XХ ғ. батыс философиясы, экзистенциализм

Жоспар.
І.Кіріспе. Қазіргі заманғы Батыс философиясына жалпы сипаттама.
ІІ.Негізгі бөлім:
1. Қазіргі заманғы Батыс философиясының негізгі ағымдарының бірі.экзистенциализм туралы көзқарас.
2. Экзистенциализмнің көрнекті өкілдері.
пайдаланылған әдебиеттер
        
        XX ғ. БАТЫС ФИЛОСОФИЯСЫ.ЭКЗИСТЕНЦИАЛИЗМ.
Жоспар.
І.Кіріспе. Қазіргі ... ... ... ... сипаттама.
ІІ.Негізгі бөлім:
Қазіргі заманғы ... ... ... ... ... ... көзқарас.
Экзистенциализмнің көрнекті өкілдері.
ІІІ.Қорытынды. Экзистенциализмнің қазіргі жағдайы.
Қазіргі заманғы Батыс ... ... ... бір-біріне қарама-қарсы ағымдар бар. Әрбір дерлік ... ... ... ... да бар. ... ... ... философиямен қарама-қарсылығын былай
қойғанда, оның өз ішінде де материализм мен ... ... ... ... негізгі себебі ХХ ғасырдағы капиталистік қоғам бастан ... ... ... ... ... ... жатыр. Бүгінгі
буржуазия философиясы ... пен ... ... ... ... ... бейнелендіруде.
Батыстың философиялық білімінің саясаттануына және идеологиялануына капитал
елдерінде тап ... ... ... елдер мен тәуелді ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік проблемалар т.б. зор әсерін тигізуде.
Сондықтан да болар, қазіргі Батыс ... ... ... ... ... ... батыстық философияда ... ... жәнс ... ... ... ... ... түрі
- ... ... ... ... басқа түрлері; діни философияның түрлері — неотомизм,
персонализм т.б. ... ... тағы да ... ... ... деген түрлсрі бар. ... ... ... ... жәнс ... ... бағытын ұстайды.
Қазіргі заманғы батыстық буржуазия философиялары идеалистік тұрғыдан осы
күнгі өмірдің жаңалықтарына ... ... ... ... ... қоғамдағы орнын әлсіретпеу мақсатымен ғылымның ең
соңғы ... ... ... ... ... ... ... философиялық ағымдар түрлі әдістсрмсн жүзеге асырады.
Мысалы, ... ... ... ... ... сияқты, бірақ
оның дүниегекөзқарастық маңызын жоққа шығарады. ... ... ... ... проблемалар деп жариялап, ғылымды
көзқарастық проблемалардан „тазартуға” ... ... ... ғылым тіліне түрлі логикалық талдаулар жасау болуы тиіс дейді.
Дүниеге көзқарастық мәселелерді ... ...... ... тән ... ерекшеліқ.
Қазіргі батыстық философияның ағымдарына тән екінші ерекшелік-өткендегі
прогресшіл дәстүрлерден бас тарту. Егср XVIII—XIX ғасырлардағы буржуазиялық
философиялар ... ... ... ... жағынан
негіздеуді көздей отырып, ғылымды, ... ... ... болса, XX
ғасырда жағдай өзгерді. Саяси жағынан үстем тап болып алған буржуазия енді
әлеуметтік тәртіптерді ,капиталистік қатынастарды ... ... ... қалды. Осыған сәйкес қазіргі қалыптасқан капиталистік қатынастарды
бсйнелендіруші буржуазиялық философиялар буржуазиялық тұрмыс жағдайларының
мәңгілігін ... ... ... ... бас тарту ... ... бас ... алып ... Бұл, атап ... философтардың Гегельдің диалектика-сына теріс қарауға,
оның ілімін релятивистік және ... ... ... ... Ал ... ... қорқу буржуазиялық
философияны тарихи прогресс ... бас ... ...... ... "прогресс" ұғымын "эволюция" ұғымымен
ауыстырды; жаңа ... ... - ... ... деп санады;экзистенциализмнің өкілдері бірінен соң ... ... ... ... ауыстырды.
Неопозивитизм прогрессті "метафизикалық функция" деп атады. Енді ... ең ... ... экзистенциализм мазмұнын қысқаша
қарастырайық.
Иррационализмнің кейбір идеяларын одан әрі ... ... - XX ... ... қалыптаскан экзистенциализм болды. ... ... ... ... М. ... (1889-1976 ж.), К. Ясперс ... Ж.П. ... ... ж.), Г. ... ... ... ... (1866-1938 ж.), Н.А. Бердяев (1874-1948 ж.) т.б. Бұл ағым ... ... ... ... адам ... ... ең көп
шұғылданған ағым. Оны өмір сүру философиясы деп те атайды. Бұл философиялық
бағыт Россияда бірінші дүниежүзілік соғысқа ... ... ... (Шестов пен
Бердяев), екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Германияда (М. Хайдеггер мен К.
Ясперс), Францияда (Ж. П. ... мен Г. ... және А. ... ... ... ... елдеріне, 1960 ж. АҚШ-қа тараған (У.
Баррет). Рационалды ойлаудың кемшілігі объекті мен субъектіні ... ... ... ал ... бүкіл дүниені, тіпті адамның
өзін тек зерттеу ... ... ғана ... ... ... мен
объектінің тура бөлінбейтін, тұтас түрінде қабылданады. Сондықтан ... ... өмір ... ... ... ... оны не ғылыми,
не рационалдық философиялық құралдармен ... ... ... өмір ... түсіндіру үшін Хайдеггер, Сартр, Мерло-Понти
сана-сезімнің құрылымында ... ... ... ... ... неміс философы Гуссерльдің феноменология әдісін пайдаланған. Сонда
тіршіліктің өзін ашық деп, оның басқаға бағытталғанын көрсеткен. Ал ... ... ... ... саяды. Сол «ешбірге» бара жатқан
интенция адам тіршілігінің модустарынан (қамқорлы, қорқыныш, батылдық, ұят
т. б.) ... Бұл ... ... жақындасу немесе одан қашу жолындағы
белгілер, осы жерде «шекаралық уақиға», немесе шекаралық шытырман ... ... адам ... ... негізі ретінде түсінеді.
Индивидуалдық, яғни жеке бастылық өмір сүру уақытша болатын ... ... ... Оның ... тағдыр, тағдырдың ішіне кіретіндер: туу, ... ... ... т. б. ... ... өмір ... батылдық, жоспар,
үміт, дәме кіреді. Экзистенциализм уақыттың тарихпен және ... оның өмір ... ... ... ... ... Өмір сүру ... кісі өзін-өзі іздену жолымен табады,
ол үшін «шекаралық жағдайға» түсіп, өзінің жоспары мен үмітін айқындап,
қиналыс ... ... бір ... ...... яғни ... сыртына шығып кету қасиеті. Осыған орай экзистенциализм діни ... ... ... ... Діни ... бұл жол қүдайға
апарады, ал атеистік бағытта трансценденция дегеніміз тіршіліктің ақыры.
Осы жерде ... ... мен ... ... ... себебі
бостандық бір жағынан қажеттілікті тану емес, ... ... ... ... ашу ... — өмір сүрудің өзі, экзистенция
дегеніміз бостандық. ... ... ... ... білу мүмкін емес.
Экзиетенция тек жеке ... ... өз ... ... ғана деп ... еркі ... өмір сүру ... алып келеді, себебі жеке
адам ешбір табиғи немесе әлеуметтік ... ... ... ... ... тиіс деп түсіндіреді.
Бостандық, жеке адамның еркі туралы ... тек ... ... оның әлеуметтік жағы есепке алынбайды. ... ... ... ... олар ... пен ... ... Сондықтан бұл бағыт қазіргі кезде өнер мен ... ... ... интеллигенциясының санасына, көңіл-күйіне үлкен
ықпал етуде.
Экзистенциализм (өмір сүру), тіршілік ету ... өз ... ... С. ... адам - өз өмірінің себепкері, өзінің ауыртпалығын
өзі көтеруші және өзі ... ... ... ... ... алдында
қорқып тұратын тіршілік иесі деген ілімінен алады. ... Ф. ... мен Э. ... ... де зор әсер ... өзі үш ... ... ілімдерден құралған. Біріншісі,
Хайдеггердің болмыс туралы ілімінің негізінде ... ... ... ... ... ... ол ... әмбебаптық
жалпылығынан туындайтын белгісіз бірдеңе. Адам оны ... ... ол ... ... ойлайды, түсінуге тырысады, сөйтіп, ол
адамның мән-мағынасына ... ... ... ... ... ... адам болмысы туралы мәселелерге ауысады. Екіншісі — К. Ясперстің
экзистенциялык нұрландыру ... Ол ... мәні ... ... ... деп ... бар назарын адам болмысы, экзистенцияның
өмір сүру тәсілін және оның құдай ... ... ... ... ... - ... ... бірінші қолданған
Жан Поль Сартрдың ілімі.
Экзистенциализм "өмір философиясындағыдай" ... ... ... бар ... адамның жеке өмірін — "экзистенция" (өмір сүрудің
карапайым нақтылығы), ... өмір ... ... мәселелер тұрғысынан
қарастыруға жұмсайды. Экзистенция ешқашан зерттеу объектісі бола алмайтын
ұғым, өйткені ол біріншіден- жеке даралық болғандықтан, сол ... ... ... ... - ... ... Олай ... оған ғылым қарайтыңдай объективті түрде қарай алмаймыз (К. ... сүру ... ... ... болмысы. Шынайы өмір
сүру дегеніміз - күнделікті өмірмен тығыз байланысты, өз ... ... ... ... мен ... ... мен үмітінің, өз қамы мен
мұқтаждығының жиынтығы негізінде іс-әрекет жасаған ... ... ... ... Адам ... ... ... "дүниенің
қасында болу". Бұл жердегі ... ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар жиынтығы, ал "болу"-"бірдеңенің қасында"
деген мағына береді. Адам өз ортасымен біте ... ... ... да оны ... ... ... ... "Дүниенің қасында
болу" адам тіршілігінің осы әлемдегі экзистенциялиі (өмір сүру тәсілі, адам
болмысының категориялары) және ... ...... ... ... жете алмайтын нақтылық пен ... ... ... ... ... ... айырмашылық жоқ, себебі
"бас-қалар" (қоршаған орта т.б.) "менімен" ... өмір ... ... ...... Бірақ кез келген "уайымдау" (мысалы, адам
демалғанда, еңбек еткенде, қуанғанда, өз білімін тереңдеткенде т,б.) ... ... ... ол - ... өмір сүру. Мүндай өмір сүруде адамның
жекешелік қасиеттері, даралығы жоғалады. ... ... ... ... ... ... ... (сыртқы әлем туралы оқу, тәжірибе арқылы санада
сақталған білім) батыл арылғанда ғана басталады. Ал шын ... ... ... ... ... ... ... яғни өзіне өлім хақ ... ... ояту ... ... ... жоқ ... ... бостандықтың әсерінен өзіңнен-өзіңнің үрейленуінді ... ... ... болады (Сартр), олай болса, ол еш ... ... ... ... ... қана адам ... ... оны
өзінің жеке басының болмысына және бостандығына жетелейді. Демек, ... ... ... ... ал оның ... ... - қамдану, жеке
басының қамын ойлау. Ал басқалардың қамын ойлау, олармен бірге болу - ... ... Адам ... ... ... қорқыныш ұмытылады. Шын
мәнінде, сыртқы әлем дегеніміз адам қорқынышының, күнәсінің, уайымдарының
экстериоризациялануы (іске асырылуы, нақтылануы).
Қорқыныштардың ...... ... туа ... тән априорлы
уайымдау. Ал "өлім" дегеніміз болашақтың өзі, ол арқылы тіршілік ... ... ... ... ... дегеніміз өлімнің бетіне қарау
болып шығады. Осыдан келіп, тіршіліктің ... ... және ... ... ... шын мәніндегі тереңдігін тек айрықша, "шекаралық
жағдайларда" ғана ... ... ... ... хак ... ... менің
қасіретге болуым, менің күресуім, менің жағдайларға тәуелділігім, ... ... - ... бәрі де ... ... ... әр уақытта да осындай "шекаралық жағдайда" болады, ал оны қаншама
өзгертеміз деп ... та, олар ... сол ... ... ... адам ... ... біртұтастығын, өзгермейтіндігін,
аяқталғандығын біліп-түсінуге көмектеседі. Қысылтаяң жағдайда, өлім қаупі
туғанда т.с.с өзінің рөлін, пайдалы іс-әрекетін шын мәнінде ... ... өлім ... ... ... ... шын мәні ашылады, айталық,
соғыста оның батыр ... ... ... ... жеке адамдар "басқаларға" (қоғамдық қатынастарға)
салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... ажыратып, дау-жанжал тудыратындығына қарамастан олар өзара
байланысқа түседі. Бұл ... ... өмір сүру ... ... ... ... жүргізуден және қызмет етуден басталады.
Адамдардың өзара байланысқа ... ... ... ... ... ... т.б. ... ұласады. Мұндай жағдайда адамдар нағыз
"экзистенциалды" еркін түлға бола алмайды. ... болу ... ол ... ... және ... ... ... әсері-нен құтылып, өзіне өзінің
мақсаты мен іс-әрекетінің себептерін айқындауы керек. Басқаша ... ... ... әсерінсіз еркін тандау. Бостандықтың тағы бір
көрінісі ол - жауапкершілік. Туғанынан еркін болуға ... ... ... ауыртпалығын өз мойнымен көтереді, ол жалпы әлем үшін де, болмыс
тәсілі ретіндегі өзі үшін де ... ... ... қарама-қарсы "иемдену" үғымын да қарастырады.
Мен ... ... мені де ... жалмайды (Г. Марсель). Ал, адамды
меншіктің, заттардың ... ... ... ... ... ... ... қарама-қайшылыктың қайнар көзі адамның өз табиғатында дей
келіп, одан шығу жолы — ... ... ... ... ... ... ... дейін көтеретін дінде, өнерде және
философияда жатыр деп есептейді. Ал басқа ғылымдар "бұлыңғыр сыртқы ... ... ... ... ... ... ... олардың
ашқан жаңалыктарының салдары адамзатгың өмір сүру мүмкіндігінің өзіне күмән
келтіреді. Жалпы адамзат білмегендіктен қорлық көріп отырған жоқ, керісінше
көп ... ... ... отыр.
Экзистенциализмнің көрнекті өкілдері.
М.Хайдеггер (1889—1976) XX ғасырдың аса ірі ... ... ... ... ... сыни тұрғыдан пайымдай отырып, М.Хайдеггер өзінің
«Болмыс және Уақыт» еңбегінде адамның әлемнен бөлінуі техникалық өркениетке
тән деп ... ... ... адам мен әлемді бір-біріне қарсы
қояды, ал ... пен ... ... ... ... ... ... объектіге белсенді ықпалы мен оны бағындыруы Жаңа ... ... ... ... ... сынап зерделей отырып,
М.Хайдеггер болмыс тақырыбына оралып, адамның өз болмысын ... ... ... ... ... адам ... -болмыс болып
табылады.
Адам өмірі көбіне мәнсіздікті сезінумен, жалғыздықпен, азап ... Олай ... не ... ... ... ... ... табылатын нәрсе - адамның нақты болмысы, уақыттағы болмыс.
Адамның өмір сүруі бүкіл бүтінді, әлемді ... ... ... мүмкіндігін
жүзеге асырумен сипатталады. Демек, «Болмыстың болмысы» мәнді болып шығады,
ал оны ұғыну үшін тілге құлақ түру қажет, тілдің өзін ... ... ... ... адам өзін-өзі ашады, өзінен хабар береді, өзінің жағдайын,
көңіл-күйін білдіреді, ал сол ... ... ... деген, өзіне деген
қатынасын айқындайды. Ал бұл поэзиялық тілде мүмкін болады. Дәл осындай ... ... ... оның ... ол ... ... ... ашып көрсетеді. Поэзия әлемді, ондағы ахуалдандыру «тәсілін
ашып», поэзиялық тілі арқасында адам ... кім ... ... ... таба ... ... өзінің «Сизиф туралы аңыз», «Бунт көтеруші ... ... ... позициясын бөліседі. Ол құдайға
сенім жоғалған, барлық сүйеніштен айырылған бұл ... ... өмір ... ... адамның санасын таңдайды. Сүйеніш іздеудің
мәні жоқ ... ... ... ... ... адам ... жерде тек
қана өзіне сенуі тиіс. Тек бір ғана ... бар — адам ... ... ... адам өмірінің шектеулілігін, жалғыздығы ... ... ... оның ... атап ... өйткені оны
шектейтін ешқандай объективті нормалар мен қағидалар жоқ. ... ... ... оның өмір ... үдерісінде жүзеге асады. Сартрдың
ойынша, ... кім және ... ... ... оның ... ... бір ... ғана түсіндіру дұрыс болмас еді, ... өзі аса ... де ... ... ағым.
Оның жеке өкілдерінің әлеуметтік-саяси ... да ... ... ... мен Камю ... фашистер ... ... ... ... ... ... ал 60-жылдардың
аяғынан бастап
солшыл радикализмді жәнс экстремизмді жақтау да ... ... ... ... бағыты либералды сипатта болса, Хайдаггердің
әлеуметтік-саяси көзқарасына ... ... ... төн еді. Мұның бәрі,
қысқасы, экзистенциализм қазіргі замандағы ... ... ... ... табылатынын көрсетеді.
Сонымен осы ағым кейінгі кезде буржуазия қоғамының ... ... ашып ... де, ол ауыр ... ... ... көрсете
алмады. XX ғасырдың күрделі өзгерістеріне бүл ағым төтеп бере алмай, өзінің
дағдарысқа ... ... ... ... ... ... ... Д.Кішібеков,Ә.Нысанбаев,Ұ.Сыдықов//Алматы «Рауан» 1991
«Философия»А.Радугина//Москва «Центр» 2001

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Философияның пайда болуы мен дамуы, негізгі тарихи типтері25 бет
Ресей философиясы ежелден бүгінгіге дейін16 бет
ХІХ - ХХ ҒАСЫРЛАРДАҒЫ КЛАССИКАЛЫҚ ЕМЕС ЕУРОПА ФИЛОСОФИЯСЫ. Оқу-әдістемелік құралы барлық мамандықтын студенттеріне арналған50 бет
XІХ-ХХ – ғасырдағы батыс философиясы3 бет
IX-X ғасырларда Батыс Еуропа елдеріндегі феодалдық құрылымның нығаюы. IX-XI ғасырлардағы Франция, Германия,Италия X-XIғасырдың ортасына дейінгі Англия. Испания мен Византия дамуының тарихи ерекшеліктері9 бет
VII-XI ғ Оңтүстік және Батыс славяндар.Ежелгі орыстар мемлекетінің құрылуы. Киевская Русь. Крест жорықтары. Қалалардың дамуы.Крестшілердің мемлекеті8 бет
XIX ғасырдың бірінші жартысыңдағы Батыс Европадағы саяси және құқықтық ілімдер22 бет
XХ ғасырдағы батыс еуропа музыкасы48 бет
«Батыс-2» кешеніндегі бу қазандығының автоматтандырылуын жобалау24 бет
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь