Материалдық емес активтердің түрлері

МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕРДІҢ ЕСЕБІ

3.1 Материалдық емес активтердің түсінігі
3.2 Материалдық емес активтердің түрлері
3.3 Материалдық емес активтерді өлшеу
3.4 Ішкі жасалған материалдық емес активтерді бағалау
3.5 Шығындарды мойындау
3.6 Материалдық емес активтердің бары және қозғалысының есебі 3.7 Алғашқы мойындаудан кейінгі бағалау 3.8 Материалдық емес активтердің бары және қозғалысының есебі 3.9 Материалдық емес активтердің амортизациясының есебі 3.9.1 Материалдық емес активтердің амортизациясы 3.9.2 Амортизацияны есептеу әдістері
        
        МАТЕРИАЛДЫҚ ЕМЕС АКТИВТЕРДІҢ ЕСЕБІ
3.1 Материалдық емес активтердің түсінігі
3.2 Материалдық емес активтердің түрлері
3.3 Материалдық емес ... ... Ішкі ... ... емес ... ... ... мойындау
3.6 Материалдық емес активтердің бары және қозғалысының есебі
Материалдық емес активтердің негізгі айрықша ерекшелігі болып олардың материалдық формаларының жоқтығы, яғни сезілмейтіндігі ( ... сөз ... ... ... ... білдіреді). Осы аталған ерекшелігі олардың есебін жүргізуде қиындықтар тудырады, яғни ... емес ... ... ... болмауы - оларды бағалауды, құнын ... ... ... ету ... және оларды пайдалану арқылы болашақ экокномикалық пайданы анықтауды біршама қиындатады.
Бухгалтерлік есеп ... ... ... емес активтер дегеніміз - нақты физикалық нысаны жоқ, ... ... ... мен ... және ... сату ... сонымен қатар әкімшілік мақсаттарда, жалға беруде ұзақ ... ... ... емес активтер.
Материалдық емес активтердің есебі материалдар есебінің ... ... ... ... ... емес активтерді жіктеудің негізгі белгілері болып оларды сатып ... ... ... ... есеп ... бөлінетіндегі, айырбасталатындығы, болашақтағы тиімділікті алудың мерзімі саналады.
Материалдық емес активтер басқа жақтан ... ... ... ... ... ... өз ... жасалынуы мүмкін. Материалдық емес активтерді сатып алу тәсілдеріне қарай олардың жекеше есеп ... ... және ... ... ... ... ... кезең шығындарына апарылуы немесе нақты сезілмейтін активтердің сипатына қарай ... ... ... материалдық емес активтер мына жағдайларда анықталуы мүмкін:
- сатып алу арқылы - көп жағдайда ... ... алу ... ... ... және ... ұйымның өзі шығаруы немесе ұйымдардың бірігу нәтижесінде сатып алу арқылы - егер активтерді жалға беру, сату және ... ... ... ... тиімділік осы активке тікелей апарылатын болса.
Материалдық емес активтерді анықтамасы ... тану ... ... активтерден айқын ажыратып - жеке есеп бірлігіне бөлуді талап етеді. ... ... бірі ... ... ... ... ... Егер ұйым активтерді жалға беріп, сатып, айырбастап немесе болашақ экономикалық тиімділікті (пайданы) бөле алатын ... онда ол ... ... ... ... ... ... маркалары, патенттер, авторлық құқықтар болып табылады. Бөлінбейтін активтер болып гудвилл (іскерлік бедел) - ол басқа активтерден бөлектеніп ... ... ... және ол ұйымды сатып алу кезінде пайда болады.
Айырбастылық - бұл активтердің бөлек сатып ... ... ... ... ... ... ... маркалары). Дегенмен де, кейбір материалдық емес активтер жеке есеп бірлігі ... ... де, ... ... және ... алынбайды (мысалы, ұйымдастыру шығындары).
Болжамды экономикалық тиімділікті алу кезеңі экономикалық жағдайларға, ... ... ... ... ... жағдайларына байланысты анықталады.
Материалдық емес активтердің ең көп кездесетін түрлері: лицензиялық келісімдер, компьютерлік бағдарламалық қамсыздандырулар, патенттер, авторлық құқықтар, сатып алынған ... ... ... ... белгілері, материалдық емес активтердің сипатын куәландыратын сынақ-құрастыру жұмыстары болып табылады.
3.2 Материалдық емес ... ... - ... ... мойындалған және тіркелген жеке құқық. Патенттік құқық оның иесіне осы патентпен ... ... ... немесе қызмет түрін басқа жақтың кедергісінсіз пайдалануға, өндіруге, сатуға, бақылауға ... ... ... ғылыми-техникалық жаңалықты өндірген немесе ендірген ұйымға осы қызмет түрінің нәтижесінде осы мерзім ішінде ... алу үшін ... бір ... ...
Сатып алынған активтің бастапқы құны патентті сатып ... ... ... ... ... ... көрсетіледі. Осы шығындарға патентті ұстаушы жақтың патент бойынша құқық бұзушылардың үстінен сотқа шағымдану бойынша (ұтып ... ... ... да ... ... ... ... шығарған, құрастырған патентінің бастапқы құны осы жаңалықты тіркеу және оны қорғау шығындары негізінде анықталады. ... және ... ... ... пайда болған мерзіміне байланысты ұйымның кезең шығындарына апарылады.
Авторлық құқық - әдебиет, музыка, өнер саласындағы шығармалар үшін ... ... және ... қорғалатын құқықтық нысан. Авторлық құқық иелеріне - өздерінің жұмыстарын басып шығаруға, қайтадан басып шығаруға, көбейтуге және сатуға, ... ... ... жазуға ерекше құқық беріледі. Авторлық құқық сату және сатып алудың объектілері болып саналады. Авторлық ... ... ... ... сатып алуға жұмсалған нақты шығындардың деңгейінде мойындалады. Мысалы, шығарушы (издатель) бірнеше жыл бойы тек ... ... ... ... ... шығару құқығын алу үшін, оның авторына 1 млн ... одан да ... ... ... мүмкін. Авторлық құқықтың бастапқы құны нақты жұмсалған шығындар бойынша анықталады. Авторлық құқықтың амортизациясы оның заңды қызмет ету мерзімімен, не болмаса ... ... ... ... ... және ... тауар атаулары - бұл басқа ұйымдардың заңсыз пайдалануынан қорғайтын және олардың біртектес тауарлары мен ... ... ... ... бар ... таңбаларды немесе басқа да анықтаушы белгілерді атаймыз. Олар иелік етуді негіздеу үшін ... ... ... ... ... ... атаулары олардың қызмет ету мерзімін белгілі бір уақытқа ұзарту мақсатында қайтадан жаңартылуы мүмкін. Сатып алынған тауар белгілерінің бастапқы құны ... ... ... ... ... ... ал ұйымның өз күшімен жасалған болса, онда өңдеу, тарату және оларды қорғау шығындарының негізінде ... ... үшін ... ... - ... сатуға, жалға беруге немесе сатудың басқа түрлері ... ... ... ... ... және бағдарламалық құжаттамалар жүйесінің жиынтығы. Компьютерлер үшін бағдарламалық қамсыздандыруларды ... емес ... ... ... үшін олар ... ... өндірісте не болмаса әкімшілік мақсатта пайдалаланылуы керек немесе басқа тұлғаларға жалға берілуі керек.
Мұндай талаптарға компьютерлер немесе ... ... ... ... бағдарламалық қамсыздандырулар сәйкес келмеуі мүмкін. Мұндай жағдайда бұл бағдарламалық қамсыздандыру негізгі құралдардың құрамына енгізіледі. ... өту ... ... мүмкіндіктерді анықтауға бағытталған зерттеу және дайындау шығындары пайда болған кезеңінде есепті кезең шығындарына ... ... ... жазу және ... ... шығындар материалдық емес активтердің құнына қосылады.
Ұйымның компьютерлері үшін бағдарламалық өнімдердің көшірмесін (олардың санын ... ... ... алу ... (1С бухгалтерия, СКАЛА, ГАЛАКТИКА) материалдық емес активтер болып табылмайды.
Франчайзинг - бұл бір ... өз ... ... ... ... таңбаларын сондай-ақ басқа да материалдық және материалдық емес активтерін олардың пайдалану ... ... бір ... ... жоймай пайдалану үшін екінші бір ұйымға беру құқығы. Бұл құқықты сатып алуға ... ... ... ... ... ... ... амортизациланады немесе қызмет етіп отырған нормативтік-құқықтық актілерге сәйкес пайдаланылуы шектеледі. Франшиза осы құқықты кәуландыратын құжат болып есептеледі.
Жеке есеп бірлігі болып ... ... ... ... ... емес ... бір түрі - бұл ... шығындары. Ұйымдастыру шығындарына ұйымның қызметін бастапқы ұйымдастыруға байланысты барлық шығындары ... Бұл ... ... ... ... заңдылық рәсімдеу мен кеңестерге, коммерциялық байланыстарды орнатуға жұмсалған шығындардан тұрады. Бұл шығындарды капиталдандырудың бірден бір себебі, бұл ұйымның қызмет ету ... ... ... ... ... және ... бір ... бірнеше жылдың кезең шығындарына жатқызу оның қаржылық жағдайының бұрмалауына әкеледі. Ұйымдастыру шығындары капиталдандырылып, ұйымның таңдап алған қысқа ... ... ... ... мұндай активтердің амортизация мерзімі салық заңдылықтарының талаптарына ... ... ... - ... қосу немесе біріктіру кезінде сатып алынған ұйым үшін төленген баға мен оның ... есеп ... ... ... таза активтерін бағалаған құны арасындағы айырма болып саналады. ... ... ... ... ету мерзімінде болады, бірақ ұйымды бүтіндей (толықтай) сату және ... алу ... де ... мүмкін. Гудвилл жеке есеп бірлігі болып бөліне алмайды, ол тек ұйымның басқа да ... және ... емес ... ... ... ... Гудвиллдің пайда болу себептері әр түрлі болады. Солардың ішінде ереше сипатқа ие болатындар - жабдықтау мен ... ... ... ... етуі және айрықша тиімді жарнама, белгісіз бәсекелестердің өндірістік құпияларын (технологияларын) пайдалану, еңбекті тиімді ұйымдастыру, жоғары дәрежелі мамандардың, соның ішінде топ ... бар ... ... ... ресурстарды ашу және т.б. болып саналады.
Ұйымның сатып алған гудвиллдің ағымдағы құны сатып алу кезіндегі құнынан жоғары болуы мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... жартылай немесе бөлек-бөлек сату мүмкіндігі болмаған кезде пайда болады (мысалы, біздің елде бережақ-кәсіпорынды инвесторларға сату). ... ... ... ... ... (ұйымның активтері өсірілген, ал оның міндеттемелері төмендетілген). Теріс гудвилл ... ... ... ... ... емес ... ... жататын белгілі бір қызметтің түрін жүзеге асыру үшін мемлекеттік лиценизиялар; салық органдарының беретін патенттері, ... өзі ... ... және ... ... ... мен белгілері жатпайды. Сонымен қатар ұйым қызметкерлерінің интеллектуалдық және іскерлік қасиеттері, олардың біліктілігі, еңбекке қабілеттілігі материалдық емес ... ... ... ... олар ... ажыратылмайды және оларсыз пайдаланылмайды.
3.3 Материалдық емес активтерді ... емес ... ұзақ ... және ... (табиғи) нысанда биматериалды болып табылады. Материалдық емес активтерді тану және оларды бағалау көпшілік жағдайда ұйымның осы активтерді тікелей пайдалану арқылы ... ... ... ... ... алу ықтималдылығына байланысты болады және осы жағдайда активтің құны дұрыс анықталуы ... емес ... ... ... өлшеу олардың басқа жақтан алынғандығына (сатып алу, ұйымдарды біріктірудің нәтижесінде алу, мемлекеттік ... ... ... ... өзімен жасалғандығына байланысты және оны төмендегідей тәртіппен көрсетуге болады:
4 кесте - Материалдық емес активтерді алудың және бағалаудың тәртіптері
Материалдық емес ... ... алу ... ... ... ... ... қорға салған салымдары
Егер заңмен басқалай қарастырылмаған жағдайда, тараптардың келісімі бойынша
Басқа ... ... жеке ... ... ... ... ... емес активтерді сатып алу және оларды пайдалануға жарамды қалпына келтіруге жұмсалған нақты шығындардың негізінде
Басқа ұйымдардан немесе жеке тұлғалардан ... ... емес ... ... және оларды пайдалануға жарамды қалпына келтіруге жұмсалған нақты шығындардың ... емес ... ... сатып алудың, ұйымдарды біріктірудің, айырбастаудың негізінде немесе мемлекеттік субсидиялардың есебінен кірістіріледі.
Материалдық емес активтер танылу сәтінде сатып алуға жұмсалған ... мен ... ... ... ... ... ... меншік құқығын беруге байланысты төлеген төлемдер) тұратын ... құны ... ... алу ... ... ... активтің немесе активтердің ағымдағы құндары бойынша анықталады, оған ... алу ... ... ... ... ... орны ... салықтар, активтерді пайдалануға дайындау шығындар (заңгерлердің, бағалаушылардың қызметтері), делдал ұйымдарға ... ... және ... емес ... ... байланысты басқа да шығындар жатады. Егер материалдық активтерді алу кезінде оларды пайдалануға жарамды жағдайына дейін жеткізу үшін ... ... ... ... онда бұл ... ... емес активтердің бастапқы құндарын жоғарылатады. Материалдық емес аткивтердің бастапқы құндарына капиталдандырылмаған несиелар ... ... ... ... ... ... емес ... бастапқы құны болып төлемді кейінгі қалдырғаны үшін шығыстарға апарылатын, сатып алушыға төленген сыйақыларды ... ... сату құны ... емес активтер басқа материалдық емес аткивтерге айырбастау немесе жартылай айырбастау арқылы алынуы ... ... ... қағаздарға айырбасталып алынған материалдық емес активтердің бастапқы құны ... ... ... материалдық емес активтердің құнына тең құнды қағаздардың сату құны бойынша ... ... емес ... ... қызметтің түрінде пайдаланылатын ұқсас активтерге айырбастау арқылы алынуы мүмкін, сондай-ақ ұқсас активтердегі үлестік қатысуға сатылуы мүмкін. Екі жағдайда да жаңа ... ... құны ... ... баланстық құнына тең болады. Мұндай айырбас табыс әкелмейтін мәміле деп аталады.
Материалдық емес активтер әншейін немесе ... ... ... ең ... ... бойынша алынуы да мүмкін. Мемлекеттен әншейін алынған немесе мемлекеттік субсидиялар есебінен ең төменгі төлем бойынша алынған материалдық емес ... егер ... құны ... ... онда ... емес активтерді ұйым сатылу (сату) құны бойынша мойындайды. ... ... ... жоқ ... ... ... материалдық емес түрлері нөлдік немесе номиналдық, не болмаса материалдық емес активтерді пайдалануға жарамды жағдайына дейін жеткізу үшін ... ... ... сомасы бойынша анықталады. Материалдық емес активтердің осындай жолмен сатып алу ... ... ... ... ... материалдық емес активтер есебі шоттарының дебеті 2700 ) және 6230 ... 6280 ... 6280 ... кредиті.
Егер материалдық емес активтер ұйымдардың бірігуі нәтижесінде алынса, онда ... ... ... ... осы ... белсенді нарығының нақты бар екенін дәлелдеген жағдайда, мәміле жасалған күндегі активтердің сатылу құны ... ... осы ... ... ... актив нарығы болмаса, онда материалдық емес активтер мойындалмайды, бірақ гудвиллға қосылады.
3.4 Ішкі жасалған материалдық емес активтерді бағалау
Ұйымның өзі ... ... емес ... ... құны болып материалдық емес активдерді анықтау сәтінен бастап жұмсалған тікелей және үстеме шығындардың сомасы есептеледі.
Ішкі жасалған ... емес ... құны ... және ... ... ... саналатын шығындар болып мыналар саналады:
- активтерді пайдалануға дайындау үшін тікелей жұмсалған саудалық, ... және ... да ... активтерді пайдалану үшін қызметкерлерді дайындау шығындары;
- активтердің жоспарлы көрсеткіштер деңгейіне дейін жету үшін жұмсалған шығындар.
Субъектінің ... ... ... ... емес актив болып саналмайды, өйткені ақшасыз (неденежный) материалдық емес баптар бойынша жұмсалған шығындар болашақ экономикалық ... ... ... етсе де, ... емес ... ... ... мен талаптарына сәйкес олардың қалыптасуын тудырмайды. Мысалы, ұйымның шығындары нәтижесінде жабдықтаушылармен тұрақты байланыстары орнату ... қол ... ... ... ... біліктілік деңгейінің жоғарылауы, жарнама компаниялардың жоғары беделі және ... ... ... ... тек ... ... ... бағалануы мүмкін.
3.5 Шығындарды мойындау
Материалдық емес активтердің анықтамасына және ... ... ... ... ... келмейтін шығындар болып мыналар саналады:
- өндіріс басталған дейін зауытты немесе жаңа ... мен ... ... ... жұмсалған шығындар, егер бұл шығындар негізгі құрадардың құнына қосылмаса;
- ... ... құру ... жұмсалған шығындар: ұйымды тіркеу және заңнамалық құжаттарды дайындау шығындары (қандай бір қызмет немесе іс-әрекет үшін лицензия, жарғы, ... ... ... мөр, ... және т.б.
- өндірісте қызмет істейтін мамандарды оқыту шығындары;
- цехты немесе заңды тұлғаны қайта құруға байланысты жұмсалған шығындар;
- тауар ... ... ... ... ... ... ... өзі жасау үшін жұмсаған шығындары және т.б.
Материалдық емес баптарды қалыптастыру кезінде жұмсалған шығындар ұзақ ... ... де ... емес ... құндарының бөліктері ретінде мойындалмауы тиіс.
3.6 Кейінгі шығындар
Материалдық емес активтер бойынша кейінгі жұмсалған шығындардың дұрыс өлшенуі және ... ... бір ... емес ... ... өте ... ... (болады). Ұйымның ішінде материалдық емес активтерді қалаптастырғаннан кейін ... ... ... ... ... ... ... шығындарға байланысты материалдық емес активтердің бастапқы құндарының жоғарылауы мына жағдайларда болады, егер:
а) материалдық емес ... ... ... ... ... экономикалық пайданы (тиімділікті) анықтау мүмкін болса;
б) жұмсалған шығындар өлшенетін болса;
в) жұмсалған шығындарды тиісті активтерге ... ... бұл ... ... емес ... баланстық құндарын жоғарылатса.
3.7 Алғашқы мойындаудан кейінгі бағалау
Материалдық емес актив, актив ретінде алғашқы мойындалғаннан кейін жинақталған амортизация сомасы мен ... ... ... ... кез-келген зияндардың құндарын шегергендегі өзінің құнымен мойындалуы тиіс.
Материалдық емес активтерді алғашқы мойындағаннан кейін көрсетудің балама әдісі бар. Бұл әдіс ... емес ... ... ... сәтінде кейінгі жинақталған амортизация сомасы мен құнды төмендету нәтижесінде жинақталған кез-келген ... ... ... қайта бағаланған (әділ) құнымен көрсетуге мүмкіндік береді. ... ... әділ құн шын ... ... ... Егер ... емес активтерге қайта бағалау жүргізілсе, онда осы топтағы басқа да активтер қайта бағалануы қажет. Қайта бағалау кезінде ... емес ... ... ... жоғарылауы бухгалтерлік баланста баптары бойынша көрсетіледі. Егер бұрын өткізілген қайта бағалаудың нәтижесінде материалдық емес активтердің құндары төмендетіліп, ол ... ... ... ... онда жаңа қайта бағалау осы фактіні есепке алуы қажет.
3.8 Материалдық емес активтердің бары және қозғалысының есебі
Материалдық есем ... бары және ... ... есебі активті 2700 бөлімінің: 2730 , 2730 , 2730 , 2730 , 2710 , 2730 сәйкесті ... ... Бұл ... шоттары субъектінің меншігіндегі, шаруашылық жүргізу немесе жедел басқаруындағы материалдық емес ... ... бары және ... қозғалысы жөнінде ақпараттарды жинақтауға арналған.
Материалдық емес активтердің жасалу ... ... ... ... ... ... дайындау жұмыстарының аяқталу мүмкіндігіне қарай материалдық емес активтер қабылдау-тапсыру актісімен (НОК-1 ү.) рәсімделеді және онда ... емес ... ... ... ұйымға берілу (жасалу) күні, объектінің сипаттамасы, оның бастапқы ... тозу ... және ... да ... мәліметтер көрсетіледі.
Материалдық емес активтерді қабылдау кезінде материалдық емес активтің әрбір объектісіне акті екі ... ... ... материалдық емес активтердің бірдей түріне жалпы актіні рәсімдеу рұқсат етіледі. Акті толтырылғаннан кейін, тиісті қосымша құжаттарымен есеп ... ... оған бас ... қол ... және ол ... басшысымен немесе соған өкілетті (лауазымды) тұлғамен бекітіледі.
Материалдық емес активтерді бас ұйымға беру ... ... ... ... акті ... және ... ұйымға арналып, екі данада толтырылады.
Материалдық емес активтердің талдамалық есебі, мүліктік карточкаларда (НОК-2 ү.) ... ... ... емес ... ... дәлелдейтін және басқа да техникалық құжаттардың негізінде бір данамен ... ... емес ... ... ұйымдарға беру кезінде оларды есептен шығарудың негізі болып саналады.
Материалдық емес активтердің барлық түрлерін алу ... ... ... ... ... бөлімінің 2730 , 2730 , 2730 , 2730 , 2710 , 2730 ... және ... 42/1060 , 1010 , 1030

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Материалдық емес активтер. Материалдық емес активтердің есебін құжаттау61 бет
Материалдық емес активтердің амортизациясы15 бет
Материалдық емес активтердің аудиті мен талдауы51 бет
Материалдық емес активтердің есебі44 бет
Материалдық емес активтердің есебі және аудиті 24 бет
Материалдық емес активтердің есебі мен аудиті66 бет
Материалдық емес активтердің есебі туралы41 бет
Материалдық емес активтердің есебін құжаттау32 бет
Материалдық емес активтердің түрлері туралы8 бет
Материалдық емес активтердің қолда бары мен қозғалысының есебі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь