Ежелгі Грекия мен Рим мәдениеті

Антик дүниесінің өнері деп аталатын ежелгі Грекия мен Рим мәдениетінің әлемдік өркениетте алатын орны ерекше. «Антик — (көне, ежелгі)» деген ұғым. Қайта өрлеу дәуіріңде дүниеге келген, бұл терминді итальян ойшыл-гуманистері грек-рим мәдениетіне байланысты қолданған. Бұл атаудың түп-төркіні «ежелгі», «көне», «қадым заман» мағынасын беретін «антиквус» деген латын сөзінен шыққан. Көне мемлекеттердің мол, мәдени мұрасы Еуропаның барлық халықтары өнерінің, көркем әдебиетінің, философиясының, театрының және т.б. дамуына, саяси және құқықтық көзқарастарының қалыптасуына елеулі ықпал жасады. Өмір шындығын нақты бейнелеп, көркемділік пен қарапайымдылық, шыншылдық пен шеберлік қасиеттерімен белгілі болған грек және рим сәулетшілерінің, мүсіншілерінің және кескіндемешілерінің даңқты мәдени туындылары — көне заман тарихы туралы ұғымымызды кеңейтіп қана қоймай, мәдениеттің асқақ үлгісі ретінде күні бүгінге дейін өз мәнін жоймай отыр.
«Көне», «қадым заман» мәдениетінің негізін қалаушылар ежелгі гректер екендігін ешкім жоққа шығара алмайды. Олар өздерін «Эллиндер»; ал өз елдерін «Эллада» деп атаған. Антик дүниесінің мәдениеті біздің заманымыздан бұрынғы бір мың жылдықтың алғашқы ғасырларында қалыптаса бастаған. Оның он бес ғасырдай уақытын қамтитын ұзақ ғұмыры біздің заманның V-ғасырда Рим империясының құлауымен аяқталды. мәдениет тарихының қай кезеңін алсақ та, ол өзінің баға жетпес мәдени құндылықтарымен ерекшеленеді. Сондықтан да болар, ғалымдар көне мәдениеттің ішінде, әсіресе, грек мәдениетіне ерекше мән береді, өйткені ежелгі Грекияның әдебиеті, өнері, философиясы және т.б. ғасырлар бойы Еуропаның барлық елдерінің ақындарына, мүсіншілеріне, суретшілеріне, жазушыларына, композиторларына сарқылмас шалқар шабыт берді. Шындығын айтсақ, біздің дүниежүзілік мәдениетпен таныстығымыздың өзі де гректердің таңқаларлық мәдени қазынасы мен ұшқыр ақыл-ой иелерімен
        
        Ежелгі Грекия мен Рим мәдениеті
Ежелгі Грекия мәдениеті
Антик ... ... деп ... ... ... мен Рим
мәдениетінің әлемдік өркениетте алатын орны ерекше. ...... ... ұғым. Қайта өрлеу дәуіріңде дүниеге келген, бұл ... ... ... ... ... ... Бұл
атаудың түп-төркіні «ежелгі», «көне», «қадым ... ... ... ... ... сөзінен шыққан. Көне мемлекеттердің мол, ... ... ... ... ... көркем әдебиетінің,
философиясының, театрының және т.б. ... ... және ... ... елеулі ықпал жасады. Өмір шындығын ... ... пен ... ... пен ... белгілі болған грек және рим сәулетшілерінің, мүсіншілерінің
және кескіндемешілерінің даңқты мәдени туындылары — көне ... ... ... ... қана ... мәдениеттің асқақ үлгісі ретінде
күні бүгінге дейін өз мәнін ... ... ... ... ... негізін қалаушылар ежелгі гректер
екендігін ешкім жоққа шығара алмайды. Олар ... ... ал ... ... деп атаған. Антик дүниесінің мәдениеті біздің заманымыздан
бұрынғы бір мың жылдықтың алғашқы ғасырларында қалыптаса бастаған. Оның ... ... ... ... ұзақ ғұмыры біздің заманның V-ғасырда ... ... ... ... ... қай ... алсақ та,
ол өзінің баға жетпес мәдени құндылықтарымен ... ... ... ... көне ... ... ... грек мәдениетіне ерекше
мән береді, ... ... ... ... ... ... және т.б.
ғасырлар бойы Еуропаның ... ... ... ... ... композиторларына сарқылмас шалқар шабыт берді.
Шындығын айтсақ, біздің дүниежүзілік мәдениетпен ... өзі ... ... ... ... мен ұшқыр ақыл-ой ... ... ... ақыл-ой даналығы рухани және саяси-әлеуметтік
өмірдің барлық салаларында — ... ... ... ... ... ... және т.б. өнер ... кеңінен көрініс тапты.
Көне мәдениеттің жарқын беттері Эсхил, Софокл, Еврипид, Геродот, фукидид,
Демокрит, Платон, Аристотель ... ... ... ... ... көне ... ... тереңде жатыр, өйткені, оның
бастауында ... III—II мың ... ... жері мен Эгей ... мекендеген тайпалардың өркениеті ... ... ... қайнар бұлағы болды, міне сондықтан да грек ... ... ең ерте шағы Эгей ... ... Б.з.д ... ... ... аса маңызды орталықтары Крит аралы мен Пелопоннес
түбегіндегі Микены болғандықтан да Эгей ... ... ... ... болған. Грек аңыздарына қарағанда Крит — ұлы жебеуші, найзағай-
тәңірі Зевстің туған жері. Аңыз ... ... ең ... ... ... ... еніп, Финикия патшайымы, асқан сұлу Еуропаны алып келеді, ал
одан аралдың болашақ билеушісі Минос туған. ... ... өз ... дәл осы Крит ... ... құтырған бұқаға бас үйреткен. Гомер де
өз дастандарында бұл арал қалаларының бай екендігін көрсетеді. Ал шындыққа
белгісіз ... ... Зевс пен ... ... ... ел ... ішіндегі ең әділеттісі болыпты-мыс дейтін деректер бар. ... ... ... ... тек мифологиялық шығармаларда ғана емес, грек
тарихшыларының еңбектерінде кездесетінін естен шығаруға тағы да ... ... ... ... де кейбір деректер ара-тұра кездесіп
қалады.
Гомер дәуірінің мәдениеті (б.з.д. XI—VIII ғасырлар)
(Ежелгі Грекия мәдениетінің ... ... ұлы ... ...... деп аталады. Олай деп аталатын себебі, бұл дәуір жайындағы басты
деректердің негізгі көзі — б.з.д. VIII ғ. ... ... мен ... ... ... ... Платонның айтуынша, бүкіл грек ... ... ... ... ... тарихында ежелгі Эллин туындылары
осы дастандардан нәр алған. Шындығында да Гомер дастандарының құдіреттілігі
де осы бір ұлы ... ... ... ... ... ... керек.
Грек дастандарының ішінде, әсіресе Гомер эпосы халық аңыздарының ... ... ... ... грек поэзиясына халықтың қиялынан шыққан
бейнелерге жан-жақты ... мен ... ... болар, оны
кейінгі заманда суретшілер мен мүсіншілер өз ... ... ... Элладаның ең ұлы мүсіншісі Фидийдің «Илиаданы» оқығанда,
«адамдар маған екі есе үлкен көрінеді» деген сөзінің астарында ... ... ... ... IX-VIII ... ... құрылыстың орнына біртіндеп
таптық қоғам қалыптаса бастады. Бай зираттардан табылған мол дүниелер де
грек ... ... ... ... еткендігін дәлелдейді.
Жаңа құлиеленушілік қарым-қатынастардың дүниеге келуіне байланысты — грек
мифологиясы да жүйелі түрде қалыптаса ... Грек ... да өзін ... тылсым құбылыстарының құпиясын танып-білуге талпыныс жасады,
қауіп-қатерлермен өз мүмкіндігінше күресе ... Бұл өмір үшін ... да, ... күрес болатын. Олай болса «күрес бар жерде өлім бар,
күрес бар жерде жеңіс бар» ... ... ... ... жөн ... — бар ... ... деп грек философы Протогор тегіннен-тегін
айтпаған болар. Сондықтан да табиғаттың қатерлі күштерін жеңуде адамға ... бәрі бар, ... ... да гөрі ... құдайлар бейнелерінің
көптеп берілуі — грек мифологиясына тән қасиет болып саналады.
Ол ... ... ... ... тауы ... мекендеген мәңгілік
құдайлар билейді. Гректердің түсінігінде құдайлардың ... — Зевс ... ... олар ... жетілген, керемет адамдар сияқты. Құдайлар
бейнесінің адамға жақындатылғаны соншалық, олардың бойынан тек ... ... ... молынан табуға болады. Грекия топырағында ... ... ... ... талай тамаша хикаялар өмірге келді. Миф деп
аталатын халықтың ауызекі шығармашылығының осы бір ... ... ... ... ... мен ақындық қиялдың өзара ... ... ... ... философтары, тарихшылары, мүсіншілері мен суретшілері
Миф уақиғалары мен олардағы басты кейіпкерлерді өз шығармаларына арқау ете
отырып, ... ... және онда ... ... ... жаңа
мазмұн, жаңа түр беріп отырды.
(Гомер дәуірінен бізге келіп жеткен мәдени ескерткіштер онша көп ... ... ... заманымызға келіп жеткен бағалы ... ... ... ... құмыралар мен қоладан
жасалған мүсіндер жатады. Б.з.д. IX-VIII ғ. құмыраны ... ... ... ... ... әшекейлеуде геометриялық стиль
қалыптасты. Геометриялық стиль керамикасының таңдаулы нұсқалары — ... ғ. ... ... ... ... суреттердің көркемдігі,
композициясының үйлесімділігі бірден көзге түседі. Құмыралардағы ... деп ... ... қара бояумен салынған. Геометриялық стиль бойынша
салынған жан-жануарлар мен ... ... ... ою-өрнектердің
ырғағына үлкен шеберлікпен бағындырылған.
Археологиялық қазба жұмыстарының нәтижесінде Дипилон ... ... ... заттар (б.з.д. VIII ғ.) көңіл ... ... ... ... ... ... ... олар адам бойынан да
биік етіп жасалған. Мұндай алып құмыралар жаназа салтына арналып жасалған
болу ... ... олар ... молаларының басында ескерткіш
ретінде қойылған. Бұл ... ... ... ... Онда ... ... ... бөлікті жерлеу кезіндегі салттық билер,
жекпе-жек сайыстар мен күймелер жарысы және т.б. ... ... ... ... ... пен ... ... оқиғаларын
баяндайтын тың сюжеттерді: ескекшілері көп зор ... ... ... ... ... ... ... тән нәрсе — құдайларға сыйға тартуға арнайы
жасалынған қыш немесе қола ... ... ... I — ... ғасырларында өнер саласында көркемдік кәсіп — керамика жетекші орын
алды. Қалай болғанда да ... ... өнер ... ... қауымдық
құрылыс мәдениетінен таптық қоғамға өту ... өмір ... ... ... ... сол ... ... мағлұмат береді.
Гомер дәуірінде жазу болған жоқ, гректің жазба ... ... ... ... ... ... жазудың алғашқы нышандары
осы кездің өзінде-ақ байқала бастаған.
Негізінен, Гомер ... ... ... ... ... ... де, дәл осы ... грек қоғамының дамуына, ... ... ... ... ... ... керек.
Архаикалық кезендегі Грек мәдениеті (б.з.д. VІІІ-VІ г.)
Грекия мәдениетінің архаикалық кезеңі б.з.д VIII— VI ғ. ... ... грек ... «көне» ұғымын білдіреді). Бұл кезең гректердің Мрамор
және Жерорта ... ... ... ... — ұлы
отаршылдық кезеңі, бұл — құлиеленушілік ... ... ... ... ... саяси-әлеуметтік күрес жағдайында қалыптасу
кезеңі, дәлірек айтқанда қилы-қилы қоғамдық-саяси оқиғаларға толы түбегейлі
терең өзгерістер кежңі.
«Дәуір ... ... ... ... ... дами ... тартылып, көпірлер тұрғызылды, қалаларда су құбырлары салынды, темір
қару-жарақтар ... ... ... ... мен ... ... ... жетіле түсті. Тұрмысқа қажетті бұйымдарды шығаруды ұлғайтудың арқасында
жалпы гректік рыноктар пайда ... ... рет ... ... сауда
айналымында кеңінен қолданыла бастады.
Орта ғасырлардағы Батыс Еуропа мәдениеті
Орта ғасырлар — эллиндік-классикалық ... ... ... ал одан ... оның жаңа ... қайта түлеу кезеңімен сәйкес
келетін, ... ... ... ... ... ... Орта ғасырлар
мәдениетінің қайнар бұлағы — «романдық бастаудан» нәр ... ... ... ... ... болып саналады. Олар құқық, ғылым мен өнер,
философия, жоғары құқықтық мәдениет, христиан діні және т.б. Бұл ... ... ... ... ... ... түсіп,
Батыс Еуропаның пұтқа табынушы көптеген тайпаларының мәдени өмірінде ... ... ... ... ... Батыс Еуропалық ортағасырлар
мәдениетінің қалыптасып одан әрі дамуына ... жол ашып ... ... көне ... бастап жаңа заманға дейін созылатын
уақыт шеңберін ортағасырлар деп атайды. Бұл тарихи ... бір мың ... ... ... яғни V ғасырдан бастап XV ... ... ... ... ... ... ... рет Италияда Қайта өрлеу дәуірінде пайда
болған. Итальян гуманистері бұл терминді бір ... ... ... ... ... ара ... анықтау үшін де қолданған. «Орта ... сол бір ... ... ... ... ... ... өз мәнін жойған жоқ.
Мыңжылдық «Орта ғасырлар» дәуірі негізінен үш ... ... ... Орта ғасырлар кезеңі» — дәуір бастауынан басталып — Х-ХІ
ғасырға дейін созылады; екінші, Жоғарғы (классикалық) кезең — XI ғ. мен ... ал ... ... орта ... ... — XIV ғ. және XV ... ... орта ғасырлар кезеңі — Еуропада буырқанған, әрі мәнді
процестерге толы сындарлы кезең ... Бұл ... ... ең ... ... заманымыздың екінші ғасырынан бастап-ақ Рим ... ... ... ... ... ...... сөзінен шыққан) жойқын шапқыңшылықтарымен тығыз байланысты болды. Бұл
қақтығыстар Рим империясының 476 ж. құлауымен аяқталды. Варварлардың жеңісі
римдік региондарды жай ғана жеңу емес еді. ... ... ... жаңа ... көне ... ... пен ... одан әрі күшейе
түсті.
Жаңа батыс еуропалықтар Рим империясының мемлекеттік ... ... ... қабылдады. Сөйтіп, Рим империясының ... ... ... ... жаңа дін біртіндеп ығыстыра бастады және
бұл процесс Рим империясы құлағаннан ... де ... Бұл ... ... ... Бастапқы Орта ғасырлар кезеңінің бет-бейнесін айқындаған
маңызды тарихи процесс болды.
Осы бір тарихи кезеңдегі ерекше ...... Рим ... ... жаңа ... ... қалыптасуы
болып табылады. Шындығына келетін болсақ, сансыз гот, ... және ... ... деп айтуға да болмайтын сияқты, өйткені дәл ... ... ... ... ... белгілері айқындалған
болатын. Олар сонымен қатар әскери демократия принциптерін жетік меңгерді,
егіншілікпен, қол ... ... ... ... ... ... герцоттер және т.б. деп жариялады. Мысалы, франктердің
королі Ұлы Карл 800 жылы бүкіл батыс ... ... ... ... ... Францияны, Германияны, Бельгияны, Голландияны,
Солтүстік Италияны, Солтүстік Испанияны ... ... орта ... бірінші
зор империя құрған Ұлы Карлдың тарихи күресінде адам қаны көп ... ... ... ... ... кейде «королингттік қайта дәуірлеу кезеңі» деп те
атайды. Мұндай атақтың берілуінің ... Карл ... ... ... ... бағытталған шараларынан болса керек. Ерекше атап
өтетін бір жайт, Ұлы Карл ағарту ісінің ... ... және ... ... ... ... ... тұлға болған. Ол өзі бас болып негізін
қалаған мектепте оның ұлдарымен бірге ақсүйек ... ... ... оның ішінде риториканы, поэзияны, ... ... т.б. оқып ... яғни 900 жылы ... Рим ... ... графтықтарға,
гердоттықтарға, епископтықтарға, аббаттықтарға бөлініп кетті де, ... ... ... ... ... ... ... императорларға да, корольдерге де бағынуды қажет деп санамады. Бірақ
елдің бірлігіне нұқсан келтіретін мұндай ... ... ... ... ... ... одан кейінгі кезеңдерде де
тоқтамады. Әрине, ғасырлар бойы ... ... ... ... пен ... орын алған мұндай мемлекетте экономикалық және
мәдени дамуға нұқсан ... ... де ... ... ... Ал бұл
жағдайлар, өкінішке орай, ... Орта ... ... ... ... болды.
Бірақ классикалық дәуірде орта ғасырлық Еуропа бұл қиындықтарды ... ... ... ... X ғ. ... феодализм заңдары бойынша
жүзеге асырылған ынтымақтастықтың нәтижесінде ірі ... ... және ... армияларды жинақтауға мүмкіндік туды. Осы сияқты
қоғамдық өмірде жүзеге асырылған шаралар, ... алға ... ... ... ... біршама тұрақтылық қалалардың көркейіп,
жалпы ... ... ... ... жасады. Батыс
Еуропаның саяси-мәдени өмірі ... ... ... ... ... айырылып, қалаларда рухани өмір гүлдене бастады. Рим
империясына ... ... ... ... ... ... бай,
әрі өркениетті болып шықты. Мұндай мәдени алға басушылық христиан дінімен,
христиай ... ... ... ... ... ... дінге арқа
сүйеді. Өз кезегінде христиан шіркеуі де өз ... ... ... ... ... ... Ежелгі Римнің және бұрынғы варварлық
тайпалардың мәдени-көркемдік ... ... ... ... және одан ... ... ... стильдер қалыптасты. Сөйтіп,
өнердің театр, музыка, әдебиет, сәулет өнері, кескіндеме, ... ... ... жаңа тұр, жаңа ... ие ... Дәл осы кезеңде
француздардың алғашқы ұлы поэтикалық шығармасы — ... ... жыр ... ... ... әдебиеттің асыл мұрасына айналған бұл тамаша
туындыда рыцарлық ... ... ... ... ... ... ... ғалымдардың ежелгі гректер мен эллиндік
философтардың, әсіресе ... ... ... ...... ... ... бастамасы болды. Соның нәтижесінде ... ... ұлы жүйе — ... пайда болды.
Кейінгі орта ғасырлар дәуірінде ... ... ... ... ... ... одан әрі жалғасты, бірақ оның даму
барысында толып жатқан қиындықтар мен кедергілер кездесіп ... ... ... ... ғана Батыс Еуропа бірнеше ... ... ... ... ... сүзек («Қара өлім») сияқты эпидемиялардың
салдарынан халық жаппай қырғынға ұшырап отырды, ал ... ... өз ... ... ... өз ... ... қойған жоқ.
Ұзаққа созылған жүз жылдық соғыста халық әбден титықтап, мәдениеттің дамуы
тежелді. Бірақ дәл осындай ... ... де ... өркендеп, ауыл
шаруашылығы мен Сауда, қолөнер ... даму ... ... Рухани өмірдің
жандануына, ғылымның, өнердің, фи-лософияның және т.б. жаңа арнамен дамуына
қолайлы жағдайлар туды. Мұндай алға ... ... ... ... ... ... да ... Италия ұлы мәдени төңкеріс —
Ренессанс мәдениетінің ... ... ғ. ... ... ... бастаған алғашқы университеттер ғылыми-
зерттеу жұмыстарының орталығына айнала бастады. XI ғ. ... ... ... ... ... ... (1038 ж.) ашылды. Жаңа оқу орнының
ашылуы рим заңының жандануына, оны тереңдетіп оқуға мүмкіндік ... ... да ... Еуропаның түпкір-түпкірінен келген ... жыл ... өсе ... XII ғ. ... ... ... ... де
университеттер ашыла бастады.
Англияда Оксфорд университеті (1167 ж.), ал одан ... ... ... (1209 ж.) — орта ... ... ордаларына айналды.
Мұңдай жоғары оқу орындарында ... ... ... мамандар еңбек
етті. Солардың бірі — белгілі университет ғалымы, ағылшын Роджер Бэкон
(1214—1292) болды. Ол ... ... ...... ақыл-ойы мен
тәжірибесі деген ғылыми қорытынды жасап, бұл мәселедегі ... ... ... ... және ең ірі оқу орны — ... ... Онда ... ... ... ... ... және дінтану факультеттері
жұмыс істеді. Батыс Еуропаның барлық елдеріндегі университеттерде ... ... ... ... ... ғылымды — схоластика, яғни мектептік
ғылым деп ... Оның ... ...... және шіркеу
қайраткерлеріне сүйену, теологиялық — догматық алғышарттарды рациональдық
принциптермен біріктіру, нормальдық — ... ... ... ... ... ... ретінде тәжірибенің рөлін бағаламау болды. Осы
жағдайға байланысты шіркеудің орта ғасырлық уииверситеттердегі ... ... ... ... білім алатын қала мектебінде де діни білім беру ең
басты ... ... ... университеттердің саны көбейген сайын (XV ғ. 65-
ке жеткен) діни біліммен қатар медицина, өнер, құқық сияқты басқа да ... ... ... ал ... оқу ... жаңа ғылым
салалары енгізілді.
Бастапқы орта ғасырлар кезеңінде Византияда да білім беру саласында
Еуропаның батысындағы ... ... ... ... зор ... ... ... ұлы Платонның өзі құрған және бір мың жылдан артық ... ... ... ... Афины мектебінің жабылып қалғанынын айтсақ та
жеткілікті сияқты. Сөйтіп, көне философия діни ... ... IX ғ. ... қарай Константинопольде жоғарғы мектеп ашылып, ондағы
білім беру жүйесі көне заманның үлгісімен жүзеге ... ... ... ... ... ... ... — «Мириобиблионаның»
(негізінен көне авторлардың 280 шығармаларына берілген баға — ... және ... ... діни ... ... ... Фотий (820—890
ж.) болды.
IX ғ. ... ... жаңа ... ... дами ... ... салаларына байланысты энциклопедиялар жарыққа шыға
бастады, онда ... ... ... ғана ... сонымен қатар көршілес
жатқан халықтар туралы да әртүрлі қызықты мағлұматтар берілді.
Хирургиялық ... ... ... ... ... ... ... қатар алхимия, астрономия, магия және т.б. ғылым салалары да өз
өрісін кеңейте бастады.
Орта ғасырлық Еуропаның ғылыми мәдениетінде алхимия ерекше ... ... ... жай ... ... алтынға немесе күміске айналдыра
алатын субстанцияны (барлық заттардың, құбылыстардың негізі) іздестірумен
болды. Мұндағы ... ... — адам ... ... болды. Алхимияның мақсаты
және олардың қолданған ... ... және ... ... ... көп ... ... заман ғылымдарының, әсіресе химйяның
туындауына айрықша әсер етті. Бізге келіп жеткен Еуропалық ... бірі - ... ... ... ... мен ... философы
ұлы Дльберт болды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі Грекия мен Рим мәдениеті туралы14 бет
Классикалық кезеңдегі грек мәдениеті, Октавиан Август принципаты (талдау жасау)10 бет
Әлемдік мәдениеттер мен өркениеттер165 бет
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет
Грекияның- экономикалық-географиялық жағдайы туризмнің даму факторы ретінде7 бет
Ежелгі Грекия мәдениеті4 бет
Грек-рим күресі3 бет
Грекиядағы туризм. Грекия мен Қазақстан арасындағы халықаралық қатынастар33 бет
Греция мен Рим қалаған іргетас4 бет
Ежелгі Грекия16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь