Операциялық күшейткіштер

Жоспары

І. КІРІСПЕ.
Күшейткіштер туралы жалпы түсінік

ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ.
2. Күшейткіштің түрлері
2.1.Қуат күшейткіштері
2.2 .Операциялық күшейткіштер
2.3.Операциялық күшейткіштің қасиеттері
2.4.Мультивибраторлар
2.5.Операциялық күшейткіштегі симметриялық мультивибратолар
2.6.Қазіргі замандық ОК

ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ.
1.Кіріспе

Күшейткіштер туралы жалпы түсінік
Ғылым мен техникада көп кездесетін инженерлік мәселелерді шешкен кезде электрлік емес мәндерді электрлік мәндерге түрлендіріп өлшегенде, технологиялық прцесстерді тексеріп және автоматизация жасағанда, немесе әртүрлі өнеркәсіптік электрониканың қондырғыларын жасағанда электрлік сигналдарды күшейту үшін биполярлық транзисторлар, өрістік транзисторлар және интегралдық микросхемалар кеңінен қолданылады. Бұл күшейткіштер өте әлсіз электрлік сигналдарды (кернеулері 10-7 В, токтары 10-14 А шамалас) күшейтуге мүмкіндік береді. Транзисторлар арқылы аса үлкен күшейтуге жету үшін бірнеше күшейткіш каскадтар қолданылады. Бір транзистордан немесе күшейткіш элементтен және оған қарасты байланыс элементтерінен тұратын күшейткішті − каскад деп атайды. Күшейту процесі, қоректену көзінің энергиясын күшейткіштің сыртқы сигналының энергиясына түрлендіру болып табылады. Бұл процесті басқару күшейткіш элементіне немесе транзисторға әсер ететін кірме сигнал арқылы жүргізіледі. Шығыс сигнал кіріс сигналдың функциясы болып табылады, сонымен қатар шығыс күшейтілген синалдың қуаты, кіріс күшейтілген сигналдың қуатынан қректену көзінің арқасында, әлдеқайда артық.
Сонымен, электрондық күшейткіш деп электрлік сигналдарды, олардың формасын өзгертпей, қоректену көзінің энергиясының арқасында, қуатын ұлғайтып, күшейтетін құрылғыны айтады. Транзисторлық күшейткіштің электорондық деп аталу себебі, транзисторлардың жұмыс істеу принципі жартылай өткізгіштегі жүріп жататын электрондық процесстермен анықталады. Күшейткіштің кірісіне электр қозғаушы күшінің (ЭҚК) әрекеттестік мәні er, ішкі кедергісі Rr, кіру сигналының көзі қосылған. Кішкене қуатты кіру сигналы жоғары дәрежедегі қуаты бар қоректену көзін пайдалана отырып, кіріс сигналдың қуатын күшейтуге мүмкіндік бар.
Күшейткіштің шығыс тізбегінде күшейтілген сигнал әрекет етеді. kUкір кернеу көзімен анықталады. Күшейтілген сигналдың энергиясын пайдаланатын сыртқы жүктеме Rж күшейткіштің шағысына қосылады.
Күшейтілген сигналдың түріне қарай күшейткіштерді екі топқа бөлуге болады:
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1 2003-2015 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының индустриалды-инновациялық даму бағдарлрамасы.
2 Ж.О.Сазанова Шаруа қожалықтарының бәсекеге қабілеттілігін арттыру.-Алматы, 2005, 27 б.
3 Ж.Г.Джумагалиева Управление качеством продукции и обеспечение ее конкурентноспособности.-Алматы, 2004г. 29 с.
4 К.В.Богданов Конкуренция и конкурентоспособность. - М, 2002. 110 с.
        
        Алматы энергетика және байланыс институты
Радиотехника,электроника және
телекоммуникация негіздері
Электроника кафедрасы
Нұсқа ...... ... ... ... туралы жалпы түсінік
ІІ. Негізгі бөлім.
2. Күшейткіштің түрлері
2.1.Қуат күшейткіштері
2.2 ... ... ... ... ... ... мультивибратолар
2.6.Қазіргі замандық ОК
ІІІ. Қорытынды.
1.Кіріспе
Күшейткіштер туралы жалпы түсінік
Ғылым мен ... көп ... ... ... ... ... емес ... электрлік мәндерге түрлендіріп өлшегенде,
технологиялық прцесстерді тексеріп және ... ... ... ... ... ... жасағанда электрлік
сигналдарды күшейту үшін биполярлық транзисторлар, өрістік ... ... ... ... ... Бұл ... ... электрлік сигналдарды (кернеулері 10-7 В, токтары 10-14 А шамалас)
күшейтуге ... ... ... ... аса ... ... ... бірнеше күшейткіш каскадтар қолданылады. Бір транзистордан ... ... және оған ... ... элементтерінен тұратын
күшейткішті − каскад деп атайды. Күшейту ... ... ... күшейткіштің сыртқы сигналының энергиясына түрлендіру болып
табылады. Бұл процесті басқару ... ... ... ... ететін кірме сигнал арқылы жүргізіледі. Шығыс сигнал кіріс сигналдың
функциясы болып табылады, сонымен қатар шығыс күшейтілген ... ... ... ... ... ... ... арқасында, әлдеқайда
артық.
Сонымен, электрондық күшейткіш деп электрлік ... ... ... ... ... ... арқасында, қуатын
ұлғайтып, ... ... ... ... ... деп ... себебі, транзисторлардың жұмыс істеу принципі
жартылай өткізгіштегі жүріп жататын электрондық ... ... ... ... ... ... (ЭҚК) ... мәні er,
ішкі кедергісі Rr, кіру сигналының көзі қосылған. Кішкене қуатты кіру
сигналы ... ... ... бар ... ... ... ... кіріс
сигналдың қуатын күшейтуге мүмкіндік бар.
Күшейткіштің шығыс тізбегінде күшейтілген сигнал әрекет етеді. kUкір
кернеу көзімен анықталады. Күшейтілген ... ... ... жүктеме Rж күшейткіштің шағысына қосылады.
Күшейтілген сигналдың түріне қарай күшейткіштерді екі ... ... ... ... ...... шамадағы және
формадағы гармоникалық және квазигармоникалық (гармоникалық деп
есептеуге болатын), яғни ... ... ... Мұндай күшейткіштерге: микрофондық, трансляциялық және
формадағы периодтық емес сигналдарды күшейтуге ... ... ... ...... ... және
формадағы периодтық және периодтық емес ... ... ... ... ... ... күшейткіштері, теледидар бейнелеу сигналдарының,
импульстық радиолокациялық құрылғылардың, электрондық есептеу
техникасы ... ... және ... ... ... жиіліктерінің абсолюттік мәндеріне және жиілік ... ... ... ... ток ...... жиілігі ден жоғары жиілігі
кГц-ке дейінгі жиілік жолағындағы электлік сигналдарды күшейтуге
арналған.
Төменгі ... ...... ... ... жиілік
жолағындағы айнымалы ток сигналдарын күшейтуге арналған. ... ...... МГц –ке ... ... жолағындағы
сигналдарды күшейтуге арналған. Кең жолақты және импульстық күшейткіштері −
бірнеше кГц-тен − бірнеше МГц –ке ... ... ... ... ... Күшейткіштердің түрлері
2.1 Қуат күшейткіштері
Қандай да болмасын күшейткіш қуат күшейткіші болып табылады. Сондықтан
да, қуат күщейткіші дегеніміз жүктемеге нақты ... ... ... ... қуатты күшейткіштер, кейде шығу күшейткіштері деп те
аталады. Бұл күшейткіштер ... ПӘК пен ... және ... ... ... деңгейлерінде жұмыс жасауға тиіс. Сөйтіп, қуатты
шығу какадтары ... ... ... ... ... ең ... болып мыналар аталады: жүктемеге берілетін қуат (немесе қуат
бойынша күшейту коффициенті), ПӘК, сонымен ... ... ... емес ... ... ... ... мен сызықтық
емес бұрмалауларының деңгейі жұмыс нүктесінің бастыпқы орнына өте ... ... ... емес ... мүмкін ең төменгі деңгейі А
классы режимінде қамтамасыз етілуі мүмкін, ал максимальді мүмкін ПӘК В ... ... ... ... күшейткіштерді біртактылымен қатар екітактылы ... ... ... ... ... А ... режимінде жұмыс
істейді, ал екітактылы В жіне С ... А ... ... қуат ... ... электрлік схемасында транзистордың коллекторы
шығыс трансформатордың біріншілік орамасы арқылы ... ток ... ... ... ... жоқ ... ... жүктемелік
түзу тіпттен тіке жүреді, себебі трансформатор орамасының ... ... ... аз, ал Ек ... ... тогы ... ... түсетін кернеуден әлдейқайда үлкен қылып алады.
Әдетте,
Сонымен, ... ... ... ... ... ... ... трансформатордың біріншілік орамасына келтірілген ... ... ... ... В ... ... екі тактылы каскады.
Қуат күшейткіштерінің бір тактылы касадтарының ... ... бар, ... ... кішкене пайдалы әсер коэффициенті;
2. күшейткіш аспап пен ... ... ... ... ... токтар тудыратын салыстырмалы үлкен сызықтық
емес бұрмалаулары;
3. салыстырмалы үлен жиіліктік бұрмалаулары.
Сондықтан, көбіне В классы режиміндегі қуатты, әрі экономды екі ... ... ... ... ... ... ... екі бірдей симметриялы иығын
құрайтын екі элементен (транзистордан) тұратын каскадтарды екі ... ... ... мен ... бар В ... ... істейтін екі
тактылы қуат күшейткішінде қандай да ... ... ... ... тек қана ... ашық ... ... кіру жағында генратордан
сигнал берілмесе, онда екі транзистор Т1 және Т2 екеуі де жабық, ... ...... ... ... ... ... эмиттерлерге бірден, ал базаларға Тр1 трансформаторының екіншілік
орамасының жартысы арқылы қоректену көзі Ек-дан +Uk кернеуі беріліп тұр.
Екі ... ... В ... ... ... айырмасында тұрақты құрамалар жоқ ... ... ... ... ... ... жағынан кіші;
2. Токтар айырмасында жұп гармоникалық жоқ, сондықтан жиіліктік
бұрмалау ... тек ... ... ... ... ... болғандықтан әртүрлі фондар, әсіретпелер,
бөгеулер әлдеқайда аз болады.
Ал кемшіліктеріне:
1. Трансформатор иықтарын өте ... ... ... ... ... шығу сымдары бар екі трансфоматор қажеттігі.
2. Операциялық күшейткіш
Әртүрлі корпустардағы әртүрлі операциялық күшейткіштер, сонымен бірге бір
корпустағы бірнеше ... ... (ОК) ... кірісі тұрақты токтың
күшейткіші, ереже ... ... ... коэффициентіне ие шығысы
бар. ОК әрдайым терең теріс кері ... ... ... ... ... ... ... таратылу коэффициентін толық анықтайды.
Операциялық күшейткіш бастан ... ... ... ... ... ... ... үшін құрастырылды. Мұндай тәсіл
аналогтық компьютерлердің негізінде бар, онда ОК ... ... ... ... алу және т.б.). ... ... ОК көп функциялды схемотехникалық
шешім болып табылады, онда математикалық амалдарды орындау функциялары
көп. Транзистор, электронды лампа және ... ... ... ... ... ... негізделген кәдімгі ОК
идеалды ОК түрлеріне ... ... –W ... ... ... өндірістік лампалы ОК (1940 ж)екілік триодтың қосындысында
орындалды, оның ішінде октальді іргелі ... ... жеке ... ... ... 1963 жылы Fairchild Semiconductor инженері,
Роберт Видлар, бірінші ... ОК— μA702 ... 9 ... бұл ... 300$ бағада тұрды және тек әскери жағдайында
пайдаланылды. Видлармен проектіленген алғашқы қол ... ... 1965 жылы ... оның ... оның ... 10$ ... ... қолдануда қымбат болғанымен көпшілік өндіріс автоматика және сол
сияқты ... ... үшін қол ... ... ... ... ОК ... істеу принципі бойынша операциялық күшейткіш қарапайым
күшейткішке ... ... ... ... ... ... ол ... кернеу мен қуатын күшейту үшін қолданылады. Бірақ та, қарапайым
күшейткіштің қасиеттері мен ... ... оның ... ... ... ... мен параметрлері көбінесе
кері байланыс тізбегі праметрлерімен анықталады. Операциялық күшейткіштер
нольдік орын ауыстуруын және ... ... ... ... ... ... ток ... сұлбасы бойынша
жүзеге асырады. Сонымен қатар олар ... ... ... ... және ... шығыс кедергілермен сипатталады. Ертерек ... ... ... тек қана ... операцияларды : суммалау ... үшін ... ... ... ... ... деп ... осыдан.
Белгілі бір салада қолданылуы керек кезде, қандай ... ... ... анықтау үшін оның негізгі сипаттамаларын білу
жеткілікті.
2.3 Операциялық ... ... ... ... ... ... көрінісі берілді.
Оның кіріс каскады дифференциалдық күшейткіш түрінде орындалады. Сондықтан
операциялық күшейткіште екі ... ... ... ... ... ... Ua ... кернеулердің айырымы да сол фазасында орналасады:
UD = UP – UN .
1 – сурет. Операциялық күшейткіштің сұлбалық түрі.
р – ... ... деп ... және операциялық күшейткіште
«плюс» таңбасымен белгіленеді. N – кіріс инвертті және сұлбада ... ... ... ... және кері ... ... жұмыс
істеуін қамтамасыз ету үшін екі полярлы ... ... ... ... үшін 1 – ... ... операциялық күшеткіштің сәйкесті сыртқы
клеммаларына қосылатын екі тұрақты кернеуді орнату ... ... ... ... ... ... ... кернеуінде жұмыс істейді. Принципиалды сұлбалар құрылғыларда тек
қана олардың кіріс және шығыс клеммаларын көрсетеді.
Іс жүзінде идеалды операциялық ... ... ... ... ... ... ... екенін анықтау үшін
күшейткіштің ... ... ... ... ... күшейту коэффициенті
AD =ΔUa / ΔUD= ΔUa / Δ(UP – UN )= ΔUa / ΔUP егер UN ... / ΔUN егер UP ... ÷ 105 ... ... ... өлшемі. Ол өзіндік ... деп те ... ... ... ... кері байланыс жоқ
кезіндегі күшеюі.
UP –дан ... ... ... типтік тәуелділігі көрсетілген. Uамин
< Uа < Uамакс диапазонында ол UD-дан дерлік ... ... Осы ... диапазоны күшейту облысы деп аталады. Қанығу облысында Uа –ның
сәйкесті өсуінен ... өсуі ... ... ... ... ... ... сәйкесті оң және кері кернеуінің ... 3В-қа ... ... күшейткіштің ±15В жұмысы кезінде шығыс ... ... ... диапазоны ±12В-ты құрайды.
Идеалды операциялық күшейткіштің беріліс сипаттамасы нольдік нүктеден
өту керек. Бірақ та көрсетілгендей, ... ... ... ... ... ... жылжыған, ол штрих сызығымен көрсетіледі. ... ... ... ... үшін ... күшейткіштің кірісіне
кернеудің кейбір әртүрлілігін берк керек. Омы ... ... ... кернеуі Uо деп аталады. Ол көбінесе ... ... ... ... ... ... ... осы өлшеммен елемеуге болмаған
кезде, оны нольге дейін апаруға болады. ... ... ... күшейткіштерде арнайы клеммалар қарастырылған.
Кіріс кернеудің әртүрлілік функциясы ретіндегі операциялық ... ... ... ... кернеуінің компенсациясыз түсірілген
пунктирмен көрсетілген сипаттама.
Нольдік жылжу ... алып ... ... тек қана оның ... ... ... өзгерістері қалады:
ΔU0(ϑ,t,Ub)=(∂U0/∂ϑ )Δϑ+(∂U0/∂t )Δt+(∂U0/∂Ub )ΔϑUb .
Осы фомулада келесі дрейфті құрайтындар:
∂U0/∂ϑ - температуралық дрейф, 3-10 мкВ/К;
∂U0/∂t – уақыттық дрейф, айда ... ... ... жете ... – суммалық кернеу қоректенудің өзгерісімен көрсетілген дрейф.
Құраушы ∂U0/∂Ub номиналды мәнінен нольдік ... ... ... ... ... ... сипатталады, әдетте 10 – 100мкВ/В
құрайды. Сондықтан дрейдті құрастырушыны ... ... ... ... ... ... милливольтқа дейін нақты түрде қамтамасыз ету
керек.
Келесіде нольдің жылжу кернеуі нольге тең және компенсацияланған ... ... (1.1) ... ... түрде болады:
Ua = AD UD = AD (UP - UN ... тұра ... ... ... кернеуі, динамикалық
диапазоны шектерінде, кіріс кернеулердің әртүрлілігіне пропорционал болады.
Егер Р және N кірістеріне бірдей кернеу UGl берілсе, онда Uв ... ... (1.2) ... ... ... ... Uа сәйкесінше
нольге тең болуы керек. Бірақ реалды дифференциалдық күшейткіштерге ол
толық ... ... ... айтқанда синфазды сигналдың ... = ΔUа /Δ ... ... түрде емес болуы мүмкін. Кіріс синфазалық сигналдың
кейбір үлкен дерлік ... тез ... ... ... кернеудің
диапазоны синфазалық сигналдың әлсіреу облысы деп ... Оның ... ... оң және кері ... ... 2В – қа ... ... ... ... синфазалық сигналдың әлсіреу
коэффициенті деп аталатын параметрімен сипатталады G = АD / АGl . ... ... 104 ÷ 105 ... ... ... ... ... бойынша әрқашан да оң болады. Оны бірақ та синфазалық
сигналдың күшейту ... АGl ... ... ... Ол оң ... те ... қабылдай алады.
Синфазалық сигналдың күшейту коэффициенті түсінігін қолданғанда,
дифференциалдық ... ... ... ... ... ... ... қажет:
AD ‗ ∂Ua
∂UD UGl =const
Бола тұра ... ... үшін ... ... ... пайда болады:
ΔUa ‗ ∂Ua ΔUD + ∂Ua ΔUGl ... UGl ∂UGl ... = AD ΔUD + AGl ΔUGl ... қатынастардан синфазалық сигналдың әлсіреу коэффициентін тиімді
анықталуы ... ΔUa =0 –да :
G ‗ AD ‗ - ... ΔUD Ua ... ... ... ... күшеюін компенсациялау
үшін күшейткіштің кірісіне дифференциалдық кіріс кернеудің ΔUD қандай мәнін
беру керек ... ... ... ... ... көрсетеді.
(1.3) формуласындағы жылжымалы кернеуін былай жазуға болады:
Ua = AD (UD – UО) + AGlUGl ,
Синфазалық ... ... ... ... ... ... ... Ua = AD [(UD – UО) + 1/2 UGl ... U0 → 0 және UGl → 0 ... (1.1) ... ... ... ... ға қатысты теңдеудің шешімі: UD = U0 + (Ua /AD) – (UGl/G ... ... ... күшейткіш үшін U0 = 0, AD → ∞ және G → ∞. Ол
теорияда шығыс кернеудің Ua соңғы әр ... алу үшін UD ... ... қою ... ... ... операциялық күшейткіштің тұрақтылығы
жағынан бірінші ретті ... ... ... ... сипаттамасы болу
керек. Сонымен қатар бұл талап жиілікке кем дегенде |AD|=1 дейін орындалуы
қажет. Осы талаптарды ... үшін ... ... сұлбасында
жиіліктің өте төмен кесуі бар төменгі жиілікті фильтр болуы қажет.
Комплексті жазбада ... ... ... ... ... ... ... D = ‌‌‌A D / 1+j(f/fgA) ... ... D - ... D-ның ... ... ... мәні. fgA жиіліктен
жоғары 3дБ деңгейіндегі ... ... ... ... ... ... модулі жиілікке қайта пропорционал. Осындайда осы жиілікті
диапазонында қатынасы орындалады:
|AD|f = AD fgA = fT . ... ... ... ... ... ... ... формуладан көрінгендей, fT жиілігі күшейту коэффициенті туындысының
түзулік кеңдігіне тең.
2.4 Мультивибраторлар
Тікбұрышты формалы және тік ... бар ... алу ... ... деп ... құрылғылар, ... ... ... ... ... ... ... автотербелмелі, күтулі синхронизациялау және жиілікті бөлу.
Мультивибраторлар көп жағдайларда келесі ... ... ... ... түйіндер мен блоктар үшін жүргізіп жібергіш кіріс ... жөн ... ... функциясын атқарады.
2.5 Операциялық күшейткіштегі симметриялық мультивибратолар
Операциялық күшейткіштегі симметриялық мультивибратордың схемасы
4- суретте көрсетілген. Бұл ... ... ... ... ... ... кірісіне конденсатор С мен резистор R-
ден тұратын уақыт тағайындағыш тізбекті қосу арқылы жасалады.
4 – сурет.
t1- уақыт сәтіне дейін операциялық ... ... ... U0 ... ... Бұл ... күшейткіштің шығысында U шығ =-U- шығmax ,ал
инвертирламайтын кірісінде U+ = -χ U- ... ... ... мұнда χ = R1/(R1+R2) – оң кері ... ... ... ... - U- ... ... болуы, R – резисторы арқылы С
конденсаторы зарядтау ... ... ... ... астарларындағы
кернеу полярлығы жақшасыз көрсетілген .t1 - ... ... ... ... ... экспанета бойынша өэгеретін ... ... ... ... ... U0 - кернеуі нольге тең
болады, бұл жағдайда операциялық күшейткіштің ... ... ... U шығ =-U+ шығmax . U+ - кернеуі белгісін өзгертіп ... ... - ке тең ... ... U0

Пән: Автоматтандыру, Техника
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Интегралды микросхема14 бет
Күшейту тізбектері5 бет
Күшейту тізбектері жайлы4 бет
Фазоайналдырғышы бар синусоидалды сигналдар генераторын есептеу19 бет
Валюталық нарықтар12 бет
Микроэлектроника және схематехника10 бет
Оперативті - технологиялық байланыс жүйесін жобалау реті16 бет
Linux (Red Hat) операциялық жүйесі16 бет
Linux операциялық жүйесі10 бет
Linux операциялық жүйесінің пайда болуы26 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь