Тұлға мәселесін теориялық тұрғыдан шолу

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1. Тұлға мәселесін теориялық тұрғыдан шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
2. Балалар тұлғасының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
        
        Тұлға мәселесін теориялық тұрғыдан шолу
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
..............................................3
1. ... ... ... тұрғыдан
шолу.....................................................4
2. ... ... ... ... тұлға - психологиядағы ең ... ... ... ... ... ... қарқынды әлеуметтік дамуы белсенді,
жасампаз тұлғаны қалыптастыруға жоғарғы талап қояды. Ал ... ... ... ... ... ... жақтарын жаңарту
кезінде - жас ұрпақтың болашақта ізгі ниетті азамат болып дамуына ... ... ... үрдісі үлкен ықпалын тигізетіні ... да ... ... ... жалпы ұғымына сарапталған
талдауларға зер салайық.
Тұлға - бұл ... ... ... ... ... ... ... орны, оның орындайтын іс-әрекеті -бұл
оның тұлғасының қалыптасуын анықтайтын ... ... ... ... үшін ... орын ... яғни оның ... пен іс-әрекетінің жоғары саналы формаларын қамтамасыз ... ... ... ... ... бірлігін құрайды.
Бұл көзқарас зерттеушілердің көпшілігіне негіз болып қаланды. Алайда,
көптеген авторлар тұлға ... ... ... ... ... мен талаптану. бағдар және т.б.) түрліше қарастырады.
Сонымен тұлға - бұл ... ... ... пен ... субъектісі ретіндегі индивид. Екіншіден, бұл ... ... оның ... ... ... ... және де ... әрекет
пен қарым-қатынаста қалыптасып отырады.
Тұлға мәселесін теориялық тұрғыдан ... ... ... ... бірыңғай көзқарастардың
болмағандағынан 300 астам анықтамалар жүзеге ... ... ... оның ... да ... көзқарастар жоқ. Л.С. Выготский
алғаш рет психикалық қызметтерді жоғары - ... және ... - ... деп
бөлінуін ұсынды. Л.С. Выготский құрылымының негізінде, тұлғаның - өзегі
-оның бағыттылығы деп ... Бұл ... ... ... ... қаланды (С.Л. Рубинштейн. 1957, Л.И. Божович, 1968, А.Н. ... М. 3. ... 1972 және ... ... ... ... ... (мотивтер мен қажеттіліктер, ұмтылу мен талаптану.
бағдар және т.б.) түрліше карастырады.
Л.С.Выготский пікірі бойынша, ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде дамиды.
Тұлға - бұл қоғамдық-тарихи ... ... ... ... ... алатын орны, оның орындайтын іс-әрекеті -бұл
оның тұлғасының қалыптасуын ... ... ... ... ... үшін ... орын ... яғни оның мінез-
кұлык пен іс-әрекетінің жоғары саналы ... ... ... ... ... ... ... бірлігін құрайды.
Нәтижесінде адамның кез келген реакциялары және ішкі аффективті
өмірінің құрылымы оның әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... биологиялық және
әлеуметтік факторларға байланысты екені мәлім. ... ... ... негізгі болып - нақтылы тарихи орта саналады. ... ... - ... құрастыратын көптеген ішкі және сыртқы
факторларға тәуелді болып келеді.
Л.С. ... ... ... ... - ... ... ... негізделеді. Л.С. Выготскийдің айтуы
бойынша, баланың тұлғалық дамуы - оның дамуындағы әлеуметтік жағдайлармен
байланысты.
Сонымен ... - бұл ... ... қатынас пен саналы
әрекеттің субъектісі ретіндегі индивид. Екіншіден, бұл индивидтің ... оның ... ... енуімен анықталып және де біріккен әрекет
пен қарым-қатынаста қалыптасып отырады.
Кеңес психологиясында адамды тұлға деп - қоғамның субъектісі ... ... түсу ... ... ... А.Н. ... өз ... объективті өмірді бейнелеу
үрдісінде, белсенді тұлға - қоршаған әлеуметтік өмір танымы, сана сезімімен
бірлестікте іске ... ... ... ретінде көрініс береді деп
дәріптеледі. Тұлға ... ... ... яғни ... ... ... ... бірлікте қарастырылуы да көрсетілген.
Сонымен қатар Б.Г.Ананьев тұлға құрылымының жан-жақты зерттелуін өз
еңбектерінде сипаттаған. Ол ... ... ... ... функциялармен және тұлғаның бағдары мен қажеттіліктері
кіретін ... ... ... ... Автор, адамды
биологиялық түрінің көзқарасы бойынша, адамның онтегенезін индивид ретінде,
адамның дамуының тұлға ретінде қарастырады.
А.Н.Леонтьевтің ... ... ... - бұл адам ... ... ... ... психологиялық тұрғыда құрылуы. Әр ... ... ... ... - ... ... қалыптасу негізін құрайды.
Тұлғаның жүйелі қасиет ретінде пайда болуы - индивид ... ... ... ... ... ... арқасында өзінде өзгертіп,
тұлға дәрежесіне жетеді.
Сонымен қатар тұлға - белсенділігімен сипатталынады, яғни субъект өз
шектеуінен тыс шығу ... өз ... ... кеңейтуімен
талап қойылған жағдайлардың шегінен тыс әрекет ... ... ... ... ету) ... ... ... бейнеленеді, яғни үстем болып табылатын ... ... ... ... -қызығушылықтар, сенімдер, көзқарас және т.б.
жүйелермен бейнеленеді.
Қатынастар ... ... ... ... болып
табылады. Ол тұлғаның құрамына адамның психикалық ... ... ... ... да ... В.Н. Мясищевтің
пікірі бойынша, тұлға — тек адамға тән толық психикалық ... ... ... ... және оның ... іс-әрекеті мен
мінез-құлықтарын саналы тұрғыда реттеуші ретінде ... ... ... ... - ... және ... әлемге байланысты қатынас жүйесі
құрайды деп қарастырған.
Тұлға ... ... ... да ... (Д.Н. ... А.С. Прангишвили, 1975 және т.б.). Авторлар түрлі иллюзияларды
(елестерді) экперименталды тұрғыда ... ... ... болуындағы
маңыздылығын барлық иллюзиялар үшін ортақ нәрсеге тиселі ... Осы ... ... ... зерттеушілер бағдар ұғымын анықтады. Д.Н.
Узнадзенің теориясына сәйкес, ішкі бағдар - адам үшін ... ... ... ... ... адамның алдына оны
қанағаттандыру міндеттерін табыс етеді. Осы ... ... ... ... - ... ... ... іс-әрекетке бағдарлайтындықтан, ол
тұлға психологиясының негізгі ... ... ... ... ... психологиялық зерттеу міндетінде оның
қалыптасуы мен ... ... және ... ... ... ... анықтауы көзделеді.
Л.И.Божович және оның әріптестері түрлі жас шамасындағы балалардың
тұлғасын қалыптастырудың қозғаушы күштерін ... ... ... оқу ... тығыз байланысты мотивтері
зерттелді. Олар зерттеу барысында тікелей оқу ... ... ... және мотивтердің әр түрлі жас шамасындағы ара
қатынастарының ерекшеліктерін анықтады.
Л.И.Божович теориялық талдаудың ... ... ... құрылымы
оның бағыттылығымен анықталады, - деген болжам ұсынды. Тұлға бағыттылығының
негізінде адам өмірі мен тәрбилеу үрдісінде пайда ... ... ... ... жүйелері жатады, ал ... ... ... ... ... бағындыра адамның мотивациялық сфераларының құрылымын
сипаттайды. Мұндай мотивтер ... ... ... ... болуы -
тұлғаның жоғары тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
Зерттеулердің нәтижесінде, мектепке дейінгі және ... ... бала ... қалыптасуында негізгі фактор болып - ересек
адамның қалуы анықталған. Өйткені олардың ... ... ... мен ... ... ... ... қажеттілік
жағдайын құрайды. Бұл жаста ересектердің, әсіресе ... ... ... - ... ... ... сезбейтін мінез-
құлқына түрткі болуы да көрсетілген.
Ал Қазақстанда тұлға мәселесі Ж.И.Намазбаеваның ... ... ... яғни Л.О. ... Р.Ш. Сабірова, Л.В. Пилипчук,
С.Ж. Өмірбекова, Г.Т. ... және т.б. ... ... еңбектерінде
белсенді түрде дамуда.
Ж. И. Намазбаева тұлға мәселесін ... әр ... ... ... ... оқу) ... жас ерекшелік шамасының тұлғалық
компоненттерінің механизмдері мен ... ... ... ... ... Мұндай көзқарастардың жүзеге асуы -
толығымен тұлғаны қарастыруға мүмкіндік ... Адам ... ... ... ... ... туралы Л.С.Выготскийдің ой, пікірі
негізгі теориялық-әдіснамалықтың ... ... ... ... ... алғашқы мектепке бару кезеңінде олардың әлеуметтік жағдайының
дамуында үлкен өзгерістер болады. Бала оқушы бола бастаған соң, ол ... ... ала ... ... рет ... мәнді іс-әрекеттермен
айналысады, яғни іс-әрекетті ... ... ... ... ... орны мен ... қатынастары байланысты болады. Бұл жаңа
әлеуметтік ... - ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Тұлғаның қалыптасуындағы орталық бөлім болып - адамның мотивациялық
аймағының, яғни оның ... ... ... ... дамуы саналады. Қажеттіліктер қанағаттанылуы керек, ал бұл
оларды қанағаттандыратын амалдарды іздеуге және табуға ... ... ... ... ... және оларды жетілдіруді қажет етеді. Сондықтан
мотивациялық сфераның дамуына байланысты баланың танымдық қабілеттерінің,
оның дағдыларының, қолынан ... ... ... мен ... дамуы
жүзеге асырылады.
Адам қажеттілігін қанағаттандыру үшін шынайы қоршаған ... қана ... ... ... ... ... ... Осындай
бейімделудің құралы болып - адамның уайымдары ... Олар ... ... ... ерекше әсерлі түрде көрсетеді.
Уайымдар адамның қоршаған ортамен қарым-қатынастарға бейімделуінің бастапкы
құралы болып, кейінірек ... ... ие ... және адам ... бастайтын психологиялық шындық түрінде көрінеді. Осылайша адамның
психологиялық дамуына шексіз мүмкіндік тудыратын қанықпайтындай көрінетін
қажеттіліктер ... ... ... ... ... ... үшін ... өмір үрдісінде пайда ... және ... ... ... ... ... жаңа ... баланың мотивациялық сферасын толықтырады және
қиындатады, Осы жерде екі ... ... атап ... ... ... ... және оның қоршаған ортамен өзара қатынастарындағы ... ... Бұл ... жас ... сай ... ... ... кіші мектеп жасындағы балаларда оқушының жаңа жағдайда болуына
байланысты ... - ... ... ... ... сынып оқушыларында - олардың келешектегі ... ... ... қажеттіліктерін тұтас жүйесі пайда болады.
Қажеттіліктердің пайда болуының мұндай жолы тек балаға ғана тән ... ... ... де оның өмірінде және өзіндегі өзгерістерден
туындайтын өзгерістерге ұшырап отырады, ... ... ... пен іс-әрекеттің жаңа түрлерін ... ... ... ... ... ретінде әр түрлі әдеттерді, соның
ішінде, мәдени әдеттерді де айтуға болады. ... ... ... ... ... ... ... асыруға итермелейді. Бірақ адамның
мотивациялық сферасында ... ... ... ... құрылысы
бойынша жаңа, психологиялық кұрылымдардың пайда болуы - ... ... үшін аса ... ... ... ... ... іс-әрекет жасауға
итермелейтін мақсаттар, шешімдер, рухани сезімдер және сенімдер ... ... ... ... тек ... ғана емес,
олардың ара- қатынасы да өзгеріп, дамып отырады. ... ... ... бәрі ... Біртіндеп, мінез-құлықтың не іс-
әрекеттің тұрақты басым болып отыратын белгілі мотивтер пайда ... ... ... ... ... көрсетеді. Қандай мотивтер басым
болғанына байланысты тұлғаның бағыты әр түрлі сипатта болады. ... ... ... ... ... ... - ... бағытты, ал басқа
адамдардың көзқарастарымен байланыста ... ... ... ... бағытты сипаттайды. Тұрақты басым әдістер тұлға ... ... ие ... ... ... ... иерархиалық құрылымы белгілі
бір рухани құндылықтарды мінез-құлықтың ... ... ... ... ... үшін адам өзінің тікелей сенімдерін жеңеді, бұл ... ... ... ... ... ... үрдісінде меңгерілген
құндылықтар адамның ... ... мен ... ... ... күшіне ие болады. Мұндай адам өзіне төніп
тұрған қауіп туралы ойламай, өзін тәуекелге ұшыратады. Нақ осы ... ... ... үйлесімді мотивациялық аймағы туралы және ... ... ... мен ... ... ... ... болады.
Л.С.Выготскийдің ілімі бойынша, онтогенетикалық даму кезінде бала
санасының ... ... ... Осы теориялық пайымдауды жалғастыра
отырып, біз адам тұлғасы да ... ... ... ... ... жүйе екенін мойындауымыз керек. Және бұл жүйенің
де өзіндік даму кисыны мен заңдылықтары бар.
Біртұтас қайшылықсыз ... ... тек оның ... ... ... ... қабілетімен ғана сипатталмайды. Бұл дамудың аса маңызды ... ... ғана ... ... қатар жоғарыда айтылған адамның себептік
жүйелерінің де маңызы зор. Оларда ... ... ... ... ... ететін мәжбүрлеуші күш болады. Ал бұл үшін тұлғаны
қалыптастыру былайша болуы шарт: танымдық және ... ... ... ... да бір ... ... ... қажет. Сонымен,
тұлғаның қалыптасуы оның қандай да бір жағының - рационалдық, ... ...... ... сипатталмайды, - деп есептеуге негіз
бар.
ҚОРЫТЫНДЫ
Тұлға - бұл шынайы жоғары интегративтік, бұзылмайтын ... ... ... ... бөлім болып - адамның ... яғни оның ... ... ұмтылыстарының және
ниеттерінің дамуы саналады. ... ... ... ал бұл
оларды қанағаттандыратын амалдарды іздеуге және табуға бағытталған әдістер
мен құралдардың пайда болуын және оларды ... ... ... ... сфераның дамуына байланысты баланың танымдық қабілеттерінің,
оның дағдыларының, қолынан келетін істерінің, әдеттері мен мінезінің дамуы
жүзеге ... ... ... үшін ... ... ... қана ... онымен қатынас жасай білуі керек Осындай
бейімделудің құралы ... - ... ... ... Олар ... ... ... ерекше әсерлі түрде көрсетеді.
Уайымдар адамның қоршаған ... ... ... ... болып, кейінірек өзіндік мағынаға ие болады және адам ... ... ... ... ... көрінеді. Осылайша адамның
психологиялық дамуына шексіз мүмкіндік тудыратын қанықпайтындай көрінетін
қажеттіліктер пайда болады. Тұлғаның ... ... ... үшін ... өмір үрдісінде пайда болатын және дамитын ... ... ... ... ілімі бойынша, онтогенетикалық даму кезінде бала
санасының жүйелік құрылысы өзгереді. Осы ... ... ... біз адам тұлғасы да жоғары интерактивтік деңгейдегі ... ... жүйе ... мойындауымыз керек. Және бұл жүйенің
де өзіндік даму кисыны мен заңдылықтары бар.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ... Қ. ... ... ... ... ... И.А. Педагогикалық психология. Оқулық.Алматы-2005.
3. Намазбаева Ж.И., Психология, оқулық Алматы-2005.
4. Алдамұратов А. Жалпы психология,Алматы,1996.
5. Тәжібаев Т. ... ... ... 1993.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық-экономикалық жағдайындағы тұлғаның құндылық бағдары мен өмірлік мағына бағдарының өзара байланысы100 бет
Тұлға туралы теориялар жайлы мәлімет5 бет
2006 жылдың 11 мен 16-желтоқсан айында жарық көрген қазақ тілді бұқаралық ақпарат құралдарындағы Қазақстан Республикасы парламенті мәжілісінің қызметі туралы жарияланымдарға шолу52 бет
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет
Word терезесін шолу25 бет
XVI-XIX ғасырларда Қазақстан аумағын физикалық-географиялық тұрғыдан зерттеу11 бет
«Ана тілі» газетінде термин мәселесінің жазылуы64 бет
«Егемен Қазақстан» газетіндегі білім реформасы мәселесінің насихатталуы53 бет
«көне қытай ойшылы конфуцийдің пікірлерін философиялық тұрғыдан талдау»4 бет
«Қазақстан мен ресейдегі көші қон мәселесінің бақ тағы көрінісі»69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь