Нематодироз

Жоспар.
1. Кіріспе.
2. Әдеби шолу.
2.1. Қоздырғышың сипаттамасы.
2.2. Жіктелуі.
2.3. Дамуы.
2.4. Анықтау түрлері .
2.5. Аурудың өрбуі.
2.6. Өлекседегі өзгерістер.
2.7. Емі.
2.8. Алдын алу.
3. Өзіндік зерттеулер.
4. Қорытынды.
5. Пайдаланған әдебиеттер.
        
        Жоспар.
1. Кіріспе.
2. Әдеби шолу.
2.1. Қоздырғышың сипаттамасы.
2.2. Жіктелуі.
2.3. Дамуы.
2.4. Анықтау түрлері .
2.5. Аурудың өрбуі.
2.6. Өлекседегі ... ... ... алу.
3. Өзіндік зерттеулер.
4. Қорытынды.
5. Пайдаланған әдебиеттер.
Кіріспе.
Паразитология (parasitos- паразит және logos- ілім деген ... ... ... олар ... ... ... және
өсімдіктерауруларын, осы кеселдермен күресшараларын жан-жақты зеттейтін
кешенді ғылым. Бұдан мынадай сауал туады: ... ... ... ... деуге болады ? паразит деген не?
Паразитизм – қоректік қатынасқа және бір-бірімен алмасуға негізделген,
ата тектері ... ... ... ... ... ... ... олардың біреуі (паразит) басқа ... ... және ... ... ... ... екі жақта
бір-бірімен әртүрлі дәрежедегі қарама-қарсы байланыста болады.
Барлық тірі организмдер екі ... : ... және ... ... ... (ал ... кезде өсімдіктер дүниесінен
ерікті вирустар дүниесі бөлініп шықты) академик К.И.Скрябин ... ... ... ... деп атауға ұсыныс жасады.
Зоопаразитология немесе кейіннеі аталып жүргендей паразитологияның ... ... ... ... және олар ... ... ... протозоология, ішқұрттармен олар қоздыратын
аурулар туралы ғылым-гельминтология, ал өрмекші тәрізділер мен жәндіктерді,
сондай-ақ олар ... және ... ... ... ... мен ... болып жіктеледі.
Нематодироз.
Қазақстанның кейбір өңірлерінде, әсіресе далалық аймақтарда, қой
шаруашылығына зор зиянын тигізетін ... ... бірі – ...... және басқа күйіс қайыратын малдардың жұмыр
құрттар тудыратын ауру. Өлім 80-90 пайыз ... ... – үй және ... ... ... ащы ... мекендейтін
жіп тәрізді жұмыр құрт – ... ... ... ... ... түсті болады, басы мен өңешінің алдыңғы жағында ... ... ... ... ... ... ... артқа қарай бүйірлерінің сырты сызықшалармен қоршалған, ауыз қуысы
кішкентай, жалғыз тісі көрініп тұрады. Еркегінің ... ... үш ... ... ... ... ... арасындағы біреуі кішкентай.
Кішісінің өзі де екі бөліктен құралған. Еркек жыныс мүшелеріне екі ... олар өте ұзын және ... рота ... ... ... ... түсі ... келеді. Спикуланың ұшына қарай, нетода
түрлерін ажыратады.ұрғашысының ... жағы ... ... ал ... біз
тәрізді өскіні болады. Елімізде нематодироз қоздырғыштарының 11 ... ... ... үш ... ғана өте қысқа сипаттама беріледі, олар
: N.Spathiger, N.oiratianus , ,N.Abnormalis . N.oiratianus – ... 1,1-1,6 ... үш жағы ... ... ұрғашысынікі 1,3-
1,4см .
Жіктелуі:
Типі - Nemathelmintes
Класы - ... - ... ... - ... - ... - ... - ... Геогельминттерге жатады, себебі аралық иесі жоқ. Сыртқы ... ... Ащы ... ... ... (он екі елі ... ... аналықтары сыртқы ортаға нәжістерімен жұмыртқаларды бөледі.жұмыртқа
ішінде 1 –ші сатыдағы 2-ші,3-ші сатыдағы балаңқұрттар ... 3-ші ... ... ... ал ... алиментарлы жолмен жем, шөп, су
арқылы зақымдалады.ішке еніп, ішекте 25 күн ... ... ... ... . ... ... да жаппай таралған
ауру. әсіресе қозылардың өлім-жітімге ... ... ... байқалған. Бұл гельминтоз Орал, Ақтөбе, Қостанай, Ақмола,
Кереку және Семей ... жиі ... ... ... ... ... ... кезінде бір орнынан жылжымайды. ... ... ... жасанды су қоймасы, кеуіп бара жатқан ... су ... ... ... ... ... ... балаң құрттары көп жиналыпқалады. Қазақстанның оңтүстік-шығыс
аймағында (Алматы ... бұл ... ... ... ... өтеді. Солтүстік
өлкелердегідей малдың өлім-жітімге көп ... ... ... жыл ... өріс орны ... ... ... Малды қыстаудун
биік таулы жазғы жайлауға көшіріп әкетеді. Мұндайда қысқы және ... ... ... ... ... жыо ... қарай таралуы бірнеше шертқа
байланысты. ... ... ... ... жас ... 2,5-5,8 процентінен нематодирлер табылған. Ауру ... ... ... ... де, күз ... ... Қарашадан бастап,
малдың ауруға шалдығуы азая бастайды. Дерт ... ... да ... ... ... ... ... гельминттер тіркелген.
Нематодироз қоздырғыштары ... үй ... және ... ... ... ... Ешкіден нематодирдің 7
түрі, ірі қарадан 4 түрі, түйеден 5 түрі ... ... ең көп ... (6) ... мен ақбөкенде (5), елік пен арқарда (2) кездеседі.
Аталған ... ... ... ... ... ... Нематодироздардың сырт белгілері тек өзіне тән
болып келмейді, ол ... ... ... ... Бұл дерт жіті, созылмалы және жасырын түрде өтеді.
Жіті түрі 2-6 ... ... ... кеш ... және ... ... ... 3-4 аптаға өрбиді. Ауру шілде- қыркүйек айларында ... тез ... ... ... ... ... ауыздың кілегей
қабықтары қан аздығынан бозарады, іші қабысып, бүйірлері тартылады, ішектің
жиірылуы ... іші өте ... Мал ... ... темпиратурасы
қалыпты, қан тамырларының соғуы жиілейді ... 140-180 рет). ... ... ... ... ... және ... аяқтарын жүзіп жүргендей
жиі қимылдатады. Нематодироздың жіті түрінде малдың 30 ... ... ... көбі ... ұшырайды.
Созылмалы түрінде. Тоқты және сақа қой ... Мал ... ... сұрғылттанып (анемия) ісінеді, терісінің кей жерлерінде жүні
түсіп қалады. Ауру бірнеше айға созылады.
Жасырын түрі. ... ... тән, оның ... ... анық
білінбейді. Мұндай мал нематодироз таратушы болып табылады.
Лабораториялық зерттеу. Дарлинг әдісі.
Аурудың өрбуі. Немотирлер қозы денесін уландырады (интоксикация) ... ... ... ... (гематофагия). Құрттар ішектің кілегейлі
қабығының жүйке ұштарын тітіркендіреді. Мұның өзі ағзаның секреторлық ... ... ... ... ... ... салдарынан ішек қабығы
қалыңдап, ісініп қанға толады. Ас қорыту процессі ауытқып отырады, ... ... ... ... ... жалпы қызметі нашарлайды.
Соның салдарынан жануардың іші өтіп, нәжісі ... ... көп ... ... ... ... алмасу процесі бұзылады. Дененің улануы
әсерінен ауру мал ... ... ... ... ... (ацидоз) басталады.
Өлекседегі өзгерістер.қозы өте арықтаған, аузының және мұрнының кілегей
қабығы бозарған. Оны сойып қарағанда ащы ішек қалыңдап, оның ... ... және ... ... ... арасынан 700-ден 3000-ға
дейін нематодирлер табылады. Жас өлексе ішегінің қан ... ... ... ... ... ... 0,3-0,5 ... суға езіп.
2. микрокапсулды нафтамол0,2 гр.
3. панакор 1 гр 50 кг салмаққа
4. тетримизол 0,2-0,3 гр 1 кг ... ... 15 мг 1 кг ... ... ... 10 ... ерітінді.
6. цидектин 1 мл 50 кг салмаққа, тері астына егеді
7. авимек 1 мл 50 кг салмаққа.
Алдын алу. ... ... 1-ші ... ... ... 1 ... келген антигельминтик.
Өзіндік зерттеулер.
Мен “Айтуған” мал шаруашылығындағы күзде туған 5-6 айлық қозылардың
нәжістерін әкеліп ... Олд үшін 10 ... ... 10 ... ... 3-5 гр нәжісті фарфор тостағаншасына салып 10-15 мл су құйып
араластырдым. ... ... ... ... ... 10 ... ... 1000-1500 ман/айн. Түбінде қатты шөгінді пайда
болды, пробиркаға Дарлинг ерітіндісін (ас ... ... ... бірдей мөлшердегі глицериннен тұрады. 1 л ерітінді + 1л ... ... ... әсерінен бұзылып ыдырауына жол бермейді)
құйып араластырдым, қайтадан 10 ... ... ... ... ... ... алып заттық шыныға салып микроскоппен
қарадым. Сонда ... ... ... ... өте ірі ... ... өте үлкен 3-4 ұрық шары орналасқан. Сол ... ... ... ... көз ... . ... ... мөлшері
шамамен 1,2-1,5мм Осы белгілерге қарай , бұл ... ... деп ... келдім.
Жоспар.
1. Кіріспе.
2. Әдеби шолу.
2.1. Қоздырғышың сипаттамасы.
2.2. Жіктелуі.
2.3. Дамуы.
2.4. Анықтау түрлері ... ... ... ... ... ... Алдын алу.
3. Өзіндік зерттеулер.
4. Қорытынды.
5. Пайдаланған әдебиеттер.
Кіріспе.
Осыдан жүз жыл ... (1892) И.И. ... ... бір ... ... ... ... еніп, сонда өмір сүруі зерттеуге
арналуы тиіс ... ... ... биологияның көптеген жалпы мәселелерін де қозғайды. Мысалы
, ол ... және ... ... ... зерттеуде
негіз болып, ауру тудыратын түрлерді анықтайды. Паразит пен оның иесінің
қарым- қатынасы да жалпы биологиялық ... өте ... ... ауыл ... ... ... аңдар мен басқа жануарлардың
көптеген ... ... ... болады. Сондай-ақ, паразиттер ауыл
шаруашылық мәдени және т.б. өсімдіктерге орасан көп зиян келтіреді.
Жануар ... ... ... деп ... ал ... инвазиялық немесе паразитарлық аурулар деп, оларды өсімдік ... ... ... ... ... қажет.
Мысалы, топалаң ауруы індет аурулары қатарына жатады, ... ... ... ... ... дүниесіне, ал эймериоз-инвазиялық
ауру, себебі оның ... ... ... ... ... ... ауруларды індет және ... ... ... ... ... ... өсімдіктер дүниесіне жатуына
негізделеді.Кейбір ауру қоздырғыштарын өсімдік немесе ... ... өте ... ... ... Әсіресе мұндай шекараны жүргізу кейбір бір
торшалы организмдерде өте ... ... өте ... ... ... ерекшеліктеріне сүйене отырып, ірі қара мен қойдың анаплазиоз
қоздырғышы ... ... ... ... ... топтамасына жататыны анықталды.
Нематодироз.
Қазақстанның кейбір өңірлерінде, әсіресе далалық ... ... зор ... ... ... ... бірі – нематодироз.
Нематодироз – қойлардың және ... ... ... малдардың жұмыр
құрттар тудыратын ауру. Өлім 80-90 пайыз қозылар арасында.
Қоздырғышы – үй және ... ... ... ащы ішігін мекендейтін
жіп тәрізді жұмыр құрт – Nematodirus туысының әр алуан түрлері. ... ... ... басы мен ... алдыңғы жағында дененің сыртқы
қабығынан (кутикуладан) құралған ... ... ... артқа қарай бүйірлерінің сырты сызықшалармен қоршалған, ауыз ... ... тісі ... ... ... ... буылтығы үш бөлімнен
қалыптасқан: сыртттағы екеуі үлкен, олардың арасындағы біреуі ... өзі де екі ... ... ... ... ... екі ... олар өте ұзын және жіңішке, рота шенінен бастап ... ... түсі ... ... Спикуланың ұшына қарай, ... ... ... жағы ... ... ал ... біз
тәрізді өскіні болады. Елімізде нематодироз қоздырғыштарының 11 ... ... ... үш ... ғана өте қысқа сипаттама беріледі, олар
: N.Spathiger . N.oiratianus -.N.Abnormalis . N.Spathiger - ... 0,8-2,0 мм, ... ұшы ... ... ... 1,2-2,0 мм.
Жіктелуі:
Типі - Nemathelmintes
Класы - Nematoda
Отряды - Rhabitida
Төменгі отряды - Stromgyliata
Тұқымдасы - ... - ... - ... ... ... ... ... иесі жоқ. Сыртқы орта
арқылы дамиды. Ащы ішекте тоғышарлық етеді (он екі елі ... ... ... ... ... ... жұмыртқаларды бөледі.жұмыртқа
ішінде 1 –ші сатыдағы 2-ші,3-ші сатыдағы балаңқұрттар дамиды. 3-ші ... ... ... ал ... ... ... жем, шөп, ... зақымдалады.ішке еніп, ішекте 25 күн ішіндеерересек нематодерлерге
өсіп жетіледі.
Эпизоотологиялық ... . ... ... да ... таралған
ауру. әсіресе қозылардың өлім-жітімге ұшырауы республикамыздың ... ... Бұл ... ... ... Қостанай, Ақмола,
Кереку және Семей өңірінде жиі кездеседі. Солтүстік ... ... ... ... ... бір орнынан жылжымайды. Мал
құдықтан енмесе көлшік, ... су ... ... бара ... ... су ... Осындай жерлерде нематодалардың ... ... ... ... көп ... Қазақстанның оңтүстік-шығыс
аймағында (Алматы облысы) бұл ішқұрт ауруы жеңіл ... ... ... ... өлім-жітімге көп ұшырауы тіркелмейді. Оңтүстік
аудандарда жыл сайын өріс орны ... ... ... Малды қыстаудун
биік таулы жазғы жайлауға көшіріп ... ... ... және ... ... ... ... нематодирозының жыо маусымына қарай ... ... ... ... ... мағұлматтарына қарағанда жас ... 2,5-5,8 ... ... ... Ауру төлдердің саны
бірте-бірте көбейе түседі де, күз айларында молаяды. ... ... ... ... азая ... Дерт ... ... да 1,,5-2
айлық қозылардан бірлі жарым аталған гельминттер тіркелген.
Нематодироз қоздырғыштары Қазақстанның үй ... және ... ... болатыны анықталған. Ешкіден нематодирдің 7
түрі, ірі қарадан 4 түрі, түйеден 5 түрі ... ... ең көп ... (6) ... мен ... (5), елік пен ... (2) кездеседі.
Аталған сүтқоректілер нематодироз қоздырғыштарын тартуы ... ... ... сырт ... тек ... тән
болып келмейді, ол көбінесе ішек-қарын гельминтоздарының көріністеріне
ұқсайды. Бұл дерт жіті, ... және ... ... ... түрі 2-6 ... ... көбінесе кеш туғандарда және жетім қозыларда
4-10 күннен 3-4 аптаға өрбиді. Ауру ... ... ... ... тез арықтайды, тәбеті нашарлайды, көздің, ... ... ... қан ... ... іші ... ... тартылады, ішектің
жиірылуы күшейеді, іші өте бастайды. Мал шөлдейді, денесінің темпиратурасы
қалыпты, қан ... ... ... ... 140-180 рет). ... ... шалқайтып жатып, алдыңғы және артқы аяқтарын жүзіп ... ... ... жіті түрінде малдың 30 процент немесе одан
да көбі ... ... ... Тоқты және сақа қой шалдығады. Мал ... ... ... (анемия) ісінеді, терісінің кей жерлерінде ... ... Ауру ... айға ... ... ... қойға тән, оның клиникалық ... ... ... мал ... ... ... ... зерттеу. Дарлинг әдісі.
Аурудың өрбуі. Немотирлер қозы денесін уландырады (интоксикация) және
оның қанымен ... ... ... ... ... кілегейлі
қабығының жүйке ұштарын тітіркендіреді. Мұның өзі ағзаның секреторлық және
қозғалыс қызметін бұзып, құрылымын өзгертеді. ... ... ішек ... ... ... ... Ас қорыту процессі ауытқып отырады, ішектің
тегіс жерлерінің жиырылуы күшейеді, ішек-қарынның жалпы қызметі нашарлайды.
Соның салдарынан жануардың іші ... ... ... ... көп ... ... байланысты су-тұз алмасу процесі бұзылады. Дененің улануы
әсерінен ауру мал қанының сарысуындағы қышқылдық-сілтілік теңдік бұзылып,
қышқылдық (ацидоз) басталады.
Өлекседегі ... өте ... ... және ... ... ... Оны ... қарағанда ащы ішек қалыңдап, оның кілегей қабығы
қанталапісінген және қатпарланған. Ішінен кілегей арасынан 700-ден ... ... ... Жас ... ... қан ... айқын,
ішіндегі нематодирлер қызыл түсті.
Емі.
1. нафтамол 0,3-0,5 гр/кг, суға езіп.
2. микрокапсулды нафтамол0,2 гр.
3. панакор 1 гр 50 кг ... ... 0,2-0,3 гр 1 кг ... ... 15 мг 1 кг ... ... ... 10 пайызды ерітінді.
6. цидектин 1 мл 50 кг салмаққа, тері ... ... ... 1 мл 50 кг ... алу. ... дегельминтизация 1-ші июльден бастап, айына 1 рет,
кез- келген антигельминтик.
Өзіндік зерттеулер.
Мен “Айтуған” мал ... ... ... 5-6 ... ... ... тексердім. Олд үшін 10 сынама алдым, 10 гр-нан. Осыдан
кейін 3-5 гр нәжісті ... ... ... 10-15 мл су ... ... ... сұйықтардыцентрафугадағы пробиркаға 10
пробаны 10 ... ... ... ... Түбінде қатты шөгінді пайда
болды, пробиркаға Дарлинг ... (ас ... ... ерітіндісімен
және бірдей мөлшердегі глицериннен тұрады. 1 л ерітінді + 1л ... ... ... ... ... ыдырауына жол бермейді)
құйып араластырдым, қайтадан 10 ... ... ... ... ... жұғынды алып заттық шыныға салып микроскоппен
қарадым. Сонда жұмыртқаларын ... ... ... өте ірі келеді.
Жұмыртқа ішінде өте үлкен 3-4 ұрық шары ... Сол ... ... ... ... көз ... ... жұмыртқалардың мөлшері
0,8-1 мм. Осы себептен бұл нематодироздың N.Spathiger түрі ... 5-6 ... ... ... алып ... ... нематодироз
жұмыртқаларын анықтадық. Нематодироз көбінесе ... жиі ... бұл ... ... ... ... Ал лабораториялық
зерттеу барысында жұмыртқларды көрдік. Сонда интенсивтігі 1-5; ... –80 ... Яғна ... ... ... бір ... ең
азы 1жұмыртқа, ал ең көбі 5 жұмыртқа бір көру ... ... ... ... ... онда ... он ... ішінен тек екеуі
ғана таза болды да, 8-де ... ... ... қозылар арасында өлім деңгейі 80 пайызға дейін
жетеді . бұл ... ... ... ... бұл ... сөз ... 80 ... кемиді.
Алдын алу үшін жоспарлы дегельминтизацияны жаздың ... ... ... 1 рет, кез- ... антигельминтикпен жүргізу керек .
Пайдаланған әдебиеттер.
1. “ Жануарлардың инвазиялық ауруларын ... ...... ... ... / Алматы 2000 жыл; Ыбырай
Алтынсарин атындағы қазақтың білім академиясының ... ...... және ... инвазиялық арулары ”, М.Сабаншиев,
Т,Сүлеименов, Ө.Қарамендин, Г.Шабдарбаева, М.Жантөре. / Алматы ...... и ... ... сельскохозяйственных животных ”
, К.И.Абуладзе / Москва – Агропромиздат-1990 жыл.
4. “ Ветеринарная паразитология “ , Н.П.Орлов / Москва- ...... и ... ... ... “ , ... / ... жыл.

Пән: Ветеринария
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нематода паразиттері6 бет
Шығыс алма жемірі, картоп нематодасы және бидай қаракүйесі4 бет
Зиянды жәндіктер (зиянкестер)10 бет
Картоп және көкеніс дақылдарының зиянкестері7 бет
Картоп және көкеніс зиянкестері жайлы мәлімет10 бет
Картоп көкеніс дақылдарының зиянкестері4 бет
Маңғышлақ мұнай-газ аймағы47 бет
Тамыр және түйнек жемістілердің зиянкестері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь