Қанның физикалық қасиеттері

Жоспар.

1. Кіріспе
2.Әдеби шолу
3. Өзіндік зерттеулер
4. Ұсыныс
5. Қорытынды
6. Қолданған кестелер мен слайдтар
7. Пайдаланған әдебиеттер
        
        Жоспар.
1. Кіріспе
2.Әдеби шолу
3. Өзіндік зерттеулер
4. Ұсыныс
5. Қорытынды
6.. кестелер мен слайдтар
7. пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Президент Жолдауы - әр жылдың басты құжаты. ... ... ... ... орны ... ... бұд Жолдауда әлемдегі
экономикалық дағдарысқа төтеп беру мәселесіне ... ... ... ... , ауыл ... ... алатын болсақ елімізде ... ... ... ... бар. ... төрт ... ғана ет
өндеу саласының қуаты –68, сүт өндеу қуаты – 67, көкеніс өндеу ...... ... Қазіргі жолдауда Елбасымыз осы мәселерге өте үлкен мән беріп
отыр. Іске ... үшін ... ... біз ... ... ... қызмет атқаруымыз керек. Ветеринария саласын өркендетуге ... ... мен ... ... ... төзімділігі тек қана оның
иммунитетінің күйіне ғана емес, сонымен қатар табиғи ... ... ... ... ең ... “күреске” шығатын осы табиғи
төзімділіктің факторлары. Тек бұл қорғаныс шегі бұзылса ғана келімсектерге
иммунды жүйе ... бере ... ... ... ... ... да, кез ... бөгде заттарға (антигендерге) қарсы
тұрады, ал иммунитеттің қорғаныс өнімдері жануарларды тек қана белгілі бір
микрооргнизмнің ... ... да ... ... ... ... ... факторларының қатарына терінің,
кілегейлі қабықтардың , сөл бездерінің тосқауылдық қызметін , ... ... және ... да ... ... ... дене ... көтерілуін , асқазан сөлінің қышқылдық қасиетін ,
ұлпаның қабынуын және тағы ... ... ... Бұл ... ... ... сақтауға жауапты туа біткен қорғаныс
механизмдері болып табылады. Лейкоциттер қабыну ... ... ... ... ... ... Қабыну дене қызуын немесе
ұлпаның жергілікті қызуын ... ... және ... ... , микроорганизмдердің жаппай жойылуына жағдай туғызады.
Міне осы тұрғыдан алғанда қанның иммунды факторларын еске ала ... ... ... ... ... ... морфалогиялық құрамына
әсерін зерттеу.
Әдеби шолу .
1. “Антибиотиктер ағзада ... ... ал оны ... ... қоздырғышы төзімді болып алады. Бұл прооблемаларды
шешуге пробиотик препараты көмектеседі. Оның құрамына тірі ... ... ... ішек биоценозды қалпына келтіреді. Ветеринария
саласында пробиотикті көп бағытта қолданады, биоценозбен қоса ... ... және ... ... қалпына келтіреді “ – деп
Клименко В.В. өз мақаласында ... ... ... ... ... ... В.Д. , ... жазуынша –“Зерттеулердің және ... ... ... ... келесі қасиеттері
дәлелденген : ... ... ... адаптогенді, қабынуға
қарсы, диареяға ... ... ... ... және тағы ... қатар пробиотик препараттарының қолдану спектрі :малдардың
және төлдердің (постнатальды кезеңінде) ауруларының алдын алу; ... және ... ... ... және ... ; асқорту процесін жақсарту және мал ... ... және ... ... детоксикациялайды деп Г.А.Ноздрин өз
мақаласында жария етті.
4. “ ... ... ... әсері табылған жоқ. ... ... ... ... ... ... бронхопневмания
кезінде емдеуге қолданады. Сонымен қатар оның профилактикалық және емдік
қасиеті бар”- Е.А.Реутова, Г.А.Ноздрин, ... ... ... Жануарлардың ауруларының түрлі этиологиясын емдеу мен алдын алуда
ветеринарияда ... ... ... ... Пробиотиктердің
жоғарғы антимикробтық әсері бар. Бірақ ... ... ... ... және ... ... микроорганизмдермен
антогонистік қарым-қатынаста болады. Сол себептен ішек-қарын ... әсер ... ... ... ... өсіру технологиясында пробиотиктерді қолдану асқазан
аураларының ... алуы ... ... ... тәжірибеге сүйенсек
пробиотиктер жылы қандылардың ішектерінде шартты патогенді ... ... ... . ... Н.И.Малик ФГУ ВГНКИ. ... 2006ж ... ... ... ... мен амин қышқылдарының синтезінде
қатысады . Ішектің перистальтикасы ... ... ... ... ... ... ... және көмірсулардың ашуы
мен сіңірілуінде басты рөл атқарады. Шендеров ... Мал ... ... ... ететін микроорганизмдер көп ... ... ... ... ауру ... ... жағдайлар
тудырады. Ағзаның спецификалық емес ркзистентілігінің төмендеуінен ... ... енді ... әсер етеді. Аликаев ... ... ... ... ... ортада да тіршілік ете алады,
эпитолияциттерге жабысып алады, кілегейде колония түзеді, ... ... ... ... мөлшерінен тыс өскенде
және көбейгенде ескертеді. Запруднов А.М., ... ... ... Қан ... ... ... және физика-химиялық
қасиеттерімен сипатталатын сұйық зат. Қан, лимфа және ұлпа ... ... дене ... ... жуып ... ... ішкі ... деп аталады. Бір клеткалы қарапайым организмдер сыртқы ортадан
қажетті заттарды бүкіл ... ... ... керексіз ыдырау өнімдерін
сол арқылы бөліп отырады. Ал жоғарғы сатыдағы жануарларда мұндай мүмкіндік
жоқ. Олардың сыртқы ... ... ... терісі қоршаған ортадан
қажетті заттарды сіңіре алмайды. Сондықтан жануарлар ... ... ... қан ... ... ... қан ... да, клеткалармен тікелей жанаспайды. Организм ... ... ... ... ... ... ... , немесе лимфамен ғана
жанасады. Сол себепті қанды шартты түрде ғана организмнің ішкі ортасы, ... мен ұлпа ... ... шын ... ішкі орта деп ... ... ... мен ұлпаларға қажеттік қоректік заттар мен оттегі
жеткізіліп, лоардан зат алмасу негізінде қажетсіз ыдырау өнімдері шығарылып
отырады. Бұл ... қан ... ... ... ... ... ... амин қышқылдары, май, минеральды ... су және ... ... ыдырау өнімдерін алып шығады
да, оларды бөлу мүшелеріне (бүйрек, тер ... өкпе және тағы ... ... ... арқасында қан денеде жылудың біркелкі
таралуына мүмкіндік береді де, жылу ... ... ... ... ... ... ... сыртқы ортаға бөлінеді.
Әр түрлі мүшелер мен клеткалардың әрекеті кезінде түзілген ... ... ... ... ... ... белсенді заттарды
(гормондарды) тасымалдап, қан ... ... , ... ... ... демек байланыстырушы – корелятивтік қызмет атқарады.
Қан организмде қорғаныштық қызмет атқарады. Ол қан ... (ақ ... мен әр ... қорғаныш днелердің болуына
байланысты. Лейкоциттер фагоцитоз процесіне бейім келеді де, ... ... ... ... ... тағы басқа )
организмге өткен микробтарды, лоар бөлетін улы ... ... және ... жат ... ... ... түрлі ауруларға қарсы тұра алатын қабілет – иммунитет береді.
Қанның құрамы мен мөлшері.
Қан –қызғылт түсті сұйық зат. Ол ... және қан ... Қан ... ... ... ... (эритроциттер), ақ
түйіршіктер(лейкоциттер) және қан табақшалары (тромбацтттер) жатады.
Қан құрамының 60%плазмадан, ... ... ... ... ... ... ... дене массасының 5-8%шамасында. Жылқыларда ол
дене салмағының 1/15, ірі қара мен қой ешкіде – ... ... ... ... ... жасқа, жынысқа, малдың ... ... ... ... ... ... жаңа туған төлдерде еркек
малда, буаз малда қанның мөлшері көбірек, ал семіз малда – азырақ болады.
Организмдегі қан ... ... сәл ... қан ... ... да, ... ... қор ретінде қан қоймасы (депосы) деп
аталатын арнаулы ... ... ... ... көк ... және ... ... қанның жалпы мөлшерінің 20 %, көк бауырда 16%, ал теріде 10
% ... қан мен ... ... ... ... болмайды, ол
организмнің физиологиялық күйіне қарай өзгеріп отырады. Мысалы, организм
тыныштық жағдайда болса, қордағы ... ... ... ал дене ... әрекет кезінде- айналымдағы қанның мөлшері артады. Қордағы қан арқылы
сыртқы ... ... ... ... ... оргнизм мұқтаждықтары
қамтамасыз етіледі. Қансыраған жағдайда айналымдағы қан ... ... ... осы қордағы қан арқылы сақталады.
Қанның физикалық қасиеттері.
Қан қызыл түсті, қоймалжың, кермек дәмді, ... ... ... ... ... ал вена қаны ... ... болады. Судың тұтқырлығы бір
өлшем шамаға тең деп ... ... ... ... ... 1,7-
2,2 ал қанның тұтқырлығы 5,0-ке тең. Қанның тұтқырлығы оның құрамындағы
түрді белоктардың ... мен ... ... ... ... ... өсіп, эритроциттердің саны көбейсе, қанның тұтқырлығы
артады.
Қанның тығыздығы ( меншікті салмағы) –1,050-1,060. ол ... ... ... ... эритроциттердің меншікті салмағы 1,025-
1,034 аралығында болады.
Жануарлар ... ... ... сипаттайтын қан
қасиеттерінің бірі оның беттік керіліс күші, ол қан құрамындағы ... ... ... ... тартылыс күші айтарлықтай тұрақты
болады. Бұл қасиет қан ... әр ... ... қышқылдар мен
қосылыстарды ерімейтін тұздарға айналдырып, ... ... ... ... ... ... ... болады. Осмостық қысым деп ... ... ... ... ... ... ... айтады.
Несіпбаев Т. “ Жануарлар физиологиясы” Алматы “Қайнар”-1995ж.
Пробиотик.
“Пробиотик” термині ... ... пен ... ... ... және оның ... ... білдіреді, сонымен
қатар патогенді микрофлораға қарсы антогонисті белсенділігін көрсетеді.
Ең алғаш бұл туралы 1903 жылы Илья ... орыс ... ... ... ... ішектердегі шіріткіш бактериялардың өнімімен адам
организмнің ... ... адам ... ... ... ... қандағы макрофагтар
құрамының өзгерісі.
11. Жануарлардың организіміне қоршаған ортаның ... ... ... ... тигізеді. Жануарларда індетті ауруларға арнайы
бейімделуімен қатар ... емес ... ... ... ... ... төзімділігі байқалады. Көп жағдайда мұндай төзімділік
жануарлар организімінің табиғи резистенттілігі деп аталады.
Табиғи резисттенттілік ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі. Бұл ұғым организімнің
физиологиялық реактивтілігімен тығыз байланысты, яғни ... ... ... беруімен ... ... ... мен ... физиологиялық функциялары сияқты
гормональды жүйе мен ... нерв ... ... нерв ... ... ... ... ауру организімнің табиғи резистенттілігіне үлкен
назар аударылуда. Бұл ... ... ... ... ғана ... ... ... төзімді, жоғарғы өнімді ... жаңа ... ... мен түсіндіріледі.
Жануарлардың көптеген патологиялық процестері қан ... ... ... ... және патологиялық процестерді тану,
диагностикалық мәні мен тиімділігі дұрыс ... ... ... ... ... ... түзушілер туралы дұрыс көзқарастар қанның ... мен ... ... өтіп ... ... және ... қалыпты
процесстерді анықтауға және оларды қажетті бағытта өзгертуге көмектеседі.
Сүтқоректілер қанының элементтерінің ... ... ... ... ... тұрады. Көптеген ғалымдардың айтуынша ,
барлық малдардағы эритроциттер ядросыз домалақ пішшінді, шеті ... ... ... ... мен ... организімдегі газ алмасуға
белсенді ... ... ... қатар эритроциттер организімнің
иммунобиологиялық статусын құру ... де ... ... ... ... ол қанның осмостық
конентрациясына, ... ... және ... жасына байланысты
өзгереді. Малдың жасы мен оның ... ... ... ... жоқ.. ... ... ... айырмашылықтар сол бір
малда ғана байқалуы мүмкін. 0,5-1 мкм ... ... ... деп ... ... ... мәндегі қорытынды
берілмейді.
Табиғи препараттарда эритроциттер жасыл-сарғыш дөңгелекше тәрізді ,
олардың ... аз , ... ... бозғылттау көрінеді. Боялуы
жағынан ортохроматинді, яғни бояудың бір түрі қышқылдық бояулармен боялады.
Сондықтан ... ... ... ... қызғылт түстес,
орталары ақшыл құрылымсыз болып келеді. Олар өте тар ... ... өтіп ... ... ... формасы қоршаған ортаның физико-
химиялық жағдайына байланысты. Сау ... ... ... эритроциттердің боялуы мен көлемінің ... ... ... ... ... өмір сүруінің 20-30 күнге ұзаруымен
физиологиялық реттеушілік арқылы сақталып тұрады.
Гемоглобин. Эритроциттер өзінің негізгі қызметі- оттегі мен ... ... ... ... ... ... – гемоглобиннің болуының
арқасында атқарады. ... ... ... 34%, ал ... 90% ... ... Гемоглобин глобин белогі мен төрт
молекулалы бояғыш зат- гемнің ... ... ... Оның ... – 68000. гем- ... топ, ол гемоглобинге ... ... ... ... әр ... қышықлдардың әсерімен гем және глобинге ыдырайды да,
гем геминге айналып, кристалдар түзеді.
Қандағы гемоглобин мөлшері калометрия ... Сали ... ... Қалыпты жағдайда қанда 10-15г/л гемоглобин болады. Оның мөлшері
малың жасы, ... ... ... өнімділігі және тағы басқа
жағдайлар әсер ... ... ... мөлшері эритроциттердің гемоглобинмен қанығу
дәрежесіне де байланысты.
Қанның лейкоциттерінің көрінісі.
Протаплазманың қасиеті мен ... ... ... ... қан ... екі негізгі топқа бөледі: ... бар ...... және ... ... қан ... ... клеткалары түйіршіксіз формаларға
(лимфоциттер, гистоциттер, моноциттер) және ... ... ... ... ... , ... нейтрофильдер (таяқша ядролы, бунақты ядролы)
фагоцитоз клеткалары болып саналады. Нейтрофильдер төрт ... ... жас, ... және ... ... ... ... нуклеотидтері сирек және құрылымы да ... ... ... бар. ... - ... ... ... формадан
созылыңқыраған формаға ауысқан ядролардың қайта түзілуі болады.
Протоплазма ... ... ... шегіне байланысты,
лейкоциттерге тән, мөлдір плазма мен ... ... ... мен ... ... Ақ қан ... ажырату үшін
олардың көлемін, ... ... және ... ... Ядро ... анықтағанда оның көлемінің протоплазма мөлшеріне
қатынасына көңіл аударады. ... кіші ядро ... ... ... ... пен ... үлкен ядро протоплазманың
үлкен қабатымен қоршалған.
Гранулоциттер.Базофилдер- гранулациттер немесе бұлтты ... ... ...... ... d-8-15нм.сілтілік бояулармен
боялатын торшалар.олардың солған қызғылт-күлгін түсті ... ... ... ірі түйіршіктері, пішіні тұрақсыз көкшіл-қызғылт түсті
ядросы болады. Базофилдер жалпы лейкоциттерінің 0,3-0,5 ... ... ... ... ... ... гепарин және
капиллярларды кеңейтетін гистамин деген заттар жинақталады. Базофильдер
қоректік ... да ... ... трефоциттер
(қоректендіргіш торшалар) деп те атайды.
Эозинофилдер –ірі домалақ жасушалар ,d –8,2-19,2нм. Олардың цитоплазмасы
қышқыл ... ... ... ал ... ... ... Эозинофилдер түрлі токсиндерді залалсыздандырады, бөгде белоктарды
ыдыратады. Олар ... ... ... 1-3 ... ... ... ... саны көбееді, таяқша тәрізді, жас және миелоцитке
дейін.
Нейтрофилдер. ... ... d–7-15 нм. ... те , ... ... ... цитоплазмасы солғын қызғылт, ал түйіршіктері-
күлгін-қзғылт ... ... даму ... ... ... таяқша ядралы, сегмент ядролы болып бөлінеді. ... ...... және ... ... ... ... жағынан нейтрофилдер лейкоциттердің ішіндегі ең көбі, сондықтан да ... ... ... рөл ... ... ... ... немесе сопақша ядросы бар
жасуша. Диаметрлері әртүрлі кіші лимфоцит-4,5-6,5; орташа 6,5-10 ... 10-18. ... ... ... бар, сондықтан ол ішек
сіңіруінде өз рөлін ... ... Оның ... ... ... ... ... мөлшері
бар, сондықтан ол иммунді денелерді өндіреді. (Догерти и Вайт, ... ... ... ол қан ... ... трефон өндіреді.
(Хрущев).
15. Моноциттер (грекше «monos - бір, ... ... ... ... ... Цитоплазмасы сұр түсті, ядросы дөңгелек,
бұршақ немесе таға ... ... ... ... жатады.
Макрофагтар негізінен ретикуло-эндотелиалды жүйенің ... ... ... эндотелиалды жүйе қан ... ... ... енуіне жол бермейтін, гистологиялық құрылымның
диффуздық ... Оның ... ... ұлпа
2. синусоидты капиллярдың эндотелиі
3. дәнекер ұлпалардың ... қан ... ... барлық клеткалық элементтер кейде тез ... ... де, ... ... айналады.
Макрофагтар моноциттер аралық алмасу (липоидтты, темір
метоболизмінде) мен ... ... ... ... ... ... микробтармен күресуге үлкен рөл атқарады.
Макрофагтардың ... ...... ... ... ... ... фагоцитозы. Олар тек бөгде
антигендерді жойып қана қоймай, антигеннің бөгде материалын өңдейді.
Организімге қауіп ... ... ... ... ... Т- және В- лимфоцит клеткаларына беріледі. Макрофагтардан түскен
антигендік хабарлар антиген молекулаларымен қоса , РНК макрофаг ... ... ... ... ... антиген өзінің
имуногендігін біршама жоғарылатады делінген. Т – ... ... ... тура және ... ... бар.макрофагтар сүйек
милық бағаналы клекалардан түзіле отырып, монобласт , моноцит сатыларына
өтеді. Олар дәнекер ... ... ... ... ... ... ... Купфер клеткаларының формасы ... 1903 ... ... ... ... мен қабыну
реакциясын зерттей отырып , организмге енген ... мен ... ... реакциясы сіңірумен , қорытылуымен қоса ... және ... ... ... ... ... Бұл құбылысты ол фагоцитоз деп ... ... екі ... ... микро- және макрофагтар.
Микрофагтар- нейтрофильді полинуклеарлар, яғни ... ... ... тәрізді қозғалатын лейкоциттер. Макрофагтар – қан айналымындағы
моноциттер.
Моноциттер - ерекше ... Олар ... ... ... ... ... күйзелуіне үлкен қызмет атқарады.
Сонымен қатар организімнің аурулармен күресуінде ... ... ролі зор. ... өңделген антигендерді тасымалдаушы, антигендік
ақпаратты Т-, В- ... ... ... ... ... ... және клеткалық имунитеттегідей
әсерлеседі. Макрофагтардың көп ... ... ... ... ... олар гранулемалардың
түзілуіне қатысып, фагоцитарлық, активтілікке ие көп ядролы клеткаларға
айналады. ... ... және ... ... ... көп ... түрлеріне байланысты.
В.Н.Никитин “Атлас клеток крови” .
Москва 1949ж.
Қан жүйесінің аурулары.
Барлық қан ... ең арғы тегі – ... ... ... ... ... байланысты 6 топқа топтастырылады.
1. ең алғашқы (туынды) бағана клеткалары – олар полипотентті клеткалардың
бастапқы түрі;
2. детерминалды ... ... ... ... сақтау
қабілеттіліктері шектелген. Олар ... ... , ... лимфопоэз (Т-лимфоциттер, В-
лимфоциттер, плазматикалық клеткалар) бағыттырында ғана жіктеле алады.
3. унипотентті бастапқы клеткалар. Олар тек белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... өте шектклген. 10-
15 митоз өмір сүреді де жойылып ... ... ... ... ... ... ... лимфопоэтин (Т-, В- активин).
Мәселен, лимфоциттердің унипотентті клеткалары –Т және В ... ... ... ал ... ... ... ... құстарда фабрициев қалтасында (бурса)
басталып, одан ары көкбауыр, лимфа түйіндері мен ... ... ... ... 3 ... морфологиялық жағынан айрықша, ерекше, тұрақты белгілері
жоқ.
4. морфологиялық жағынан айыруға болатын пролифератты ... ... ... ... ... ... ... жатады.
5. жетіле бастаған , бірақ толық морфофункционалды қалпына келе қоймаған
клеткалар : ... ... ... ... ... жатады.
6. жетілген, толық қалыптасқан, ... қан ... ... ... 3 ... ... ... морфологиялық және ... ... ... бір қан ... ... ... реттейді және иммунокомпотентті лимфоциттерге
хабар береді. Ал Т және В лимфоциттерден иммунологиялық хабарды сақтайтын
клеткалар түзіледі. Олар ... ... ... лимфоидты
жүйенің тек нақтылы реакциялары ғана емес, нақтылы емес реакциялардың да
маңызы өте зор. Олар ... ... ... ... ... ... тромбоциттер системасы;
▪ комплементтер системасы.
Бұл системалар бір-бірімен тығыз байланыста болады.
Қан организмнің ішкі тіндеріне ... және оның ... ... ... ... келеді.
Қанның организмде атқаратын қызметінің көптігіне , ... оны ... ... ... ... үшін және ... процесін нақтылы қадағалау үшін маңызы өте зор. Қанның организде
атқаратын ... ... ... болсақ, олар:
▪ клеткаларды қоректік заттармен қамтамасыз ету;
▪ зат алмасуының ақырғы ... ... ... ағзаларға жеткізу;
▪ тіндерге оттегін жеткізіп, ... ... ... ... ... ... ... жүйелері мен ағзаларының арасында гуморалды байланысты
қамтамасыз ету;
▪ фагоцитоз құбылысы, қарсы ... ... түзу ... ... ... жақсарту;
▪ организмнің биологиялық көрсеткіштерінің тұрақтылығын – гомеостазды
сақтау;
▪ организмдегі жылулықты реттеу.
Сау организмнің қалыпты жағдайында қан ... ... саны ... ... ... бір тұрақтылықта болады және организмде болатын
физиологиялық, патологиялық өзгерістерге өте сезімтал ... ... ... да ... ... ... өте ... қанды зерттеу жеке гематология ғылымы деп аталады.
Қанның түзілу процесі оған әсер ... ішкі және ... ... байланысты. Сыртқы факторларға жататындар : азықтандыру, әсірес
белоктар өз құрамындағы амин ... мен ... ... ... витаминдер, органикалық емес заттар және тағы басқа.
Ішкі факторларға жататындар : ... , ... ... ... ішінде әсіресе көкбауырдың атқаратын қызметі зор.
Малдардың организмдегі қанның мөлшері, жуықтап алғанда, олардың
салмағының 6-8 ... ... 1/13 ... ... Оның ... қан ... де , қалғаны қан плазмасы. Қанның 1/3 бөлігі қан
тамырларында үнемі ... ... да, ... қор ... қан
деполарында сақталады. Деполық рөл атқаратын ... : ... (20 ...... (16 ... тері (10 ... ... қан тамырларында
ұстап тұратын негізгі күш – ондағы осмастық қысым.
Эритроциттер сан жағынан ең көп ... ... ... 210
млд –дай эритроциттер түзіледі екен де, ... ... ... ... ... 25 жүз млд.эритроциттер үнемі, тұрақты түрде
қан айналасында болады. Мысалы, жылқы ... ... ... 15 мың ... ... немесе 1,5 гектар. Ал адам
организіндегі эритроцитердің көлемі 3500 шаршы метр, басқаша ... өз ... ... 2 мың есе ... жүйесінің барлық ауруларының клиникалық белгілерін олардың
негізгі синдромдарына ... ... :
1. ... ... ... ... қанталау немесе тіндерге қан құйылу – геморрагия;
3. қандағы иммундық заттардың жеткіліксіздігі – иммунодефицит.
Осыған ... қан ... ... 3 топқа жіктеуге болады:
1. қанның азаюынан болатын аурулар- анемиялар;
2. геморрагиялық ... ... ... ... қанның азаюынан болатын аурулар- Апеміа.
Қандағы эритроциттер мен гемоглобиннің азаюы салдарынан ... ... ... ... ... ... дем алу процесіне қатсыуы бұзылып, организм
тіндерінде отттегінің жеткіліксіздігі (гипоксия) пайда ... ... ... үшін ... аура малдың бастапқыда дем алысы мен жүрек соғысы жиілейді;
▪ қан айналысы жылдамдайды;
▪ шеткерлі қан тамырларының ... ... ... ... қан ... ... ... мен эротроциттердің мембраналарының өткізгіштік
қабілеттері газдар үшін жоғарылайды
▪ эритропоэз үдейді.
Бұл аурулардың ... ... ... ... ... екі ... ... эритроциттер мен гемоглобиннің шамадан тыс азаюы;
2. сүйек ... ... ... ... организмде
эритроциттердің аз түзелуі.
Сүйек кеміктерінің қызметтернің жағдайларына байланысты 3 түрлі
анемияны анықтауға болады:
1. Регенаторлық – бұзылған түрінің ... ... ... ... – аз ... қайта қалпына келуі;
3. Арегенаторлық- бұзылған түрі қайта қалпына келмейді.
Анемияларды олардың себептері мен даму ... ... ... ... ... ... жіті және созылмалы түрі;
2. Гемолитикалық анемия;
3. Гипо- және апластикалық анемия.
Сонымен ... ... ... және ... витаминдердің
жеткіліксіздерінен болатын анемиялардың бар екенін де естен щығармау
керек.
Қансырау ... – Anemia ... ... ағуысалдарынан (ішке, не сыртқа) ондағы
эритроциттер мен глобилиннің азаюымен сипатталатын ... ... ... да ... ... шошқалар мен мех аңдарының
арасында жиірек кездеседі.
Себептері . малдардың ірі қан ... ... ... қан ... ... одан не ... ... сыртқа көп мөлшерде қан аққанда пайда
болады. Оның себептері өз алдына : әртүрлі жарақаттар, ... ... ... ... ... мен ... ... мал түғанда жыныс ағзаларының жыртылып кетуі және
тағы басқа жағдайлар болуы мүмкін.
Сондай -ақ бауыр мен көкбауыр және ... ... ... індетті, құрт аурулары да аурудың пайда болуына себеп ... ... ... қан ... ... ... асқазан мен ішектің
созылмалы жаралы ауруларында, К және С витаминдерінің жеткіліксіздігіне
аурудың созылмалы түрі ... ... ... ... ... ішек ,
бүйрек, жатыр қан тамырлары жарақаттанып, клиникалық түрде анық ... ... ішке қан ... ауыр ... ... Ауру мао ... көп жоғалтқанда гипоксияның жіті түрі пайда
болады да, демікпе және ... ... ... қысымы күрт
төмендегенде талықсу құбылысының болуы да мүмкін.
Бастапқы кездеқанның құрамы онша ... ... қан ... ... деподан қан айналымға қан қосылады). 1-2 күннен кейін,
аурудың гидромикалық сатысында ... тін ... ... ... ... мен ... азаюы өте тез дамиды.
Эритроциттер мен гемоглобиннің ... ... ... ... пайда болады да, ол тыныс алу орталығын қоздырады, ауру
малдың дем ... ... 4-5 күн ... қан толық жетілмеген
эритроциттер көбее ... да , ... ... ... ... ... түсті көрсеткіші азайып, гипохромды анемия байқалады. Бұл ... ... ... ... ... жіті ... сүйек кеміктернде реактивті гиперплазияның
эритробластық түрі байқалады. Артынан ... ... ... қанға толық жетілген эритроциттер түсе бастайды.
Аурудың созылмалы түрінде эртроциттердің саны қалыпты ... ... ... ... ... ауру ұзаққа
созылуынан роганизмде темірдің қоры ... онда ... ... ... де, ... ... аз ... етінде, бауырда басқа да ағзаларда дистрофиялық процестер дамып,
олардың ... ... ... ... ... өткізгіштігі артып, ісіктер пайда болады.организмнің қуыстарына
транссудат жинала бастайды.
Өлекседегі өзгерістер.барлық ағзалар мен ... ... ... қанға толмаған. Кейбір ірі қан тамырлары жарақаттанған.
Бауырда, ... ... ...... ... өкпелер бозарған, қан
тамырларында ұйыған қан. Жіліктің сары майы қызарған.
Клиникалық белгілері аққан қанның мөлшеріне байланысты. Аз ... 1/3 ... ... онда ол ауру мал ... қауіпті, әсіресе қан
сыртқа аққанда.
Аурудың жіті түріне талықсу мен ... ... ... Ауру мал әлсіз, қоөғалысы тәлтіректеген, ұйқылы ояу, бұлшық еттері
дірілдейді, көзінің қарашығы үлкееді. Дене ... ... ... тер ... ... мен ... ... Терісі, кілегей қабықтары
бозарған.
Қанның қысымы төмендеген, демікпе, тахикардия ... ... ... ... ... ... ... эритроцит
пен гемоглобин азаяды (30 пайызғадейін толық жетілмеген гипохромды
эритроциттер). Нейтрофилді лейкоцитоз, тромбоцитоз анықталады.
Созылмалы ... ... ... ... жай ... ... жата береді., өнімі азаяды, арықтайды. Ентігу, тахикардия,
эндокардиалды шулар байқалады. Дене қуыстарында транссудат ... төс, аяқ ... тері ... ... пайда болады.
Оттегінің жеткіліксіздігінен организмнің негзгі жүйелерінің қызметтері
нашарлайды. Қанның түрлі-түсті көрсеткіші төмендейді. Эртроциттің көлемі,
түсі, ... ... ... ... ...... ... пойкилоцитоз – эритроциттердің пішіндерінің әртүрлілігі.
Гипохромия, лейкопения, алыстырмалы ... ... ... Қан ... ... ... ... қиынға соқпайды. Ал ішкі
қан аққанда ауруды анықтау әлде қайда ... ... ... жағдайда ауру
мал туралы анамнез, лабораториялық зерттеулер (әсіресе дене ... ... ... ... қанның болуы) жақсы нәтиже береді.
Барысы. Кенеттен қан көп кеткенде ауру мал өліп ... ... Ал ... ... , ... азайса, дер кезінде емдеп жазып алуға болады.
Емі. Ауру малды емдеу барысында екі мақсатты орындауға тырысу ... ... ... жерін тауып, оны тоқтату;
2. азайған қанның орнын толтыру.
Сыртқы қан тамырларының жарақаттарын хирургиялық жолмен емдейді. Ал
ішкі қан ағыстарын ... үшін ... ... 10 пайызды кальции
хлорид, немесе кальции глюконат: 10 ... ... 5 ... ... ... ... қанның аққаның толқтату үшін 0,1 пайызды адреналин
ерітіндісін жібереді.
Аққан ... ... ... үшін қанның өзін, оның сару суын, немесе
плазмасын құяды. Ірі ... ... ... ал ұсақ малдарға 200-
500 мл мөлшерінде.
Сондай – ақ венаға изотоникалық, рингер-Локк, глюкоза мен ... ... ... ... жақсарту мақсатында ауыз қуысы арқылы құрамында
темірі бар ... ... ... ... ... сульфат,
кабонат, гемостимулин, кобальт, мыс, және тағв ... Тері ... ... ... ... ... витамин В12; ішке – фолий
қышқылын қолданады.
Ерітінділерді , қанды, оның сары суын, немесе ... ... еске ... ... : ірі қара малы мен ... аз доза ... дейін – гомеостаз үшін; орташа доза 2 литрге дейін қуаттандыру
(стимуляяция) үшін; үлкен доза 3 литрге дейін – ... ... Қан ... 1 литр қанды 5-10минутта жібереді. ... ... ... 7 ... кейін қайталап жіберуге болады.
Диеталық рацион белогікөп, құрамында қажетті витаминдер мен темірі
бар азықтардан ... ... ... таза ауа, ... ... ... ... міндеттер.
Сақтандыру шаралары. Малдарды әртүрлі жарақаттардан сақтау, қанның
ағуымен сипатталатын ауруларды уақытында емдеу және ... ... дем ... ... ... ... ... көп талқандалуы салдарынан ондағы эритроциттер
мен гемоглобиннің азаюы; анемия, сару ауру синдромдарымен; ... ... ... ; асқынған жағдайда гемоглобинурия мен
сипатталатын ауру.
Себептеріне байланысты екі топқа бөлінеді:
1. малдарда ... ... ... пайда болатын түрі;
2. өмір барысында , жүре пайда болған.
Аурудың бірінші түрі эритроциттердегі генетикалық дефектілерге
, олардың мембранасының липопротеидтік ... ... ... ... гемолитикалық улармен улану (сынап, қорғасын, хлороформ, органикалық
қышқылдар, күкіртті көміртегі, ... ... және тағы ... ... аурулар, қанды мекендейтін тоғышар аурулары (пираплазмоз,
бабезииеллоз, тейлерйоз және тағы басқа).
▪ Дәрі дәрмектермен улану;
▪ Е ... ... ... суық суды көп ішкенде;
▪ қанға эритроциттерге қарсы денелердің әсер етуі;
▪ организмнің иммундық жүйесінің қызметінің бұзылуы.
Дамуы. Эритроциттер аурудың ... ... не қан ... ... ... ... сүйек кемігінің торшаларында)
талқандалады.
Ауылшаруашылық малдарының шуы (эпителді-десмохариальды) эритроциттерге
қарсы денелерді өткізбейтіндіктен, жатырдағы ұрық бұл ... ... ... ... уыз сүті ... ... да, жаңа туған төлдерде 3-5
–шші күндері аурудың белгілері біліне бастайды.торайларда жиі ... ... ... қрсы ... де ... ... ... бір бірімен жабысады да,
артынан ... ... ... көп ... қалыптан тыс босап, шоғырлануына барып соғады. Ондай
билирубин бауыр арқылы ... қан ... ... ... сару ауру ... болады. Қан элементтері көп талқандалып,
одан босаған гемоглобинді клеткалар сіңіріп ... ... ... бөлініп – гемоглобинурия пайда болады.
Өлекседегі өзгерістер. Тері, тері астының шелі, кілегеі қабықтары,
ішкі ағзалардың сыртқы қабықтары бозарған, ... ... ... ... ... толған, көлемдері ұлғайған. Қуықта қоңыр-сарғыш , қара –
қошқыл түсті. Зәр ... ... ... : ... мне ... ... ... қан
пигменті мен темір), бүйректердің өзектерндегемоглобиндердің цилиндрлері
, жілік майында- эритронормобласты гиперплазия.
Клиникалық ... ... ... ... екі ... ... ... жетіспеушілігінен болатын , қан айналу процесінің
бұзылуымен сипатталатын белгілері:кілегей қабықтары мен ... ... ... ... ... дене қызуы кейде
көтерінкі, тәбеті нашар, ас қорыту жүйесінің қызметі бұзылған;
2. гемолитикалық анемияға тән өзгерістер : ... ... ... ... ... Қанда гемоглобиннен гөрі эритроциттер
көбірек азайған және пішіндері әртүрлі (полихроматофилдер,
ретикулоциттер, ... ... ... ... ... тұру ... ... шөгуі
жылдамдайды, лейкоциттер көбееді.
Жілік майынан алынған пунктатта леикоцитердің ядролары түрлері ... көп, ... ... ... олардың ішінде гемоглобині
аз, толық жетілмеген эритроидты клеткалар көп. Қанда ... ... ... ... ... зәрде- уробилин, гемоглобин.
Осындай клиникалық белгілер, әсіресе ... ... ... ... ал ... ... ... суы
қсуды көп ішуден болған гемоглобинурия ауруларында кездеседі.
Аутоиммунды гемолитикалық анемия ... ... ... ... ақырындап гипоксияға үйрене ... ... ... да ... ... ... ... ұлғаяды,
пунктатта гемосидерині бар макрофактар көп. Бұл ағзаларда, әсіресе
төлдерде қан ... ... ... ... ... ... ... мен гемоглобин азаяды, лейкоциттер көбееді.
Эритроцитердің шөгуі жылдамдайды. Жілік ...... мал ... сергіп, кейде ауруы асқынып отырады. Барлық жағдайда
да сары аурудың ... мен ... ... мал ... толық мәліметтер жиналады. ... ... мен ... ... ... ... гемолитикалық анемияда- аутоантиденелерді ... емес ... ... керек.
Саралау. Анемиялы уланулардан; аутоиммундық, ... ... ... білу ... ... арнайы
микробиологиялық, вирусалогиялық зерттеулер арқылы пираплазмоздан ,
лептоспмроздан, жылқылардың індетті анемиясынан ... ... ... ... ... организмдегі оттегінің жеткіліксіздігін жою;
▪ улануға қарсы күресу ;
▪ эритропоэзды қуаттандыру.
Бірінші кезекте эритроциттерді талқандайтын барлық себептерді жою
керек. Организм ... ... ... ... ... ... ... береді, қан ағызып оның орнына бір топтағы қан,
изотоникалық ерітінді, қанның сару суын, не плазмасын құяды. ... ... ... ... ... ... ... қышқылының ерітінділерін де құюға болады.
Организмді қуаттандырушы дәрілер ретінде : ... ... ... (В12, С), гемостимулин, фитин тағы ... ... жиі ... ... ... анемияда фосфар
препараттарын : ... ... ... тағы ... ... ... ... түрінде – глюкокартикоид гармондары:
преднизолон, кортизон, гидрокартизон, преднизондарды тағайындайды
(препараттардың дозасы мен емдеу күрсын қадағалау ... ... ... ... бай азықтарды қосады.
Таза, жарық қоражай, ... ... ... ... Азықпен улы заттың түспеуін қадағалау;
▪ Рациондағы протеин мен фосфардың жеткіліктігін дұрыстау;
▪ Бұзауларды суық сумен көп суғарудан сақтандыру;
... ... ... көп ... ... керек.
Гипопластикалық және апластикалық анемиялар – Anaemia ... ... – қан ... ... қызметінің нашарлауы салдарынан
( әсіресе эритропоэздің ) ... ... ... ... процесі мен клеткалардың жіктелуі бұзылады.
Апластикалық ... тек ... ғана ... ... ... де ... ... Сондықтан да анемиямен
қатар лейкопения және тромбоцитопениялар да дамиды.
Анемияның бұл түрлері барлық малдарда кедеседі.
Себептері. ... ... ... мал ... ... ... кобальт, мыс, В12, С витаминдері, фолий қышқылдарының жеткіліксіз
болуы. ... пен ... ... ... ... асқынғанда ,
созылмалы микотоксиоздар ( фузариотоксикоз, стахиоботриотоксикоз), ... құрт ... да ... ... ... ... ұзақ ... препараттар (қорғасын, сынап, висмут, мышьяк, бензол, толуол ) мен
дәрілер (антибиотиктер, сульфаниламитер, ... , ... ... де бұл ... ... ... бүйрек бездерінде, гипофиздің ... ... ... түзілмеуі де ауруға себеп болады.
Дамуы. Мал азығындағы керекті заттардың жеткіліксіздігінен эритройдты
клеткалардың түзілуі мен дамуы бұзылады. Ал ионды ... мен ... ... миелоидты, эритройдты, тромбоцитті бұтақтары ... ... ... аутоимундық процестерді ... ... ... ... ... ... көбейеді және
қан түзілетін клеткаларға қарсы денлер пайда болады. Ондағы клеткалардың
жіктелуі нашарлап , артынан барып ... Егер ол ... тек ... ғана ... онда тек ... қан ... ғана өгерітер
болады. Ал егер полипотентті қатардағы клеткаларда болса, онда өзгерістер
қанның түзілуінің барлық бөліктерінде ... ... ... ... ... керекті мөлшерде эритроциттермен , леикоциттермен,
тромбоциттермен қамтамасыз ете алмайды. Ондағы ... ... ... апластикалық түрі дамиды.
Өлекседегі өзгерістер:
▪ Кілегей қабықтары, ікі ағзалардың сырт ... ... ... ... , ... , ... етінде түйіршікті , майлы
дистрофиялар;
▪ Тыныс алу, ас қорыту ... ... ... ... ... ... ... реактивті гиперплазия ( жас эритройдты клеткалар ) ,
қызыл майы сары ... ... ... ... ... ... лимфоцитер мен плазматикалық клеткалар көп.
Клиникалық белгілері кан түзудің қай бөліктерінің жарақаттануы ... ... ... ... ... әлсіздік, тез
шаршағыштық, өнімнің азаюы, демікпе, тахикардия.
Негізгі клиникалық белгілеріне жететындар:
... ... ... ... ... ... кей
жерлері қанталаған;
▪ Ас қорыту, тыныс алу жүйелерінің ... ... ... ... ... мен ... аз, ... толық
жетіліп үлгермеген түрлері көп.
▪ Қанның түрлі-түсті ... 0,7 және одан да ... ... ... пунктатында гемоглабин аз,эритройдты қатардағы
клеткалар көп;
▪ Радиациацияда- анизоцитоз, пойкилоцитоз; эритроциттердің ... ... ... ... ... ... ... исалыстырмалы лимфоцитоз.
Аықтау үшін ауру мал жөіндегі мәліметке, аурудың клиникалық ... мен ... ... ... зеріттеулердің нәтижелеріне
сүйенеді.
Саралау. Ауруды микотоксикоздардан, радияция ... ... ... ... мен ... түрлерінен ажырата білу керек.
Болжамы. Аурудың гипопластикалық түрін уақытында, дұрыстап емдегенде
жазып алуға болады. Ал апластикалық ... ... онда ... ... ... жойып;құнарлы,құрамында барлық коректі
заттар бар рацион құру керек. Құрамында ... бар ... ... ... ... ... ... – 10мг/кг
мөлшерінде; күкіртті мыс, хлорлы кобальт – ... ... қан , ... лактаты, күкіртті мыс), ферроглюкин, ДИФ-3 ( йод пен
темірі бар препарат ), В12 ... ... ... ... ... ... ... аллогенді, гетерогенді қан, глобулин,
полиглобулин, ... ... ... ... мен ... ... ... ережелерін сақтай
отырып қолдануға болады.
Арудың апластикалық түрі ауыр жағдайда өткенде емдеуден ... ... ... ... ... ... құралған , құнарлы рацион.
Малдарды реактивті сәулелерден, уланулардан, зат алмасуының ... құрт ... ... ... ... ... ... малдың азығына
құрамында темір, мыс, кобальттар бар қоспаларды қосып отыру керек.
Гемофилия- қан ағу, қан ... ... ... ... ... ... ... нағыз мысалы бола алады. ... ... ... Кейде қанның ағуы өзінен-өзі , ал кейде
жеңіл жарақаттан кейін байқалады.
Себептер . ... ... ... ... организімнің Х жыныс
хромасомында болады. Сондықтан да көбінесе ересек малдар ауырады. Ал ... ... ауру ... ... ... ... көрінеді. Одан
басқа себептеріне: жақын, туыс ... бір ... ... ... ... ... ... жете дамымағанда
қанның ұюының нашарлауын жатқызуға болады.
Дамуы. Қанның ... 3 ... да ... ... ... ... фибриннің түзілуі) аурудың даму ... ... ... ... ... ... антигемофилді глабулиннің
( У111 А – фактор), ... ... ... ... (1Х И ... салдарынан тромбопластиннің түзілуінің бұзылуы
байқалады. Ал тромбопластин түзілмесе, онда протромбин тромбинге ... ... ... фибринге айналу процесі жүрмейді.
Факторлардың жеткіліксіздігіне байланысты ... 2 ... ... :
1. ... А ... ... в –10-15 пайыз.
Өлекседегі өзгерістер : Ішкі ағзада қанталағандықтың, ... ... ... ... ... белгілері. Соғылғанда , кесілгенде, жарақаттанғанда тіпті
уколдан кейін қанның тоқтамай аққыштығы байқалады. Аз жарақаттың өзінде
терінің астында, ... ... ... да ... мен ... ... қан құйылып, қанды ісік пайда болады.
Ауру малдардың, әсіресе төлдерде, бүйректерінде, мұрын қуыстарында,
өкпелерінде, ... ... ... қан ... ... ұюы күрт ... тіпті бірнеше сағатқа дейін ұйымауы мүмкін
(сау малдарда қанның ұю уақыты: ірі ... 10, ... 20, ... итте 5 ... ... гипохромды анемия анықталады. Эритроциттер мен
лейкоциттердің саны ... ... ... Негізгі клиникалық белгілері және тромбоциттердің қалыпты
жағдайда болуы.
Саралау. ... ... ... және ... ... ... К,С,Р ... тромбоцитопениядан, апластикалық
анемиядан ажырата білу керек.
Емдеу. Жаңа дайындалған, немесе кептірілген қан ... ... ... аққанын тоқтату үшін тромбині бар фибринді сорғышты,
темірдің хлорлы тотығын, сутетігінің тотығын қолдануға болады.
Венаға хлолы кальций, глюконат кальций, ... ... К ... ... ... басқа да қанды алмастыра алатын ерітінділерді
жібереді.
Қансырау ... ... ... ... ... шаралары. Ауру малды (әсіресе еркекті) уақытындаа шығысынан
шығарып отыру керек. Ауырады – ау ... жас ... ... ... Thrombocytopenia – қандағы тромбоциттердің азайып, ұсақ
қанталау мен ... қан ... және ... ... ... ( крі
тартылу, жиырылу) нашарлауымен сипатталатын ауру.
Аурудың ... және ... емес ... ... Үй ... ауырады.
Себептері. Бұл ауру сүйек кеміктерінде тромбоциттердің түзілуінің
бұзылып, олардың ... ... ... көп шығынданғанда пайда болады.
Мұндай жағдай : тромбоцитер механикалық жарақатқа ... ... ... нашарлағанда , онда ісік клеткалары пайда
болғанда, ... ... ... ... көп талқандалғанда,
тромбоздарда қансырағанда байқалады.
Иммунды түрі тромбоцитерге қарсы денлермен талқандалғанда, ал төлдерде
кездесетін трансиммунды түрі – қарсы денелер арқылы ... ... ... ... келгенде байқалады. Организмдегі тромбоциттердің
антигендік құрылысы дәрілердің, улардың және вирустардың ... ... түрі ... ... ... ... түрі ... Қандағы тромбоциттер азайғанда, тамырлардың жарақаттанған
жерлерінде қанды тоқтататын ... ... ... ... ... ... өзара желімделуі (агрегация), немесе
жарқаттанған жерге жабысуы (адгезия) ... ... ... уақытында ыдырамайды да, тамырлардың қысылуын тудыру арқылы
қанның ұю процесіне қатысатын серотонин, адреналин, норадреналин тағы
басқа белсенді ... ... ... ... қоса тамырлардың
ішкі қабатындағы клеткалардың қоректенуі бұзылады да , ... ... ... ... және ... ... қанталау процесі үдей түседі.
Клиникалық белгілері:
▪ кілегеі қабықтары мен терілердің пигментсіз жерлерінің қанталауы;
▪ ауру малдың мұрнынан қан ағуы;
▪ кейбір малдардың ... мен ... ... ... қан көп ... ... демікпе, тахикардиялардың байқалуы;
▪ қанда тромбоцитердің азаюы, олардың ... ... мен ... ... ... ... ... саны 5 мың/мкл-дан төмен болса, онда ол малдың ... ... ... ... ... ... қаннан сару су бөлінеді:
▪ Қанның ағысы ұзақ, ол ... Ауру жіті және ... ... ... ... Кіілегей қабықтары, тіндер қанталаған. Сүйек
майында мегакариоциттер мен тромбоциттердің саны бір ... ал ... ... көп. ... ... онда
экстромодуллярлы қан түзетін бөліктер пайда болады. Лимфоидты
тіндерде гиперплазия.
Анықтау. Негізгі клиникалық ... ... ... ... ... тырысу керек.
Саралау. Ауруды К,С,Р гиповитаминоздан; апластикалық ... ... ... ... ... ... ... ажырату керек.
Емі. Аурудың иммундық түрінде қан тамырларының өткізгіштігі ... ... ... ... ... ... кальций,
глюконат кальций, аскорбин қышқылы, К витамині-викасол, Р витамині
– рутин).
Жергілікті ... ... ... үшін ... ... ... ... томпанада жасау керек. Ауыз қуысы
арқылы глюкокартикоидты гормондарды қолданады. Мысалы, ... ... ... 1 рет, қан ... дейін.
Сақтандыру шаралары:
▪ Негізгі аурулардан сақтандыру;
▪ Малдарды шағылыстыруға нақты ... ... ... ... ... ауру – morbus ... – кілегей қабықтарға, теріге
терінің шеліне, бұлшық еттерге, ішкі ағзаларына ісік пен ... ... ... ... ... ... ... ересек жылқылар жиі ауырады. Ірі ... ... ... ... кездеседі.
Себептері. Ауру әртүрлі ағзалар мен ... ... ... ... ... асқынғанда; жылқылардың
сақау ауруы асқынғанда байқалады.
Ірі қара ... ... ... ... ... ... ... пайда болады.
Шошқаларда, иттерде оба ауруынан кейін, құрт ... ... ... ... суық ... С және Р ... ... аурулары даурудың пайда болуына өз әсерін
тигізеді.
Дамуы. Организмнің жылдампайда ... ... ... ... даму ... негізгі роль
атқарады. Соның салдарынан қан ... ... ... ... плазмасы мен эритроциттер ... ... ... ... ... ... ісік пайда болады, әр жерге қан құйылады.
Өлекседегі өзгерістер.теріде, кілегей қабықтарында, тіндеоде
қанталағандық; тері астының, бұлшық ... ... ... кейде қан сіңген. Еттердің кейбір жерлерінде майлы дистрофия,
некроз; ... ... ... Қан ... қабырғаларыісінген;
некроз, тромбоз пайда болған. Басқа ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Кейде ол жаралар
қабырғаны тесіп перитонит, рениттер пайда болады.
Клиникалық белгілері. Ауру мал ... азық ... ... Дене ... ... ... тахикардия пайда
болады. Танаудың кілегей қабығында, конъюктивада, тік ішекте, ... ... ұсақ ... ... ... ... сұйық бөлініп, ол қатып сарғыш-қоңыр қабыршақ пайда болады.
Бастың алдыңғы ... ұма, ... аяқ ... ... Ауру малдың ерні,
ұрты, танауының үсті тұсынан ісіңгенде малдың басы бегемоттың басына
ұқсайды. Ісік ... ... ... ... де, ... ... ... ісіңген тіңдер сүйектердің щығынқы жерлерінде ... ... ... асқазанның, ішектің, бүйректердің қабыну ... ... ... ... гемоглобин мен
эритроциттер аз, шөгу реакциясы жылдам; сары суында тікелей ... ... ... одан да ... белок, гемоглобин, уробилин; қанның басқа да элементтері
және бүйректердің шумақтарына тән эпителий торшалары анықталады..
Барысы. Ауру жіті ... жиі ... ... ... ... ... ... ауру мал 3-5 күнде, жазылып
кетеді, егер қанталау үлкен аумақты ... ... онда ауру ауыр ... де, кейде мал өліп кетуі де мүмкін.
Анықтау. Ауру мал туралы мәлімет, аурудың ... ... ... зерттеулер жақсы нәтиже береді.
Емі. Ауру малды жеке, таза желдетілген, төсеніші бар ... ... ... ... ... ... ... қолдан тамақтандырады.
Малдың көмейәі ісініп тұншықпа пайда бола бастағанда, кідіртпей
трахеотомия жасау керек.
Десенсебелизациялық емдер тағайындайды: венаға хлорлы кальций ,
не ... ... ... ... ... ... не еттің
ішіне жібереді( 1%-0,5мл/кг); дипразин (пипольфен) 0,02мл/кг және тағы
басқаларын –7-10 күндей. Бұл ... ... ... сумен де
беруге болады.
Терінің астына стрептакокқа қарсы қолданылатын қанның сары
суын (0,5-1 мл/кг); венаға 30 ... этил ... (0,2-0,4 ... ... ... ... 1 пайызды аскорбин қыщқылын қосып жібергеннің
нәтижесі жақсы.
Қанның ... қан ... ... ... реттеу
үшін К,Р витаминдерін, венаға 10 пайызды желатин ... ... ... ... (антибиотик, сульфаниламид препараттары)
жалпы ереже ... ... ... ... ... ... ... жүректің қызметін жақсарту үшін камфора, кофеин,
кардиомин препараттары жақсы нәтиже береді.
Сақтандыру шаралары. Бірінші ... ... ... ауруларынан
сақтау керек. Альтернативті қабыну процестерін дер кезінде емдеу және
малды ... ... ... ... ... ... жөн.
Организмнің иммундық қабілетінің жеткіліксіздігі-Immunodeficentio-
организмнің бөтен ... ... ... ... бере ... ... қарай 3-ке бөлінеді:
1. туа біткен- негізгі ауру;
2. малдың жасына байланысты – физиологиялық;
3. жүре пайда болған – ... ауру ... ... ... ... жиі ... ... қай бөлігінің жеткіліксіздігіне байланысты төмендегідей
жіктеледі:
1. клеткалық иммунитеттің жеткіліксіздігі (Т ... ... ... жеткіліксіздігі (В лимфоцит);
3. фагоциттер жүйесінің жеткіліксіздігі (макро-, микрофаг);
4. комплемент жүйесінің жеткіліксіздігі;
5. иммундық жүйенің аралас жеткіліксіздігі.
Осы жеткіліксіздіктердің салдарынан әртүрлі ... ... ... ... ... ... балуы да мүмкін.
Себептері:
▪ төлдерде уыз ... ... мен ... ... ... ... қабылдамағанда;
▪ кәрі малдарда лимфоид жүйесі тозғанда;
▪ малдарды азықтандыру бұзылғанда: ... ... ... қышқылдарының, микроэлементтердің жеткіліксіздігінен;
▪ ас қорыту, зәр шығару, тыныс алу, тері ... ... ... ... болатын аурулар;
▪ ұзақ уақыт дәрілер әсер ... ... ... ... және тағы ... ... қатты жарақаттарда;
▪ лейкоз, ісіктер, індетті, құртты ауруларында пайда болады.
Дамуы. Аурудың туа ... түрі ... ... ... сәйкес,
барлық иммундық жүйелердің дамуының ... бір ... ... ... ... ... ... жасына байланысты физиологиялық түрі – төлдерде
және кәрі ... ... ... ... ... кенеттен өсімдік
азықтарына көшіргенде, тамақ стрессі салдарынан организмнің өзін қорғау
механизмі ... lg ... ... 15-20 ... төлдерде
коллостралды қорғау факторларының көп пайдаланылуы және ... ... ... ... ... ... дефициттің негізі – гуморальды иммунитет болып
табылады, ал кәрі ...... ... Т – ... оның ... ... ... олардың
иммундық жүйелерінің қажып, нашарлауын тудырады.
Аурудың қосалқы түрі малдар індетті, жұқпалы емес, құрт ауруларының
ауыр ... ... ... ... ... ... ағзалары
(сүйек кемігі, тимус)жарақаттанса, онда ол ауру ұзаққа созылатын, тұрақты
түріне айналады.мұндай ... ... кез ... ... болуы мүмкін (Т- және В – ... ... және ... Сондай-ақ, ол жалпы және жергілікті иммунитеттіде қамтиді.
Өлекседегі өзгерістер. өлекседе орталық (сүйек кемігі, тимус) және
шеткергі ... ... ... ... иммундық жүйелердің толық
жетілмегендігі анықталады.
Т-жүйесінің жеткіліксіздігінде тимусты агнезия және ... ... ... ... ... байқалады.
В-жүйесінің дефициті бездердің, көкбауырдың, ... ... және ... ... ... қан ... , ... сүйек кемігінде, азайғандығымен сипатталады. Олардың
фагоциттік белсенділігі төмендейді. Тимустың атрофиясы анықталады. Көкбауыр
мен бездерде лимфоциттер ... ... Ас ... ... алу жүйелерінің ауруларының
синдромдары байқалады. Ондай ауру малдар аутоиммунды ауруларға, ... ... ... ... ... ... қандарында ерекше
өзгерістер пайда болады. Т- және В лимфоциттердің, ... ... ... ... Нейтрофил, эозинофил,
моноцитердің саны аз, фагоциттік қызметтері ... ... ... ... лейкоциттердің жалпы
белсенділігі төмен; лейкопения; ... ... ... ... де осындай өзгерістер болады.
Анықтау. Ауру мал туралы мұқият жинақталған ... ... ... ... ... сүйек кемігіндегі, бездердегі,
көкбауырдағы, ас қорыту, тыныс алу, қан жүйелерінің лимфоидты тіндеріндегі
патоморфалогиялық, цитологиялық, иммунологиялық өзгерістеріне ... Туа ... ... ... нәтиже жоқ. Төлдердің ауруын емдеуді
иммуноглабулиндермен орын толтыру емі ... ... 2-3 ... 2-4 ... ... ішкізеді. Одан ересек төлдерге терінің
астына, не еттің ... 0,5-1 ... ... ... ... не ... да 0,5-1 ... мөлшерінде 2-3 қайтара жіберуге болады.
Иммуностимулятор ... ... ... пирогенал) қолданады. Олардың дозасын 0,25мл ... ... ) ... бастап, көбейте отырып, 3-5 күн аралатып, 3-5 рет
жібереді.
Левомизолды ішке 1-1,5 мг/кг мөлшерінде 3 күн ... ... ... 3-5 ... ... жасап , 2-3 жұмадай қайталайды.
Лейкопенияда нуклеонат натрий, метилурацил, пентоксил ерітінділерін
қолданады. ... ... ... Т- ... ... ... препараты – В-активин және де басқа ... ... ... ... ... 0,2 мл/кг мөлшерінде, 10-14
күннен кейін қайталап береді.
Бұл препараттарды 3 реттен көп ... ... ... ... организмінде аутоиммунды реакция пайда болуы мүмкін.
Ауыр жағдайларда имунитет жүйесінің медиаторлары – интерлейкин, иммунды
РНК, ... ... ... интерферондарды қолданудың нәтижесі
жақсы.
А, Е,С,В12 витаминдері; ауыстырылмайтын амин қышқылдары, ... ... ... ... ... ... әдісі, электр және лазер
акупунктуралары организмге жақсы стимулды әсер етеді.
Сақтандыру шаралары. ... ... ... ... ... ету; стресс жағдайларды болдырмауға тырысу; селекциялық
жұмыстарды ғылыми ... ... ... қою ... ... ... ... шараларын жүргізу; витаминдерді , керекті амин қышқылдарын,
микроэлементтерді топты ... ... ... ... ультракүлгін
сәулесінің жеткіліктілігінқамтамасыз ету мәселелері дұрыс шешілуі керек.
Өзіндік зерттеулер.
Дипломдық жұмысымды ... ... ... қойған мақсатым сау
малдардың қанының құрамына Ноздрин препаратының ... ... ... ... ... ... кезінде бірнеше міндеттер жүктелді :
- зерттеу әдістерін меңгеру;
- клиникалық тексеру әдістерін игеру;
- қан ... ... ... ... ... талдау.
Зерттеу жұмысын 5-6 айлық ... ... ... ... ... әдістемелерді қолдандым.
Ноздрин - Эрготропты дәрілік заттар қатарына жататын ... ... ... ... ... ... ... ішінде елеулі
орын алуда. Оның себебі де жоқ емес. Олар ... ... ... ... кең ... оңды әсер ... Басқа дәрілік заттарға қарағанда экологиялық қауіпсіздігі
жоғары.
Соңғы он жылда ауруларды алдын алу және емдеу үшін жиі ... ... ... және Bac. ... ... шығарылған.
Ресейдің Новосібір қаласының “Зерттеу орталығы” мен Новосібір мемлекеттік
аграрлық университетінің ... және ... ... ... ... ... ... мал ауруларының алдын алу мен оларды емдеу үшін қолданудың
үлгілері мен әдістері тағайындалған.
Пробиотиктер ... 1.1, ... 2, ... 3, ... 4, ... ... малдәрігерлік тәжірибеде кеңінен қолданылуда. Олардың ішінде
ветом 1 және ... 3 ... ... ... ... ... Бұл препараттарды жаңа туған төлдерге
бірінші ... ... ... ас ... ... ... 50 ... 20 пайызға дейін емдеу нәтижесін жоғарлатуға болатындығы
дәлелденген.
Сонымен қатар бұл препараттар малдың өсуін демейді, өнімінің ... ... ... ... өсуі 10-24 ... дейін жоғарылайтыны туралы
деректер бар. Мал етінде ауыстырылмайтын метионин амин қышқылы 9,8 пайызға
жоғарылайды.
Мал ... ... ... ... сорбенттердің
қатарына жататыны белгілі. Олай болса ... ... ... ... улануға қарсы әсер ететін ... ... ... ... ... ... бактериялардың метаболиттерінің
гистидиннің көмір қышқылын ... ... ... ... ... ... ... Олай болса организмде аллергияға қарсы әсер
етеді.
Пробиотиктердің мал организімінің иммундық жетіспеушілігіне қарсы ... ... ... ... ... ... ... ауруларда кездесетінің еске ... онда ... зор ... ... ... ... Олардың әсерінен мал
оргнизімінің иммундық статусының жоғарлайтыны дәлелденген. Және де олардың
стимулдық әсері ... ... және ... ... бірдей
екендігі байқалған.
Пробиотиктер ас қорыту жүйесіндегі микробиоценозды қалпына келтіреді.
Сондықтан оларды дисбактериозда қолдануға болады.
Бұл ... әсер ету ... екі ... ... ... организмдегі патогенді және шартты - патогенді ... ... ... ... микроорганизмдердің белгілі бір мөлшерде бөліп
шығаратын заттарының жарақатты ... мен ... ... ... ... , зерттеулердің нәтижесінде
пробиотиктердің :
▪ иммунды стимулдық;
▪ өсіп-өнуді демеушілік;
▪ қабынуға қарсы әсер;
▪ іштің өтуіне ... ... ... микроорганизмдерге қарсы әсері;
▪ реттеушілік, қалпына келтіру әсері;
▪ организмнің улануына қарсы әсері анықталған.
Міне сндықтан да ... ас ... ... ... ... ; ... жағдайларды реттеуде ; ауыл шаруашылық малдарының
өсіп - өніуін жылдамдатуда ; химиялық терапияның нәтижесін жоғарлатуда ;
организмнің ... ... ... ; тыныс алу жүйесінің
ауруларының ... ... ... қатардағы ... ... ... ... қолданылады.
Тәжірибені жүргізбес бұрын бұзауларды клиникалық тексеруден өткіздік.
Тәжірибе талабына байланысты жасы, ... ... ... ... ... 3 бас ... алдым. Барлық малдарды клиникалық ... ... ... зерттей отыра, олардың дене қызуы,
тамыр соғысы тыныс алу жағдайларын анықтай келе ... ... сау ... ... ... топқа бөлінген бұзаулардың әр күн сайын дене ... , ... ... ... ... , қан алу ... жүргізілді. Бірінші
күндік жалпы дене қызуы 37,7; екінші күні 38,1; ... күні 37,9. ... ... күні 55,6; ... күні 50; үшінші күні 54,6. Дем алысы
бірінші күні 17; екінші күні 19; ... күні 18 ...... мал саны |1-ші күн |2-ші күн |3-ші күн |
| |Т ТС |Т ТС |Т ТС |
| |ДА |ДА |ДА ... |37,5 53 | 37,5 50 |37,8 56 |
| |14 |18 |17 ... |37,9 59 |39,0 50 |38,1 53 |
| |20 |21 |20 ... |37,9 55 |37,8 51 |38,0 55 |
| |17 |19 |18 ... ... ... қан алу ... ... ... отырып
алдық. Оны қан элементтерін және қан сарысуының құрамындағы көрсеткіштерді
пайдаландық.
Қанның ұюын ... үшін ... ... 5000 ӘБ 0,1 мл
пайдаландым. ... ... ... эритроциттер мен лейкоциттерді
анықтау барысында Горяев ... ... ... Сали ... ... да зертханалық жабдықтар мен микроскоп пайдаландым.
Алынған сау малдың қанының құрамындағы ... ... ... ... ... үшін Сали ... белгісіне дейін 0,1 пайызды тұз қышқылын құйып , қанды Сали
пипеткасы арқылы пипетканың түбіне құйдым . 5 ... ... ... ... ерітіндінің үстіне дистилденген суды стандарт көрсеткіштің
түсіне сай келгенше құйдым.
Кесте № ... ... ... ... ... ... өзгеруі (г/л).
|Топтағы мал саны |Тәжірибеге дейін |Тәжірибеден кейін|
|№1 |45 |47 ... |45 |48 ... |44 |46 ... ... қанның құрамындағы гемоглобинның аздап болсада
көбею жағына қарай ... ... ... негізгі атқаратын
қызметі тыныс алу мүшелерінің ұлпаларына оттегін ... газ ... ... ... ... мен ... ... нұсқауға сай жүргіздік.
Эритроцитті анықтау үшін Флоринский пробиркасына 4 мл 0,9 ... ... ... ... Сали пипеткасының белгіленген
жеріне дейін қан алып ... ... ... ... ... ... ... енгіздік. Эритроциттерді камераның 16 ұсақ торшаларға
бөлінген 5 ... ... ... ... ... ... 10 000-ға ... арқылы жалпы саның шығардық.
Кесте №3.
“ Ноздрин” ... ... ... ... ... ... ... мал саны |Тәжірибеге дейін |Тәжірибеден кейін|
|№1 |5,5 |7 ... |5,7 |6,6 ... |5,6 |6,4 ... ... ... ... “Ноздрин” пробиотигін
енгізгеннен кейін эритроциттердің артуы екінші күні байқалып отыр. Ал,
эритроцит ұлпаларға оттегін ... қана ... ... рецепторлық
аппараты бар мембрана бола тұрып, ... ... ... ... ... зор. Ендеше, “Ноздрин” пробиотигінің организмнің қан
элементтерін түзетін жүйелердің қызметіне жақсы әсер ... ... ... ... ... үшін ... пробиркасына 4
мл Тюрк ерітіндісін алып, оның үстіне қан ... ... ... ... ... микроскопты пайдалана отырып, үлкен 4 клеткаға
бөлінген 25 клеткадан санадық. Алынған лейкоцит көосеткішін ... ... ... = ... №4.
“ Ноздрин” пробиотигінің әсерінен қандағы лейкоциттер көрсеткішінің
өзгеруі ... (10/9 ... мал саны ... дейін |Тәжірибеден кейін|
|№1 |6,8 |10,1 ... |6,4 |10,0 ... |6,5 |10,0 ... көрсетілгендей “ноздрин” ... ... ... санының артуы бойынша байқалып отырғанына көз жеткіземіз.
Лейкоциттер болса, оргнизмге енген ... ... сау ... ошақтап
, оны қорытып жояды. Яғни, ол ... ... ... ... ... препаратының организмнің қорғаныс жүйесіне әсет етуімен
байланыстыруға болады.
Қорыта келе ... : 1. ... ... ... ... элементтерін түзетін жүйелердің қызметтерінің жақсарғаны байқалады.
X =
Ұсыныс.
Пробиотиктерді кез келген малдәрігерлік дәріханадан сатып ... ... ... ... жолы ... Пробиотиктерді қолдану
жағынан Ресей көптеген дамыған мемлекеттердің ішінде бірінші орында,
өйткені Ресейде көптеген түрлері шығарылған. Пробиотиктер көптігінен
малдәрігері ... ... ... ... ... ... сияқылды болашақта ауруды емдеу, алдын-алу
кезінде ең негізгі препараттар қатарына енеді. Пробиотиктерді ... ... ... :
1. ... пробиотигінің фармакологиялық нәтижелігі жағынан кең
түрде оңды әсер еткендігінен малдәрәлеодәң қолданып ... ... ... енгізуді ұсынамын.
2. Бұл препараттың әсерлігін, тәжірибелео нәтижесін малдәрігерлеріне ,
ауылшаруашылық адамдарына жеткізу.
3. ноздринді - ... ... ... ... ... ... ... арқылы өсіп-өнуін, иммунитетін жақсарту.
4. Қазақстан Республикасында пробиотиктердің зерттелуін көбейту. Сол
арқылы өзіміз де алынған нәтижелерді көре аламыз. Арнайы
эксперименттік зертханаларды ашу.
Қорытынды.
Пробиотиктермен ... ... ... қарағанда ветеринария
саласындағы жаңа ғылыми бағыт. Соңғы кездерде малдың организмнің
резистенттілігіне әсер ететін заттар – пробиотиктер кеңінен пайдаланады.
Тәжірибеде кеңінен қолданылып жүрген пробиотиктер көп. Атап ... ... ... 3, ... ... және тағы ... ... орай, қазіргі мал
дәрігерлерінің қолдарында әртүрлі жағдайға арналған пробиотиктердің
арсеналы бар. Дипломдық жұмысымның негізі ретінде “Ноздрин” пробиотигін
қолдандым.
Тәжірибені сау ... ... ... ... ... ... өзгерістер болды. Ең негізгісі, қанның құрамындағы
элементтердің көрсеткіштері жақсарды.осындай өзгерістерге сүйене отырып,
пробиотиктерді екінші қатардағы иммундық жетіспеушілікті тудырытын
ауруларды емдеуде басқа препараттармен бірге ... ... ... сөз.
Қорыта тұрып айтатыным:
Ноздрин пробиотигінің әсерінен организмдегі қан элементтерін түзетін
жүйелердің қызметтерінің жақсарғаны ... ... ... ... істеп жүрген мал мамандарына өте оңай
және тез арада нәтижесін алу арқылы организмнің резистенттілік жағдайын
білуге, ... ... ... ... отыруға көмектеседі.
Қолданылған әдебиеттер.
1. “Атлас клеток крови сельскохозяйственных и лабораторных животных” ;
Москва – 1949жыл, ... ... ... ... ... ... Т. ... :”Ғылым”, 2005ж.
3. “ Малдың ішкі жұқпалы емес аурулары” ; К.Н.Қожанов ... ... “ Адам және ... физиологиясының практикумы” ; А.Р.Арынова
Семей, 2004ж.
5. “ Клиническая ... ... ... ... Москва – 1971 г.
6. “Ветеринария” журналы, Панин А.Н., Малик Н.И. 2006ж-№7
7. “ Ветеринария” журналы, Данилевский Н.В. 2005ж- №11
8. ... ... ... Б.Т., ... С.А. 2005ж - ... ... ... болезней молодняка “ Абрамов С.С.,
Арестов И.Г., Карпуть И.М. Москва : 1990жыл.
10. “Влияние Т- активина на иммунологический ... ... ... ... В.Н., ... В.Н./ ... ... Биологический активные вещества и перспективы их применения в
ветеринарии Ноздрин Г.А., Наумкин И.В.: Лекция/ НГАУ- Новосибирск,1992.
12. ... ... ... ... ... ... И.И./Автореферат.канд.дис.- Саратов, 1991.
13. гуморальный и ... ... у ... ... ... ... ... арналған
Пікір.
Ауыл шаруашылық малдарының жұқпалы және жұқпалы емес аурулары
нәтижесіндегі төлдердің өлімі, еріксіз союдың көбеюі, мал өнімділігінің
және өнім ... ... мал ... ... ... ... иммунды жетіспеушілік жағдайының дамуымен өтеді. Бұл
жағдайда иммуннитет күрт төмендейді, ал организмге кірген ауру
қоздырғышымен күресе алмай ... ... ... антибиотиктердің және
тағы басқа антимикробтық препараттардың көбі иммуносупрессорлар болып
табылады. Олар иммунды жетіспеушілікті одан әрі дамытып, аурудың емделуіне
емес, ... ... ... ... өтуіне немесе өршуіне апарып соғуы
мүмкін.
Сол себептерден қазіргі уақытта пробиотиктерді қолдану кеңінен таралып
келеді. Шакированың қолданған пробиотигі “Ноздрин”, оның бұзау мал қанына
әсері өте ... ... ... бірден көрінді.
Қорыта келе айтқанда А.Ж.Шакированың дипломдық жұмысында әдеби
шолуы, ғылыми және тәжірибелік жағынан талаптарға сай келеді.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Газдардың толқындық ұлғаю процессі4 бет
Тамырлар бойымен қан қозғалысының физико – математикалық заңдылықтары. биологиялық ұлпалардың пассивті механикалық қасиеттері8 бет
Шұбатқа ветеринариялық-санитариялық баға беру33 бет
Қан жүйесі22 бет
Қанның құрамы мен қасиеттері14 бет
Қантамырлар бойымен қан қозғалысының жалпы физикалық - математикалық заңдылықтары.7 бет
HTML – базалық технологиясы5 бет
«Жоғарғы температураның үй қояндарының ph көрсеткішіне әсері»44 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Алуантүрлі жабайы өсімдіктер5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь