Материалдық қорлар есебі

МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР ЕСЕБІ
4.1 Материалдық қорлар, олардың жіктемесі, түрлері және есептің
міндеттері
4.2.1 Материалдық қорларды өзіндік құнмен бағалау
4.2.2 Материалдық қорларды ең төменгі өзіндік құнмен және сатудың таза құнымен бағалау 4.2.3 Материалдық қоларды бағалаудың басқа да әдістері 4.3 Материалдық қорлардың түсуін құжаттық жабдықтау (рәсімдеу)
4.4 Материалдық қолардың жұмсалуын құжаттық жабдықтау
4.5 Қоймадағы материалдық қорлардың есебі 4.6 Есеп бөліміндегі материалдардың есебі 4.7 Материалдық қорлардың синтетикалық есебі 4.8 Өндірісте материалдарды пайдалануды бақылау және оның есебі 4.9 Құрылғылар (жабдықтар) есебінің ерекшеліктері
        
        МАТЕРИАЛДЫҚ ҚОРЛАР ЕСЕБІ
4.1 Материалдық қорлар, олардың жіктемесі, түрлері және есептің
міндеттері
4.2.1 Материалдық қорларды өзіндік құнмен бағалау
4.3 Материалдық қорлардың түсуін құжаттық ... ... ... қолардың жұмсалуын құжаттық жабдықтау
4.7 Материалдық қорлардың синтетикалық есебі
Құрылыста қолданылатын материалдық қорлар құрылыс-монтаж жұмыстарын орындау ... ... ету ... ... ... өздерінің физикалық және химиялық құрамына қарай бөлінеді. Көпшілік жағдайда ... мен ... ... ... келесі топтарға бөлінеді: шикізаттар мен негізгі материалдар, көмекші материалдар, сатып алнған жартылай фабрикаттар, қалдықтар (қайтарылған), отын, ыдыс және ... ... ... ... ... шикізаттар болып өнеркәсіптен алынған өнім саналады (құм, қиыршықтас, қиыршықтасты құм, орман және т.б.).
Негізгі материалдар өндірілетін өнімнің материалдық негізін құрай ... оның ... ... ... ... металл және т.б.). Көмекші материалдар негізгі материалдарға қарағанда өндірілетін өнімнің заттық негізін құрамайды. Олар негізгі материалдардың ... ... бір ... ... ... өнімді бояу үшін бояулар, клей, лак және т.б.) не ... ... ... ... ... материалдарға сонымен қатар әртүрлі химикаттар, жағатын, сүртетін, ... және тағы ... да ... ... ... негізгі және көмекшіге бөлу біршама шартты болып саналады және ол өндірісте пайдаланылатын ... ... ... ... болады. Мысалы, өнеркәсіп ұйымдары үшін материалдар көмекші ... ... ал ... ... ... үшін ... болып жіктеледі.
Көмекші материалдардың ішінде (оларды пайдалану ерекшелігіне және ... ... ... да) ... ыдыс, ыдыстық материалдар, қосалқы бөлшектерге бөлу қажет.
Мысалы, отынды технологиялық, ... ... және ... ... деп ... және ... ... әртүрлі материалдар мен өнімдерді түйіндеуге, тасымалдауға, сақтауға арналған заттар (қаптар, жәшіктер, қораптар, шөлмектер).
Қосалқы бөлшектер машиналар мен механизмдердің тозған ... ... үшін ... ... ... ... - белгілі бір өңдеудің сатысынан өткен, бірақ дайын өнім болып саналмайтын материалдар. Дайын ... ... ... олар да ... ... ... өнімнің заттық негізін құрайды.
Өндіріс қалдықтары (қайтарылған) - ... ... ... ... толықтай немесе жартылай тұтыну қасиеттерін жойған шикізаттар мен материалдардың қалдығы ... ... ... ағаш ... отруби). Өндірістің белгіленген технологиясына байланысты басқа цехтарға немесе бөлімшелерге қандай да бір өнімді (жұмыстар мен қызметтерді) өндіру үшін өңдеуге берілген ... ... ... қайтарылған қалдықтарға жатқызылмайды. Қайтарылған қалдықтар төмендегідей тәртіптер бойынша бағаланады:
1) егер ... ... ... ... ... ... өнімнің шығымы төмендетіліп) немесе көмекші өндірісте тұтыну заттарын дайындау үшін ... және ... ... ... пайдаланылса немесе басқа жаққа сатылса бастапқы материалдық ресурстардың бағаларынан төмен, яғни мүмкін пайдалану ... ...
2) егер ... ... ... ... ... үшін басқа жаққа сатылатын болса, онда олар материалдардың бастапқы бағасы бойынша бағаланады.
Қайтарылмайтын қалдықтар, мысалы угар, усушки және т.б., яғни ... ... ... қоймаға және қайта бағалауға жатқызылмайды.
Құрылыстағы материалдардық қорлар есебінің міндеттері болып мыналар саналады:
1) материалдық қорлардың қозғалысы ... ... ... әрі дер ... ... рәсімдеу;
2) материалдардың сақталу орындарында және тасымалдау кезінде сақталуын бақылау;
3) қорларға бекітілген нормалардың сақталуын бақылау;
4) өндіріс процесінде материалдардың бектілген нормаларға ... ... ... ... ішкі ... ... қамтамасыз ету мақсатында қажетсіз және артық материалдарды дер кезінде анықтау;
6) көліктік-тасымалдау шығындарын есепке ала отырып, материалдардың ... ... ... дер ... ... анықтау және шығындарды тиісті құрылыс объектілеріне дұрыс апару;
7) ... ... дер ... ... ... Материалдық қорларды бағалау
Бухгалтерлік есепті материалдық қорларды бағалаудың үш әдісі қолданылады: арнайы есептеу, ... ... құн, ФИФО ... ... ... ... құнмен бағалау
Материалдық қолардың өзіндік құны әртүрлі факторларға байлансты болады. Олардың негізгілері болып бағаның, транспорттық тарифтердің өзгерісі, материалдардың қоймада ... ... ... ұзақ уақыт болуы саналады.
Материалдық қорлардың өзіндік құнына қорларды сатып алу ... ... ... ... ... ... ... өнімдерді (жұмыстар мен қызметтерді) өңдеу шығындары қосылады.
Материалдық қорларды сатып алу шығындарына сатып алу бағасы және материалдарды сатып алуға тікелей ... баж ... ... ... ... комиссиондық сыйақылар, көліктік-дайындау шығындары жатады. Сауда шегерімдері, қайтарып беру не ... ... ... ... және ... да ... ... алу шығындарын анықтау кезінде шегеріліп тасталынады.
№2 ҚЕХС сәйкес қорлар міндетті түрде ең төменгі өзіндік ... ... ... таза ... ... тиіс.
4.2.2 Материалдық қорларды ең төменгі өзіндік құнмен және сатудың таза ... ... таза ... ... ... ... өзіндік құны қорларды бағалаудың ең үйлесімді базасы болып саналады, бірақ кей жағдайда қорлар қаржылық есептілікте олардың өзіндік құндарынан төмен көрсетілуі ... ... ... ... ... ... ... бағананың төмендеуі болып саналады. Мұндай жағдайда материалдық қорларды сату кезінде шығындардың ... бір ... ... ... ... ... материалдарды сату кезінде сату бойынша барлық шығындарды шегере отырып, сатудан алынатын соманы анықтау қажет ... Бұл үшін ... құны ... таз құнымен салыстырылады, егер соңғысы қорлардың өзіндік құнынан төмен болса, онда қорлардың бағасы сатудың таз құнына дейін төмендетіледі. ... ... ... ... ... ... ұстамы саналады.
Материалдық қорларды сатудың таза құны материалдарды жинақтау және сатуды ұйымдастыру шығындарын ... ... ... ... ... ... сату бағасына тең болады.
Материалдардың бағаланған бағасы мен оларды сатуға дайын жағдайына дейін жеткізу шығындарының арасындағы айырмашылық ... таза құны ... ... ... кесте - Сатудың таза құны
Материалдың бірлігіне нақты шығындар
100
Материалдың бірлігін сатудың болжамды бағасы
150
Дайындау және сату ... ... ... таза құны
95
Бұл мысалда қорлардың бірлігі 100 теңгеден сатып алынған, ескірудің нәтижесінде әрбір бірлігі 150 теңгеге ... ... егер ... ... ... 55 теңгеден жеңіл жөндеуден өткізілсе. Нәтижесінде әрбір бірлікті сатудың таза құны 95 теңгені құрайды (есеп бөлімі қаржылық есептілікте 55 теңгеден ... ... ... ... шығынды зиян ретінде көрсетуі тиіс).
Материалдық қорларды сатудың таза құнын есептеу кезінде қолда бар ... ... ... да ... алу ... ... сатудың таза құнын бағалау кезінде келесі ережелер қолданылады:
1) егер ... ... ... болса, онда есептеулер ағымдағы сату бағалары негізінде жасалады;
2) егер қорлар алдын-ала бекітілген келісім шарт негізінде сатуға ... ... онда ... келісім шартта берілген көлем бойынша онда көрсетілген ... ... ... ... шартта көрсетілген көлемнен артық материалдық қорлар ағымдағы бағамен бағаланады.
Егер дайын өнім материалдар мен шикізаттардың ... ... ... тең ... ... ... ... бағаға сатылатын болса, онда осы материалдар мен шикізаттар сатудың таз құны бойынша бағаланбайды. Егер мұндай сенімділік жоқ ... онда ... мен ... ... таз құнымен бағаланады. Әрбір кезекті мерзімде материалдық қорларды сатудың таза құндарына жаңадан бағалау жүргізіледі.
Сатудың таза құнын анықтау әдістері. Сатудың таза құны ... ... ... немесе тауар топтарына қарастырылуы қажет. Материалдық қорлардың құнын ... ... ... ... негізгі топтарына қарай қарастырып, содан соң сатудың таза құнын ... ... ... себебі сатудың жалпы құнынан төмен болады.
Материалдық қорлардың ең төменгі өзіндік ... және ... таза ... ... үшін ... ... тауарлық топтар, қорлардың жалпы деңгейінің әдістері қолданылады.
Сатылық әдісте - материалдық қорлардың әрбір атаулары бойынша баланстық құн мен ... таз ... ... ең төменгі мән алынады. Осы төменгі сандар қосылып, жалпы бағаны береді.
Негізгі тауарлық топтар әдісінде - материалдық қорлардың әрбір ... ... ... құн мен ... таз ... ... ең төменгі мән алынады. Осы алынған төменгі сандар қосылып, жалпы бағаны береді.
Қорлардың жалпы деңгейінің әдісінде - ... ... ... ... баланстық құн мен сатудың таз құндарының ішінен ең төменгі мән алынады.
4.2.3 Материалдық қоларды бағалаудың басқа да әдістері
Өндіріске ... ... ... ... ... ... келесі бағалу әдістері арқылы анықталады:
* орташа құн әдісі;
* ФИФО;
* арнайы есептеу әдісі.
Материалдық қорлардың орташа құнын анықтау үшін есепті мерзімнің ... ... ... ... ... ... ... мерзімнің ішінде алынған материалдардың көлемін, ал есепті мерзімнің басындағы құнына - түскен материалдардың құнын қосады. Материалдар бірлігінің орташа құны олардың ... ... ... ... ... ... пен сатып алынғаны) жалпы санына бөлу (есепті мерзімінң басындағы баланс пен сатып ... ... ... Қорлардың шығысы (сатылуы) осы алынға орташа құнмен көрсетіліп, есепті мерзімінің соңында сатылған өнімнің жалпы өзіндік ... ... құн ... артықшылығы болып сатып алу бағаларының тез ауытқуы кезінде сатылған өнімнің өзіндік құнын тұрақтандырып отырады, сонымен ... ... ... партиялық есебін жүргізудің қажеттілігі болмайды.
6 кесте - Орташа құн әдісі бойынша материалдарды бағалауды есептеу
А - ... ... ... ... ... = (830:170)
270
560
барлығы
830
08.01
80
4,9
390
90
орташа құн
4,9= 440:90
830-390=440
10.01
100
8
800
190
орташа құн
6,5=1240:90
440+800=1240
13.01
100
6,5
650
90
орташа құн
6,6=590:90
1240-650=590
20.01
100
10
1000
190
орташа құн
8,4=1590:190
590+1000=1590
27.01
80
8,4
110
110
орташа құн
8,3=918:110
1590-672=918
Сатылған қорлардың құны ... ... ... құны ... ... материалдық қорларды бағалау кезінде олардың алғашқы кезекте кіріске алынғандарының өзіндік құны ... ... ... ... ... ФИФО әдісі материалдық құндылықтардың ағымдағы құнына жақын ... ... ... және ... объективті болып саналады. Бұл әдіс қағидасы бойынша материалдық қорлар бірінші кезекте кірісіке алынғаны, алғашқы болып шығыс етіледі деп ...
7 ... - ФИФО ... ... ... - ... алынғаны
Сатылғаны
Қалдығы
саны
бағасы
сомасы
саны
бағасы
сомасы
саны
бағасы
сомасы
01.01
90
3
270
04.01
80
7
560
80
7
560
08.01
80
3
240
10
3
30
10.01
100
8
800
10
80
100
3
7
8
30
560
800
13.01
10
80
10
3
7
8
300
560
800
90
8
720
20.01
100
10
1000
90
100
8
10
720
1000
27.01
80
8
640
10
100
8
10
80
1000
Сатылған қорлардың құны ... ... ... құны ... ... әдісі бірі бірі алмастыра алмайтын материалдық құндылықтардың немесе ... мен ... ... ... ... арналған. Бұл әдіс әрбір материалдық құндылықтың сипатын ерекшелейді және кез-келген ... ... ... ... сатылған күнін, сатылған материалдардың өзіндік құнын, сондай-ақ ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл әдісті қолдану кезінде материалдық ... ... ... ... физикалық қозғалысымен сәйкес келіп отырады. Яғни, бұл әдіс ... ... және ... ... толықтай сәйкестендіретін жалғыз әдіс болып табылады.
Әрбір әдістің ерекшелігін материалдық қорлардың қозғалысы бойынша ... ... ... негізінде қарастырып көрейік.
8 кесте - Материалдық қорлардың қозғалысы ... ... ... ... 2007 ж.)
Күні
Сатып алынғаны (бірлік)
Бірліктің бағасы
Құны, теңге
Сатылғаны (бірлік)
Қалдық (бірлік)
01.01
90
04.01
80
7
560
170
08.01
80
90
10.01
100
8
800
190
13.01
100
90
20.01
100
10
1000
190
27.01
80
110
9 кесте - қорлардың сатылуы жөніндегі мәліметтер (қаңтар 2007 ж.)
А - материалы
Күні
Сатылғаны ... ... ... - 01.01 ... қалдығынан
40 бірлік - 04.01 күндегі түскеннен
13.01
100
40 бірлік - 01.01 күннің қалдығынан
40 бірлік - 04.01 ... ... ... - 10.01 кндегі түскеннен
27.01
80
50 бірлік - 10.01 ... ... ... - 20.01 ... ... ... ... артықшылығы шығындар мен алынған кірістер құндары бойынша сәйкестілік ұстамының қамтамасыздығы болып саналады.
10 кесте - арнайы есептеу әдісі бойынша ... ...
А - ... ... ... ... ... ... ... ... ... құны 1660 ... ... ... құны 970
4.3 ... ... ... құжаттық жабдықтау (рәсімдеу)
Материалдарды жеткізу келісім шартының орындалуын, қорлардың ... және ... ... ... жабдықтау бөлімі жүзеге асырады. Түскен материалдар бойынша есеп айырысу құжаттары (төлем тапсырмалары, шот ... және т.б.) ... ... ... да ... ... жабдықтау бөліміне немесе басқа да ұқсас бөлімдерге ... ол ... ... ... құжаттарды түскен жүктердің есебі журналына (ү. М-1) тіркеп, онда тіркеу нөмірін, жазудың ... ... ... ... құжатының күні мен нөмірін, шоттың нөмірі мен сомасын, жүктің ... ... ... ... ... ... ... мен күнін, жүкті іздестіру жөніндегі белгі анықтамасын (ескерту бөлімінде шоттың төленгенін немесе қайтарылғанын белгілеп) көрсетіп, осы құжаттардағы ... ... ... ... шартындағы, яғни олардың саны, бағасы, жөнелту мерзімі сияқты мәліметтермен сәйкестігін салыстырады; ... ... ... есеп ... жеткізу келісім шартының орындалғаны жөнінде тиісті жазуларды көрсетіп, есеп айырысу құжаттарын акцептеп немесе акцептеуден бас тартудың ... ... ... ... материалдық құндылықтарды алу және жеткізу үшін тапсырма бергеннен кейін, құжаттарды қаржы немесе есеп ... ... ... ... материалдарды қабылдау Кіріс ордерлерімен (ү. М-4) жабдықтаушыларға есеп айырысу немесе басқа да жөнелтілім құжаттарын беру арқылы жүзеге асырылады. Кіріс ... ... ... ... үшін ... ... және экспедитордың қол қоюымен жасалуы қажет. Бір күн ішінде бір ... ... рет бір ... материалдардың (әктас, көмір, құм, кесек тас, қиыршықтас және т.б.) жаппай көлемі қабылдантын болса, онда осы күн үшін бір ... ... ... ... ... Сонымен бірге әрбір қабылданған материалдар үшін кіріс ордерінің екінші жағына тиісті жазуларды жазып, күннің ... олар ... ... жиынтығы кіріс ордеріне түсіріледі.
Егер материалдық қорлар темір жол ... су ... ... онда ... ұйымының түбіртектері экспедиторға беріледі. Экспедитор бекетке келген материалдардың орын сандары және ... ... ... ... ... ... сақталғанына күмән болатын болса, экспедитор көлік ұйымынан жүктерді тексеру ... ... ете ... Егер жүк ... ... ... жетіспеушілігі, ыдыстар мен материалдардың бұзылғаны анықталса, онда олар көлік ұйымына немесе жабдықтаушыға талап қоюдың ... ... ... ... ... ... ... кезінде материалдық-жауапты тұлға (қойма меңгерушісі, қоймашы) жабдықтаушының құжаттарымен түскен ... ... ... және ... ... ... Көрсеткіштер сәйкес келген жағдайда материалдық - жауапты тұлға кіріс ордерін (ү. М-3 және М-4) ... Егер ... ... ... онда ... материалдарды қабылдау жүк жөнелтуші жақтың тауарлық-транспорттық жүкқағазымен (ү.Т-1, ТМ-2) жүзеге асырылады. ... ... төрт ... толтырылады, оның біріншісі - жүк жөнелтуші жақтан ... ... ... үшін; екіншісі - қабылдаушы ұйыммен жүкті қабылдау үшін; үшіншісі - ... ... есеп ... ... ... - ... ... есебін жүргізу үшін негіз болып табылады.
Құжатсыз түскен материалдар актімен кірістеледі. Актіні қабылдау ... ... ... ... ... ... өкілінің немесе мүдделі жақтың міндетті қатысуымен екі данада толтырылады. Материалдарды қабыдағаннан кейін актінің бір данасы құжаттардың қосымшасымен (жүкқағазы, ... және т.б.) ... ... есебін жүргізу үшін есеп бөліміне, екінші данасы жабдықтаушыларға ... қою үшін ... ... ... есеп бөлімшесіне тапсырылады. Ұйымға түсетін материалдар дер кезінде тиісті қоймаларға кірістелуі қажет. Егер өндірістің мүддесі үшін ... ... ... тікелей құрылыс учаскілеріне жіберу дұрыс болатын болса, онда есепте материалдардың мұндай партиясы ... ... және ... ... ... болып көрсетіледі. Мұндай кезде учаскінің қоймасындағы кіріс және ... ... ... ... ... ... ... және учаскіге берілді деп белгі қойылуы қажет. Қоймаға ... ... ... ... көрсетілген мәліметтермен, яғни түрлері, саны, сапасы, көлемі жағынан қатаң салыстырылуы ... ... мен ... ... және ... ... тиісті өлшем бірліктермен (салмағы, көлемі, шоты бойынша) кірістелуі қажет, егер ... бір ... ... ... ... ... ... бірлікпен (шот бойынша) жұмсалатын болса, онда оларды қабылдау, сақтау және жіберу құжаттары мен есеп ... екі ... ... ... ... ... ... (материалдар партиясы техникалық қабылдау процесінде, зертханалық сынақтарда немесе шоттарды акцептеуден бас тарту ... ... ... уақытша сақтауға қабылданады. Мұндай материалдарды қоймашы немесе ... ... дер ... ... ... ... ... Бұл кітапқа жазу , бөлімшелеріне, ал осы топтардың ішінде - материалдар партиясы бойынша жүргізілуі ... ... ... ... сақталып, қабылдау нәтижесі толықтай анықталғанға дейін шығысқа жатқызылмайды. ... ... ... өңдеген материалдарды қоймаға тапсыру кезінде жөнелту үшін (ішкі орын ауыстыру) жүкқағазы-талабы екі ... ... Оның ... - ... материалдарды есептен шығару үшін негіз болса, ал екіншісі - қоймаға жіберіліп, кіріс құжаты ретінде пайдаланылады. Осы ... ... ... ... және өндірісте пайдаланылмаған материалдардың, құрылыс ұйымының ішінде материалдардың ішкі орын алмасуы (бір қоймадан ... ... бір ... ... ... ... ... немесе ақау материалдарды тапсыру, негізгі құралдарды жоюдан және уақытша құрылыс-жайларды бұзудан алынған материалдардың кірістелуі рәсімделеді. Құрылыс ұйымының қосалқы ... ... ... ... екі ... жазылатын жүкқағазымен (ү. М-12 бір жолды және М-13 көп ... ... ... тек ... ғана ... ... қатар есеп беруге тиісті тұлғалар арқылы да кірістеледі (мысалы, шаруашылық және кеңсе тауарлары). Сатып алынған ... ... ... ... ... ... ... сатып алудың күні, орны, сатып алынған тауарлық-материалдық ... ... ... саны ... ... ... ... чектер) немесе актілер (анықтамалар) табылады. Бұл құжаттар есеп беруге тиісті тұлғаның аванстық есебіне тіркеледі.
4.4 Материалдық қолардың жұмсалуын құжаттық жабдықтау
Материалдарды, ... мен ... отын мен ... ... өндіріске жөнелту деп олардың тікелей құрылыс жұмыстарына жіберілуін айтамыз.
Сонымен қатар ... ... және ... ... ... ... ... сондай-ақ артық немесе өтімсіз материалдық қорларды сату үшін жіберілгендерді жатқызуға болады.
Материалдар, отын, жартылай фабрикаттар мен басқа ... ... ... салмағы, көлемі немесе шоттар бойынша бектілген шығын нормативтері және өндірістік бағдарламаларға қатаң сәйкестендіріліп жіберілуі қажет.
Ұйымның әрбір ... ... ... ... алу ... ... қатар ұйымнан материалдарды шығару үшін құжаттарға қол қою құқығына ие тұлғалардың тізімі болуы тиіс.
Өндіріске материалдарды жіберу ... ала ... ... (шектердің) негізінде жүзеге асырылуы қажет.
Өндіріске материалдарды лимитттеу алдына ала бекітілген материалдар шығынының прогрессивті нормаларына, ... ... ... ... ... ... ... есепке ала отырып, учаскінің өндірістік бағдарламаларына негізделуі қажет.
Өндіріске жіберілетін материалдарды лимиттеу ұйым басшысының тапсырмасы бойынша жоспарлау ... ... ... ... бөлімімен немесе басқа да бөлімдермен жүзеге асырылады.
Материалдарды жіберуге бектілген лимиттер материалдар қалдығының лимитін нақтылау кезінде, ... ... ... ... ... ... өзгертілуі мүмкін. Лимиттерді өзгерту оларды бекіткен тұлғалар арқылы орындалады.
Лимиттенген ... ... ... ... ... (ү. М-8) негізінде рәсімделеді.
Шектеп-алу карталарын жабдықтау бөлімі немесе басқа да бөлімдер материалдардың бір ... ... ... ... ... (тапсырыстың) бір түріне екі данамен бір айлық мерзімге жазып береді.
Шектеп-алу алу картасының бір ... - ай ... ... ... ... - ... (учаскіге), екінші данасы - қоймаға немесе цехтың (учаскінің) сақтау орнына беріледі.
Қоймашы цехтың немесе ... ... ... ... ... міндетті түрде өлшеп шектеп - алу картасының екі данасына да материалдарды жіберген ... ... ... және көлемін көрсетіп, материалдың номенклатуралық нөмірі бойынша лимиттің ... ... ... ... ... ... алу ... ал цех (учаскі) жұмысшысы қоймашының шектеп-алу картасына қол қояды.
Шектеп-алу картасы бір данамен де ... ... ... ... цех ... жұмысшысы материалдарды алу кезінде қойма есебінің карточкасына қол қояды, ал қоймашы шектеп-алу картасына қол ... - алу ... ... сонымен қатар өндірісте пайдаланылмаған (қайтарылған) материалдардың да есебі жүргізіледі. Бұл жағдайда ешқандай қосымша ... ... ... ... ... үшін карталарды тоқсанға (жыртпалы айлық талондармен) жазып беруге болады. Онда ... ... ... ... ... ... ... қабылдаушы цехтың (учаскі), шығынның шифірі, жіберілетін материалдың номенклатуралық нөмірі және атауы, айлық материалдар шығысының лимиті және ... ... ... ... ... жие болған кезде, онда шаруашылық не болмаса учаскі материалдарды жіберу үшін (ү. М-15а) толтырады, ал өндіріске ... ... ... ... ... ... ... қоймадан учаскінің сақтау орындарына материалдардың орын алмасуы талап-жүкқағаздарымен рәсімделеді. Лимит шегінде материалдардың жұмсалуын бақылау лимиттерді пайдалану ... ... ... ... ... ... ... жасалынған бұл ведомостілер материалдарды жіберу лимиттерінің пайдалануын ... ... үшін ... ... құжаттар ғана болып саналады.
Өндіріске лимиттен артық материалдарды ... ... ... ... үшін ... ... ... толтыру қажет.
Материалдардың лимиттен тыс жұмсалуына: учаскінің өндірістік бағдарламаны артық орындаған кезде материалдардың қосымша жұмсалуы, материалдардың артық жұмсалуын және ... ... жабу үшін ... ... ... ... санын азайту үшін материалдардың жөнелтілуін рәсімдеу жүйесін (мысалы, учаскінің қоймасындағы) тікелей қойма есебі карточкаларында жүргізу қажет. ... ... ... ... үшін шығыс құжаттары толтырылмайды, ал операцияның өзі бір данамен жасалатын, бухгалтерлік ... ... ... ... ... немесе кітапшалары негізінде жүзеге асырылады. Өндіріске жіберілетін лимитті карточканың ... де ... ... ... шығын бағыттары да (калькуляциялық объект, учаскілік және басқа да қажеттіліктер) көрсетіледі. Мұндай жүйеде қойма есебінің карточкасы талдамалық есептің регистрі және бір ... ... ... ... де ... құрылыс ұйымдарында құрылыс объектілерін құрылымдармен, бөлшектермен және материалдармен қамтамасыз ететін жинақтау бөлімдері болады. Олар материалдық құндылықтарды тікелей құрылыс ... ... және ... ... ... ұйымдастырады. Мұндай жағдайда негізгі шығыс құжаты жинақтау картасы болып табылады. Оны ... ... үш ... ... Оның бір ... ... ... екіншісі - өндірістік-техникалық жинақтау басқармасына немесе басқа жабдықтау ұйымына беріледі, ал үшіншісі - өндірістік-техникалық бөлімде қалады. Жинақтау картасында ... ... үшін ... ... ... мен ... деген қажеттілік жөніндегі жалпы мәліметтер, оларды жоспар бойынша жеткізу, жыл және ай ішіндегі ... ... ... жылдың соңындағы қалдығы жөніндегі мәліметтер көрсетіледі. Жинақтау картасы материалдардың объектіге дер кезінде және кешенді түрде жеткізілуін бақылау үшін негіз ... ... Ол ... ... материалдарды лимиттенген мөлшерде жеткізу бойынша нормативтік құжаттың бөлігі болып саналады.
Ашық сақтаудағы ... ... құм, ... құм және тағы басқа да сусымалы материалдар) тікелей құрылыс орындарына тасымалданады және олар материалдық-жауапты тұлғаның (жұмысты орындаушылардың, прорабтың) жауапкершілігінде болады. ... ... ... (сыпучие) материалдар әр уақытта өндіріске жіберу кезінде өлшеуге келе бермейді. Сондықтан өндіріске жіберілген сусымалы ... ... ... үшін ... жүргізу нәтижесінде есепті айдан кейінгі айдың бірінші күніне олардың қалдығын шығарады. Түгендеуді актімен рәсімдейді. Нақты жұмсалған материалдардың көлемін ... ... ... қалдығына ай ішінде түскен материалдардың көлемін қосып, түгендеудің нәтижесінде анықталған материалдардың қалдығын шегеру арқылы анықтайды. ... ... ... ... ... ... немесе соған өкілетті тұлғаның жазбаша келісімімен жабдықтау ... ... (ү. М-15а) ... ... жүзеге асырылады. Талап-жүкқағазы екі данада толтырылады. Бірінші данасы материалдарды жіберудің негізі ... ... ... ... - ... ... жаққа беріледі. Материалдарды шығару арнайы өту құжатымен рәсімделеді. Басқа ... ... ... және өту ... құндылықтарды алу үшін белгіленген тәртіппен толтырылған сенімхатты көрсеткеннен кейін ... ... ... ... есебі
Құрылыс учаскілерінің қойма шаруашылығы тікелей құрылыс орындарында жасақталып, объектінің құрылысы ... ... ... ... құрылыс ұйымдарының қоймалары көпшілік жағдайда уақытша сипатқа ие болады. Олар ... ... және ... жабық болып бөлінеді.
Жабық қоймаларда қымбат материалдар мен бұйымдар, сонымен қатар атмосфералық шөгуден (осадка) ... ... ... ... ... жарықтандыратын арматура сияқты материалдар сақталады.
Жартылай жабық қоймаларда атмосфералық шөгу және күннің әсерінен өзінің құрамын өзгертетін ... ... ... ... линолеум), ағаш бұйымдары мен бөлшектер және басқа да ... ... ... ... ... ... (базистік), объектілік және аралық (тиеп-түсіру) болып бөлінеді.
Орталық немесе базистік қоймалар өндірістік резервтерді (қорларды) сақтау үшін және объектілік қоймаларды ... үшін ... Олар ... ... басқармасы ұйымдастырылған жерде орналасады және тұрақты жабық ғимараттар ретінде өзінің ауласы, кіреберіс темір ... мен ... ... болады.
Объектілік қоймалар мен сақтау орындары құрылыс объектілеріне тікелей қажетті өндірістік қорларды, құрылғылар мен құрылымдарды, ... ... аз ... ... үшін ... және ... объектісіне жақын орналасады.
Аралық қоймалар кіреберіс теміржол желілері болмаған жағдайда теміржол бекеттері мен ... ... ... ... ... мен ... ... қоймалары осы шаруашылықтар мен өндіріске қажетті материалдарды, құрылғылар мен құрылымдарды және арнайы киімдерді сақтау үшін ұйымдастырылады.
Құрылыстағы материалдық ... ... ... ... ... және есеп ... есепке алынады. Қоймадағы материалдардың қозғалысы мен олардың ... ... ... ... оларды сақтау мен мүмкін болатын өндірімсіз шығындардың алдын алу үшін қойма шаруашылығын ұйымдастырудың нақтылығы және ... ... ... ... әсер ... ... материалдың номенклатуралық нөміріне ұяшық жазылып, материалдың сақталған орнына, ал егер материалдар ашық жерлерде сақталса - ... ... ... ... ... аттары, номенклатуралық нөмірі, маркасы, сорты, көлемі, өлшем бірлігі, ... ... ... ... меңгерушісінің немесе қоймашының міндетіне оған берілген материалдық құндылықтардың сақталуын қамтамсыз етумен ... ... ... ... ... түрі ... ... қалдықтың қорлардың бекітілген нормаларымен сәйкестігін қамтамасыз ету болып саналады. Қоймадағы материалдардың сорттық есебінің негізінде қоймашы немесе ... ... ... ... ... ... нормасынан ауытқуы туралы, сондай-ақ ұзақ уақыт бойы пайдаланылмаған материалдардың қалдығы жөнінде ақпарат беріп отыруға тиісті.
Қоймадағы ... ... ... есебі белгіленген түріне сәйкес олардың ішінде сорттары мен маркалары бойынша жүргізіледі. Материалдардың әрбір номенклатуралық нөмірі бойынша бөлек ... (М-17) ... ... Бұл ... ... ... аты, ... көлемі, сорты, номенклатуралық нөмірі, есептеу бағасы көрсетіледі. Бұл карточканы жаңадан кіріске алынған ... ... есеп ... ... одан кейін кіріс ету ордерімен бірге қоймашыға береді.
Материалдардық құндылықтардың сорттық-сандық есебін осы материалдарға жауапты тұлға жүргізеді. Кейбір ... ... ... ... келісімі бойынша қойманың карточкалық есебін жүргізу жұмысы басқа адамға, яғни есепшіге немесе операторға ... ... ... түрі аз ... ... қоймасында бұл карточканың орнына материалдар есебін тиісті түрде жүргізуге ... ... ... есеп ... ... ... Қоймашы белгіленген тәртіп бойынша толтырылған алғашқы құжаттардың (кіріс ету ордері, талаптар мен ... және т.б.) ... ... ... және ... ... операцияларын, олардығ іске асырылған күнін қойманың есеп карточкасына жазып және күннің соңындағы материалдық құндылықтардың қалдығын ... ... ... ... ... ұйымның есеп бөліміне материалдардың толықтай алынғаны немесе алынып болмағанына қарамастан шектеп-алу карталарының барлығы тапсырылуға тиісті. Қоймалық - ... ... ... ... есеп ... бақылып отырады. Есеп бөлімінің қызметкерлері жиі-жиі, (апта сайын, 10 күнде) ... ... ... негіз болған алғашқы құжаттардың дұрыс рәсімделуін және қоймалық - сорттық карточканың дұрыс жүргізілуін, сонымен қатар осы карточкалардағы материалдар ... ... ... тексеріп отыруы қажет. Карточкадағы жазылған операциялардың дұрыстығын және оны ... ... есеп ... ... есеп ... ... жолына қол қояды.
Қойма меңгерушісінің есеп бөліміне тапсыратын құжаттары қабылдау-өткізу регистріне (ү. М-18) тіркеледі. Материалдарға жауапты тұлғаның ... ... есеп ... ... ... ... дұрыстығын тексергені және құжатты қабылдағаны жөнінде карточкаға қол қояды.
Егер ... ... ... ... ... ... не ... учаскінің сақтау орындары ұйымның басқармасынан қашық жерде орналасқан жағдайда жүргізілетін операциялардың дұрыс құжатталуы, ... ... ... ... есеп ... ... жүргізілуі орталық есеп бөлімімен тексеріледі. Мұндай жағдайда кіріс және шығыс ету құжаттары белгіленген ... ... ... есеп ... ... ... керек. Ұйымның орталығынан қашық жерде орналасқан қойма басшысы белгіленген күні есеп бөліміне екі дана етіп ... ай ... ... ... тізімін тапсыру керек.
Ведомость құрамында материалдардың өзгерісі (кірісі мен шығысы) бар ... ... ... онда тек қана ... ... ... көрсетіледі. Ведомостіге цех, қойма, бөлімше бастығы және ол ... ... ... қол ... Дұрыстығын тексеріп болғаннан кейін ведомостінің бір данасы жіберілген ... ... ... ... қайтарылады.
Материалдардың есебін жедел (қалдықтық) әдіспен жүргізген жағдайда қоймалық есеп карточкасымен қатар М-20 үлгідегі қоймадағы материалдар қалдығының ... ... ...
1 ... №М-20
Ұйым, кәсіпорын __________________________
Қойма (сақтау орны) _______________________
Қоймадағы материалдар қалдығы есебінің ведомостісі (200 __ ж.)
Материалдық жауапты ... ... ... ... атауы
Өлшем бірлігі
Бағасы
Қалдығы,
күні
Қалдығы,
күні
Қалдығы,
күні
Саны
Сомасы
Саны
Сомасы
Саны
Сомасы
Қойма меңгерушісі карточкалардағы әрбір ай ішіндегі ... ... ... ... ... ... бірінші күніне қалған қалдықтарын осы ведомостіге көшіріп жазады. Ведомостіде материалдар қоймалық есепте қаралған номенклатуралары бойынша аралық ... ... және ... ... ... ... ...
Есеп бөлімінде материалдардың қалдығы олардың жоспарланған есептеу бағасына көбейтіліп, ай соңына қалған материалдардың жалпы сомасы анықталады. Егер пайдаланылатын ... ... аз ... жағдайда материалдарды алған адамдардың қолдары тек қоймалық есеп карточкасында қою арқылы босатуға болады. ... ... тек бір айға ғана ... ай ... есеп ... тапсырылады.
Құрылыс ұйымдарының құрылыс басындағы бөлімшелері қоймалық-сорттық карточкасының орнына ай сайын материалдардың кірісі, босатылуы және қалдығы жөнінде М-19а ... ... ... ... ... ... Бұл ... материалдарға жауапты тұлғаның жауапкершілігіндегі материалдардың барлығы енгізіледі. Берілетін есепте материалдардың кіріске алынуы, шығыс етілуі және қалдығы алғашқы құжаттар ... ету, ... ... негізінде көрсетіледі. Құрылыс бөлімшелері құрылысқа жұмсалған материалдарға босату құжатын толтырмайды. Сондықтан да ... есеп ... ... есеп ... ... ... (жұмсалған) материалдардың алғашқы құжаты тіркелмейді.
4.6 Есеп бөліміндегі материалдардың есебі
Материалдардың есеп ... ... екі ... ... ... болады. Бірінші нұсқа бойынша есеп бөлімі материалдың әрбір түрі және сорты бойынша ... ... ... ... және бұл ... алғашқы құжаттардың негізінде материалдардың кірісін және шығысын жазады. Қойма есебінің талдамалық карточкасында материалдардың тек ... ... ғана ... ... ... ... ... де жүргізіледі. Айдың соңында барлық карточкалардың жиынтық мәліметтері бойынша талдамалық ... ... ... ... жасалып, оларды тиісті синтетикалық шоттардың айналымдары және қалдықтарымен салыстырады. Екінші нұсқа ... ... ... және ... ... ... нөмірлер бойынша жинақталып, айдың соңында құжаттар бойынша материалдардың түрлерінің кірісі және ... ... ... ... мәліметтер материалдардың айналым ведомостісіне жазылады. Бұл нысан өте ауқымды және материалдарды ... және ... ... ... ... ... қателіктер жібірілмейді. Ең жетілген есеп -материалдардың жедел-бухгалтерлік немесе қалдықтық есеп әдісі болып саналады. Есептің мұндай ... есеп ... ... ... ... бөлек талдамалық есеп карточкаларында қайталамайды.
Жедел-бухгалтерлік (қалдықтық) келесідей ... ... ... ... ... ... қоймалық-сорттық карточкалардағы материалдардың сандық есебінің жеделдігі және дұрыстығымен;
- материалдардың қозғалысына байланысты операциялардың дұрыс және дер кезінде ... ... ... ... ... ... есеп бөлімі қызметкерлерінің үнемі бақылау жүргізе алатындығында;
- тексеру күніне есеп ... ... ... ... ... қалдығы мен қойма есебінің мәліметтерін тексере алатындығында;
- материалдардың есебі жоспарлы-есептік бағамен қоймалар бойынша немесе (материалдық жауапты тұлғалар ... ... ... ... шоттар және материалдардың жіктемесі аралығында ақшалай өлшеммен жүргізілуінде;
- жоспарлы-есептік баға бойынша материалдардың қалдығын қойма есебінің мәліметтерін және ... ... ... ... ... қойма есебі мен бухгалтерлік есептің өзара байланыстылығымен.
Жедел-бухгалтерлік (сальдолық) әдіс кезінде, жалпы қабылданған материалдардың қоймалық сандық есебі қолданылады.
Мұндай әдіс кезінде ... ... ... ... ... ... ... есепте қолданылатын алғашқы құжаттарының мәліметтеріне негізделіп жүргізіледі. Сандық және құндық есеп арасындағы мұндай байланыс келесідей тәртіппен ... ... есеп ... қойма меңгеруішісі тапсырған кіріс және шығыс құжаттары олардың дұрыстығы ... ... ... ... ... Есеп ... алғашқы құжаттардың бірінші данасына операциялардың, жабдықтаушылардың белгілерін (коды) ... осы ... ... операциялардың түрлері, материалдардың түсу жолдары мен жұмсалу бағыттарына қарай және корреспондеттік шоттары бойынша жіктеп, ... ... ... есептің тиісті регистрлеріне жазылып, белгі қойғаннан кейін алғашқы ... есеп ... ... да ... беріледі. Онда жабдықтаушылар және есеп беруге тиісті тұлғалармен есеп айырысудың есебі, өндірістің, ... ... ... және әкімшілік шығыстардың, материалдарды өңдеудің және дайындаудың немесе басқа жаққа ... ... ... ... ... тексерілген (бағаланған) екінші данасы қойма бойынша ұяшықтарға, ал оның ішінде синтетикалық шоттар мен аралық ... есеп ... мен ... нөмірлері бойынша бөлініп қойылады.
Алғашқы құжаттарды тексеруден өткізгеннен кейін есеп ... ... ... топ ... ... ... ... оны материалдардың синтетикалық есебінің жиынтық топтамалық ведомостіге көшіреді. Ведомостілер әрбір қойма бойынша ... ... ... ... соңында синтетикалық шоттар, аралық шоттар және есептік топтар бойынша материалдар қозғалысының жалпы айлық жиынтығы анықталады. Құрылыста ... ... ... ... ... ... жағдайда үй құрылысы комбинаттарында, өндірістік-техникалық жинақтау басқармаларында, материалдық-техникалық жабдықтау базаларында, қосалқы-көмекші кәсіпорындар мен қызмет көрсетуші шаруашылықтарда, ... ... ... ... мен сақтау орындарында кеңінен қолданылады.
Жоғарыда айтып өткендей, объекті жанындағы қоймалар мен сақтау орындарындағы материалдар есебі үшін ... ... ... ... есепті (ү. №М-19а) жасайды. Бұл есеп учаскіге тиісті материалдардың барлық номенклатуралары, соның ішінде ай ішінде қозғалысы ... ... ... да ... Бұл құрылыс учаскісінің орналасқан жері есеп бөлімінен алыс қашықта болуына байланысты болып отыр. Сонымен қатар ... ... ... ... ... аз мөлшерде болуы, өндіріске материалдардың құжатсыз босатылуы (ашық сақтаудағы материалдардың), ... ... ... ... ... материалдарға түгендеу жүргізу арқылы анықталуы, сонымен қатар жедел-бухгалтерлік (қалдықтық) әдіс енгізілмеген ұйымдардың орталық қоймасында айлық материалдық есептің жасалуы сияқты факторлар да әсер ... ... ... ... ... есеп тек ... айда қозғалысы болған материалдар бойынша ғана жасалады.
Бұл әдіс кезінде қоймадағы материалдар қалдығының ведомостісін ... ... ... қалады. Ведомостіні есеп бөлімінде жүргізген дұрыс және ведомостіге жазылған қалдықтардың дұрыстығы қойма меңгерушісінің қолымен куәландырылады. Есеп бөлімі жиі-жиі ведомостіде ... ... ... ... ... ... сандық қалдықты қойма есебінің карточкасындағы мәліметтермен салыстырып отыруға тиісті, осымен бірге қойма карточкаларының дұрыс жүргізілуі де тексеріледі. ... есеп ... ... онда қоймадағы немесе материалдық-жауапты тұлғадағы материалдардың қалдығы және қозғалысы жөніндегі жиынтық есеп регистрі болып синтетикалық шоттар мен ... ... ... ... құндылықтар қозғалысының айналым ведомостісі саналады.
Материалдарды жоспарлы-есептік бағамен бағалау ... ... ... ... құны ... ... ... төмен болуы мүмкін.
Анықталған ауытқулар айдың соңындағы материалдардың қалдығы мен есепті айда шығарылған материалдардың құндары ... ... ... немесе көліктік-дайындау шығыстарын бөлу жұмсалған материалдардың әрбір түрі немесе тобы ... ... ... ай ... ... ... мен ай ... түскен материалдардың ауытқуы қосындысын есепті бағамен ай басындағы материалдардың қалдығы мен есепті баға бойынша ай ішінде түскен ... ... бөлу ... мына ... ... ... + ТМА
П = 100 %;
ЕМҚ + ЕТМ
Мұндағы, П - материалдардың ... ... ... ... ... ... ... - ай басындағы материалдардың қалдығы бойынша ауытқу;
ТМА - ай ... ... ... ... ... - ай ... есептік бағамен материалдардың қалдығы;
ЕТМ - ... ... ай ... түскен материалдар (ішкі орын ауыстыру сомаларын қоспағанда).
Есепті ай ішінде жұмсалған материалдардың осы ... ... ... ... ... бағамен материалдардың шығысы көрсетілген шоттардың дебетіне шығарылады.
4.7 Материалдық қорлардың синтетикалық есебі
Қаржылық ... ... ... ... қаржылық есептілікті жасамайтын ұйымдар материалдық қорлардың есебін 1310 ... , , , , , , , ... ... ...
... ... өнімнің құрамына еніп, оның негізін құрайтын немесе өнімді дайындағанда оның қажетті құрамдас бөлігі болып табылатын ... мен ... ... және ... ... ... жүргізіледі. Бұл шотта сонымен қатар құрылыс процесі кезінде пайдаланылатын (өнім ... ... пен ... ... кезінде) және құрылыстың шаруашылық мақсаттары үшін қажетті көмекші материалдарды да есебі жүргізіледі.
шотында құрылысқа немесе дайындалған өнімді жинақтауға, ... ... ... ... мен бөлшектердің нақты бары және олардың қозғалысы ... ... ... сонымен қатар құрылыс индустриясы (өнеркәсіптік) ұйымдарындағы сатып алынған жартылай фабрикаттардың да ... ... ... тасымалдау құралына пайдаланылатын, сондай-ақ құрылыстың технологиялық қажетіне, энергия өндіруге, ғимараттарды жылытуға пайдаланылатын (мұнай өнімдері мен ... ... ... бензин) отындардың нақты бары және қозғалысы есепке алынады. Мұнай өнімдеріне қолданылған талондардың есебі де осы шотта жүргізіледі,
шотында барлық ... мен ... ... ... ... ... ... қолданылатындардан басқалары), сондай-ақ ыдыстардарды дайындауға және жөндеуге арналған материалдар мен бөлшектердің есебі жүргізіледі.
шотында ... ... ... мен ... ... ... және айналымдағы немесе қордағы автокөлік дөңгелектерін жөндеуге арналған ... ... ... бары және ... ... алынады.
шотында өндіріс қалдықтары (кесінділер, металл сынықтары) негізгі құралдарды жоюдан алынған материалдық құндылықтардың есебі жүргізіледі. Бұл шотта ... ... ... ... құрамында жоғары үлес алмайтын болса, отынның есебі жүргізіледі.
шотында басқа жаққа өңдеуге берілген, болашақта ... ... ... ... ... құрамына кіретін материалдар есептелінеді. Материалдарды өңдеу үшін басқа жаққа ... ... ... ... ... есептелінетін шоттардың дебетіне апарылады.
шотында тікелей құрылыс жүргізуге және құрылыс-монтаж жұмыстарын орындауға, сондай-ақ ... ... ... ... ... мен ... басқа қажеттігі үшін қолданылатын тауарлық-материалдық құндылықтардың есебі жүргізіледі.
Қорларды сатып алу кезінде олар ... ... ... ... құны ... ... Ол қорлардың сатып алу бағасы мен оларды ... және ... ... ... тұрады. Материалдардың жоспарлы-есептік бағамен есебін жүргізу кезінде жоспарлы-есептік бағамен сатып алудың нақты өзіндік құндары арасындағы айырмашылықты есептеу әдісі арқылы ... ... ... ... ... 1310 ... сәйкесті шотарының дебетінде түскен материалдардың құндары мына шоттардың кредитімен корреспонденциясы көрсетіледі:
- 3310 - барлық үстемелер мен жабдықтаушылар шотына енгізілген ... да ... қоса (ҚҚС ... ... ... ... ... құнына;
- 3390 көлік ұйымдары мен тауар биржаларының қызметтері үшін төленген қызметтердің құны (ҚҚС қоспағанда);
- 1250 - есеп ... ... ... ... төленген материалдардың құны;
- 8310 - материалдарды ұйымның меншікті көлік құралдарымен тасымалдау шығындары және ... ... ... ... ... ... ... нақты өзіндік қүны;
- 6200 - заңды және жеке тұлғалардан әншейін алынған материалдардың құндары; ... ... ... ... ... ... ... төлем құжаттарынсыз алынған (фактураланбаған) материалдар қоймада жасалынатын акті арқылы кірістеледі. Бұл материалдар жоспарлы-есептік бағамен не ... ... ... ... ... Келесі айда есеп-айырысу төлем құжаттары түскеннен кейін фактураланбаған материалдардың құндары жабдықтаушылардың құжаттарында көрсетілген нақты сома ... ... жаңа жазу ... ... және және төленген, бірақ айдың соңында жолда қалған немесе жабдықтаушының қоймасынан шықпаған материалдар жолдағы материалдар деп бөлініп материалдар есебі ... ... ... алынады. Келесі айда есепке кіргізілген сомалар түзетіліп, ал келіп түспеген материалдар үшін төленген сомалар дебиторлық борыш ретінде есепте тұра ... ... ... емес ... ... алған, комиссиялық келісім шарт бойынша делдалдық ұйым ретінде сатуға алған, жауапты сақтауға алған) материалдары келісім ... ... баға ... ... тыс ... ... алынады.
Өндіріске және басқа да қажеттіліктерге жұмсалған материалдар 20 бөлімінің сәйкесті шоттарының кредитінен мына шоттардың ... ... 8 - ... ... ... материалдардың құны;
- 7110 және 7210 - жалпы және әкімшілік мақсаттар үшін, ... ... сату ... үшін ... ... ... 7400 - ... берілген және сатылған материалдардың құны;
Қаржылық есептің халықаралық стандарттарына ... ... ... жасайтын ұйымдар материалдардың нақты барын және олардың қозғалысының есебін 1310 және 1350 шотында жүргізеді. Бұл ... ... ... ... ... келесі шоттардың кредитімен корреспонденцияланады: 3300 ; 4100 ; 6220 ; 6280 және т.б.
1310 және 1350 шоттарының кредиті мына ... ... ... 7110 ;
- 7210 ;
- 7470 ;
- 8 ... ... ... пайдалануды бақылау және оның есебі
Құрылыс-монтаж жұмыстарын орындау үшін пайдаланылатын материалдардың үнемді және тиімді жұмсалуы алдын ала белгіленген нормалардың ... және ... ... байланысты болады. Материалдардың пайдалануын бақылау алдын ала, ағымдағы және кейінгі болып бөлінеді.
Өндіріске жұмсалынатын негізгі материалдардың шығын нормасын ... ала ... ... ... ... ... орындарынан лимиттеу (шектеу) не болмаса шектеп-алу карталары бойынша жүзеге асады. Шектеп алу карталарында көрсетілген лимиттен (шектен) тыс материалдарды алу арнайы ... ... ... ұйым ... ... оған ... ... шешімі бойынша материалдарға деген қосымша қажеттіліктің себебін анықтағаннан кейін беріледі.
Өндірісте материалдардың пайдалануын бақылау үшін келесі әдістер қолданылады: ... ... ... ... партиялар бойынша шығындар есебі және түгендеу (инвентарлық).
Бір материалдардың түрін басқа материалдармен ... ... ... ... ... жұмсаудың нәтижесінде болған нормадан ауытқуларды құжаттармен рәсімдеу кезінде арнайы белгі құжататр толтырылуы тиіс.
Кейбір жағдайларда өндіріске материалдарды жөнелту кезінде ... ... ... ... ... ... де ... пайда болады. Оларды алдын ала есептеулер әдісі арқылы құжаттайды.
Құрылыс процесі кезінде ... ... ... ДСП, ... және т.б.) ... ... (кесілуге) ұшырайды. Мұндай жағдайда материалдардың шығысын бақылау үшін партиялық әдіс ... ... ... ... партиясы бойынша жұмысты орындаушыға (мастерге, бригадирге) пішіндеу ... ... және онда ... материалдардың сипаттамасы, жұмсалу және қалдықтың нормалары көрсетіледі. Содан соң оған нақты дайындалып алынған материалдар және ... ... ... ... ... ... ... (көлемін) шығын нормасына көбейту арқылы осы дайындалған партия үшін материалдардың шығын нормативін анықтайды. Оны нақты ... ... ... ... арқылы нормадан ауытқуларды анықтайды. Осы әдісті қалдықтарға да қолданады. Пішіндеу карталарында ауытқудың ... және ... ... ... ... да ...
Әрбір материалдардың түрлері бойынша ауытқуларды бақылау үшін жоғарыдағы аталған әдістерді қолдану мүмкін болмаған ... ... ... ... ... ... тәулік, бескүндік, онкүндік немесе ай ішіндегі) бойынша материалдардың нормадан ауытқуын жиі-жиі ... ... ... ... ... ... ... әдісті көбінесе сусымалы материалдардың (құм, қиыршық тас, қиыршықтасты құм) ... ... үшін ... ... ... ... қалдығын анықтау үшін өлшеу әдісі, ал салмағын анықтау үшін көлемді өлшеу және математикалық әдістер қолданылады. Олардың нақты жұмсалғаны ай ... ... ... ай ... түскенін қосып, ай соңындағы қалдығын шегеру арқылы анықталады. Жоғарыда аталған әдіс арқылы анықталған материалдардың нақты ... ... ... ... ... салыстырудың нәтижесінде нормадан ауытқу (артық жұмсалғаны немесе үнемделгені) анықталады.
Құрылыста материалдардың нормаға сәйкес жұмсалуын ағымдағы бақылау үшін орындалған құрылыс-монтаж ... ... ... ... ... оларды нормативтерімен салыстырады. Мұндай салыстыру үшін құрылыс учаскісінің басшысы (жұмысты орындаушы) құрылыс материлдардың нақты шығысы туралы материалдық есеппен қатар (ү. ... ... ... объектілері немесе объекті топтары бойынша (егер орындалған жұмыстардың есебі жалпы учаскі бойынша жүргізілсе) өндірістік нормалармен салыстырмалы негізі материалдардың ... ... ... ... (ү. ... жасайды.
Материалдардың жұмсалуына кейінгі бақылау аяқталған құрылыс-монтаж жұмыстарының нақты көлемін өлшеу арқылы жүргізіледі.
Құрылыстағы материалдардың үнемді жұмсалуын бақылау үшін №М-29 үлгідегі ... ... ... ... әсер етеді. Есеп екі бөлімнен тұрады.
Бірінші бөлімде ... ... ... ... ... жұмыстарының бір өлшеміне және олардың жалпы көлеміне (атаулары бойынша) негізгі ... ... ... ... ... ... Бұл мәліметтерді құрылыс ұйымының өндірістік-техникалық бөлімі жобалау-сметалық құжаттарының негізінде ... ... ... орындаушы ай сайын нақты орындалған жұмыстардың және норма бойынша жұмсалған материалдардың көлемін көрсетіп отырады. Бірінші бөлімді толтырудың негіздері ... ... ... ... ... ... элементтер немесе жұмыстардың түрлері бойынша натуралдық көрсеткішпен көлемі және жұмыстың бір ... ... ... ... ... саналады. Бірінші бөлімнің мәліметтері есептің екінші бөлімін жасаудың негізі болып табылады. Екінші бөлім материалдардың, ... мен ... ... ... ... ... салыстыру арқылы үнемделгенін (-) немесе артық жұмсалғанын (+) анықтау үшін арналған.
Сонымен бірге есепті айдағы материалдардың норма бойынша жұмсалғаны ... ... ... ... ... тетіктер мен бұйымдардың түрлеріне қарай бірінші бөлімнен алынады. Ай ішінде материалдардың түрлеріне қарай, олардың нақты ... ... ... ... ... ... № М-19а ... материалдық есепте беріледі.
Әрбір объекті бойынша нормаға қарсы материалдардың артық жұмсалғаны немесе үнемделгені орындалған жұмыстарға норма бойынша ... ... ... жиынтығы мен нақты жұмсалған материалдар арасындағы айырма арқылы анықталады. Материалдардың кейбір түрлері бойынша артық жұмсалудың себебі жөнінде ... ... ... ... ... және есеп ... материалдық есепті тексергеннен кейін ұйымның басшысы бекітеді. Есепті бекіту кезінде ұйымның басшысы құрылыс-монтаж жұмыстарының өзіндік құнына жатқызылатын ... ... және ... ... ... ... ... нормадан артық жұмсалған материалдардың көлемін көрсетеді.
№ М-29 үлгідегі есеп әрбір жылға объектінің құрылысы аяқталғанға дейін ... Егер ... ... ... ... ... болса, онда жылдың соңында екінші бөлімдегі жұмсалған және ҚМЖ өзіндік құныдарына жатқызылған, сондай-ақ есепті жылда үнемделген немесе ... ... ... ... ... Бұл мәліметтер есепті жылдан кейінгі жылға ашылған үлгіге көшіріледі.
Құрылысқа ... ... ... ... үшін және ... ... ... үшін жедел бақылаудың ұйымдастырылуы маңызды әсер етеді. Жедел бақылаудың шаралары болып мысалы, құрылыс объектісіндегі орындалған жұмыстардың көлемін өлшеу және олардың ... ... ... есеп ... және № М-29 ... есеп мәліметтерімен салыстыру; белгі құжаттары арқылы жұмысты орындаушылардың қосымша материалдарды ... ... ... ... ... анықтау; құрылыс алаңдарындағы материал-дарды ай сайын түгендеу саналады. Мұның барлығы материалдардың өндірістік норма бойынша жұмсалуын олардың нақты жұмсалғанымен ... ... ... ... ... дер ... және жинақы жеткізілуін бақылау үшін өндірістік-техникалық бөлім әрбір объектіге жинақтау картасын толтырады. ... ... үш ... ... ... Бір данасы - жұмысты орындаушыға, екінші данасы - ... ... ... ... ... ... ... беріледі де, үшінші данасы - өндірістік-техникалық бөлімде қалады.
Онда құрылыс объектісі үшін негізгі ... ... мен ... ... ... осы ... жоспар бойынша және нақты тасымалданғаны жөніндегі мәліметтер көрсетіледі. Жинақтау картасы құрылыс объектісіне материалдарды белгіленген ... ... ... ... ... ... болып табылады.
4.9 Құрылғылар (жабдықтар) есебінің ерекшеліктері
Құрылғылар есебінің басқа материалдық ресурстар есебінен айырмашылығы сол, ... ... ... ... ... ... құрылғылар құрылыс-монтаж жұмыстарын орындаудың тәсіліне (мердігерлік немесе шаруашылықтық) тәуелсіз тек ... ... ... ... ... және оның құны ... ... жұмыстарының және құрылыс өнімі тауарының құнына қосылуға ... ... ... ... ... ... ... олардың белгілі бір бөліктерін жинақтап немесе іргетасқа, еденге және басқа да тіреуіштерге бекітіп, іске қосылатын технологиялық, энергетикалық, электротехникалық және басқа ... ... ... құрамына қосалқы бөлшектердің жинақтары және оларды монтаждауға арналған бақылау-өлшеу құрылғылары мен басқа аспаптар ... ... ... ... ... ... нұсқауына сәйкес монтаждауды қажет ететін құрылғыларды 126/2930 ... ... ... ... жөн, мотаждауды қажет ететін жабдықтар аяқталмаған құрылыс болып саналмайды. Құрылыс жобасының ... ... ... пайдалану кезінде өнімділігі және үнемділігі жоғары жабдықтарды сатып алуға байланысты бұрынғы сатып алынған жабдықтар монтаждалынбайды, яғни басқа жаққа ... ... ... ... жабдықтардың есебін бұрынғыдай бөлек шотта жүргізген дұрыс болар еді.
Мотаждауды қажет ететін жабдықтар мердігерлік ұйымға құрылысты жүргізушіден түскен болса, қабылдау актісінің ... ... тыс ... ... ... ... актілердің немесе талаптардың негізінде жіберіледі. Бұл құжаттар құрылысты жүргізушілер үшін монтаждауға жіберілген ... 2930 ... ... есептен шығару үшін негізі болып табылады. Мердігер монтаждауға берген жабдықтарды баланстан тыс шоттардың қатарынан ... ... ... ... ... ... ... (салушының) жұмыс комиссиясымен және жабдықтарды пайдалануға қабылдау актісін рәсімдеу ... ...

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорында тауарлы-материалдық қорларды аудиттеуді ұйымдастыру жолдары84 бет
кәсіпорындағы тауарлы материалдық қорлар есебінің ұйымдастырылуын зерттеу және «ЕмбіМұнайГаз» АҚ – ның мәліметтері негізінде кәсіпорынға экономикалық сипаттама беру61 бет
Материалдық қорлар23 бет
Материалдық қорлар есебі жөнінде11 бет
Материалдық қорлар туралы3 бет
Материалдық қорлар, оларды есепке алудың міндеттері мен жіктемесі7 бет
Материалдық қорларды пайдалануды талдау4 бет
Материалдық қорлардың қозғалысын есепке алу жөніндегі құжаттама26 бет
Тауарлы - материалдық қорлардың ұғымы, классификациясы және бағалануы30 бет
Тауарлы материалдық қорлар24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь