Құқықты қолдану сатылары


Құқықты қолдану бірнеше сатыдан тұрады: 1) істің нақтылы мән-жайларын анықтау; 2) істің заңи негізін анықтау; 3) құқықтық норманы қолдану арқылы шешім қабылдау; 4) шешімді жүзеге асыру.
Бірінші сатыда заңи айғақтар және заңи құрам анықталуы керек. Олар —басты айғақ немесе басты айғақты анықтайтындар. Осы айғақтар заңи істі тиісті түрде, заңи жолмен шешуге жеткілікті болуы қажет. Кейде анықталатын мән-жайлардың көлемі заңда белгіленеді. Мысалы, қылмыстық іс жүргізу заңы бойынша сотта қылмыстық істі қарағанда мына жағдайлар дәлелденуі қажет: а) қылмыс оқиғасы (уақыты, орны, жасалу әдістсрі), ә) айыпкердің кінәсі; қылмыстың себебі; б) айыпкердің жауапкершілігіне әсер ететін мән-жайлар; и) қылмыс арқылы келтірілген зиянның сипатымен мөлшері; г) қылмысты жасауға түрткі болған мән-жайлар.
Екінші сатыда істің заңи негізі анықталуы керек: қолдануға қажетті құқықтык норманы табу; оның мәтінінің дұрыстығын тексеру; норманың түпнұсқасы екендігін анықтау; оның кеңістіктегі, мерзімдегі (уақыттағы) күшін және субъектілерге қатыстығын анықтау; норманың мазмұнын айқындау. Осы айтылған әрекеттердің барлығы заңдылықты, құқықтық тәртіпті нығайту үшін қызмет істейді.
Кейде заңи мәні бар әрекет жасалса да, оны шешуге арналған құқықтық норма болмауы мүмкін. Мұны заңдағы олқылық (кемшілік) деп атайды. Заңда қарастырылмаған жағдайда заң шығарушы екі тәсіл қолданады. Қылмыстық заңда ерекше принцип (қағидат) баянды етілген. Егер заңда оған жаза, шара белгіленбесе, қылмыс немесе теріс қылық жоқ деп есептеледі. Ал азаматтық заңдар бойынша іс-әрекет заңда қарастырылмаса да, тараптар үшін оның маңызы бар болса, азаматтық заңдардың жалпы мағынасына байланысты тараптардын, құқықтары мен бостандықтарын туындатады. Осыған байланысты заң ұқсастығы және құқық ұқсастығы (аналогия) түсініктері бар, бұларды қолдаңу заңда қарастырылған.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




ҚҰҚЫҚТЫ ҚОЛДАНУ САТЫЛАРЫ
Құқықты қолдану бірнеше сатыдан тұрады: 1) істің нақтылы мән-жайларын
анықтау; 2) істің заңи негізін анықтау; 3) құқықтық норманы қолдану арқылы
шешім қабылдау; 4) шешімді жүзеге асыру.
Бірінші сатыда заңи айғақтар және заңи құрам анықталуы керек. Олар —басты
айғақ немесе басты айғақты анықтайтындар. Осы айғақтар заңи істі тиісті
түрде, заңи жолмен шешуге жеткілікті болуы қажет. Кейде анықталатын мән-
жайлардың көлемі заңда белгіленеді. Мысалы, қылмыстық іс жүргізу заңы
бойынша сотта қылмыстық істі қарағанда мына жағдайлар дәлелденуі қажет: а)
қылмыс оқиғасы (уақыты, орны, жасалу әдістсрі), ә) айыпкердің кінәсі;
қылмыстың себебі; б) айыпкердің жауапкершілігіне әсер ететін мән-жайлар; и)
қылмыс арқылы келтірілген зиянның сипатымен мөлшері; г) қылмысты жасауға
түрткі болған мән-жайлар.
Екінші сатыда істің заңи негізі анықталуы керек: қолдануға қажетті құқықтык
норманы табу; оның мәтінінің дұрыстығын тексеру; норманың түпнұсқасы
екендігін анықтау; оның кеңістіктегі, мерзімдегі (уақыттағы) күшін және
субъектілерге қатыстығын анықтау; норманың мазмұнын айқындау. Осы айтылған
әрекеттердің барлығы заңдылықты, құқықтық тәртіпті нығайту үшін қызмет
істейді.
Кейде заңи мәні бар әрекет жасалса да, оны шешуге арналған құқықтық норма
болмауы мүмкін. Мұны заңдағы олқылық (кемшілік) деп атайды. Заңда
қарастырылмаған жағдайда заң шығарушы екі тәсіл қолданады. Қылмыстық заңда
ерекше принцип (қағидат) баянды етілген. Егер заңда оған жаза, шара
белгіленбесе, қылмыс немесе теріс қылық жоқ деп есептеледі. Ал азаматтық
заңдар бойынша іс-әрекет заңда қарастырылмаса да, тараптар үшін оның маңызы
бар болса, азаматтық заңдардың жалпы мағынасына байланысты тараптардын,
құқықтары мен бостандықтарын туындатады. Осыған байланысты заң ұқсастығы
және құқық ұқсастығы (аналогия) түсініктері бар, бұларды қолдаңу заңда
қарастырылған.
Заң ұқсастығы — істі ұқсас қатынастарды реттейтін заңды ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Құқықты қолдану. Құқық нормаларын талқылау
Құқықты жүзеге асыру
Құқықты әлеуметтану тұрғысынан түсіну
Құқықты түсіндіру мазмұны
Онтогенез сатылары
Құқықты қорғау органдары
Сенімхатты құқықты рәсімдеу тәртібі
Халықаралық құқықты дамыту бағыттары
Меншікті капитал сатылары
Қылмыс сатылары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь