Кен орнының геологиялық-өнеркәсіптік сипаттамасы

Кіріспе

1.Республикамызда шығарылатын барлық уран жер асты ерітінділеу тісілімен өндіріледі.

1997 жылы Елбасының Жарлығымен республикамыздың бүкіл атом комплексін жандандыратын, Батыс елдерімен экономикалық, технологиялық және ғылыми байланыстарды нығайтатын Ұлттық атом компаниясы «Казатомпром» құрылды.
Жер асты ерітінділеу өндірісін жетілдіру және жаңадан құру негізінде табиғи уран өндіру көлемінің ұлғаюы компанияның стратегиялық жоспарымен алдын ала қарастырылған.
Ерекше айта кету керек, республикамыздағы бүкіл тау.кен өндірісінің ұңғымалық жер астылық ерітінділеу тәсіліне қайта бағдар алуының себебі өндірістің қоршаған ортаға теріс әсері. Осы әдіспен игерілген кенорын алаңының жер бетінде бұзылым белдемі мен опырылған жер, бос жыныстардың үйінділері мен қойма қалдықтары болмайды.
Өндірістен түгелімен шаң.тозаң бөлу көздері алынып тасталған, атмосфераға шығатын радиоактивті заттардың көлемі азайтылған.
Осымен уран өндірісінің тиімділігі бірнеше есеге артты. Әрбір кезек тиісті кенорын учаскелерін өңдеу үшін қажетті ғимараттардың толық кешенін қосқанда, сонымен қатар өнімділіктің өсуі бірнеше блок.модульдердің параллель жұмысымен қамтамасыз етілгенде, модульдық принципті пайдалана отырып, геотехнологиялық өндіруші кәсіпорындар құрылуы және ұлғаюы мүмкін.
Осыған лайық елеулі айырмашылық тек ұңғымалық ерітінділеудің дәстүрлі тау.кен тәсіліне қарсы кәсіпорын өнімінің өзіндік құны шығыны көлемінде ғана емес, сонымен қатар құрылымында да. Егер пайдалану шығыны өзіндік құнының үлесі соңында 65.70 пайыз құрса, ал капиталдық жұмсалымның амортизациясы . 30.35 пайыз, онда ұңғымалық ерітінділеу кәсіпорындарында өнімнің өзіндік құны пайдалану шығының үлесі әрдайым жоғары және 77.90 %, амортизациялық аударымдардың бір мезгілдік азаю барысында 23.18 % жетеді. Бұл кезде капиталдық жұмсалымның бастапқы мөлшері кәсіпорындардың тау.кен шығару тәсіліне қарағанда соңғы жағдайда 2.4 есеге төмендеді.
1977 жылдан бастап Солтүстік Қарамұрын кенорнында уранды жер астылық ұңғымалық ерітінділеу әдісімен өндіріп жатыр.
        
        Кіріспе
1.Республикамызда шығарылатын барлық уран жер асты ерітінділеу тісілімен
өндіріледі.
1997 жылы ... ... ... ... атом ... ... елдерімен экономикалық, технологиялық және ғылыми
байланыстарды нығайтатын Ұлттық атом компаниясы «Казатомпром» құрылды.
Жер асты ерітінділеу өндірісін жетілдіру және ... құру ... уран ... ... ... компанияның стратегиялық жоспарымен
алдын ала қарастырылған.
Ерекше айта кету керек, республикамыздағы бүкіл тау-кен ... жер ... ... ... ... ... алуының себебі
өндірістің қоршаған ортаға теріс әсері. Осы ... ... ... жер бетінде бұзылым белдемі мен опырылған жер, бос жыныстардың
үйінділері мен қойма ... ... ... шаң-тозаң бөлу көздері алынып тасталған,
атмосфераға шығатын радиоактивті заттардың көлемі ... уран ... ... ... ... артты. Әрбір кезек
тиісті кенорын учаскелерін өңдеу үшін қажетті ғимараттардың толық ... ... ... ... өсуі ... ... жұмысымен қамтамасыз етілгенде, модульдық принципті пайдалана
отырып, ... ... ... ... және ұлғаюы мүмкін.
Осыған лайық елеулі айырмашылық тек ұңғымалық ерітінділеудің дәстүрлі
тау-кен ... ... ... өнімінің өзіндік құны шығыны көлемінде
ғана емес, сонымен қатар ... да. Егер ... ... ... ... ... 65-70 ... құрса, ал капиталдық жұмсалымның
амортизациясы – 30-35 пайыз, онда ұңғымалық ерітінділеу ... ... құны ... ... ... ... ... және 77-90 %,
амортизациялық аударымдардың бір мезгілдік азаю барысында 23-18 % жетеді.
Бұл кезде капиталдық ... ... ... кәсіпорындардың тау-кен
шығару тәсіліне қарағанда соңғы жағдайда 2-4 есеге төмендеді.
1977 жылдан бастап Солтүстік Қарамұрын кенорнында уранды жер ... ... ... ... ... КЕН ... ... СИПАТТАМАСЫ
3.1 Кен орны ауданының геологиялық құрылысы
Ауданның домезозойлық субстраты орта дезонның терригенді ... де әк ... ... ... және фамен доломиттарымен,
жоғарыполезойлық граниттердің ... ... ... Негізгі
домезозойлық құрылымы – оңтүстік-батыс қанатында кен аумағы орналасқан
Қаратау антиклинорийі. Бұл қанат ... ... ... ... ... қап платформалы бор қыртыстарымен, палеоген және суборогенді
позднеолигоценді-төрттік шөгінділерінен түзілген.
Шөгінді қап қимасының төменгі жағы ... тас ... ... ... ... әртүрлі түйіршіктері сұр түсті көл ... ... ... ... құм ... және алевролиттерден,
құмдақтардан түзілген. Кен аумағының оңтүстік-шығыс аумағында жоғарғы турон
аллювиальды ... ... ... ... ... делювиальды-
провилюальды қыртыстармен аумастырылады. Жоғарғы турон қыртысының қалыңдығы
40-50 м.
Коньяк қыртысының көлемінің көпшілік бөлігі ашық сұр ... ... ... ... мен ұсақ ... алмасуы түрінде орындалған.
Қиындының ... ... бұл ... ұсақ түйіршіктері слюдалы
құмдарға айналады, одан да жоғары қабаттарда - әртүрлі түйіршікті қоңыр-
сары ... және ... ... ... ... саз және алевролиттерге
айналады. Коньяк қыртысының жалпы қалыңдығы 60 м жобасында.
Сантон шөгінділері ... ... ... ... 80 м ... ... және ... жиынтықтар кешенінің алаңдық дамуы ... Бұл ... кен ... ... ... басымдылығы орын алған
жағдайда фациалды өзгерістерге бейім болады.
Кампан шөгінділерінен қалыңдығы 20 м келетін ... ... ... ... ... ... ... кен орнының
есепке алынған кен түзілімдері де жатады.
Маастрихт қабатының батыс бөлігінде қабыршық ... ... ... ... ұсақ ... сұр ... ... жинала
берді. Дегенмен де, жыныс алабының көптеген ... ... ... ... ... ... Маастрихт қабатының
жалпы қалыңдығы 40 м. Олардың аллювиальды ... ... кен ... негізгі кен сілемдері орналасқан.
Палеоген қабаты доломитті құмтардардан, ... ... және де ... әк ... ... ... төменгі эоценнің құмдарынан және сұр түсті ... (35 ... ... ... мен ... (50м), ... ... жасыл-сұр
түсті алевролиттарынан және саздарынан түзілген (220 м)
Жоғарғы-олигоценді-төрттік құрылымды-формациялық кешенінің табаны
қызғылт-құмдардан, қызыл-қоңыр әк ... ... және ... – ерте плиоцен саздарынан (220 м), және ... ... ... ... ... кен орны ... және ... жасындағы сулы
деңгейжиекке шоғырланған және қыртысты тотығу ... ... ... ... аймағына жатады және Қарамұрын кен ауданына кіреді.
Кен орнында кенді жыныс болып әртүрлі ... ... ... құм түрінде түзілген кампан маастрихт ... ... ... Кен ... ... тотығу аймағының
сынамалануының негізгі ерекшелігі болып олардың кеңістікте ... ... ... қабатты дамуы болып табылады.
Кен сілемдерінің сұлбасы ирелеңдеген лента түрінде келеді. Көлденең
кесінділерінде кен ... ... және ... ... мен ... ... ... үйлесімде болатын 25 м-ден 500 м –ге дейінгі
ролл пішінді болып келеді.
Кен орындарында ролл ... ... үш түрі ... ... және ... ... ... кенқанықтырылған қабат.
«Радиоактивті кен орындарына топтастыруларды пайдалану ... ... ... кен ... кен ... «а» ... ал ... өзі 2-ші топқа жатады.
Кен орнының гидрогелогиялық сипаты және кен ашу ... ... ... кен ... гидрогеологиялық сипаты оның сырдария
артезиандық бассейнінің солтүстік шығыс қанатында, Қарамұрын білігінде ... ... ... ... ... суларының транзитті
облсында орналасуымен анықталады. Кенді борлы сулы деңгейжиек қатпарлы сулы
жыныс қабаты түрінде ... Ол ... ... ... кампан-маастрихт деңгейжиектеріне бөлінеді. Барлық деңгейжиектерде су
солтүстік батыс бағытында 1-10м/ жыл сүзу ... ... ... ... су ... сулы ... Қарамұрын кен орнының негізгі кенді деңгейжиегі болып табылады.
Жоғарғы сутірек қызметін палеоген және ... ... ... ... ... ... сантонның жоғары бөлігінің саздыалеврит
қабаттары атқарады. Сулы ... ... ... ... 95 ... ... дейін тереңдей түседі. Бұл қатпарларда су сүзілу коэффициенті 2-
7 м/тәу. Химиялық құрамы бойынша бұл сулар натрий-калийлі ... ... ... мөлшері әдетте 0,5-0,8 г/т. ... және уран ... ... ... уран ... ... ... шама 1,4 х 10-6 дейін азаяды Кен ... ... ... ... селен кездеседі.
Кен орналасқан маастрихт деңгейжиегінің қалыңдығы 30-40 метр ... 30-70 % ғана ... ... ... өткізгіш жыныстардың үлесіне
тиеді. Солтүстік Қарамұрын кен орнының есепке алынған ... 85/6 ... ... ... орналасқан кампан деңгейжиегінің литологиялық құрамы маастрихт
деңгейжиегінікіне ... ... ... 25-30 ... бір ... ... жоғары өзгергіштігі және қиындысында ... ... ... ... ... ... ... орнының есепке алынған қорының 14,4 % капман қатарында түзілген.
Жер асты суларының мынадай күшті кері әсерлері бар: сульфатты ... ... ... ... кенді деңгейжиек (маастрихт кампан) сулары ... ... ... 226 ... 31 ПДК, ... 79 ПДК ... ... байланысты ешқандай кәдеге аспайтын.
Ауыз су және техникалық ... ... ... ... ... жер асты суларының қоры зерттеліп, бекітілген.
Жалпы алғанда кен ... ... ... ... жер ... ... игеруге қолайлы деп бағаланған.
3.2 Кен түзілу сипаты
Қарамұрын кен алаңы ... кен ... ... екі ... кен ... ... ... тотығу облысында
шоғырланған. Олар кампан-маастрихт деңгейжиегінде ... және ... ... Олардың біріншісі Қарамұрын кен орнындағы ... ... ... құрайды. Бұл кен орнының кен сілемдерінде
әрқайсысы салыстырмалы сынғыш материалдан ... ... және ... аяқталатын, шөгінді жиынтықтарының аяқталған қалыпын беретін
екі деңгейжиекшілре ... Бұл ... ... дамуына әсерін
тигізеді.
Уран кен түзілімі қалпына келу ... ... ... ... орнының кен сілемдерінің ұзындығы 750-5500 м, ені 25-50 метрден
300-450 ... ... ... ... олар ... лента түрінде (ені
өзгермелі) болып келеді. Көлденең ... ... ... аймағының
сынамалау облысының сатылы құрылымына сәйкес бір-біріне үйлесімі қиын
роллдардан, роллға ұқсас, ... және ... ... ... дене түзеді.
Кен денелерінде уранның мөлшері кең ауқымда өзгеріп тұрады да, әдетте
кен ... ... 6-24 м ... 0,09-0,07 % болып келеді. Кен
денесінің табаны 300 ... 700 ... ... ... де, кен ... оңтүстігіне қарай тереңдей береді.
Руда құмының минералдық құрамы рудасыз жыныстардан айырмасы болмайды.
Кварц – 65-80 %, кремнийлі және ... ... ... – 10-25 ... ... – 7-15% ... минералдар (монтмориллонит және каолинит) – 8,3-
9,2 %, слюдалы минералдар (мусковит, биотит, флогопит, хлорит) – 1-2% ... ... %. ... ... ... 1пайыз-15-
20 % жетіп жатады. Аутигенді минералдардан пирит, ... ... орын ... ... ... ... -70 % және ... 30 %
түрінде сазды-алеврит түйіршікаралық толықтырғыштарында шашыранды ... ... ... жұқа ... түрінде, көмірлі детриттің өсімдік
арқауларында түрінде ... ... ППК ... ... -0,18 г/т, ... – 3,25 ... ... – 79,44 г/т, иттрий -18 г/т, ... ... ... – 70,07 г/т. ... ... кен ... зиянды қоспалар
өте аз мөлшерде кездеседі. СО 2-0,63% , Сорг- 0,11 %, ... ... ... күкірт – 0,17%, темір – 0,64%.
3.3Геотехнологиялық ерекшеліктері
Кен орнының ... ... жер асты ... ... ... Кен орны ... ... 30- дан 130 кг дейін технологиялық
сынама алынып ... ... ... « ... ЦАЛ және ... тотықтырғыштар қолданылып күкірт режимінде жүргізілген.
Уранды алу күкірт қышқылының таукен массасына меншікті шығыны 90 кг/т ... ... ... ... 70-99% ... ... кен орнының уранын ерітінділеу бағытында
жүргізілген лабораториялық және ... ... ... ... күкірт қышқылымен ерітіндіге айналдырып алу ... ... ... және уранмен қатар ерітінділерден рений, ... және ... ... жер ... ... ... ... да
алуға болатындығын дәлелдеді.
Өнімді деңгейжиектердің кенді қатпарлы орта және майда түйіршікті құм
түрінде кездеседі. Құмдардың су-физикалық қасиеттері мына ... ... ... және алеврит топтары 10-14% , кеуектігі 34,0-46,2% , табиғи
ылғалдығы 20,9-25% ... 2,6-2,62 г/см ... ... ... және ... ... біркелкілігіне
байланысты кеннің көлемдік салмағы Солтүстік Қарамұрын кен орны бойынша 1,6
т/м 3 болып ... ... ... ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді:
Кеннің негізгі қоры өткізгіштігі өте жоғары. (1-12м/тәулік) құмды және
қиыршық тас-құмды қыртыстарда шоғырланған және де ... ... ... ... ... жоғарылау;
Жыныс түзегіш минералдар құрамның инертті, қиын еритіндігіне және кен
минералдануының тез ерігіштігіне қарамастан ... тән ...... (СО 2, 2 ... аз ) ... ... сулы деңгейжиектер әдетте ауданы мен қалыңдығы ... ... ... ... және жер асты ... ... жатыр;
Лабораториялық, тәжірибелік, өнеркәсіптік және пайдалану жұмыстары
көрсеткендей, күкірт ... ... ... ... ... ... жерден алыну дәрежесі, Ж:Т
қатынасы, реагенттердің меншікті шығыны) ... ... ... ... ... су ортасының ... (35 о С және ... ... Уранның қорын есептеу
1. Жобаланушы блоктің пайдалы компонентінің қорын мына ... ... S*m*y* ... ... ... ... ... м2,110000;
m- ерітінділенетін кен денесінің орташа қалыңдығы, м, 3,78;
с- ерітінділенетін кен денесіндегі пайдалы компоненттің ... ... ...... көлемдік салмағы, т/м3,1,6;
2. шамаларды формулаға қою арқылы, жобаланушы блоктің пайдалы ... ... ... ... ... Қарамұрын кен орны Қызылорда облысының Жаңақорған ... ... ... ... және ... ... ... Сырдария өзенінің оң жағалауында Шиелі темір жол стансасынан 4-20
км қашықтықта орналасқан.
Кен орнының ... ... 450-550 м ... ... да,
субмеридионалды бағытта ұзындығы 11-13 км, ені 1-5 ... ... орны ... кен ... ... бөлігін алып жатыр да,
солтүстігінде Алматы-Қызылорда-Ақтөбе ... жол ... ... ... ... климаты шұғыл континентальды, шөл далалы, қысы қатал, ... ... ... бұлттылығы аз, ылғалы аз, үнемі соғып тұратын желімен
сипатталады. Жаз айларында ауа температурасы +43- +46 оС, қыс ... ... ... ... ... температура жазда +20- +25оС, қыста + 2,5- - 4 ... ... көп ... ... ... ... қыс ... қар ұзақ жатпайды.
Желдің басым бөлігі солтүстік және солтүстік шығыс ... ... ... жыл бойына 3-15м/сек аралығында өзгеріп тұрады да орташа
шамасы 3,8-4,6м/сек құрайды.
Кен орнының аумағы сейсмикалық ... ... ... ... ... ... жатады.
Аң және өсімдік әлемі жұтаң, тек қана шөл және ... ... ... ... ірі елді ... ...... тас
жолының бойында орналасқан облыс орталықтары Қызылорда қаласы (130 ... ... ... ... орталықтары –Жаңақорған (50 км), Түркістан
(150км); кен поселкелері –Шалқия (65 км), Кентау (100 км), Шиелі (0,5 ... ... ... жол ... Шиелі 4 км қашықтықта орналасқан.
Ауданның электр қуатымен жабдықталуы «Южказэнерго» жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... Жалпы ереже
Қазіргі уақытта Солтүстік Қарамұрын кенорнында жерасты ... ... ... шахтасыз игері жүйесі қолданылады. Бұл әдіс
пайдалы қазбалардың ... ... ... ... химиялық
реагенттердің көмегімен жылжымалы күйге келтіруге негізделген. ... ... ... ... ... ... (ЖАЕ) әдісімен
өңдеу – кен орнын ашу, жерасты ерітінділеу және ... ... ... жүргізуге мүмкіндік беретін жүйе болып табылады.
Ұңғымалы жүйенің геометриясын және ... ... ... ... ... ... кен ... формасы мен
өлшемдері, өнімді су ... ... кен мен ... заттық
құрамы, олардың сүзілгіштік коэффициенті, су деңгейжиегінің тегеуріні және
т.б. Солтүстік ... ... ... ... ... жағынан ең тиімдісі болып табылатын технологиялық блоктардың
ұяшықтарының орташа радиустері 40 метрден ... ... ... ... ... ашу ... ұңғымаларды (сорғыш, құйғаш,
бақылағыш және т.б.) қазып орнату арқылы ... ... ... ... ... ... ... құбырлары отырғызылады. Ұңғымаларды, бүтіндігін тексеріп жобадағы
пайдалану параметрлеріне қол жеткізгеннен кейін ... ... ... айдау және осы қабаттан өнімді ерітіндіні ... алу ... ... Құбырлармен байламдап және электр энергиясымен
қамтамасыз етіп болғасын технологиялық блоктардағы ... ... ... ... ... ... ... және ерітінді көтергіш жабдықтары
орналастырылып болғасын блок пайдалануға дайын болып есептелінеді.
4.2. Полигон көлемі
Өндірістік ... ... үшін үш ... барлау ұңғымалары
арқылы зерттелген 1-2С геологиялық блогы шегінде 9-112 пайдалану ... ... ... Кенорнының шолу сұлбасы №1 сызбада көрсетілген.
Кенді сілем, аймақтың солтүстік қанатында алевролиттермен және
құмдақтармен шектелген 8-12 ... ... құм ... ... кездесетін қатпарлы тотығу аймақты құрайды. Блоктың ... ... ... ... ... және ... ... тұратын төменгі қанат пішінінде орналасқан.
Учаскенің орталық ... ... ... ... қос ... және ... ... кентүзілуі маастрихтық пен кампандық
аймақтың шекарасында бытыраңқылана орнласқан. Мұнда, кен ... ... ... кеннің қанығуының салыстырмалы бірлігі 0,2-0,7 ... ... блок ... ... 15-18 ... жетеді. Аймақтағы
кенді қилыстардың қуаты 0,5-0,8 метр көлемінде түрленіп отырады, ... ... ... ... ... 5,45 кг/м ... қор ... құрайды, кенді қабаттың төменгі сутректің жабындысына дейінгі
орналасу ... ... 495 ... ... өседі. Блоктағы кеннің орташа
карбонаттағы 0,87 % СО2 болып ... және ... ... 0,5-тен 2 %
дейінгі класында карбонаттағы ... 1,73 % ... ... ... ... ... ұңғымадағы көрсеткіш бойынша 6,5м/тәулікке,
тоқты-картождың мәліметі бойынша құнарлы қуатына-6,8м / тәулік.
4.3 Ұңғымалар санын анықтау
Жоспарланған блоктағы кен ... ашу ... ... ... орташа радиустері 40 метрден (есеп бойынша 35,8 м)
орналасатын гексагоналдық сұлбадағы үлгісімен жүзеге асырылады.
№9-112 блок технологиялық торабында 77 ... ... ... 35 ... ұңғыма, блоктың жоспарлы сұлбасын анықтау мақсатында
5 пайдалану-барлау ... ... ... ... ... ... байланысты 490 метрді құрайды.
Бұрғылау жұмыстарының жалпы жобаланған ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... денелерді ашу сұлбасы кенді аймаққа технологиялық ұңғымаларды
орнластыру сұлбасы мен өнімді деңгейжиек ... ... ... ... ... ... ... блогы ұзындығы 750
көлденеңі 150-250 метрді құрайтын ... ... ... ... ... ... кенорнының геотехнологиялық жағдайы жалпы алғанда
ЖАЕ әдісін қолдануға ыңғайлы болып есептеледі, мысалы:
-сутрекпен шектелген өнімділік ... ... көп ... ... ... төмендігі (0,5% СО 2);
-кеннің қанағаттанарлық өтімділігі (5-8м/тәулік).
-Кен орындарында уран өндіру барысындағы шығындар бүгінгі ... ... ... ... ... ... сондықтан жобада блоктағы
кен қорын ашу үшін ұғымаларды орналастырудың ұялы ... ... ... үлгі ... ... кенорнындағы ең ірі болып
саналатын №2-ші кен қабатын ашу кезінде ... ... Бұл ... ... салыстырғандағы артықшылығы мынадай жағдайлармен анықталады:
жоғары қысымды сулы ... ... Кен ... ... тереңдігі 470-
490 метр болғанда жерасты суларының тереңдігінің статистикалық деңгейі 5-7
метрде тіркелуі қыртыстарға ерітінді беруді қиындатады. ... ... ... ... ... 5 және одан да көп атмосферада туындайды.
Бұл жағдайдың өзінде де ұңғымалардың қабылдау ... 2,5-3 м3/ ... ... ... Бұл ... ... ... мүмкіндігі 8-
10м3/сағат екендігін ескерсек ерітінділерді теңестіру үшін ... ... ... ... 3,2-4 ... ... ... және бұл жағдайды тек қана ... ... ... ғана ... ете алады. Сонымен қатар бұл үлгіні пайдалану: жер
асты байлығындағы «өлі аймақтағы» металл шығынын ең аз ... ... ... пайдалану аймағынан шығып кетуін мүмкін ... ... ... ... жағдайларды ескере
отырып біз үшін ең тиімдісі ... ... ... ... ... ... үлгісі екендігі анықталды.
Өнімді деңгейдегі жер асты суларының радиоактивті ластану мүмкіндігін
қадағалау жер асты суының табиғи ағыны бағытының ... ... ... ... ... ... ... асырылады.
4.5. Полигонның технологиялық торап кестесі
№9-112 блогының технологиялық торапты байламдау ... ... ... беруді, ерітінділеуді ерітіндісін өлшеуді, бақылау және
ерітінділеу ерітіндісінің шығынын әрбір айдау ұңғымасы ... ... да ... ... бір ... ... ашыту торабында
(ТУЗ) жүргізетін болып қарастырылған.
Әрбір сорғылы ұңғыма өлшеу шегі 0 ден 20 ... ... ... ... ұңғымадағы өндірілетін ерітіндінің
көлемін есептеумен қатар пайдалану ... ... ... ... ... ... Бұл үшін әр ... ... ... колекторы тартылып, шегі 0 ден 250м3/сағ. Дейінгі
расходомермен жабдықталады.
Ашыту ... ... ... ... ... ... ... қышқылы 12-15г/л болғанға дейін байытылады да
қайтадан, әр блокқа ... ... 1100 метр ... полиэтилен
құбырынан жасалынған айдау коллекторлары арқылы жіберіледі. Күкірт қышқылы
ұзындығы 1000 метр болатын 89х4,5 ... ... ... ... ... арқылы беріледі. Өнімсіз ерітінділер құрамында уран пайда болған
кезеңінде өнімді ерітінділер қатарына өтіп жер бетінен 0,5 метр ... ... ... ... ... ... құбырынан жасалынған
жинақтау коллекторына беріліп ұзындығы 3200 метр болатын ПНД-350 полиэтилен
құбырынан ... ... ... ... ... ... ... ерітіндісімен ерітінділеу ерітінділерін құю ұңғымаларына бөліп
тарату үшін әрбір бір-екі қатар құю ... ... ... ... ... ... ... Осы тораптардан барлық
ұңғымаларға жер бетінен 0,5 метр ... ... ... ... ... 9-112 ... ұзындығы 1000 метр шамасында электр
желілері жүйесін тарту, 400 ква 6/0,4 кВ ... КТПН ... тас ... жол ... ... Қышқыл айдау желісі
Күкірт қышқылы көлемі 100 м шығын ыдысынан ТУЗ-да орнатылған СRN
сорғыштары арқылы сорып ... ... ... ... 89х4,5 мм ... ... 1000 метр болып жасалынады және жоба бойынша жер ... ... ... ... ... РЭК балансындағы ВЛ-35, Л 98, Л-99
жүйесі арқылы жүргізіледі.
Үздіксіз электр күшін ... ... алаң 2-ші ... ... ... кернеуі 6кВ электр қуатын қажетті жерге таратып беру
үшін таратқыш КТПН ... ... ... ... ... ... ... қуаты 6кВ тоқ ВЛ-6 кВ мен АС-70 сым
арқылы жеткізіліп тұрады. ВЛ-6кВ сымы СК22. 1-1.2. ... ... ... ... ... КТПН-250/6/0,4-82У1 дейін жеткізу үшін, АСБ-3*70 типті
ажыратқыш арқылы ұзындығы 225 м РЛНД-6-400 6кВ ... ... ... ... ... 3000 мм бір ұшы ... электродатан жасалған 4*50мм сым орнатылды. Желі ... ... және АВВГ – ... ... ... жасалады. Батырмалы
сорғыштарға электрқуаты басқармалы шкафтан ВПП-2,5 сыммен жеткізіледі.
Бір ұшы жерге қосылған жерлеме сымының кедергі өткізгіші 4Ом ... КЕН ... ... Жер асты ... ... ... кешенінің құрылысы және
оны пайдалану.
Жерасты ерітінділеу әдісі (ЖЕӘ) кәсіпорнының құрылысына орын дайындау
жұмыстары құрылыс жобасына сәйкес, ал кен ... ... ... құжаттарға:
қорғау аймағының шекарасын анықтау мақсатында кен орнының кен ... ... ... ... ... магистральдық құбырлар
трассаларына және технологиялық ғимараттар ... ... ... ... және ... игеру кестесіне; кен орнының геологиялық
және гидрогеологиялық ... ... ... ... т.б.
сәйкес жүргізіледі.
Жер көлемін үнемдеу мақсатында ЖЕӘ кәсіпорнының құрылысы барасында
өндірістік цехтардың және ... ... ... және ... қатысты қосалқы, әкімшілік, шаруашылық-тұрмыстық ғимараттарының
жинақы да ұтымды орналасуы ескерілуі ... ЖЕӘ ... ... ... ... ... ... стансасының орналасатын
орындардың және де басқа ... ... ... ... ... ... ... тиіс. Ойылып алынған топырақ белгілі бір жерге
жиналып, кен орны қазымдалып біткеннен соң, ... ... ... кезінде
орнына қайта жайылуы тиіс.
Жердің құнарлы қабатын ою жұмыстары күннің жылы ... ... ... ... ... ала дайындалатын жер қоқыстан,
өсімдік-бұталардан тазартылады. ... ою ... ... ... ... ... тиегіш және тасып-түсіргіш
т.б. техникалар пайдаланылады.
Құнарлы топырақ биіктігі 4м аспайтын ... ... кен ... тыс жерге жиналып, желдің және судың әсерінен ... ... ... қажет.
Дайындық жұмыстары аяқталған соң жұммыстардың ... ... ... қазу, құбырлар тарту (пайдалану алаңдарында) және
өндіріс орындарының кешендерін салу ... ... кен ... ... ... ... келесі негізгі ғимараттардан
тұрады: өнімді ерітінділерді қайта ... ... ... ... ... технологиялық ерітінділерді тасымалдау құбырлары, сорғылар
стансалары, ерітінділері механикалық және басқа қоспалардан тазартатын
тұндырғылар.
Негізгі ... ... ЖСӘ ... ... ... ... ... мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету
орындары сияқты қосалқы бөлімдер болады.
Ғимараттардың бір бөлігі өзінше жұмыс ... ... ... Олар ... ... әлде одан тыс ... жұмыс істейтін торапқа өзінің сорбциялық және десорбциялық
қондырғыларымен бірге технологиялық ерітінділерді қайта өңдеу қондырғысы
және ... ... ... ... та біріктіреді. Бұл
қондырғылар кен ... ... ... ... екі ... ... ... өндіріс алаңында бір ғана ... Оның ... ... ... ... ерітінділердің
барлық көлемін қайта өңдеуді қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ұзақ ... есептелінген түбегейлі ... ... ... ... магистральді құбырлар
және науалар арқылы жүзеге асырылады. Жаңа өндіргіш блоктар іске қосылуы
барысында олардың ... ... ... қондырғысынан алшақтай түседі
де, құбырлардың ұзындығының артуына байланысты ерітінділерді тасымалдауға
кететін энергетикалық шығын көбейе түседі. Бірыңғай ... ... ... жинақтылығы жағдайында ғана қамтамасыз етіледі. 2.1. суретте
осындай қондырғының орналасу сұлбасы және оның өндіргіш блоктармен ... ... ... ашыту торабымен бірге; 3-оқшау қондырғылар; 4-
магистральды технологиялық құбырлар; 1. суретте Өндіріс алаңының орналасуы.
Екінші ... ... ... ... ... ... оқшау қондырғылар
пайдаланылады және олар кен денесінің шоғырланған жерлеріне ... ... ... істеу тәсілі бойынша біріншілерден еш ... ... тек ... тәсілінің жеңілдетілгендігінде және
бұндай қондырғылар 5 жыл мерзім.
7. ЕРІТІНДІЛЕРДІ ... ... ... ... құбырлар орналастырылу және пайдалану шартына
байланысты тасымалданатын ортаға, ... ... ... ... дәне ... ... ... жіктеледі. Тасымалданатын ортаға
сәйкес құбырлар төмендегенше ... ... ... ... ... құбырлар. Бұл
құбырлармен құрамында металлдың ... ... ... ерітінділер сорғыш ұңғымалардан технологиялық
қондырғыларға тасымалданады. Бұл ерітінділерді ... ... бай ... деп ... ... ... яғни бойындағы металынан арылған ерітінділерді,
тасымалдайтын құбырлар. Бұл ... ... ... ... ... де, ... дейін қышқылдандырылып өндіру блоктарына жіберіледі.
Кей кездерде бұл ерітінділер ... ... ... ... ... ... аяқталуға жақын, сондықтан ерітінділердің
концентрациясын көтеру қажеттілігі жоқ және құбырлар тікелей өндіру
блоктарына ... ... ... ерітінділерді тасымалдайтын құбырлар. Бұл
ерітінділер пайдалануға енді қосылған блоктардан сорылады және
құрамында ... ... өте ... ... ... жіберілмей, қышқылдандыру тораптарында
қышқыл концентарциясы байытылып, қайтадан блоктарға жіберіледі. Бұл
құбырлар блоктардың белсенді қышқылдану ... және ... ... жер ... жуу ... жіберілетін
ерітінлерді тасымалдауға пайдаланылады.
4. Негізгі ерітінділеу (выщелачивающие) ... ... ... ... жер ... ерітінді жіберетін
ұңғымаларға тікелей тасымалданады. Бұл құбырлар ерітінділеудің бар
кезеңінде ... ... ... ... ... ... торабынан өндіргіш блоктарға дейін тартылады.
Сорып алынатын ... ... ... құбырлар
қысымсыз болып келеді. Ерітінділеу ерітінділері және ауа тек ... ... ... ... жүргізу және жобалау жұмыстары жоғарыда
көрсетілген жіктемелердегі белгілері, өнімділігі және ... ... ... ... ... ... ... сұлбалары құбырлардың санын, яғни
ЖСӘ өндіріс кешенінің беткі бетінің ... ... ... ... ақша ... анықтайды.
Құбырлардың ұзындығы, диаметрі және материалы ... ... ... ... ... ... Кен ... формасына және оның аршылым тәсіліне байланысты тарату
құбырларының ұзындығы анықталады.
-өндіргіш блоктардың ... ... ... оқшау сорбциялық
қондырғылардан (ОСҚ) алшақтығы. Қайта өңдеу қондырғыларын және ОСҚ
ұтымды орналастыруға ... ... ... ... арқылы қол жеткізуге болады. Сондықтан
тасымалдау құбырларының орналасуы жоба ... ... ... ... техникалық шешім қабылдауда негізгі орын алады.
-ерітінділеудің технологиялық параметрлері (ерітінділер көлемі,
қысым ... ... ... мен ... ... т.б.). Осы ... ... құбырлардың типі, материалы
таңдалынады.
- кен орнының географиялық және ... ... ... ... және ОСҚ орналастыру барысында ... ... ... ... ағу ... аса көңіл бөлінеді.
-жаңа кен сілемдерінің пайдалануға берілу кезеңдері. ... ... ... ... ұзақ ... ... да ... бөлінгені жөн.
Қазіргі кезде ерітінділерді тасымалдау жұмыстары жалпыға танылған
сұлба бойынша ерітінділердің айналымын қамтамасыз ететін екі ... ... ... және ... ... ... кешен өндіргіш
блоктар;
-қышқылдандыру және металлға кедей ерітінділері: қышқылмен байыту
торабы – қышқылдандыру блоктары.
Ерітінділеу және қышқылдандыру ... ... ... Мпа ... ... жасау мақсатында негізінен жоғары қысымды
құбырлармен тасымалданады. Аз ... ... ... бұл ... өзі ағатын құбырлармен де тасымалдануы
мүмкін.
Өнімді және металлағ кедей ерітінділер өздігінен ағатын ... ... ЖЕӘ ... ... ... ... негізінен технологиялық қондырғының өндіріс учаскелерінің
және кен ... ... ... ескеріліп орналастырылуына
байланысты.
Бір бірінен біршама қашықтықта орналасқан (бірнеше километр) бірнеше
өндіріс учаскелерін және кен ... ... ... бір ... ... ... жағдайда құбыр құрылысы барысында
оларды пайдаланудың ыңғайлылығына, жер ... ... ... ... аз ... ... ... жұмыстарының шығыны аз
болуына көп ... ... және ... ... ... ... құбырлар тұйық сұлба бойынша да жүргізілуі мүмкін. Бұл
құбырлар тартылады. ... ... ... ету ... қондырғыдан барлық учаскелерді ... бір ғана ... Сол ... әр ... баратын тұйық тарамдар тартылады.
1 кестеде ЖСӘ ұңғымалық системасында жиі кездесетін технологиялық
құбырлар мен ... ... ... ... ... ... Бұл
сұлбалар кен сілемдерінің гидрогендік тегіс жерде орналасқан жағдайында
ұтымды. Барлық құбырлар құрастырылуы әрі пайдалануы ... оңай ... ... ... ... ... ... құбырлар мен қондырғылардың
орналасуы
|Сұлба |Кен орнын |Ерітінділерді ... ... ... ... ... |тасымалдау | |
| ... ... | | |
| | ... | | ... ... ... |ЖСҚ сорғы | |
| ... ... (УПП Р ... ... | |
| ... |«с») және ... | |
| ... ... ... ЖСҚ мен | |
| |кен ... ... ... ... | |
| ... ... ... тасымалдың| |
| |бір ... ... | |
| ... ... | | ... | |2 ... ... |Оңтүстік |
| | ... ... ... ... |
| | |«с» және УППР ... |солтүстік |
| | |«о») екі ... ... ... |
| | ... ... |жақын жатқан |
| | ... ... және ... |
| | | ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... |
| | | ... ... ... | | | ... |
| | ... кен ... ... |
| | |бір ғана | ... |
| | ... | ... |
| | ... ... ... |
| | | | ... ... | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |Оңтүстік | | ... ... ... | | ... |
| ... | | |бар ... |
| ... | | ... ... |
| |кен ... | | ... |
| ... | | | |
| |бір ... | | |
| ... | | | ... |Кен ... | | ... ... ... | ... |
| ... | | |бар ... |
| ... | | ... ... |
| ... | | ... |
| ... | | | ... ... ... жағдайында өңделіп біткен карьердің жанындағы
баланс сыртындағы кенді ... ... ... ... жасау қиындау түседі. Ерітінділеу және қышқылдандыру ерітінділерін
тасымалдайтын магистральды ... ... ... беткейіне орналасады,
яғни олардың еңкіштігі карьер кемерінің еңкіштігіне сәйкес келеді ... ... ... қысыммен жұмыс істейді. Жобалау жұмыстарының
барысында құбырларға және олардың ... ... ... ... ... ... тіректерінің арақашықтығына жасалатын түзетулер
есепке алынуы тиіс. Таратушы құбырлар да ұңғымалар ... ... ... ... ... ... системасында технологиялық құбырларды орналастырудың
бірнеше тәсілі қолданылуы мүмкін:
а) өндіргіш қондырғылар, ... ... ... кен
қазбасында орналасады.
ә) өндіргіш қондырғылар, ерітінділеу ерітінділерін дайындайтын торап
жер бетінде де, ... ... ... ... Ерітінділеу
ерітінділері құбырлармен қысым арқылы жіберіледі, өнімді ерітінділер ... ... ... ... ... ... ... қондырғылар жер бетінде орналасады да, өңдеу
қондырғылары қазбаларда орналасады. Бұл жағдайда ... ... ... ... да, ... ... құрылысы қажет
болмай қалады.
Құбырлардың әртүрлілігі және оларға әсер ететін кернеулер, құбырлар
құрылысының жобасын ... ... ... ... ... құбырларын құрастыру және ... ... ... сапасына қойылатын негізгі талаптар
мыналар болып табылады:
1. Ерітінділеу ... мен ауа ... ... мен ... ерітінділерді тасымалдайтын
құбырлардың жолай ағып-тамуына жол берілмеуі. Мұндай талаптар
энергия шығынын үнемдеп қана ... ... ... ... мақсатында да қойылады.
2. Құбырлар ондағы тасымалданатын ортаның ... ... ... ... Құбырлардың төзімділігі
олардың коррозияға берілмеуінен, ішкі және сыртқы қысымдарға
механикалық беріктігі және тасымалданатын ортаның ... ... ... ... ... ... ерітінділер немесе ауа көлемін технологиялық
тәртіпке сай жобаланған мөлшерде өткізе алатындай ... ... ... ... учаскелеріне және өнімді
ерітінділерді өңдеу қондырғыларына дейін тасымалдайтын магистральды
құбырларды полиэтиленнен жасау кеңінен қолданылып келеді. ... мен ... ... ... бұл ... ... шек қояды. Магистральды құбырлар құрылысында
ең жоғарғы қысым, кездесетін кедергілер, ... түрі ... Бұл ... полиэтиленнен жасалған құбырлардың ауыр және өте
ауыр түрлері қолданылады (2 кесте).
2-кесте – ... ... |Тип Л |Тип СЛ |Тип С |Тип Т ... | | | | ... | | | ... | | | | |
| ... |1м ... |
| ... мм ... мм |
| | |г | ... ... |Кіші диаметрі, |Ұзын- ... ... ... ... |мм ... ... мм ... |мм | |мм |
| |мм | | | ... ... |УФ -13004 ... аз |200 ... ... | | | | ... | | | | |
| ... ... |200 |150, 200, |
| | ... | |250 ... ... Ру-1,6 ... ... |200 |150, 200, ... | ... | |250. 300 ... ... Ру-1,6 ... ... |550 |50, 80, ... | ... | |100,150 |
| ... ... |600 |15,20, 25, |
| | ... | |40 |
| ... |әсері аз |450 | ...... ... ... түрі ... ... ... |Жалғаудың шартты өтімдігі, |
| ... |мм |
| | ... |оС ... емес | ... ... |әсері аз|+200 ... ... | | | | ... МПа) | | | | ... |СК26008 |Ауа, ... ... ... | | | | ... | | | | ... МПа) | | | | ... ... ... ... ... ... |
|бекіткіш | ... | | ... МПа) | | | | |
| ... |әсері |-15 тен +100 ... |
| | ... ... | ... ... ... |-15 тен +90 ... | ... |дейін |50 ... 1; | | | | ... МПа | | | | |
| ... ... |-15 тен +65 |80,100 |
| | ... |дейін | ... ... ... |-15 тен +130 ... ... | ... |Дейін |25,32,40,50,65,80,100 ... ... ... |-20 тен |150,200 ... | ... |+190 | ... МПа) | | ... | ... ... ... |-20 ... ... | ... ... | ... МПа) | | ... | ... ... ... |+300 |6,15 ... | ... | | ... | | | | ... ... ... ... |+300 |15 ... | ... | | ... ... ... |-40 дан ... | ... |+420 |0 ... МПа) | | ... | ... ұзақ ... ... ... ... құбырлар
қымбаттағы және табыла бермейтіндігінен кең пайдалана бермейді. Сондықтан
осы уақытқа дейін кең пайдаланылып келе ... ... ... ... ... ... ... желінуге құбырдың сырт жағынан екі
жерден дәнекерленген муфталы жалғаулар қарсы тұра алады. ... ... ... салынады.
ЖЕЭ обьектілеріне ерітінді тасымалданатын құбырлардың ... 6 ... ... кесте. Ерітінді тасымалданатын құбырлардың түрлері.
|Құбырдың аты мен |Қолданудың нәтижесі ... | |
| ... ... ... ... және ... ... |
|қысымды құбырлар (ГОСТ|таратушы торларда |тұрақсыз, ... ... ... ... т |механикалық |
| ... ... ... ... |
| ... ... және | |
| ... ... | ... ... ... ... |Тапшы. Жуан |
|коррозияға төзімді |және ішкі ... ... ... ... ... |шығарылмайды. ... 994081 ) ... ... |ден ... Өмір ... ... ... ұзақ емес. |
| |өте ... ... ... |
| | ... ... ету |
| | ... – 4-5 жыл, ... ... темірдің|Магистральды торларда |Пассивациясыз -3 |
|08ХН10Т маркалы |қолданған. Механикалық|жылдың жобасы ... ... қара | ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... одан да жоғары)|маркалы металмен | |
|2 ... ... ... және ... жасалуы жоқ.|
|жасалған биметалды |тарату торларында ... ету ... ... (2мм ... ... аз және |-4-5 жыл. ... 8мм ст3) (d-480 ... ерітінділерді | ... ... одан да ... | ... ... 4 жыл. | |
| ... барысында | |
| ... ағу ... | |
| ... ... | |
| |тот ... ... |
| ... | |
| ... ... |
| ... | ... ... | ... |
|қаралмаған сульфатқа | ... ... ... | ... Құрастырылуы |
|қосылған құрастырмалы | ... Жиі ... ... ... ...... лотоктар | | ... жағы ... ... |Қыс ... ... ... ортаға |темперетура көп |
|қапталған темірбетон |төзімділігі политенмен|жоғалады, ... ... ... ... |
| ... ... |
| | ... жол |
| | ... |
Өнімді ерітінділерді ПНД-315 полиэтилен құбырларынан ... ... ... ... құбыршектерімен жүзеге асырылады.
«Ашыту» кезеңінде өнімcіз ерітінділер ТУЗда қышқыл ... ... ... , әр ... ... ... жасалған ұзындығы 1100
метр жеке құю коллекторлары арқылы беріледі.
Ерітінділеу ерітінділерін тарату торабынан әрбір ұңғымаға жеке ... ... ... ерітінділер қатып қалмасы үшін құбырлар траншеяларға
орнатылып, үсті ... ... ... қалыңдығы құбыр үстінен 0,5 м
болуы керек.
8.СОРҒЫЛАР
Жобаланатын блокта ерітінді көтеру мақсатында «GRUNDFOS» ... ... SР 8А-21N ... ... ... ... ... м 110
-электродвигателінің қуаты, кВт 2,2
-кернеу, В 380
-ұзындығы, мм ... мм ... ... 100-110 ... ұңғымалар төмендігі техникалық шарттардың талабына сәйкес болуы
керек:
-ұңғымалардың констуркциялық элементтері күкірт қышқылының 5-10 %-ттік
ерітінділерінде тотықпауы тиіс. Сорғыларды пайдалану ... ... ... 50 ... ... ... ... жарықшағы, жаншылған жерлері, үзіктері және басқа да
бұзылғандығы болмауы керек;
-пайдаланымдағы колоннаның ішкі диаметрі ... ... ... ... ... керек;
-ұңғыма дебиті пайдаланылатын сорғының жұмысшы облысында болуы керек.
Бұл ... ... ... ... ... мөлшері 0,1 г/л-ден
аспауы керек.
9.ӨНІМДІ ЕРІТІНДІЛЕРДІ ЖЕР БЕТІНДЕ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ ҚАЙТА БӨЛУДІҢ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Жер асты ерітінділеу ... ... ... ... ... ... технологиялық қайта бөлу жүйесіне келіп түседі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... өңдеу,
уранды смоладан десорбциялау, сорбентті регенерациялау, тұндыру және
сүзгіліп сығу арқылы химиялық концентрат ... ... ... уран ... үшін ... АМП типті
ионалмастырғыш смоламен ... СНК -3000 ... ... ... ... ... түрде болатын уран
аниониттарда сорбцияланады.
Қышқылдармен ерітінділеу ... ... ... ... рН ... ... шамасы 2-3 болуы ... ... ... ... ... жылдамдығының көбейгенімен
смола сыйымдылығы азяды. ... ... ... ... уран ... көбеюіне байланысты артады.
Ураннан арылған «аналық» ерітінділер ... ... құю ... ... жер ... ... ... бөлу кезінде өнімді ерітінділерден уранды бөліп алу
дәрежесі ... ... ... ... ... мөлшеріне
байланысты. Сонда да болса бұл көрсеткіш 90%-тен асып жатады. Аниониттер
сыйымдылығы 20-100 кг/т ... ... ... ... ерітінділердегі
уранның қалдық мөлшері 3мг/л аспайды.
9.2 Десорбция
Дүниежүзілік тәжірибе бойынша күкірт қышқылды ерітінділерден және
пульпадан ... ... ... бөлу үшін ... ... Бұл ... ... негіздегі аниониттарға белсенділігінен
туындаған. Уранның десорбциясы 7 ... КИ 2000 ... ... 2 ... сап ... ... ... нитрат-ион мөлшері 100-120г/л және рН=1,0- 1,2 ... Бұл ... ... ... ... ... ... күшейтіліп, десорбция процесіне ... ... ... 10 ... ... құрайды, темперетурасы 20-60 градус.
Регенераттағы уранның мөлшері 40-60 г/л құрайды. ... ... ... ... ... (SO4)3-2]-4+4NO3=4(R4N)+(NO3)+[(UO2)]+(SO4)3-2]-4
Сорбент ауысуы эрлифтің көмегімен жүзеге асырылады және 2-4 ... ... ... ... ... 80 м2 ... ... және насоспен калоннаның төменгі бөлігіндегі жылу
өткізгіш арқылы ... ... ... ... ... төменнен жоғары шығу және қысым багінен эрлифт арқылы асырылады.
Сорбенттің нитрат формасынан сульфат формуласына ауысуы төмендегі
реакция ... ... ... N)2-2+2 ... ... формасынан сульфат формасына конверсиялау құрамында
күкірт қышқылы бар ерітінділерімен жүзеге асырылады.
9.4. Уран концентратын сүзу және тұндыру
Тауарлық регенерат жылу ... ... ... ... ... ... ... содамен (NaON) колонна ... ... ... ... ... ... ... автоматикалық рН-метрлік көрсеткішіне сәйкес мөлшерленеді.
Тұндыру сапындағы Н мәні
-поз127/1-2,5-3;
-поз 127/2-4,5-5,0;
-поз127/3-7,0-7,3.
Тауарлы регенераттан уранды тұндыру ... ... ... ... ... ... ... қосқанда, уранил гидроокисі емес,
натрий тетрауранаты, натрий диуранат және жартылай уранаттар ... ... ... түпкілікті тұндыру үшін тұндыру соңында ерітіндінің ... ... ... ... Тауар регенераторынан уран тұндыру ... ... ... ... 80м3 жинақтау ыдысына жинастырылады да,
сол жерден насостармен ауық- ауық фильтр-пресстерге беріліп тұрады.
Шайылған және келтірілген өнім табиғи уранның ... ... ... ... арқылы ТУК-118 контейнерлерге тиеліп, ГМЗ-ға жіберуге
дайындайды.
10. ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ
10. 1. Өнеркәсіптік санитария
Солтүстік Қарамұрын кен ... ... ... бу мен ... ... жерлерде және ... азот ... және ... ... ... ... бар ... жұмыс істейтін
барлық жұмысшылар дербес қорғану құралдарымен арнайы киім, аяқкиімдермен
төмендегі нормаларға ... ... ... ... Сода, минералды майлар және механикалық
әсерлерден қорғайтын формалы арнайы резеңке етіктері»;
-ГОСТ 12.4.127-83 «ОСБТ. Арнайы тері ... ... ... ШБ-1 ... респирраторлары»;
-ГОСТ 12.4. 010-75 «ОСБТ. Дербес қорғану құралдары. Арнайы қолқаптар»;
-ТУ 12.4.028-76 «У-2К. Респираторлары»;
-ГОСТ 101 -82 «Өнеркәсіптік сүзгілеу ... ... және улы ... ... ... ... киімсіз және де басқа
қорғану құралдарынсыз рұқсат берілмейді. Жұмыс басталмас ... ... ... өтуі ... ... ... мен ... авариялық қоры авария
зардаптарын жою жоспарымен ... ... ... ... ... ... ... ГОСТ 12.1.005-88 ССБТ сәйкес жүргізіледі.
10.2. Радияциялық қауіпсіздік
Жерасты ... ... ... орта мен ... обьектілерін
(жер қойнауы, жер беті, ауа және т.б.) радиоактивті және химиялы ластанудан
сақтауды ... ... ... қамтамасыз етуі керек. Бұл обьектілер
тиісті ... ... ... ... болады.
Бақылаулардың басты мақсаты:
-жерасты ерітінділеу мекемелерінің жұмысшылары мен қызметкерлерінің
қауіпсіз ... ... ... ... және олар аяқталған соң қоршаған аумақты мекендеген
тұрғындардың қауіпсіз өмір ... ... ... орта ... ... ... жұмыстары аяқталған соң
әдеттегі шаруашылықта ... ... ... ... ... жағдайын
қамтамасыз ету болып табылады.
-полигонда және технологиялық ... ... ... ... ... ... бағалау;
-қызметкерлерге аэрозоль түрінде ішкі дене ... ... ... ... ... ... улы заттармен ауаның
ластану деңгейін бағалау;
-өндірістік орындар мен жабдықтардың беттерінің радиоактивті заттармен
ластану деңгейін бақылау;
-полигон аумағындағы, өндіріс ... ... ... ... (10 м ... сорбент тасымалданатын жолдардағы
топырақтың радиоактивті және химиялық улы ... ... ... қайта өңдеу технологиялық кешендерінен ... және улы ... ... ... деңгейжиектердің барлығындағы жерасты суларының ластану деңгейін
бағалау.
Бақылау «Жер асты ерітінділеу кәсіпорындарында қоршаған орта мен ... ... ... ... ... ... керек.
10.3.Персоналға қойылатын талаптар
Жер асты ерітінділеу рудниктеріне жасы 18-ге ... ... ... ... ... асты ... рудниктеріне жұмысқа қабылданатын жұмысшылар мен
қызметкерлер алдын ала медициналық куәландырудан өтуі ... ал ... ... мен ... ... өңдеу учаскелерінде жұмыс
істейтіндер жылына бір рет медициналық ... өтіп ... ... ... ... ... бойынша өндірістен қол үзіп
оқытылып, ... бас ... ... ... ... ... ... тапсыруы керек.
Машиналар мен механизмдерді басқаруға, химиялық реагенттермен жұмыс
істеуге және жабдықтарды жөндеу ... тек қана ... ... ... және тиіс куәліктер алғандар ғана жіберіледі.
Жер асты ерітінділеу рудниктеріндегі жұмыстарға техникалық ... ... ... ... ... ... ... орта білімі бар
адамдар жіберіледі.
10.4 Күкірт ... ... ... ... үшін ... ... ... ыдыстарды (резервуарларда) сақталады.
Күкірт қышқылы жерде тік ... екі ... ... ... ... мен ... қышқыл ағымын анықтау
және тоқтату үшін ыдыстың ... қоса ... ... ... ... ... ... қышқылға төзімді материалдардан жасалған еденінде науалары
бар поддонда орналасқан.
11. ҚОРЫТЫНДЫ
Кенді жыныстардың геотехникалық қасиеттерін зерттеулер мен ... ... ... ... ... ... ... келуге болады. Солтүстік Қарамұрын кен орнының №9-112 блогін
ұңғымалар арқылы жерасты ... ... ... ... ... Кен ... ұран өндіруге жұмсалатын пайдалану шығындарының
бүгінгі рыноктағы уранның ... ... ... ... кен ... ашу ... ұя ... 40м болып қабылданған
гексогональ сұлбасында жобаланған.
Арнайы бөлімде негізгі геотехникалық ... ... ... ... ... ... көмегімен жер бетіне
көтерудің тиімділігінің ... ... ... ... ... ... жер бетіне көтерудің
әлдеқайда тиімді екендігі анықталды.
Қоршаған ортаны және еңбек қауіпсіздігі техникасы мен еңбекті қорғау
ережелері мен ... ... ... ... ... ... ... өндірістік блоктың пайдалы екендігін
растайтын нәтижелер алынды.

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Айранкөл мұнай кен орны47 бет
Арысқұм кен орнының м-іі кешенін механикалық әдіспен игеру және жабдықтарды таңдау82 бет
Арысқұм кен орнының мұнай тасымалдау құбырларын корозиядан қорғау60 бет
Арысқұм кен орнының мұнай өндіру ұңғымаларының түп аумағына әсер ету әдістерін талдау76 бет
Кен орынды игеру жүйесі65 бет
Кен орынды игеру жүйесі. Кен орнының геологиялық құрылымының сипаттамасы81 бет
Кен орынды игеру жүйесі. Мұнай және газ өндіру техникасы мен технологиясы95 бет
Октябрьск мұнай кен орны89 бет
ШТСҚ жабдықталған ұңғылардың тиімді технологиялық жұмыс режимін орнату және негізгі көрсеткіштерін анықтау100 бет
Шығыс Мақат кен орны58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь