Валюталық операциялар есебі

МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1.тарау. Ақша қаражаттарының экономикалық мәні
1.1 Ақша қаражаттарын есепке алудың міндеттері
1.2 Есеп айырысудың қолма.қол ақшасыз түрі
1.3 Ақшалай баламалардың есебі, банктік овердрафт, овернайд

2.тарау. Валюталық шот бойынша операциялардың есебі
2.1 Шетелдік валютамен жасалатын операциялар
2.2 Валюталық шоттардағы ақшалар қозғалысының есебі

3.тарау. Бағам айырмасының есебі
3.1 Бағамдық айырма түсінігі және оны есепте көрсету
3.2 Хеджерлеу

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1-тарау. Ақша қаражаттарының экономикалық мәні
1. Ақша қаражаттарын есепке алудың міндеттері
2. Есеп ... ... ... ... ... ... ... банктік овердрафт, овернайд
2-тарау. Валюталық шот бойынша операциялардың есебі
1. Шетелдік валютамен жасалатын ... ... ... ақшалар қозғалысының есебі
3-тарау. Бағам айырмасының есебі
1. Бағамдық айырма түсінігі және оны есепте көрсету
2. Хеджерлеу
Қорытынды
Кіріспе
Нарықтық ... өту, оны ... ... жаңа ... ... қана қоймайды, сонымен қатар көптеген талаптарды орындауды,
мәселелерді шешуді талап етеді. ... ... ... ... ... ... сылтауратып өркениетті дамыған елдердің
ықпалына түсіп, жетегіне еріп кете ... өз ... ... ... ... түсудің маңызы зор.
Біздің елімізде халық ... ... ... мемлекетіміздің ішкі және сыртқы саясатына сәйкес өсіп, даму
жолында. Қазіргі кезде ... ... ... сай, ... есеп ... қай саласында болмасын, үздіксіз бақылау жасап, ... бір ... ... ... ... ... ... Республикасындағы
бухгалтерлік есеп пен аудитті дамыту мен жетілдірудің басты ... ... ... ... ... ... ... құру мен ендіруді қамтамасыз ету, ... ... ... ете ... ... ... еліміздің халықаралық
байланыстары мен интеграциясын дамыту, сонымен қатар осы бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... көтеру.
Шаруашылық субъектілер жұмысында көптеген шаруашылық процестері
орындалады. Сол ... ... тек қана ... есеп ... бір ... ... ... Сондықтан бухгалтерлік есептің
атқаратын міндеті өте зор. Себебі, шаруашылық процесін нарықты қатынас
жолымен даму ... ... ... үшін ... ... ... қажет.
Сонымен қатар, ол мәліметтер шаруашылық процестерінің мазмұнын және ... ... олар одан әрі ... сол ... процестерінің
қаржылық қортындысын шығаруға, экономикалық талдау жасауға ... және ... даму ... ... ... ... ... анық.
Ақшалай қаражатты басқару қаржы рыноктарының үлкен қиыншылықтарына
байланысты күннен күнге маңызды болып келе ... ... ... ... ... жаңа енгізулер мен одан әрі даму үшін ... ... ... ... ... ... және оның ... дұрыс ашып көрсету мен
сыныптау кормпанияның өтемпаздығын дәл ... үшін ... ... ... ... ... үшін ... болатын
қаржы ғана кіреді. ... ... ... ... ... ... қаражат, монеталар валюта мен субъект кассасына нақты
берілетін ақшалай құжаттар жай ... ... ... клиенттердің
чектері, ақшалай аударымдар және басқа есеп айрысу құралдары жатады.
«Ақшалай қаражат қозғалысы туралы есептер» 7 қаржылық есеп ... ... ... ... ... деп ... мерзімдік,
ақшалай қаражаттың белгілі бір сомасына ... және ... ... ... ... ... өтемді салымдарды
белгілеген.
Олар инвестиция ... ... ... үшін емес, қысқа ... ... ... ақшалай қаражаттың баламасы деп санатталса, ол ақшалай
қаражаттың белгілі сомасына тез айналуы тиіс және құн ... ... ... яғни өтеуге деген қысқа мерзімі бар.
1-тарау. Ақша қаражаттары түсінігіжәне оның экономикалық ... Ақша ... ... ... ... ... кәсіпорындар арасында еңбек құралдары заттарын
сатып алу, өнімдерді, ... мен ... сату ... мәмілелер
тұрақты түрде жасалып отырады. Есептесу 2 нысанда жүргізіледі:
1. Банк жүйесі арқылы қолма-қол ақшасыз аудару ... ... ... ... ... сақтау және қолма-қол ақшасыз есеп ... ... ... ... банк мекемелері:
1) ҚР Әділет министрлігінде тіркеуден өткен заңды тұлға есеп айырысу
шоттарын;
2) ... ... ... ... бары мен ... ... үшін ... тұлғаларға валюталық шоттарды;
3) бюджеттік мекемелерге, олардың бюджеттен тыс қаражаттары ... ... ... ... ... ... тұлғаларға ағымдық шоттарды;
4) республикалык; бюджетте тұрған мекемелерге бюджеттік шоттарды; ... банк ... ... ... ... ... ашады.
Касса - есеп айырысу операцияларын банк арқылы өткізу мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... субъектінің бюджетпен салықтар мен алымдар бойынша уақтылы есеп
айырысуын, жеткізушілердің шоттарының уақтылы ... ... әр ... үшін ... ... береді және олардың ... Банк ... ... ... ... жолымен төлем жасау есеп
айырысудың негізгі нысаны ... ... ... бір ... ... еңбек-ақы бойынша
қолма-қол есеп айырысу үшін, қолма қол ақтаға ... ... ... ... ... ... Мұндай қаражаттар кассада сақталып, сол
арқылы айналымға түседі. Есеп ... ... ... ... ... ... есебінің жағдайына тәуелді.
Ақша қаражаттарының, есеп айырысулардың және несие операцияларының
бухгалтерлік есебінің міндеттері:
1. Қолма-қол ... ... ... және ... ... қажетгі есеп айырысуларды уақтылы және дұрыс
жүргізу.
2. Ақша қаражаттарының қолда бары мен қозғалысын және
есеп айырысу ... ... ... ... және ... ... Бөлінген лимиттерге, қорларға және сметаларға сәйкес ақша
қаражаттарын мақсаты ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттары мен ... ... ... ... және
жүргізу. Мерзімі кешігетін дебиторлық және кредиторлық
берешектердің туындауын болдырмаудың мүмкіндіктерін
іздестіру
5. Кассадағы, есеп айырысу шотындағы және банктегі басқа
шоттардағы ақшалардың бар-жоғы мен ... ... Есеп ...... ... ... материалдық
құндылықтар мен қызметтер үшін сомалардың уақтылы
аударылуына, сондай-ақ несие тәртібінде алынған ақша
қаражаттарының қайтарылуына бақылау жасау.
1.2. Есеп айырысудың қолма-қол ақшасыз түрі
Өзіндік балансы бар және ... ... ... ие, ... ... ... әрбір субъект Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі
Басқармасының 2000 ж. 2 ... №266 ... ... банктерінде банктік шот ашу, жүргізу және жабу тәртібі
туралы нұсқаулық» Қаулысына сәйкес бос ... ... ... мен ... үшін ... ағымдағы, корреспонденттелетін немесе жинақ
шоттарын ... және ... ... – жеке және ... ... ... жекелеген бөлімшелерінің банктік шоттары.
Корреспонденттік шоттар – банктік операциялардың ... ... ... мен ұйымдардың банктік ... ... ... ... ... ... шотар Ұлттық
банктің операцияларға лицензиясы бар болса ғана ашылады.
Банктік ... банк шоты ... ... ... ... корреспонденттік шоттарды ашқан кезде банк клиенттің
пайдасына ... ... ... клиенттің клиентке немесе үшінші
тұлғаларға ... ақша ... ... ... ... ... және
банктік шот шартында қарастырылған басқа да ... ... ... ашу үшін ... ... мынадай құжаттар ұсынады:
1. Қазақстан Республикасының Заңды тұлғалары – резиденттер мен ... ... ... ... ... бас ... ... қолдарының
үлгілері бар құжат және нотариалды кәуландырылған, екі дана мөр
бедерлемесі ;
• клиенттің ... ... ... ... ... ... ... органы берген құжаттың түпнұсқасы;
• мемлекеттік тіркеуден өту факиісін растайтын (мемлекеттік ... ... ... карточка), уәкілетті орган берген,
белгіленген формадағы құжаттың көшірмесі;
• фирмалар мен ... үшін – ... ... ... ... ... немесе өкілдік басшысына берген ... ... ... ... ... не ... клиенттің
үлгі жарғы негізіндегі қызмет фактісін растайтын құжат;
• банк белгілеген үлгідегі өтініш.
Бірінші қол қою құқығы кәсіпорын басшысында, ... бас ... ... ... хабарланатын нөмір беріледі және ол ... ... ... ... ... оның ... тиесілі төлемдерінің негізгі массасы ... ... ... ... ... өткізуден
түскен түсімдер, банкте несие алу және т.б. түседі.
Ағымдағы шоттан ... ... ... үшін ... ... ... ... есеп айырысулар, еңбекақыға,
зейнетақыға, жәрдемақыға және шаруашылық қажеттіліктерге ... ... ... ... ... ... жазу ... есептен шығару
жөніндегі операцияларды шоттың жазбаша өнімі ... ... ... ... ... ... ... алқаның, соттапдың, салық
және қаржы органдарының шешімі бойынша ... ... ... ... ... ... шоттағы қаражат жеткіліксіз
немесе мерзімінде төленбеген барлық құжаттар ... ... ... ... ... пайдаланғаны үшін шартпен белгіленетін мөлшерде
және тәртіппен сыйақы төлейді.
Клиенті банктік ... ету ... ... ... ... үшін
шартта қарастырылған жағдайлармен, тәртіппен төлейді. ... ... ... жасалады:
7210 «Әкімшілік шығыстар» шот дебеті
1040 «Ағымдық шоттағы ақша» шот кредиті.
Қолма-қол ақшасыз есеп ... ... ... 1998 ж. 29 маусымдағы №237-1 ... мен ... ... ... , Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі
Басқармасының 2000 ж. 25 ... №179 ... ... ... ... ... мен қолма-қол ақшасыз төлемдер
мен аударымдарды ... ... атты ... және Қазақстан
Республикасы Ұлттық банкі ... ... ... ... шот ... қолма-қол ақшасыз төлем мен ақша
аударымдарын атқару ЕРежелерін бекіту ... ... ... ... ... Басқармасының 2000 ж. 25 ... ... мен оған ... ... банк ... қолма-қол ақшасыз төлем
жүргізу Ережелерін бекіту туралы» атты қаулысына сәйкес жүзеге асады. Осы
заңнамалық және ... ... ... ... есеп ... ... формалары ұсынылады:
1. Төлем тапсырмасы.
2. Чек.
3. Вексаль
4. Төлемдік талап-тапсырма.
5. Аккредатив.
6. Инкассолық өкім, ... ... ... мен ... ... ... ... банктік құқықтық-нормативтік актілерімен белгіленген басқа
да төлем құжаттары.
Төлеуші мен алушы арасындағы ... ... ... ... ... белгіленеді.
Төлем тапсырмаларымен есеп айырысу ... – ақша ... ... ... бенефициар пайдасына ақша аудару туралы
қызмет көрсететін алушы-банкке тапсырмалары.
Ақша ... ... ... алушы-банкке белгіленген формадағы
бланкпен төлем тапсырмасын ұсынады.
Ақша жіберуші ... ... ... ... негізінде ақша
аудару атқарылатын құжаттың нөмірі мен ... ... ... ... коды» жолында ... ... ... банкі
басқармасының 2000 ж. 16 мамырындағы №195 қаулысына сай – төлемнеің кодтық
белгілерін көрсетуге ... ... ... тапсырмаларына деректемелерді толтырғанда
Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі Басқармасының 1999 ж. 15 ... ... ... мемлекеттік сыныптауышын – ... ... ... ... ... атты қаулысын
басшылыққа алған жөн.
Төлем белгілеудегі бірыңғай жіктеуді қодтау құрылымы цифрлық ... ... ... көмегімен құрылған.
І – ақша жіберушінің резиденттік белгісі (резидент – ... ... бар ... Қаақстан Республикасының заңдарына
сәйкес құрылған заңдық және жеке ... ... ... ... ... дипломатиялық, сауда және басқа ... ... емес – ... ... ... одан тыс
жерлердегі барлық заңдық ... жеке ... ... ... ... ... мен өкілдіктер);
ІІ – ақша жіберушінің экономика секторы (0-9);
ІІІ – ... ... ...... экономикасы секторы:
V,VІ, VІІ – валюта мен бағалы металдардың коды;
V – ... ...... сипаты;
V – төлемдерді нақтылау.
ТББС қойғаны үшін жауапкершілікті төлем бастаушысы көтереді.
Төлем тапсырмасында Қазақстан Республикасының валюталық ... ... ... белгісі көрсетіледі және мынандай тәртіппен
қойылады:
«1» - резидент
«2» - резидент емес.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... түріне байланысты көрсетіледі.
Валюта кодтары тек қана шетелдік ... ақша ... ... ... және ақ ... ... ... сәйкес
«Валюта» деп қойылады.
Тапсырмалар тауарлық емес есептеулер ... ... ... ... ала ... ... операциялар жүргізе алады.
Бенефициар –резидент емес пайдасына ақша аударған кезде, банк ақша
жіберуші болған жағдайларды есептемегенде, ақша ... ... ... белгілеген формадағы бланкпен ақша аудару туралы өтінішті
ұсынады.
Мұндай өтініш қызмет ... ... ақша ... ... ... ... тапсырмасы болып табылады.
Төлем тапсырмасы ақша аудару өтінішті банк ... ... ... он ... күн ішінде қабылдайды. Сонымен ... ... ... ... ... ... ... талаптар-тапсырмалармен есеп айырысуда бенефициар банкке
тиелген өнім, орындалған жұмыс, көрсетілген қызмет үшін ... ... ... ... бар, ... ... растайтын құжаттар негізінде
ұсынылатын ... ... ... ... ... ... ... және төлем талап-тапсырмалары тізілімін ұсынады, ол
бенефициардың барлық деректемелерін толық толтырылуын тексеріп, оны ... ... ... Ақшалай баламалардың есебі, банктік овердрафт, овернайд
Ақшалай қаражатты басқару қаржы рыноктарының ... ... ... күнге маңызды болып келе жатыр. ... ... ... ... жаңа ... мен одан әрі даму үшін қаражат
барлық жағдайда болуды талап етеді. Ақшалай қаражатты және оның ... ашып ... мен ... ... ... дәл бағалау үшін
қажет.
Ақшалай қаражатқа міндеттемені жедел ... үшін ... ... ғана ... Оларға қаржылық мекемелердегі ... ... ... ... монеталар валюта мен субъект кассасына нақты
берілетін ақшалай құжаттар жай чектер, кассалық оредерлкр, клиенттердің
чектері, ... ... және ... есеп ... ... жатады.
«Ақшалай қаражат қозғалысы туралы есептер» 7 қаржылық есеп берудің
халықаралық ... ... ... ... деп ... ... ... белгілі бір сомасына ... және ... ... ... салатын жоғарғы ... ... Олар ... ... ... ... үшін ... қысқа
мерзімдік міндеттермелерді қанағаттандыруға арналған. ... ... ... деп санатталса, ол ақшалай қаражаттың белгілі сомасына
тез айналуы тиіс және құн өзгеру тәуекеліне аздап ... яғни ... ... мерзімі бар.
Ақшалай баламалар – ақшалай ... ... ... ... ... қазыналық вексельдер, коммерциялық қағаздар ... ... ... вексельдер үкіметтің айналымға шыққан кезінен бастағанда
кемінде бір жылдан соң өтелетін ... бар ... ... ... ... және ... өтеледі. Өтеу құны мен
шығарылатын құны арасындағы айырмашылық сатып алушының ... ... ... ...... ... ақшалай қажеттіліктерді
қаржыландыру құралы ретінде корпорациялар шығарады.
Депозиттік сертификаттар немесе банттік депозиттер – тез ... ... ... ... олар ... және алу жолымен
санкцияға ұшырайды.
Кідірістер немесе айып ... ... ... ... айырбастауына әсер етуі мүмкін. ... ... ... ... ... Олар ... ... мерзімді инвестициялар
шотына жатқызылады.
Ақщалай қаражат ағыны – ақшалай қаражат пен олардың ... ... мен ... ... ... ... үшін кәсіпорын қарыздарға сүйенеді.
Кейбір елдерде олар ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайларда олар ақшалай ... ... ... ... ... ... ... қозғалысы туралы
есеп» 7 қаржылық есеп берудің халықаралық ... ... банк ... – төем ... пайда болған, оң сальдодан асатын
және қысқа мерзімдік ... ... ... ... ... ... ... егер банк төоеген сома клиент шотындағы қалдықтан асқан
жағдайда орын ... ... егер ... шот ... ... бірақ
соынмен бірге ол банктегі басқа шоттарда оң қалдығы болса, онда дебеттік
және кредиттік ... қоса ... жөн. ... ... ... және ... рөлін атқарады. Әр түрлі қаржылық ... ... ... ... ...... бір ... қысқа мерзімдік кредиттеу.
2-тарау. Валюталық шот бойынша операциялардың есебі
2.1. Шетелдік валютамен жасалатын ... ... ... операция есебі Қазақстан Республикасы
территориясында операция жасалған ... ... ... бағамды
қолданып, қазақстандық теңгемен есептелуге тиісті ақшалай қаражатқа
байланысты ... ... ... ... ... ж. ... «Салық және бюджетке міндетті басқа төлемдер туралы»
кодексті қабылдауға байланысты «ҚР–ның кейбір заң ... ... ... ... туралы» Заңымен, Қазақстан Республиксы Азаматтық
Кодексінің 282 бабымен, Қазақстан Республикасының 2002 ж. 24 ... ... есеп пен ... есеп беру ... ... ... Мемлекеттік кіріс министрлігінің 2002 ж. 6
маусымдағы № ДМ -1-2-18/5689 «БВБ-да ... ... ... ... реттеледі.
Осы құжаттарға сай ішкі қарыз ... ... ... ... ... ... ... тыйым салынған, өйткені ұлттық
валюта ... ... ал ... ... ... және онша көп ... 12-18 %), сондай-ақ ұлттық валютаны нығайту ... бар. ... ... Республикасының Азаматтық Кодексінің 127 б. І тармағына
сәйкес Республикадағы ақшалай бірлік болып тек қана ... ... ... ... ... ... ... да болсын шетелдік
валютаға әбден берілмей, ҚР-ның ұлттық ... ... ... Тек қана ұзақ ... ... ғана ... (ҚР АК 282 б. 3 т) шарттарда төлемді индекстеу қарастырылуы
мүмкін.
Сонымен қатар ҚР-ның ... ... ... ... 7 б. ... ... егер ... пен бейрезидент мәміленің ... ... ... ... валютамен төлем жүргізуге болады.
Шаруашылық субъектілері ақша қаражаттарын ... және ... ... валюталарда:
а) ұлттық;
б) еркін айырбасталатын (шетелдік ... ... ... ... ... ... (айырбасталмайтын) валютада (жақын шетел мен дамушы елдердің
ұлттық валюталары);
г) клиринг валютасында (қарсылама талаптар мен ... ... алу ... қолма-қол ақшасыз есеп айырысуға қатысушылар
келіскен валютада) операциялар жасайды.
ҚР ¥лтгық банкі Басқармасының 1997 ... 2 ... №206 ... "Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүргізудің
ережесіне" сәйкес валюталық операцияларды жасау үшін занды және ... ... ... ... ... шот ашады. Шотты ашу үшін
заңды тұлғалардың тапсыратыны:
1) Валюталық шотты ашу ... ... ... ... ... ... ... қойған қолдары мен мөртабан белгісінің үлгілері;
4) Мемлекеттік тіркеу туралы куәлік.
5) Салық төлеуші ... ... ... туралы салық органының
анықтамасы.
Резидент заңды тұлғалардың валюталық шотты ашуы, жүргізуі және ... ... ... ... банк ... ашу, жүргізу және
жабу тәртібі туралы» 1997 жылғы 4 ... ... ... ... ... ... ... 9 БЕС-ына сәйкес валютада
жасалатын мәмілелер шетелдік валютадағы опе-рациялар болып табылады. ... ... ... ... ... негізгі құралдарды және т.б.
айналым активтерін) ... ... ... ... ... сатады.
2. Төленуге немесе алынуға тиіс сомасы шетелдік валютада
белгіленген несиелерді алады немесе береді.
3. Өзгедей жолмен активтерді шетелдік валютаға сатып алады
немесе ... ... ... ... ... ... сол міндеттемелер бойынша валютамен есептеседі.
Валютамен операциялар жөніндегі ... ... ... ... ... операция жасалған күнгі ¥лтгық банктің
бағамына ... ... ... валютасында көрсетілуге тиіс. Бұған қоса,
валюталық шоттардағы ақша қаражаттарының қозғалысы туралы және шетелдік
валютадағы басқа операциялар ... ... ... ... ... есеп ... ... төлем валютасында жүргізілуге тиісті.
Шетелдік валютамен есеп ... ... ... ... Банктік аударым - бұл бір банктің төлем ... ... ... немесе телеграф бойынша салып жіберуімен ... ... ... ... ... - бүл ... (төлеушіден) ақша
сомасын немесе тауар құжаттарына қарсы белгілі бір
мерзімде төленетіндігін растауды алуға экспортшының
(кредитордың) өз банкіне ... ... ... аккредитив - бүл импортшы-клиентінің тапсырмасы
негізінде экспортшының ... ... ... ақшалай міндеттеме.
Валюталық шоттар бойынша операциялар мынадай құжаттармен ресімделеді:
а) қолма-қол валютаның ... ... ... есеп ... жэне ... ... ... валюталық кіріс ордерімен
ресімделеді;
ә) қолма-қол ... ... ... - ... ... ... ... шетелде жүрген бенефициарға (алушыга) валюта қаражатын аудару аударым
өтінішімен ресімделеді. Валютаның шоттар бойынша операциялардың ... 1050 — ... ... ... ... валютасы " шотында
жүргізіледі. Мұндай шотты ашу және сол ... ... ... ҚР ... берген алдын ала рұқсаттың болуын талап етеді. Бұл орайда ... ... ... ... ... ... және ... да
мәліметтер бойынша есептемені ҚР Ұлттық банкі белгілеген нысанда ... ... ... ... дебеті бойынша бастапқы қалдық,
ақша ... ... және ... қалдық көрсетіледі. 1050-шоттың
кредиті бойынша субъектінің ... ... ... есептен
шығарылуы (аударылуы, берілуі) көрініс табады. 1050-шоттың кредиті бойынша
операциялар банк көшірмесінің негізінде №2 ... ... ... №2 ведомоске жазылады. Жиынтық айналым мен сальдо ай соңында
бас кітапқа көшіріледі.
1050 - шот бойынша шаруашылық операциялары.
1. Экспортқа жөнелтілген ... мен ... ... ... ... алушылардан түсім түсті Д-т 1050
К-т 1210.
2. Әр түрлі шетелдік дебиторлардан ... ... ... 1050 К-т ... ... ... аванстардың түсуі (қайтарылуы) Д-т 1050
К-т 1610.
4. Шетелдік валютадағы шоттан ел ... ... ... түскені Д-т 1050 К-т 1060.
5. Құрылтайшылардың жарғылық капиталға салымы шетелдік валютамен түсті
Д-т 1050 К-т 5020.
6. Шетелдік валютамен несие, займ алу Д-т 1050 К-т ... ... ... ... ... Д-т 1050 К-т 3510,
4410.
8. Шетелдік валютадағы акша қаражаттары валюталық шотқа
өткізілді Д-т 1050 К-т 1020.
1. Оң ... ... Д-т 1050 К-т ... ТМҚ ... ... және қызмет үшін шетелдік валю-
тамен берілген аванс (алдын ала төлем) Д-т 1610, 2910 К-т
1050.
11. Шетелдік валюта аккредитивке ... Д-т 1070, К-т ... ... ... ... валютасын алу Д-т 1020,
К-т 1050.
13. Несиелер, займдар берешек өтелді (қайтарылды) Д-т 3010-
3540 К-т 1050.
14. Шетелдік жеткізушілердің ... ... ... ... Өзге ... берешектерді өтеу Д-т 3390 К-т 1050.
16. Еншілес, тәуелді және бірлесіп бақыланатын ... ... өтеу Д-т ... К-т ... Теріс бағамдық айырма Д-т 7430 К-т 1050.
2.2. ... ... ... ... ... Республикасының белгіленген заңына сәйкес ел ішіндегі әр
түрлі операциялар бойынша кәсіпорындар мен ұйымдардың бір-біріне ... тек қана ... ... ... ... ... Ұйымдардың
резидент емес занды ... ... ... мен ... үшін шетелдік валюта түрінде қаржы төлеуі немесе ... ... ... ... ... Сондай-ақ шетелдік валюта бойъшша операция
жасау үшін ... ... ... ... кәсіпорындар мен
ұйымдар 1996 жылғы 24 желтоқсандағы нөмірі 54-1 санды «Валютаны ... ... ... ... және 1997 жылғы 23 мамырдағы Ұлттық
банк басқармасы бекіткен нөмірі 206-санды ... ... ... ... ... ережесін» басшылыққа алуы тиіс.
Шетелдік валюта дегеніміз кәсіпорындар мен ... ... ... сату ... алу), ... ... (пайдалану), жұумыстарды орындау
барысында қолданатын Қазақстан Республикасының ұлттық ... ... ақша ... ... ... мен ұйымдардың шет елдік валюта түрінде алатын табысы сол
операция жасалған ... ... ... ... банк ... ақша айырбастау бағамы (курсы) бойынша ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Бағам
(курс) дегеніміз екі елдің ақша ... ... ... мен ... ... ақша ... (валютамен) операциялар
жасау үшін банк мекемесінен валюталық шот аша ... Ал ... ... ашу үшін банк ... осы ... ... (уставының)
көшірмесін, валюталык шот ашу туралы өтініш, ... ... ... және ұйымның мөрі басылған арнайы карточка және тағы да ... ... етуі ... ... ... шетел валютасын
реттеу туралы заңына сәйкес кэсіпорындар мен ұйымдар өкілетгі банктер мен
ақша айырбастау орындары арқылы ... ... ... банк ... тәртіп бойынша шетел валютасын сатуға және сатып ... ... ... валютасын сату және сатып алу ... ... ... ... бойынша есептеледі. Кәсіпорындар мен ұйымдарда негізгі
құралдарды, тауарлық-материалдық қорларды және ... да ... ... ... немесе олардан сатып алғанда, банктерден, сондай-ақ
банкіден тыс ... ... ... ... ... ... оны
қайтарғанда және тағы да басқа жағдайларда шетелдік ... ... ... ... Осы операциялардың орындалған
уақытымен, яғни тауарды ... күні мен сол ... үшін ақша ... ... ... ... ... нәтижесінде бағамдық
айырмашылық пайда болады. Бағамдық ... ... ... екі ... ... ... бағамның (курстың) өзгеруі салдарынан болатын
айырма сомасы. Бұл бағамдық ... қай ... ... ... мен ... сол ... бухгалтерлік есебінде және
қаржылық есеп беруінде көрсетіледі. Сондай-ақ кәсіпорындар мен ұйымдардың
бағамдық айырмашылықтан алатын ... ... ... ... өз ... есептеледі.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың бағамдық айырмашылықтан алатын ... ... ... ... деп ... ... ал бағамдық
айырмашылықтан шеккен шығыны «Бағамдық ... ... ... ... ... есептелінеді. Бағамдық (қурстық) айырма кәсіпорындар мен
ұйымдар үшін оң ... ... ... ... кәсіпорындардың
бухгалтериясында:
Д-т: Валюталык шоттағы ақшалар
К-т: Бағамдық ... ... ... ... ... ... (курстық) айырма
кәсіпорындар үшін теріс (жағымсыз) нәтижелі болған жағдайда:
Д-т: ... ... ... ... ... ... ... түрінде бухгалтерлік жазу жазылады.
Меншік түріне қарамастан барлық шетел ақша бірлігімен ... ... ... мен ұйымдар тиісті органдарға (үлгілі
түрі №1 - валюта) валюталық қорлардың қозғалысы жайлы (туралы) есеп ... ... ... ... шоты ... жүргізілетін операциялар
|№ |Операциялар мазмұны |Дт |Кт |
|1 ... үлес ... ... ... |1050 |5020 |
| ... ... ... шотқа кіріс етілді. | | |
|2 ... ... ... ... үшін шет |1050 |2110 |
| ... ... ... ... ... ... | |
| ... сома | | |
|3 ... ақша өз ... ... ... |1050 |
| ... есеп ... ... ... | | |
| ... | | |
|4 ... ... ... ... ала ... |1050 |3510 |
| ... сомасы | | |
|5 ... ... ... ... алынған |1020 |1050 |
| ... | | |
|6 |Өз ... ... ... ... |1050 | |
| ... ... ... ... сома | | |
|7 ... ... қате ... |1050 |4240 |
| ... - ... ... |2810 |1050 |
| ... кіріс етілген ақшалар; | | |
| ... ... ... сомалар | | |
|8 ... ... ... ... |4110 |1050 |
| ... берешек қарыздың жабылуы | | ... ... ... есебі
3.1. Бағамдық айырма түсінігі және оны ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына
себепші. Бағамдық айырмалар – ... ... мен ... ... ... ... кезіндегі бағам бойынша және ... ... ... ... бағалаулар арасындағы сомалық
айырмалар. «Шетелдік валютамен жасалған операциялар есебі» №9 бухгалтерлік
есеп ... ... ... ... жасалған операциялар болып,
субъект шетелдік валютаға мүлік сатып алатын ... ... ... кредиттер алатын не болмаса беретін, шетелдік ... ... ... ... ... табылады. Валютамен
операциялар бойынша бухгалтерлік есептегі жазбалар атқарылған операциялар
кезіндегі ... ... ... ... Қазақстан Республикасынын
валютасымен шоттарда көрсетуі тиіс.
ҚР валютасына қатысты шетел валютасының ... - ол ... ... ... ... ... теңгемен көрсету болып табылады. Ол
биржадағы. банкаралық нарықта сұраныс пен ұсыныстар ... ... мен ... заңды тұлғалар мен азаматтардың, яғни валюталық ішкі
нарықта валютаны сату-сатып алуда қалыптасады.
Коммерциялық ... ... ... ... бағамдары, аукциондық
және биржалық бағамдар ... ... ... ... банктерде,
айырбас пункттерінде, валюталық аукциондар мен биржаларда сатып алу мен
сату бойынша операциялар ... үшін ... ... ... ... ... ... жасау
мен есеп айырысу кезі арасындағы, яғни ... ... ... ... ... жарым-жартылай өтеу кезеңінде болған өзгерістердің
нәтижесінде пайда болады. Бағамның жағымды дамыған ... ... ... ... теріс бағамдык айырмалар пайда болады.
Бағамдық айырмалар мынандай жағдайда пайда болады:
а) импорттық операцияларда ұлттық валютадағы ... ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражатты,
оны бағалауға дейінгі немесе жабдықтаушылар мен ... есеп ... ... ... ... немесе кредиторлық берешекті кеміту жолымен
аудару ай-күні. жылы арасында.
Мысал:
Кәсіпорын есеп құжаттарьш жазған ... 1 ... 153,5 ... ... ... 2000 долл. материал сатып алды.
Материалдарды кіріске алғанда ... ... ... жасау
қажет:
1310 «Материалдар» шот дебеті 4110 ... ... ... шот
кредиті 307 000 теңге (2000 долл.-153,5).
I нұсқа:
Төлем 1 долл. 154,2 теңге болған доллар бағамы кезінде 20 ... ... ... тиісті шоттар» шот дебеті 1050 «Ел ішіндегі валюталық
шоттағы ақша» шот кредиті 308 400 теңге (2000 ... ... ... ... ... (шетелдік жабдыктаушы алдындағы
кредиторлық берешек 307 000 теңге, ... ... ... 308 400 ... ... бұл ... ... былайша көрсетіледі:
844 «Бағам айырмасы бойынша шығындар» шот ... 4110 ... ... шот ... 1400 ... (308 400-307 000= 1 ... нұсқа:
Егер төлем күнінде доллар бағамы 1 долл. 153 теңге болса.
4110 «Төленуге тиісті шоттар» шот дебеті 1050 «Ел ішіндегі валюталық
шоттағы ... шот ... 306 000 ... (2000 ... 153).
Бағамдық айырма он (шетелдік жабдықтаушы алдындағы кредиторлық берешек
307 000 теңге бағам өзгеруі салдарынан 306 000 тенге ... ... ... былайша көрсетіледі:
4110 «Төленуге тиісті тоттар» шот дебеті 725 «Бағамдар айырмашылығынан
алынатын ... шот ... 1000 ... 000 - 306 000 = ... экспорт операциялары бойынша өткізілген уақытымен ... ... құн ... мен акшалай қаражаттың түсуі
арасында.
Мысалы:
Шетелдік сатып алушыға 5 000 долл. өнім 1 долларға 153,5 теңге ... ... ... жазу ... құны 765 500 теңге.
Өнімнің өзіндік құны 405 000 тенге.
Тиелген өнімнің нақты ... ... ... ... ... ... құны» шот дебеті 221 «Дайын өнім»
шот кредиті 405 000 теңге.
Тиелген ... ... ... ... шот ... «Алуға арналған есептеулер» шот дебеті 701 «Дайын өнімді сатудан
алынатын кіріс» шот кредиті 765 500 (5 000 ... ... 15 ... соң аткарылды. Валюталық шотқа қаражатты қосып
есептелген күні 1 ... ... 153,7 ... ... «Ел ... ... шоттағы ақша» шот дебеті 301 ... ... шот ... 768 500 (5000 ... ... ... пайда болды (шетелдік сатып алушының дебиторлық
берешегі 765 500, бағам өзгеруі салымдарынан ... ... 768 ... ... «Алуға арналған есептеулер» шот дебеті 725 ... ... ... шоты кредиті 3 000 (765 500 - 768 500).
II ... ... ... ... және валюталық шотқа қаражат қосып есептелген
күні 1 долл. ... 153.2 ... ... «Ел ішіндегі валюталық шоттағы ақша» шот ... 301 ... ... шот ... 766 000 (5000 ... ... ... пайда болды (шетелдік сатып алушының дебиторлық
берешегі 768 500, бағам ... ... ұйьм ... ... 766 ... ... айырмасы бойынша шығындар» шот дебеті 301 «Алуға арналған
есептеулер» шот кредиті 2 500 (768 500 -- 766 000).
б) ... ... тиеу ... ... ... құн ... мен айырбасқа алынатын импорттық ... ... ... жету үшін алынған кредиторлық берешекті немесе
тиелген тауарлар бойынша ... ... ... ... мен
баға кеміту жолымен кедендік рәсімдеу уақыты арасында бартерлік негізбен
жүргізілетіи экспорт-импорт операцияларында.
в) ... ... ... ... ... алынған
валюталық қаражат бойынша берешектің бар болуы, бағамдық айырманы анықтау
бұл. Борышты түпкілікті өтеу ... ... ... ... валютадағы ақшалай қаражат қалдыктары (ақша қаражаттары
да кіреді).
Мыналарды қайта бағалауға болмайды:
а) бағам өзгеруіне ... ... ... мен ... алынған басқа да мүлкінің қалдықтары. Бұл қаражат бухгалтерлік
есепте есептеледі және ... баға ... ... ... ... есептеу жолымен анықталатын сома баланста келтіріледі.
ә) сондай-ақ кәсіпорының жарғылық капиталын қайта бағалауға болмайды
салымшылар үлесінің ара қатынасы ... ... ... ... ... айырмасының туындауына себепші
болады. №9 БЕС-ына сәйкес бағамдық айырма - бұл шетелдік валютаның бір ғана
бірлігін бағам өзгерісі ... ... ... ... мен ... ... ... туындайтын айырма.
Бағамдық айырма туындайтын жағдайлар:
а) импорттық операциялар кезінде тауарларды кедендік ... ... және ... есеп ... ... ... ... берешектерді қосымша бағалау немесе бағасын кеміту
жолымен олар үшін ақша ... ... ... ... ... ... валютадағы баламасы. Субъект 2 000 АКДІ
доларына шикізат сатып алған, кедендік ресімдеу ... ... 1 ... 75,3 ... ... ... сомасы 150 600 теңге құраған Д-т 1310 К-т 3310
-150 600 ... ... ... ... бағамы - 75,7 теңге Д-т 3310 К-т ... 400 ... (2 000 х 75,7). ... ... ... Д-т 7430 ... төлем күні доллар бағамы 75,15 теңге болса, онда Д-т 3310 К-т 1050
- 150 000 (2 000 х 75,15). Оң ... ... ... Д-т 3310 К~т 6250 - ... ... ... ... келісімшарттық кұнның сату күні мен
ақша қаражаттарының келіп түсуі күндерінің арасындағы ... ... ... ... 5 000 АҚШ долларының өнімі жөнелтілді. Кедендік
ресімдеудің есеп айырысу ~ ақша ... жазу ... ... 1 ... ... ... ... Тауардьщ құны 3 76500 теңге құрап, жөнелтілген өнімнің
өзіндік құны 305000 теңге болды.
1. ... ... ... ... құнына Д-т 7010 К-т 1320-305000.
2. Жөнелтілген өнімнің келісімді құнына Д-т 1210 К-т 6010 ... ... 75,6 ... ... ... ... ... яғни Д-т 1050 К-т 1210-
378000 (5 000 х ... Оң ... ... Д-т 1210 К-т 6250 - 1 ... Егер ... күні ... бағамы 75,05 теңге болса, Д-т 1050
К-т 1210 - 375250 (5 000 х 75,05).
Теріс бағамдык айырма Д-т 7430 К-т 1210 — ... ... және ... ... ... ... ... ¥лттық банктің бағамы мен биржалық ... ... банк ... ... ... ... Бұл айырма бағамдық қайшылык болып саналып,
кезеңнің шығысы немесе кірісі ретінде танылады. Салық ... ... ... анықтаған кезде оң бағамдық айырма шегерімге жатады, ал
терісі жылдық ... ... ... ... - ... ... немесе қорғану - шетелдік валютамен
мәмілелер бойынша есеп ... ... ... тиісті немесе талап
етілетін валюталық есеп беруде соманы белгілеу мақсатында жүзеге асатын
мәмілелер.
Хеджерлеудің үш түрі бар: ... ... ... ... хедж; алыпсатарлық хедж.
Хеджерлеу есебі «Қаржылық құралдар: мойындау және бағалау» 39 ... ... ... ... реттеледі.
Осы құжатқа сәйкес бухгалтерлік есепті хеджерлеу олардың әділ бағасын
өзгерту хеджерленетін баптың ақша қаражатының ағынын немесе әділ ... ... ... ... ... үшін ... хеджерлеудің
бір немесе бірнеше құралдарын пайдалануын білдіреді.
Әділ баға, құн – ... ... ... операцияларды жасауға
ниеттеген, хабарландырылғандар арасындағы актив ... ... ... сома.
Хеджерленетін бап - актив, міндеттеме, ... ... ... ... ... ... кәсіпорынды әділ баға, құнды езгерту немесе болашақтағы ақша ағынын
өзгерту-тәуекеліне әкеледі; немесе
ә) хеджерлеуде есеп ... үшін ... ... ... есеп ... үшін ... құралдары - белгілі бір
туынды құрал немесе (шектеулі жағдайларда) басқа қаржылық ... ... әділ ... ... ... белгілі бір хеджирленетін баптың
ақшалай қаражат ... ... деп ... әдід құн немесе ақшалай қаражат
ағыны ... ... емес ... ... ... ... ... өзгеруі тәуекелік хеджерлейтін болса. хеджерлеудегі есеп ... ... ... ретінде белгіленуі мүмкін.
Хеджерлеудегі есепте хсджерлеу құралының әділ бағасындағы және ... ... ... ... нәтижелері мойындалады.
Хеджерлеу қатынастарының үш түрі бар:
а) әділ құнды хеджерлеу: ... ... ... әділ ... ... ... шығындарды немесе мұндай
активтің (міндеттеменің) нақты тәуекелге жататын және есепті кезеңнің таза
пайдасына ықпал ... ... ... ... ақша ... хеджерлеу: баланста мойындалған активке немесе
міндетемеге (мысалы, өзгермелі ... ... бар ... ... немесе кейбір болашақ проценттерін төлемдерді
хеджерлеу) ... ... ... ... ... ... алу ... хеджерлеу) байланысты нақты тәуекелге қатысты ... ... ... ... хеджерлеу, сондай-ақ таза пайда немесе
есепті кезеңнің шығынына ықпал етеді. Кәсіпорынның (қаржылық есеп ... ... ... ... ... баға ... активті сатып
алу немесе сатуға арналған тұрақты келісім ... ... әділ баға ... тәуекеліне қарамастан акшалай ағынды
хеджерлеу ретінде саналады.
б) таза ... ... ... ... бағам өгзгерістерінің ықпалы» ҚЕХС 21-ге сәйкес).
Хеджерлеу барлығы мынандай ... ... ғана әділ ... ... ... ... алады:
а) Хеджерлеу қатынастары басталысымен кәсіпорынның тәуекелділікті
басқару аумағындағы ... мен ... ... ... ... ... ... Бұл құжаттамада хеджерлеу құралын, оған
байланысты хеджерленетін топ
немесе мәміле, хеджерленетін тәуекелдің ... ... жөн. ... хеджирлеу құралы тиімділігін тікелей хеджерленетін ... ... ... ... тәуекеліне байланысты немесе
хеджерленетін мәміленің ... ... ... ... азаюына орай
қалайша бағалайтын анықтау керек.
ә) Хеджерлеу әділ бағаны өзгерту тәуекелі хеджерленуіне байланысты
өзара есепке ... ... ... осы ... қатынасы үшін әуел баста
қисындасқан тәуекелді басқару стратегиясына сәйксс ... ... ... өте ... ... ... ... деп күтілуде.
б) Ақшалай ағынды (түсімді) ... таза ... ... ... корытындысына әсер ететін ақшалай ағынның
өзгерту тәуекелі ... ... ... ... ... ... ... ықтималдығы қажет.
в) Хеджерлеудің тиімділігін күмәнсіз сенімділіктің жеткілікті
деңгейімен бағалауға болады, яғни әділ ... ... ... ... хеджерленетін баптың ақшалай түсімін бағалауға, сондай-ақ хеджерлеу
құралының әділ құнын бағалауға болады.
г) Хеджерлеуді бағалау үнемі өткізілсе, ... оның ... ... ... жоғары екендігі анықталды.
Егер есепті кезең ішінде әділ құнды хеджерлеу ... ... ... ол ... ескерілуі қажет:
а) Әділ қүн бойынша хеджерлеу кұралын қайта бағалаудан болған табыс
немесе шығынды бірден таза ... ... ... ... ... ... баптың баланстық құнын хеджерленентін бап бойынша
табыс немесе шығынның хеджерленетін тәуекеліне жатқызылған есептеп, ... ... таза ... немесе шығынға бірден қосу керек. Бұл ... ... ... әділ кұн бойынша жүргізілген, ал әділ ... ... ... ... ... ... да ... болады.
Хеджерленентін бапты бағалау нақты шығындар бойынша жүргізілген жағдайда да
осылай болады.
Мысалы. Инвестор бірінші жылы «сату үшін ... бар» ... ... ... қағаз алды.
1150 «Өзге қысқа мерзімді қаржы инвестициялары» шот дебеті.
1040 «Ағымдық, корреспонденттік шоттардағы ұлттық валютадағы ақша» шот
кредиті.
1010 «Кассадағы ... ақша ... ... ... ... әділ құн 110,0 өсуі мен ... капиталда
көрсетіледі.
1150 «Өзге қысқа мерзімді қаржы инвестициялары» шот дебеті 5320 «Қайта
бағалауға арналған резерв» шот кредиті 10,0
Құнды ... ... 110,0 ... ... ... иесі
туынды құрал сатып алу жолымен хеджерлеуді іске асырады.
Екінші ... ... ... ... бойьшша табыс 5.0 құрайды, мұндай
жағдайда борыштық құнды қағаз әділ құнының сәйкесінше ... ... ... ұйым ... қызмет атқару үшін бәсекеге тұра алатын
өнім шығару керек. Бұл өте қиынға соғады, себебі қазіргі заманда ... ... даму ... өте ... Олар ... тиісті нормативтік құжаттарының қабылдануы, инвестицияның
келуінің жолындағы қажетсіз кедергілердің алынуы, бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... шоттар
жоспарын енгізуі және т.б. айтуға болады. Осы ... ... ... ... есеп ... ... ... және әртүрлі
ұйымдардың шаруашылық қызметін арттыруға көмектеседі.
Әлемнің өркениетті ... ... ... ... тепе-
теңдігін қамтамассыз етуде және оны ... ... ... ... екендігін дәлелдеп берді. Сондай-ақ Қазақстан
Республикасы дамыған ... ... ... халықаралық бухгалтерлік есеп
стандартына өз заңдарын және ... ... ... ... ... жасауда. Демек, нарықтық қатынастарға сәйкес барлық меншік ... және ... ... ... ... мен ... шаруашылықтың басқарудың тиімді мехнизімін (тетігін) жасауға
біртіндеп қолайлы жағдай туып отыр.
Сонымен қатар қазіргі ... ... ... көшу ... есеп және ... ... қойылатын талап өте күрделі. Ол шетел
тәжірибесін тиімді қолдану, бухгалтерлік есеп жаңа ... ... бір ... ... ... табылады. Еліміздің егемендік алып,
іргелі елдермен ұлы көшке енгеніне 17 жыл ... ... Осы ... ішінде
ғасырға жатарлық игі өзгерістер болды.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Валюта нарығы және валюталық операциялар8 бет
Валюталық және бағалы қағаздар операциялары жөнінде түсінік19 бет
Валюталық нарықты валюталық қатынастар мен валюталық операциялар36 бет
Валюталық операциялар10 бет
Валюталық операциялар жөнінде түсінік25 бет
Валюталық операциялар туралы8 бет
Валюталық операциялар туралы ақпарат20 бет
Валюталық операциялардың даму тарихы3 бет
Валюталық операциялардың есебі28 бет
Валюталық операциялардың жіктелуі23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь