Қазақстан Республикасындағы инфляциялық процестерді шешу жолдары

Жоспар

Ι.ТАРАУ. Инфляция себептері, зардаптары, оған қарсы шаралар
1.1 Инфляцияның мәні, себептері және зардаптары.
1.2 Инфляцияның түрлері.
1.3 Инфляцияны бәсеңдету шаралары.
1.4 Сұраныс инфляциясы.Инфляция деңгейін өлшеу.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Ι-ТАРАУ. Инфляция себептері, зардаптары, оған қарсы шаралар
1.1 Инфляцияның мәні, себептері және зардаптары.

Соңғы уақытқа дейін біздің санамызда “инфляция” (латын сөзінен алғанда inflatio-қампию) деген ұғым капитализмнің келесі ретінде орнықты.Құн заңы әрекетімен анықталатын тауар-ақша қатынасының болуы инфляциялық процестерді тудырады.Инфляцияның себебі, әрекет ету миханизмі, көрнуі және оның зардаптарымен күресу жолдары бұрын соңды біздің елде терең зерттелмеген.Инфляцияның басты ерекшелігі-қоғамдық ұдайы өндірістің барлық факторларына қатысты сан алуан себептерден туады.Басқаша айтқанда, инфляция бүкіл шаруашылық миханизмінің қызыметінен туындайды. Инфляция адамзат тарихында жаңа құбылыс емес.Оның бай тарихы бар.1775-1783 жылдары Солтүстік Америка тәуелсіздік үшін болған соғыс доллардың құнсыздануына әкеліп соқтырды.Франция 1789-1794 ж.ж. революция кезінде өндірілген қағаз ассигнаттар 7 жылда 883 есе құнсызданды.
Алғашқы рет “инфляция” деген ұғым ақша айналымына қатысты АҚШ-та азамат соғысы кезінде (1851-1865 ж.ж.) орасан зор гривналар) ақша орнына қолданған күміс кесек (450 млн.доллар) шығарлуына байланысты қолданыла бастады, ал оның төлем қабілеті 2 жылдың ішінде 60%-ке дейін төмендеді. Қоғамдық ұдайы өндірісінің пропорциясын стихиялық реттеу, соның ішінде ақшаның қазына жинау құралы қызыметі механизмін атқару кезеңінде қалыптасқан айналым саласында, алатын монометаллизмі жағдайында инфляцияның созылмалы ауру ретінде дамуына кедері жасалады.Еркін бәсеке кезеңіндегі капитализм жағдаиында инфляцияны соғыс, дағдарыстар, стихиялық апараттар кезінде болатын несие ақшаларының алтынға айырбасталуының тоқтауы кезінде пайда болды.Капитализмнің
жалпы дағдарысы кезінде инфляция жалпы созылмалы сипат алып, маңызды әлеуметік-экономикалық проблемалардың біріне айналады.
Пайдаланылған әдебиетер

1. Н. Ә.Назарбаев Қазақстан-2030. Алматы: 1997.
2. Современная экономика. Учебник Ростов-на-Дону: 1998.
3. Экономикалық теория. Оқу құралы. Алматы: 1999.
4. Курс экономической теории.Под ред. Чепурина М.Н. Москва: 1995.
5. Экономикалық теория негіздері. Оқулық. Алматы: 1998
6. Мақыш С.Б Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. Алматы: 2000
7. Финансы. Денежные обращение.Под ред. Дробозиной J1.A. Москва:1997.
8. Антонов А. Г. Денежное обращение, кредиты банки. Москва 1995.
        
        Қ.Республикасындағы инфляциялық процестерді шешу жолдары
Жоспар
Ι-ТАРАУ. Инфляция себептері, зардаптары, оған қарсы шаралар
1. ... ... ... және ... Инфляцияның түрлері.
1.3 Инфляцияны бәсеңдету ... ... ... ... ... ... Инфляция себептері, зардаптары, оған қарсы шаралар
1.1 Инфляцияның мәні, себептері және ... ... ... ... ... ... ... сөзінен
алғанда inflatio-қампию) деген ұғым капитализмнің келесі ретінде
орнықты.Құн заңы әрекетімен анықталатын тауар-ақша қатынасының болуы
инфляциялық процестерді ... ... ... ету ... және оның зардаптарымен күресу жолдары бұрын соңды біздің елде терең
зерттелмеген.Инфляцияның басты ерекшелігі-қоғамдық ұдайы өндірістің барлық
факторларына қатысты сан алуан себептерден туады.Басқаша ... ... ... миханизмінің қызыметінен туындайды.
Инфляция адамзат тарихында жаңа құбылыс
емес.Оның бай тарихы бар.1775-1783 жылдары Солтүстік Америка тәуелсіздік
үшін болған соғыс ... ... ... ... 1789-
1794 ж.ж. революция кезінде өндірілген қағаз ассигнаттар 7 жылда 883 ... рет ... ... ұғым ақша ... қатысты АҚШ-та азамат
соғысы кезінде (1851-1865 ж.ж.) орасан зор гривналар) ақша орнына ... ... (450 ... ... ... ... ... ал
оның төлем қабілеті 2 жылдың ішінде 60%-ке дейін төмендеді. ... ... ... стихиялық реттеу, соның ішінде ақшаның
қазына жинау құралы қызыметі механизмін атқару кезеңінде қалыптасқан
айналым саласында, алатын монометаллизмі ... ... ... ... ... ... ... бәсеке кезеңіндегі капитализм
жағдаиында инфляцияны соғыс, дағдарыстар, стихиялық апараттар кезінде
болатын несие ақшаларының алтынға айырбасталуының тоқтауы кезінде пайда
болды.Капитализмнің
жалпы дағдарысы кезінде инфляция жалпы ... ... ... ... ... ... ... инфляция дегеніміз не, осы сөздің басын ашып алайық.Инфляция-қағаз
ақшаның құнсыздануына байланысты болатын ... ... ... айтқанда айналыстағы ақша өлшемдері мөлшерінің товарлар
бағаларының қосындысынан артып кетіп, осының нәтижесінде тауарлармен
қамтамасыз етілмеген ... ... ... ... ... ... үшін ... мысал келтірелік.Айталық, тауар айналымы үшін 10
млрд.алтын доллар керек екен, ал қағаз ақша 20 ... ... ... өзі ... ... екі есе ... ... жұмысшылардың тұрмыс жағдайына зардапты ықпалын
тигізеді.Себебі тауар бағасы бірнеше есе ... ал ... ... дәрежесінен арттырмауға тырысады.Ақшаның құнсыздануы халықтың әл-
ауқатының дәрежесін төмендетуге әкеп соқтырады.
Инфляциядан өндірісте біраз зардап шегеді.Инфляцияның
деңгейінің ... ... ... ... ынта да ... ... ... себебі бола тұрып тауар мен азық-түлікті
белгіленген норма бойынша бөлуге мәжбүр етеді.
Инфляция кешенді ... ... ... ... және ... болып мыналарсаналады: мемлекеттік бюджетің тапшылығы, оның
азайту мақсатында мемлекеттік бағалы қағаздар немесе жәй қағаз ... ... ... ... ... ... шығындарына жол беретін мемлекеттің өндірістік емес шығындары
(әсіресе әскери шығындар). ... ... ... ... және ... ... бағаның өсуі,
бірқатар өндірушілердің өз өнімдеріне, олардың тұтыну сапасын арттырмай-ақ
жоғары баға қою және негізінен қымбат тұратын өнім шығаруға ... ... ... ... ... ... еңбңк
өнімділігінің өсуінен алшақтауы жәнебасқа себептер.Бұл себептер м
емлекеттік бюджеттің тапшылығының тұрақты ұдайы өндірілуіне жиіөжиі артық
ақша эмиссиясына (эмиссия- айналысқа ақша және бағалы ... ... ... ... ... ... ... өзара байла-
н
ныс болады. Экономикалы ғылымда
ф
бұл құбылыс Филипс қисық ... ... ... ... аталған және
ц
жұмыссыздықты қысқарту салдарынан
и
болатын бағаның жедел өсуінің
я
“заңдылығын” ол алғаш рет 1958 ... ... ... ... ... ... қисық сызығы экономикадагы жумыссыздықпен инфляция
деңгейінің өзара өзгеруін көрсетеді:Бұндай қисық сызық нысаны,жоғары
жұмыссыздық жағдайында инфляция төмен болатынын білдіреді.Және керісінше,
жұмыссыздықтың азайуы ... ... ... ... ... ... деңгейімен инфляция деңгейінің
арасындағы өзара байланысты талдау негізінде жиынтық ... ... ... ... азайтудың шаралар жүйесі
(салықтар нарқы және басқа тұтқалар) жасалып шығарылды. Швед ... Еста Рен (1913 ж ... және ... ... ж.туған) 50-жылдары жұмыссыздыққа қарсы әрекет етумен инфляцияны
ұстаудың экономикалық ... ... ... “Рен-
Мейднер моделі “ деген атпен белгілі.Бірақ Филипс қисық сызығындағы
Қалыптасқан экономикалық байланыстар жағдайында, ... көп ... ... қол ... инфлияциясыз мүмкін емес.
2. Инфляцияның түрлері.
Шетел мамандары инфляцияның өту қарқынына байланысты оны үш ... ... ... инфляция, б)қарқынды инфляция, в)ұшқыр
инфляция.Баяу инфляция кезінде баға жай өседі де ( жылына 10-20%-тен аз)
ақша негізінде өз ... ... ... ... ... халықта да, мемлекетте
төтенше жағдайда тап болмайды№ Нарықтық экономикада инфляция 2-3%деңгейінде
қалыпты құбылыс деп есептеледі№ Мысалы?1992 жылы инфляция Францияда-2,7% ... мен ... – 3,8 % ... ... инфляция кезінде баға жылына
10-20% тен 200-300%-ке дейін өседі.Соның салдарынан жалақы өсіп ол ... әрі ... әкеп ... ұшқыр инфляция кезінде ақшаның саны мен
баға астрономиялық қарқынмен (500-1000%-тен ... мен ... ... ... да ... ... ... тарих ұшқыр инфлияцының танқаларлық мысалын
келтіреді.Инфляцияның танқаларлық мысалын келтіреді.Инфляция 1985 жылы
Боливияда – ... жылы ... – 2000% ... ел ... ... инфляциялық тепеөтендік нысандарына
байланысты инфляцияны ашық және басылыңқы деп бөледі.Еркін баға ... тән ашық ... ... ... мен қызыметтерге созылмалы
артуы түрінде көрінеді.Ашық инфляция кейбір
тауа нарығындағы бағаның оқтын-оқтын төмендеуімен немесе оның өсуінің
баяулауымен сыйыса береді.Ал ол ашық ... ... ... ... ... де оны толық бүлдіре алмайтынын көрсетеді.
Жасырын инфляция деп аталатын басылыңқы инфляция реттелмелі
бағалар қолданылатынын экономикаға тән, ол ... ... ... нашарлауында,амалсыздан ақша жинақтауда,астыртын
экономикада,бартерлік айырбастың дамуында көрінеді.Басылыңқы
инфляция,ақшаның жалпылама төлем қабылеті бар құрал және тауарлар мен
қызыметтерді бөлу ... ... ... алмаған жағдайда тауар бағасын
сұраным мен ұсынымының тепе-тендік бағасынан төмен ұстап отыруды
мемлекетпен қолдау нәтижесінде пайда болады.Бұндай жағдай
Ұзақ уақыттан бері ... ... тән ... ... ... өнім ... ... ақшаның
Амалсыз жиналуымен, астырытн экономиканың,бартерлік келісімінің
дамуымен көрінеді.Басылыңқы инфляция мемлекеттауар бағасын сұраным мен
ұсыным тепе-тендігі бағасынан төмендеуін қолдау әсерінен туады,онда ақшалар
жалпы ... ... және ... бөлу ... ретінде
Қызыметін атқарудан қалады.Егер біздің осы уақытқа дейінгі экономиканы
алсақ,онда ол ұзақ жылдар бойы басылыңқы инфляция жағдайында болды.
Және болашақ ... үшін бұл ... ... одан әлі де ... ... ... ... мен ұсынымға байланысты инфляцияны
екі типке бөледі: а) сұраным инфляциясы, б) өндіріс шығындарының өсуінің
немесе жиынтық ұсынымының азаюының ... ... ... ... ... мәні бір ... былай деп сипаттауға
болады: ” Тым көп ақшалар тым аз тауарларды ... ... ... ... ... мен ... басқару
жүйесінің ұсақ үстемдігі болған жағдайда да орын алады.Олар өзіндік айрықша
нысан сипатында ... ... ... ... ... онда ... бойы жасанды түрде төмен жұмыссыздық деңгейі сакқталады. Оған
табыссыз жұмыс ... ... ... ... және артық жұмыс
орынын,ең көп еңбек шығынын қажет ететін өндірісті сақтау ... қол ... ол ... өнімділігіне кері әсер етті.Ал жалақының еңбексіз табылған
табысқа айналуы, оны сұраным инфляциясына айналдырады,бағаны өсіреді.
Ұсыным инфляциясы ұсыным мен ... ... ... ... ... екі түрі бар: а) ... өсуі
әсерінен болатын инфляция, б) ұсыным экономикасы механизмінің бүзылуы
нәтижесінде пайда болатын инфляция.
Инфляцияның сипаты қоғамдық ұдайы өндірісті дамыту барысында
Елеулі түрде өзгереді.Осыған ... ... ... елдерде
Орын алатын жергілікті инфляция,барлық елдерді қамтитын бүкіл әлемдік
Инфляция,елде бір ішкі экономикалық факторлардың әсерінен ... ... ... тыс ... экономикасынан туындайтын
несие инфляция,сыртқы себептерден туындайтын сырттан
әкелінген және сыртқа шығарылатын ... ... ... ... ... ... инфляция деп
ерекшелейді.
Инфляцияның философиясы мынада: бірте-бірте тереңдеуіне байланысты
экономиканы уақытша жандандыратын фактордан ... ... ... факторға айналады.
Инфляция кезінде өндіріс қарқыны төмендейді,экономикалық өсудің
пропорциясы бұзылады,ақша-несие,қаржы және валюта ... ... ... ... ... ... жұмыс күшін ұдайы өндіру шарттарын
бұзады,капиталды экономиканың ең пайдалы салаларына салуды
ынталандырады,экономикалық қылмыстар мен астыртын экономиканың ... баға ... (екі әр ... ... ... ... мен
қызыметтердің ара қатынасын білдіретін көрсеткіш) арқылы өлшенеді.
Ағымдағы жылдың инфляция денгейі төмендегі формуламен анықталады:
Pa – Pө
U = ( ... U – ... ... – ағымдағы мерзім бағасы
Рө - өткен мерзімдегі баға
Инфляция деңгейі, ... бір ... ... ... егер ... ай үшін ... онда алынған шаманы жылма-жылғы деңгейге дейін
жеткізу кере.Мысалы, 1994 жылдың қаңтар айында инфляция деңгейі 105,8%
құрады ... осы ... 12-ге ... онда бір жыл ... ... 1269,6% құрайтынын көреміз.
1.3 Инфляцияны бәсеңдету шаралары.
Инфляция зардаптарын бейтараптандыру мақсатымен мемелекет ... ... ... ... ... ... экономиканы
тұрақтандыру, бағамен жалақыны реттеу,қаржыны сауықтандыру,несие
экспансиясын тежеу,ақшаны эмиссиялауды қатал бақылауға алу сияқты жалпы
экономикалық шаралады іске асыру арқылы ... аса ... ... ... жасалады.Инфляция экономикалық “аурудың” ерекше түрі.Ол бір
мезгілде материалдық-қаржылық сәйкессіздіктің эрі салалары,әрі себептері
ретінде көрінеді.Оны бүкіл шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... саясаттың жүзеге
асыруын қиындататынболса ,экономиканы сауықтыру нәтижесіз болуы
мүмкін.Қазақстанда өндірісті дамытуға бағытталған экономикадағы
Сәйкессіздікткрді біртіндеп жоймай инфляцияға қарсы ... құру ... ... маңызды элементтерінің бірі қаржыны сауықтыру
және халық шаруашылығын тұрақтандыру, шығыны көп және табыстылығы
(рентабельділігі) төмен шаруашылық субъектілерін қысқарту болып
табылады.бұған ... ... ... ... ... арқылы
емес,өндірістің тиімділігін арттыру негізінде жетуге болады.Сондай-ақ
шетелдік несиелерді пайдалану да маңызды.Бірсыпыра шетел мамандарының
пікірінше Қазақстанда жеңіл өнеркәсәіп және туризімді ... ... ... ... ... айрықша көңіл бөлінуі
керек.Сыртқы саудамен айналысатын кәсіпорындарды толық өзін-өзі
валюталық ... ... ... ... ... әл-ауқатының
деңгейіне теріс эсер ететіннәтижелерін азайту керек.
Батыс елдерінде инфляцияна жиынтық сұранымының жыл сайынғы өсу
Қарқынының өнім өндіру қарқынынан асып кетпеуімен түсіндіреді.Оны толық
жұмыспен ... ... ол ақша ... ... көп ... ... өсуді шектемейді(басқаша
Айтқанда жалақы мөлшерінің көп болуы материалдық мүдделікті төмендетеді,ол
өндірістің даму қарқынын баяулатады).Американ ғылым
Мильтон Фридмен (1912 жылы туған), инфляцияны “өнімді ... ... ... шақыратылатын ақша феномені”
Болып табылады деп көрсетеді.
Көптеген ... ... ... ... ... ... ... өсуі өндіріс көлемінің қысқаруымен
бір мезгілде болады.Экономиканың бұндай жағдайын стагфляция деп
атайды.Стагфляцияның барынша ... ... ... азаюы,яғни
өндіріс шығындарының инфляциясы.Бірсыпыра ғалым-экономистер стагфляцияның
себебін нарықтың құрылымдық жетілмегендігімен,ең алдымен ... ... ... ... бәсеке жағдайында бір тауарладың
қымбаттауы басқа тауарлардың ... ... ... ... ... макроэкономикалық баға деңгейін қамтамасыз едеді.Ал егер бәсеке
жеткілікті ... ... ... ... ... көреміз,яғни бір тауарларға бағаның өсуі басқа тауарларға
барабар бағаның төмендеуіне әкеліп соқтырмайды.Нәтижесінде тауарларға және
өндіріс факторларына қойылған бағалардың жалпы ... ... ... ... нарықтағы үстемдігіне байланысты болады
деген де көқарас бар.Әрине, монополиялар белгілі бір ... ... ... ... ... ... жоғары пайдаға қол
Жеткізеді.Дегенмен монополия жоғары баға деңгейінің себебі бола тұра,бірақ
бағаның өсуінің себесі бола алмайды.
Көптеген зерттеушілер стагфляцияның болу себебін инфляциялық күтумен
байланыстырады. ... ... ... ... ... өздноінің табыстарының инфляцияға байланысты азаюынын мүмкін
екенін ескере отырып өздерінің қызыметтерінің құнын көтере бастайды.Бұл
өндіріс шығындарының
өсуіне және жиынтық ұсынымының ... ... ... тән бір ... ... өсуі және ... көлемінің төмендеуі
орын алады.
Стагфляция себептері туралы теориялық даудың тәуелсіз Қазақстан
мемлекеті үшін де үлкен ... ... бар. ... біз ... ... ... ... құрылымдық сәйкессіздіктер
(диспропорциялар), басты өндіріс салаларындағы дағдырыстар, қалыптасқан
басқару нысананы,тағы басқа жағдайлар тудырады.Мысалы, ішкі сомдық
аймакқта төлем ... ... өнім ... ... ... ... әкеліп моқтырады.1992-шы жылдардың шілдесінен
бастап Ресейдің орталық банкісі мемлекттер арасында төлем айыруларды ұлттық
банктеердің біртұтас корреспонденттік есеп ... ... ... ... есеп ... күрт ... туғызады және іс жүзінде
сом аймағының ыдырауын бастап береді. Бұндай
жағдайда,дағдарыстаншығу үшін ақша бірлігінің ... ... ... ... ... ... қажет.Онсыз құнсызданған Ресейдің
ақша бірлігі рубль барған сайын бартеорлік айырбаспен немесе халықаралық
айналыс құралы қабілеті бар ... (СКВ) ... ... ... ... өте күрделі мәселе.Яғни қазіргі таңда жаңа ақша
бірлігін,дәлірек айтсақ Қазақстанның ұлттық ... ... аса ... ... айналып отыр.Сонымен бірге, ұлттық валютаны
енгізу мемлекеттік тәуелсіздіктің айқын белгісі болып табылады.Дегенмен
мынаны мойындауымыз керке-оны ... ... ... ... ... ... қиындықтар тұр.Жаппай өндірістің
құлдырауы,бюджет тапшылығы,инфляция,ұтымсыз салық салу жүйесі,бәсекелі
индустриальды өндіріс құрылымының болмауы.Достастық мемлекеттер арасындағы
экономикалық байланыстардың ... бүл ... ... ... ... ақша ... өзгерту,жүргізіліп жатқан экономикалық
реформадан,яғни бір мезгілде жүзеге асырылатын экономканы
тұрақтандыру,бейтараптандыру,жеккешелендірі шараларынан тыс жғдайда өте
кауіпті ... және ... ... ... ... мүмкін.
Сондықтан, ұлттық валютаны енгізі үшін қажетті алғышарттар жасалуы
керек.Бірінші кезекте ішкі республикалық нарықты орнықтыру міндеті ... ... ... ... оны жүзеге асырудың барлық
мүмкіндіктері бар шикізат, ресурстар,экономикалық потенциал.Ол
үшің\нөндірісте аса ірі құрылымдық өзгеоістер жасау,шикізат өндіруден
тұтынуға дайын тупкі өнім шығаруға көшу ... ... ... валюталық түсімді молайту респупликаға шетел инвестициаларын
тару,жеткілікті дәрежеде мемлекеттің алтын резервін жасуда ас маңызды
шаралар болып табылады.Өзіміздің ақша бірлігіміз ... ... ... ... ... кейін ғана жақсы нәтиже
беруі мөмкін.
Ұлттық валютаны енгізудегі ең басты нәрсе –қалыптасқан жағдайда оны
өндірудің барынша дұрыс механизімін табу және ... ақша ... ... ... ... ... бар, бірақ оның барлығы
бірдей жеткілікті дәрежеде негізделмеген.Купон, талон сияқты ақшаның
суррограттарын ... ... ... көбеюіне, сөйтіп экономикадағы
инфляциялық процестердің күшеюіне әкеліп соқтырады.
Бірсыпыра экономистердің ... ... ақша ... ... қолма-қол
ақшасыз есеп түрінде болуы керек және “шетелдік валюта рубілі” ролін
атқаруға тиісті, олар айналыста рубльмен қатар шетел валютасы ... ... деп ... ... бұл ... ... ... қажетті
мөлшердегі шетел валютасын сатып алу үшін қазіргі ауыстыратын бағыт бойынша
орасан көп ақша сомасы керек немесе бүкіл алтын қоры мен едәуір шекі ... сату ... ... ... ол ... ... ... тіпті
саяси тұрғыдан да орынсыз, себебі шет елдерден экономикалық тәуелсіздікке,
рубльге және ұлттық валютаға ... ... ... ... ... мәселе бойынша “Қазақстан: экономика және өмір” журналының 1993
жылғы 5-ші нөмірінде жарық корген экономика ғылымдарының кандидаты Н.
Нұрлановтың ... ... ... ... “Дереу енгізу қисынсыз”.-
(Журнал: Экономика и жизнь №5.1993.28-31 беттер) Олардың пікірінше, алғашқы
кезде өзіміздің ақша ... ... ... ... параллельді валюта
түрінде енгізу барынша тиімді әдіс болмақ. Оның мөлшері қажетті мөлшерден
не артық та, не кем де ... ... ... ... етудің бірінеше тәсілдері бар: алтынмен, шикізат
ресурстарымен, тауар массасымен, ... ... ... ... валютаның күші, оның қабылданған ауыстыратын бағыт бойынша басқа
валюталарға айырбастау қабілеті тәуелді болады.
Ұлттық валютаны нарықтың шын мәніндегі ... қылу ... ... ... ... ... бар шетел валюталарынан және алтын
қорынан асып түсетін мөлшерде шығару ... Оның мәні ... 100 ... жабу ... ... ұлттық валютасының суррогаты ғана болып
қалады.Ал бұндай шектеулі шетел валютасына негізделген қаржы ... ... ... әсер ете алмайды.
Бұндай жағдайда қаржы тепеөтендігіне, валютамен және ... ... ... ақша ... ... жабу ... ғана қол жеткізуге
болады.Алғашқы кезеңде ұлттық валютаны жоғары сұранымға ие болып отырған
тауарларға (импортты ауыстыратын)және импортты тұтыну тауарларына шақтап
шығару қажет. ... ғана ... ақша ... массасының көлемімен қамтамассыз
етіледі, демек рубльге қарағанда тұрақты және жоғары сатып алу қабілеті
болады.
1.4 ... ... ... ... ... ... орташа деңгейінің өсу қарқыны, бірақ бұл
жағдайда барлық бағалар өседі деуге ... ... ... бір қалыпта қалады, ал кейбір бағалар төмендейді.
Инфляция баға индексі арқылы өлшенеді.Есімізге түсірелік, жалпы
базалық мерзім баға индексі арқылы ... ... мына ... есептеп шығаруға болады.Осы жылдың (1999
жылдың) баға индексін алдыңғы жылдың (1998 жылдың) баға индексінен ... ... ... (1998 ... баға ... ... ... кеиін
оны пайыз түрінде шығару үшін 100-ге көбейтеміз.Мысалы, 1998 жылғы тауарлар
тұтыну баға ... 154,5 тең ... 1999 ... ... 1999
жылдың инфляция деңгейі мына жолмен анықталады:
Инфляция қарқыны = 158,2-154,5 Х 100 = 2,3 %
154,5
“70 – ... ... ... ереже инфляцияны басқаша анықтауға мүмкіндік
береді. Бұл бағалардың екі еселенуіне керекті жылдарды тез ... ... Ол үшін тек қана 70 ... ... ... инфляция денгейіне
бөлеміз.
11
ААа
1984ж. ... екі ... = ... ... бір жылдар саны баға өсуінің жылдық
қарқыны.
Мүлік иелері.Инфляция мүлікті сақтаушыларға да үлкен зардап
әкеледі.Баға өсуінен нақты ... ... ... кісі 1980
жылдан бастап 1995жылға дейін 1000 долл.тығып қойды делік,сонда ... ... ... дейін төмендейді.Бірақ сақтау формаларының бәрі пайыздық
табыс әкеледі.Егер инфляция пайыздық мөлшерлемеден жоғары болса,онда сақтап
қойған тауардың құны төмендейді.Мысалы: А. ... 1000 ... ... 13%-ҒА ... ... 1000 ... ... ақша салушы 1060 алады.(1000 долл.+ пайызбен).
Қарыз алушы және несие беруші(дебитор және кредитор).Қарыз алушы және
несие беруші арасында ... ... ... ... алушыларға несие берушілер арқылы пайда әкеледі.Мысалы,сіз банктен
1000 долл.алдыңыз,оны 2 жылдан кейін қайтаруыңыз керек,егер осы 2 жыл
ішінде жалпы баға деңгейі ... 1000 ... ... 500 ... ... ... ... құны төмендейді.
Болжалды инфляция. Егер адамдар; 1) инфляцияны алдын ала біліп отырса;
2) атаулы табыстарын болжалды баға деңгейінің өзгеруімен теңестіруге
жағдайы ... ... ... ... ... кәсіподақтарға жан берді,олар жұмысшылардың жалақысы инфляциямен
үйлестіріліп есептелуі керектігін айта ... ... ... ... берушілер мен қарыз алушылар арасында табысты үйлестіру басқаша ... ... ... ... ... ... және қарыз
алушы арасында келісім жасалса,яғни егер баға деңгейі өзгермелі болса, онда
бір жылға 5 пайызбен ... ... ... ... ... ... 6%-ға ... дейік, егер банк қарыз алушыға 5%- дан 100 долл.берсе онда ол
жылдың ішінде 6%-ға ... 105 ... алу ... 99 ... түседі.Сонда қарыз алушы ақшаны пайдаланғаны үшін несие беруші
пайыздық ... ... ... ... ... ... ... және атаулы мөлшерлеме арасындағы айырмашылығын
түсіндіреді.
Нақты пайыздық ... ... ... алу ... ... несе ... ... алушыда нақты пайыздық мөлшерлемесін
алады.Біздің мысалымызда ол 5% ... ... ... және барлық жерде-ақша құбылысы, және оның ... ... ... ... жүктеледі.Ресми мәжбүрлі бағалар
мен халқының өсуі үшін ... ... ... ... ... ... алмайды. Ең әрісі-олар инфляцияны ... ... ашық ... да күйзелісті.Баға бағдарлары мен
ерікті келісу туралы өтініштер салынып бітпеген үйге ... ... ... мен ... ... ... енгізілген бақылу
жүйесімен салыстырғанда оңай жойылады.Олар инфляцияны тежеу жөніндегі өзге
шараларға балама ... ... ... жасыратын
бауалдыр бүркемесі.Баға бағдарлары зиян келтіреді және оларға неғұрлым ... ... ... ... көбейе түседі.
Алайда, біз жалған емен туындайтын проблеманы да, зиянды да ... ... баяу ... ... ... біз баяу ... инфляциялық қысымды бастан кешуді одан
әрі жалғастыратын да шығармыз. Бірақ бағалардың өсуі орташа болады. ... ... ... және ақша ... ... бағалардың жыл сайынғы
10% -дық табалдырығынан асатын ақша санының өсу қарқынына жол беретін ... ... ... ... ... ... ... да,бақытсыздық
болады, егер оған орынды шамаларда ашық және еркін көрінуге мұрсат берсе,
ал бағалар мен жалақыға барлық әңгімелерге ... ... да өсе ... ... ... ерікті келісуден гөрі баға бағдарлы тауарлы коп
айтады, ... осы ... ... ... ... ... ... тиімді жалтаруды өзін өзі ... ... ... ... және ... мұқатылуы бақытсыздық болып
табылады, бірақ ... ... ол ... ... ... үшін қарастырылатын шаралар коп зиян келтіреді. Жақсыны жасыра
бағалауға жібермеу және ... ... ... үшін Адам ... ... ... ... ескертпесін ұмытпаған жөн болар еді.
Пайдаланылған әдебиетер
1. Н. Ә.Назарбаев Қазақстан-2030. Алматы: ... ... ... ... ... ... ... теория. Оқу құралы. Алматы: 1999.
4. Курс экономической теории.Под ред. Чепурина М.Н. Москва: 1995.
5. ... ... ... ... ... ... Мақыш С.Б Ақша айналысы және несие. Оқу құралы. Алматы: 2000
7. Финансы. ... ... ред. ... ... Антонов А. Г. Денежное обращение, кредиты банки. Москва 1995.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Халықаралық туризм туралы79 бет
Еңбекақы төлеу18 бет
Жұмыссыздық пен инфляцияның байланысы, Филипс қисығы24 бет
Инфляцияның негізгі себертері мен ақша айналысының ерекшеліктерін бағалау30 бет
Инфляцияның әлеуметтің экономикалық зардаптары30 бет
Орта азия мемлекеттерінің интеграциялық күш жігері5 бет
"Экономикалық теорияның қалыптасуының негізгі кезеңдері."4 бет
R , L ─ тізбекті тұрақты кернеуге қосқандағы өтпелі процесті зерттеу 9 бет
«Цитрамон П» өндірісінің автоматты басқару жүйесі10 бет
Автоматтандырылған оқыту жүйесі65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь