтық курсын қолданып теңгеде танылады және көрсетіледі. ... ... күні ... ... ... операцияны тану күні сналады.
Мұндай күндердің мысалдары №9 ... есеп ... ... ... ... келтірілген.
18 кесте - Шетел валютасында бөлек оперциялардың жасалу күндерінің тізімі
Шетел валютасындағы операциялар
Шетел валютасындағы операциялардың жасалу күні
Банктік операциялар
Ақша қаражаттарының ... ... келу ... шығыс етілу күні
Кассалық операциялар
Ұйым кассасына ақша қаражаттарының кіріс етілу мен беру күні
Тауарлар,қызмет, жұмыс экспорты: өткізуден түскен табысты ... ... ... ... ... ... анықтау
Сатып алушыға тауарды түсіру, нақты жұмысты атқару шартымен шоттарды ұсыну күні
Есептемелер кезінде ... ақша ... ... ... ақша ... кіріс етілу күні
Тауарлар импорты
Тауарларға меншік құқығының өту күні
Қызметтер импорты
Нақты қызметті тұтыну күні
Есепті ақшаларды қайтарудан қарыздарды өтеу
Аванстық есеп беруді тапсыру ... ... ... ... ... ... ... күні
Шетел валютасындағы қолма-қол ақшалар банктен ұйымға шаруашылық қажеттілікте қолдану үшін ... ... ... ... есебі кассалық операцияларды жүргізу ережесіне сәйкес жүргізіледі. Кассалық операциялардың жасалу күні ... ... ... кассаға келіп түсуі мен шығыс етілу күні саналады. Кіріс немесе шығыс ... ... ... ... немесе кассир графасында соманы шетел валютасында көрсетеді, ал бухгалтерлік жазбаларды беру ... ... ... екі ... ... ... валютасында және операция жасалынған күні, яғни кіріс немесе шығыс кассалық ордерлері күнінде қайта есептелген теңгемен көрсетіледі. Барлық кіріс немесе ... ... ... ... ... кітапта көрсетілуі тиіс.
Ұйым кассасына шетел валютасының келіп түсуі 452/1020 ... ... ... ал мына ... ... 1030/1 ... ... шоттан алынған сомаға;
- 1250 - шетелге ... ... ... ... ... ... ... қайтару;
- 6010 - қолма-қол есеп айырысумен өткізілген ... ... ... 1020 ... ... 1250 шотының дебетімен корреспонденттеледі - кассадан есепті берілген шетел ... ... ... ... ... ... бағалаулар үшін оларды екі тоақа бөледі: ақшалай және ... ... ... ... жатқызады:
* Шетел валютасындағы ақша;
* Шетел валютасындағы дебиторлық және ... ... ... жасалуы кезінде шетел валютасында көрсетілген ақшалай баптар ... ... ... ... ... ... ... жатпайтындар ақшалай емес баптар болып саналады. Оларға:
- ... ... ... ... ... ... материалдық емес активтер жатады.
Ақшалай емес баптар қайта бағаланбайды, олар шетел валютасындағы бастапқы құны бойынша бағаланады да операцияны жасау күніндегі бағам ... ... ... емес ... қаржылық есептілікте оларды нақты сатып алу күніндегі бағам бойынша бағаланады.
Мысалы, құрылыс ұйымы 2007 жылдың 1 наурызында 150 мың АҚШ ... ... ... ... ... ... Сол күнгі бағам - 124,2 теңге бойынша механизмдердің баланста көрсетілетін құны 18631500 теңге (150000x124,2) болады.
+ Бағамдық айырмашылықтар ... ... ... ... ... ... пайда болуына алып келеді. Бағамдық айырмашылық - есеп айырысу күніндегі немесе өткен мерзім үшін қаржылық есеп ... ... ... ... бойынша валюталық активтерді немесе міндеттемелерді теңгемен бағалау және ... ... ... ... есепке қабылдау күніндегі немесе өткен мерзім үшін қаржылық есеп беруді жасау күніндегі бағам бойынша бағалаудың ... ... ... ... айырмашылықтар шаруашылық операциялары жасалған күні мен есеп айырысу күнінің , яғни осы ... ... ... дебиторлық немесе кредиторлық қарызды толық немесе жартылай өтеу күні арасындағы ... ... ... ... пайда болады. Бағамның қолайлы дамуы кезінде оң бағамдық айырмашылықтар туындайды, ал қолайсыз кезінде теріс ... ... ... №9 ... есеп ... ... нұсқауларға сәйкес бағамдық айырмашылықтардың пайда болуы көп кездесетін жағдайларға №6 кестеде көрсетілген жағдайлар жатады:
19 кесте - Бағамдық ... көп ... ... жағдайдың атауы
Бағам айырмашылығының пайда болу себебі
1
2
Тауарлар мен басқа да мүліктің ... ... ... ... контрактной стоимости в тенге на дату таможенного оформления товара и на дату перечисления денежных средств за него ... ... и ... ... кредиторской задолженности по расчетам с поставщиками и подрядчиками или дебиторской задолженности по выданным авансам
Қызметтер импорты ... ... ... ... ... келісімдік баға мен осы қызметтер үшін ақша қаражаттарын аудару күніндегі бағалануы арасындағы ... ... ... ... ... ... стоимости в тенге на дату таможенного оформления экспортируемого товара и на дату ... ... ... за ... ... ... или уценки дебиторской задолженности по расчетам с покупателями и заказчиками или кредиторской ... по ... от них ... ... ... (қызметтерді, жұмыстарды) шетел валютасына өткізу кезінде
Сатып алушыға ... мен ... да ... ... беру күніндегі теңгедегі келісімдік баға мен өткізілген тауарға ақшаның келіп түсу күніндегі бағалануы арасындағы айырмашылық
Есепті тұлғалармен, қатысушылармен, бюджетпен, және басқа да ... мен ... есеп ... кезіндегі дебиторлық және кредиторлық қарыздың пайда болуы кезінде
Қарыздың пайда болуы мен оны өтеу күні арасындағы ... ... ... ... ... ... мекемелерден немесе қарыз берушілерден олар берген қарызды теңгемен бағалаудағы ... ... ... ... мен арзандату жолымен валюталық қаражаттар бойынша қарыздың тууы кезінде
Бағамдық айырмашылықты анықтау қарыздың пайда болуы мен оны ... өтеу ... ... ... ... өтеу ... немесе ұйымның қаржылық есептілігінде ақшалай баптарды бастапқы танылу кезіндегі валютадан өзге валютада ... ... ... ... бағамдық айырмашалықтар пайда болу мерзіміндегі табыс немесе шығыс ретінде танылуы керек.
Есепті кезең ішінде ... ... 725/6250 және 844/7430 ... көрсетіледі, ал жыл соңында осы шоттарда есепке алынған бағамдық айырмашылықтар 571/5410 шотына апарылады.
Мысал: Келісім бойынша шетелдік ... ... 1 АҚШ ... 125,1 ... ... 100 мың АҚШ ... көлемінде 12 510 мың теңгеге тауар алынды.
Бухгалтерлік есепте келесі жазбалар жазылады:
* Тауар кірістелді:
Дебет 1330
Кредит 3310 - 12 ... ... 125,2 ... бағамы бойынша 115 мың АҚШ долларына өткізілді немесе 14 398 000 сомасына (125,2*115000);
Дебет 1050 ... - 6010 - 14 398 000 ... ... ... құны ... алу ... бойынша есептен шығарылды :
Дебет 7010
Кредит 1330 - 12 510 000 теңге;
4) Жабдықтаушыға сатып алынған тауар бойынша ... 1 АҚШ ... 125,3 ... ... - 12 530 000 (100000 125,3) ... 3310
Кредит 1050 >>
5) Жабдықтаушымен есеп айырысулар бойынша теріс бағамдық айырмашылық сомасы көрсетілген:
Дебет 7430
Кредит 3310 20000(12 530 000-12 510 ... ... ... құны ... ... 5410
Кредит 7010 12 510 000;
7) Алынған табыстың қорытынды ... ... 6010 ... 5410 14 398 000 теңге
8) Бағамдық айырмашылықтан алынған залалдың қорытынды сомасы:
Дебет 5510
Кредит 7430 20 000 теңге
+ Есеп ... ... ... есеп ... ... операцияларды жүзеге асыру тәртібіне сәйкес құрылыс-монтаждық ұйымдар есепті қолма-қол ақшаларды осы ұйым қызметкерлеріне оперативті, шаруашылық және басқа шығындарға беруіне ... ... ... қолма-қол ақшалар Ұйым кассасына оларды берген күннен 3 күннен кешіктірмей қайтарылуы тиіс.
Қолма-қол ақшаларды сонымен бірге қызметтік жолсапарлық ... жабу үшін де ... ... ... деп ... ұйым ... өкімімен белгілі бір мерзімге еңбек міндетін атқару үшін жұмыс орнынан тыс жерге жолсапарын айтамыз. Ұйымның құрамына ... ... ... елді ... ... болса, онда тұрақты жұмыс орны болып жеке еңбек шартында көрсетілген өндірістік бөлімше саналады. ... ... ... ұйым басшысы анықтайды, бірақ ол жолдағы уақытты санамағанда 40 ... ... ... ... қажеттілік жағдайында осы ұйымның басшысы бұйрық шығару арқылы жолсапардың мерзімін ұзартуы мүмкін.
Жолсапарға шығу күні болып жұмысшының ... ... орны ... ... поездің, ұшақтың, автобустың немесе басқа көлік құралының жөнелу күні саналады, ал келу күні ... ... ... тұрақты жұмыс мекеніне келу күні саналады. Көлік құралы сағат 24 дейін жүрсе жолсапарға кететін күн ... ... күн ... ал ... 0 және одан кеш ... онда келесі күн деп саналады. Егер станция, тұрақ, аэропорт қаланың сыртында орналасқан болса, онда осы ... жету ... да ... Осылайша қызметшінің тұрақты жұмыс орнына келуі, жолсапар орнындағы нақты болу уақыты анықталынады.
Егер жұмысшы әр-түрлі елді мекендерге жіберілсе, онда келу мен кету ... ... ... олардың әрқайсысы бойынша жазылады.
Жолсапарға жіберілген жұмысшының бүкіл жолсапар мерзімінде оның ... ... ... ... ... ... сақталынады.
Жолсапарда болудың нақты күндер саны жұмысшы кететін немесе қайта оралатын көлік құралының кету күнінен бастап келу ... ... ... ... ... ... Жол құжаттары негізінде жолсапар мекеніне жетуге және қайта оралуға кеткен ... ... ... Жол билеттерінің бронінің, қонақ үйдегі орынның, және поездарда төсек бұйымдарың құны (осы шығындарды ... ... бар болу ... ... ... бойынша тұрғын орынды жалдауға кеткен нақты шығындар. Растаушы құжаттар жоқ болған ... ... ... ... ... шығындар жолсапар бойынша күндік нормалардың 50c/o мөлшерінде өтеледі, тұрғын үйде ақысыз ... ... ... ... болу ... тәуліктіктер (суточные).
Жолсапарға шығудан алдын қызметшіге жол ақысына, ... ... мен ... ... сомасындай ақшаны аванс ретінде береді. Жолсапардан қайтып келгенде жұмысшы бес күн ішінде нақты жұмсалынған ақша қаражаттары жөнінде аванстық есепті тапсыруы ... ... ... ... ... ... куәлік, тұрғын үйдің жалы және жол ақысы туралы құжаттар тіркелінеді. Есепті тұлғалардың есебі 1250 шотында жүргізіледі. ... ... ... ... ... 1250 шотының дебетінде және 1010 шотының кредитінде жазба жазылады.
1250 ... ... мына ... ... ... сома ... 1300 бөлімшесінің шоттары - алынған материалдар сомасына;
- 1010 - аванстың жұмсалынбаған бөлігін қайтару
- 8040 - ... ... ... ... ... 7210 - әкімшілік-басқару персоналының жолсапармен байланысты нақты шығындары.
6.7 Дебиторлық қарыздардың есебі
Дебитолық қарыз деп жеке азаматтардың, ұйымдардың және ... осы ұйым ... ... ... ... ... . ... қарыз қарыз алушының шоттарды төлеу және төлейді деп күтілетін мерзімге байланысты ағымдағы және ұзақ мерзімді болып бөлінеді. Дебитолық қарыз тауарларды ... ... ... ... ... нәтижесінде туындайды..
Дебиторлық қарыздардың есебі, олардың түрлері бойынша жүргізіледі: қаржылық есептің халықаралық стандарты (ҚЕХС) бойынша ... есеп ... ... ... - 3 ... жүргізеді, ал қаржылық есеп берулерді қаржылық есептің халықаралық стандартына ... ... ... ... - ... жылы №426 ҚРҚМ бекіткен бухгалтерлік есептің шоттарының 1200 және 2100 ... ... ... ұйым банкрот болса немесе жойылса, немесе басқа себептер болса, онда дебиторлық қарызды өндіріп алу күмәнды ... ... ... ... ... төленбеген дебиторлық қарыз , ал мерзімі қойылмаған болса, онда төлеу мерзімі өтіп кеткен, және ... ... ... ... ... Үмітсіз дебиторлық қарыздарды есептен шығарумен байланысты мүмкін болатын шығындарды өтеу мақсатында күмәнді талаптар бойынша резервтер құрылады.
Күмәнді талаптар ... ... ... ... ... ... ... жыл аяғында дебиторлық қарыздар түгендеуінің мәліметтері негізінде құрылады. Күмәнді талаптарды бағалаудың екі ... бар: ... ... ... ... ; ... мерзімі бойынша шоттарды есептеу әдісі.
Өткізу (қызмет көрсету) көлемінен пайыз әдісінің мәні өткізудің жалпы көлемінде үмітсіз деьиторлық ... ... ... ... ... Осы әдіс ... өткен жылдардың (ең азы үш өткен жыл бойынша) төлемдеріне негізделіп өткізудің көлемі мен күмәнді ... ... ... ... ... пайыз есептелінеді. Әрі қарай бұл пайыз күмәнді талаптардың ... ... үшін ... ... ... ... жқұмыстардың көлеміне қолданылады .
Мысал: компаниясының 2006 жылдың 31 ... ... ... ...
950 000 мың ... 2 750 мың ... ... ... жоғалтулар үш жылда мыналарды құрады деп болжайық: (мың теңге)
20 кесте - Күмәнді ... ... үшін ... ... ... ... ... басшылығы өткізудегі күмәнді қарыздардың үлесі 0,68% деңгейінде болады деп болжамдайды. Осылайша 2006 ... ... ... ... ... ... мың ... нәтижелері 2006 жылдың 31 желтоқсанында келесі бухгалтерлік өткізбемен өткізіледі:
Дебет 7210
Кредит 1290 6460 мың ... 1290 ... ... 9210 мың ... ... тең болады. Бұл сома 2006 жылғы 6460 мың ... ... ... өткізудің төленбеген шоттары бойынша болжанатын қарыздардың және өткен жылдардың төленбеген ... 2750 мың ... ... ... қосындысынан шығады.
Өткізу (қызмет көрсету) көлемінен пайыз әдісі ... мен ... ... ... көп көңіл бөледі. Бұл әдіс бойынша дебиторлық қарыздың таза өзіндік құны ... ... ... ... ол өте жеңіл және үнемді болып табылады.
Төлем мерзімі бойынша ... ... ... таза ... ... ... қалдығына негізделген және өткен жылдардың мәліметтерін ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады. Бұл пайызды анықтау үшін барлық ... ... ... ... ... бойынша жіктеу қажет:
- төлеу мерзімі әлі жетпеген шоттар;
- ... ... 1 ... 30 ... ... төлеу мерзімі 31 күннен 60 күнге дейін;
- төлеу мерзімі 61 күннен 90 күнге дейін;
- төлеу мерзімі 90 күннен асатын ... ... ... қарап,әр категория үшін күмәнді талаптардың болжанатын пайызын анықтайды. Мысалға, өткен жылдар есебі бойынша 50 % 90 ... ... ... ... бар ... ... , 34 % төлем мерзімі 61 күннен 90 күнге дейін қарыздар, 20 % төлеу мерзімі 31 ... 60 ... ... ... 10 % ... ... 1 ... 30 күнге дейін және 2 % төлеу мерзімі әлі жетпеген қарыздар мерзімінде төленбеген.
Осы ... ... ... талаптардың сомасын анықтау үшін кесте құрамыз.
21 кесте - 31.12.2006 ж күмәнді талаптардың сомасын анықтау
Дебиторлық ... ... ... мың ... деп ... ... болжанатын пайызы, (%)
күмәнді талаптар бойынша резерв, мың тенге
төлеу мерзімі әлі жетпеген
80700
2
1614
төлеу мерзімі 1 күннен 30 күнге дейін
36500
10
3650
төлеу мерзімі 31 күннен 60 ... ... ... 90 күнге дейін
3750
34
1275
90 күннен асатын
2900
50
1450
Барлығы
129700
9159
Ұйымның 1290 шотының ағымдағы кредиттік ... 1850 мың ... ... деп алайық. Бұл жағдайда күмәнді талаптар бойынша шығындардың күтілетін сомалары 2006 жылда 7309 мың тенге ... ... ... 7210 шотының дебеті мен 1290 шотының кредиті бойынша бухгалтерлік ... ... Егер ... ... ... ... ... сомалары бұрын осы мақсатта құрылған резерв сомасынан аз болатын болса, онда резерв сомасының айырмашылығы 7210 шотының ... мен 1290 ... ... ... ... талаптардың сомасын есептен шығару баланстағы дебиторлық қарыз көлеміне әсер етпейді, өйткені дебиторлық қарыз ... ... ... талаптар бойынша резервсіз көрсетіледі. Субъект күмәнді талаптар бойынша резерв құрмаған жағдайларда үмітсіз қарыздар немесе төлеу мерзімі өтіп ... ... ... ... ... ... жатқызылып, пайда мен залал туралы есептілікке қосылады.
Егер бұрын есептен шығарылған дебиторлық қарыздар сол есепті кезеңде төленетін болса, онда ... ... сома ... ... ... ... шоттарының кредиті бойынша және 1290 шотының дебеті бойынша сторноланады, егер келесі есепті кезеңдерде төленетін болса, онда бұл ... ... ... емес ... ... деп ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Касса операцияларының есебі. Кассадағы және есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттар есебі31 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
Ақша айналысын басқару және реттеу32 бет
КГП ПХВ «Ателье» шағын кәсіпорынның ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру66 бет
Қазақстан Республикасындағы ақша реформалары және оның ерекшелiктерi8 бет
Төлем балансының ұғымы және оның маңыздылығы36 бет
Бухгалтерлік есеп бойынша есептер жинағы21 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
«Шымкент май» ақ еңбек ақы бойынша есеп айырысуды ұйымдастыру ерекшеліктері мен оны хқес -на сай жүргізу63 бет
«Қазақстан халық банкі» акционерлік қоғамы қолма-қолсыз есеп айырысуының ұйымдастырылуына талдау37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь