Қазақстанда электр стансалардың даму болашағы

ЖОСПАР
Кіріспе 2
1 Қазақстан энергетикасының жалпы сипаттамасы және оның болашағы 3
1.1 Қазақстан электр энергетикасының қалыптасу кезеңдері 3
1.2 Қазақстан энергетикасындағы экспорт.импорттық саясат 5
2 Қазақстанда электр стансалардың даму болашағы 7
2.1 Жаңа су электр стансалар салу жоспары 7
2.2 Ұлттық энергожүйе және мемлекетаралық энергетикалық бірлестіктер 10
2.3 Қазақстанның энергожүйесі және оның мемлекетаралық байланыстары 12
2.4 Энергобірлестіктерді басқаруды интеграциялау үшін қажетті кейбір шарттар 12
Қорытынды 14
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 15
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 2
1 Қазақстан энергетикасының жалпы сипаттамасы және оның болашағы ... ... ... ... ... кезеңдері 3
1.2 Қазақстан энергетикасындағы экспорт-импорттық саясат 5
2 ... ... ... даму болашағы 7
2.1 Жаңа су электр стансалар салу жоспары 7
2.2 Ұлттық энергожүйе және мемлекетаралық энергетикалық ... ... ... ... және оның мемлекетаралық байланыстары 12
2.4 Энергобірлестіктерді басқаруды интеграциялау үшін ... ... ... ... әдебиеттер тізімі 15
Кіріспе
Қазақстан Республикасының халықаралық қатынастар жүйесінде ... ... ... ... жасауы, жаңа экономикалық кеңістік
шеңберінде өзінің ұлттық, мүдделерін ... ... ... ... ... ... ең алдымен мынадай саяси және экономикалық
факторлармен байланысты: соғыс объектілерінің және ... ... ... ... ... ішкі ... жағдайдың белгілі мөлшерде тұрақсыз
болу қаупі, халық санының арту қарқынының ... ... ... ... ... ... ... салдарынан пайда болған
республикалардың әлемдік ... ... ... ... ... ... ... мәселеге орай Қазақстанның энергетикалық тәуелсіздігін
құрудың зор маңызы бар. Сол ... бұл ... ... энергетикасының
қалыптасуы мен даму тарихы кеңінен қарастырылады.
Қазақстанның бiрiккен энергия жүйесi 2000 жылдан бастап, Ресей ... Азия ... ... ... ... режимде жұмыс iстеуге
кiрiстi. Мұның өзi ... ... ... энергетика
проблемаларын шешуге мүмкiндiк бердi. Атап айтқанда, ... ... ... артық электр қуаты жеткiзiле бастады.
1 Қазақстан энергетикасының жалпы сипаттамасы және оның болашағы
1.1 Қазақстан электр ... ... ... ... басында Қазақстандағы электр стансалардың қуаты 2500
кВт-тан аспады, олардың жылдың электр ... 1.3 млн. кВт. сағ ... ... ... басындағы Қазақстан электр стансаларының қуаты
1-кесте
|Кәсіпорын ... ... ат ... ... |
| ... |кВт ... ... |576 |32 ... ... |70 |30 ... ... ... |200 |90 ... ... |850 |455 ... ... |200 |140 ... ... |2300 |1240 ... ... ... план электрификации России, 1920 г.)
жоспары Қазақстан энергетикасын да дамытуға түрткі болды.
Қазақстан энергетикасының даму жолы алты негізгі ... ... ... 20-шы ... ... Ірі ... ... Қазақстанда
Қарсақпай мыс балқыту зауыты, Шығыс Қазақстанда Глубокое мыс балқыту зауыты
және басқалар) үшін электр стансалар салынды.
1928 жылы Лениногорское жақын ... ... ... ... (Су
электр станса) іске қосылды, оның қуаты 3 МВт осы күні де ... ... ... ... ... ... стансалар қуаты 9 МВт-қа жетті,
электр ... 7 млн. кВт. сағ. ... ал 1913 жылы бұл ... 1,3 ... сағ болған.
Екінші кезеңде (30-шы жылдар) Қазақстан өнеркәсібі күшті дамыды. ... ... ... сол ... ... қуатты электр
стансалар да ... 1934 ... ... ... ... электр
стансалардың жиынтық қуаты 60 МВт-қа жетті.
Электр станса қуатының негізгі үлесі (80%) ауыр ... ... Осы ... ... ОЭС ... ... станса,
1932 ж.), Шымкент қорғасын зауытының ОЭС (1934 ж.), Семей ет комбинатының
ЖЭО (Жылу электр орталығы 1934 ж.), ... ... ЖЭО (1935 ... ... іске ... ... бәрі ... электр стансалары. 1935
жылы жалпы қызмет ететін ... ... ... ... 1937 ж. сол ... ең ... қондырғылары бар (25 МВт-тан) Балқаш ЖЭО-ның істей бастауы
белгілі уақиға ... Сол жылы ... ... ... болды: Шығыс
Қазақстаңда Үлбе СЭС-і пайдалануға берілді, оның ... ... 27,6 ... оны ... кейін Қазақстанда бірінші энергожүйе (қазір Алтай
жүйесі) пайда болды.
1940 ж. Қазақстанда барлық ... ... ... 224 ... ... ... ... 0,63 млрд. кВт. сағ-қа жетті.
Үшінші кезең соғыс жылдарын қамтиды. Өте қиын ... 1942 ж. ... ірі жылу ... ... ... ... ... аудандық
электр станса) — Қазақстанда бірінші аудандық электр станса іске қосылды.
Сол 1942 ж. екінші ірі жылу ... ...... ... ... 1943
ж. Петропавл ЖЭО-1, 1944 ж. Текелі ЖЭО-1 және Шымкент ЖЭО-1 істей бастады.
1944 ж. Алматыда каскадтың бірінші ... іске ... ... ... ... қуаты 1,8 есе өсіп 382,5 МВт-қа жетті,
электр өндіру 1,83 есе өсіп 1 млрд. кВт. ... ... ... ... ... қамтиды. Электр стансалар қуаты 6,5
есе өсті де 1960 ... ... 2,53 ... ... 1952 ж. Өскемен СЭС-
ы (Ертіс өзенінде) жіберілді, 1960 ж. Бұқтырма СЭС-ның ... ... ... 1959 ж. ... ... ... ... бітті. Сонымен қатар жылу
электр стансалары ... ... ... ... ең ... ғана ... ж. Өскемен ЖЭО, онда Қазақстанда бірінші рет жоғары қысымды жабдықтар
қондырылды. 1952 ж. ... ЖЭО және ... ... 1956 ж. Лениногор ЖЭО
және т.б. іске қосылды.
Ірі электр стансаларды салумен бірге электр жеткізу желілерін (ЭЖЖ)
салу дами ... ... 35, 110, 220 кВ ... мың ... ЭЖЖ-ін салу
электр энергетикада айтарлықтай уақиға болды. Желілер тек ... ішін ... емес ... ... ... Өскемен—Рубцовск, Ақтөбе—Орск,
Шымкент—Ташкент, Сарбай—Троицк және т.б.
Бесінші кезең — ... ... ... ... ... ... бастап республиканың энергетика шаруашылығында сапалық және
мөлшерлік өзгерістер басталды. 1958 жылдан 1968 жылға ... ... ... ... 3,3 ... артық есті. Осы уақытта 18 жылу электр
стансалар салынып бігті, оның ішінде Петропавл ЖЭО-2 (1961), ... ... ... ЖЭО-4 (1963), ... ЖЭО-1 (1964) ж.б. Осы ... ... ... жоғары және аса жоғары ... ірі ... ж. ... ... ... ... іске ... Ол қазір
Қазақстанның ең ірі СЭС-ы, оның қуаты 675 МВт. 1962 ж. Қарағанды МАЭС ... ... ... кезегі бітті (стансаның жобалық қуаты 700 МВт), онда
Қазақстаңда бірінші рет 100 МВт-тық құрамалар ... ... 1967 ... ... 200 МВт ... құрамасы жіберілді, бұл станса —
Қазақстанда жобалық қуаты миллион кВт-тан асқан станса. 1968 ж. Ақсу ... 300 МВт ... ... ... бастады, стансаның жобалық қуаты 2400
МВт, ол ... ... ... ... жьшы ... энергетика және электрлендіру Министрлігі
құрылғаннан кейін республика энергетикасы ... ... ... ... дами ... ... — бірегей электр стансалар және дүние жүзінде болмаған
аса жоғары кернеулі электр жеткізу ... салу ... Осы ... ... салынды. Оның электр энергиясын тұтынушыларға жеткізу үшін
дүниеде тәріздесі ... ... ... ... 1,15 млн. кВ ... ... энергетикасындағы экспорт-импорттық саясат
Қарастырылған уақыт аралығында ... ... ... шикізатының негізінде құрылады.
Айтарлықтай отын — энергетикалық қорға ие Қазақстанда энергетикалық
көмір мен ... мол, ал газ бен ... ... тапшы.
Қазақстанның көмір өндіру өнеркәсібінің мүмкіншілігі арқасында қазіргі
кезде Кузнецк және Орта Азия ... ... ... ... және ... ... ... көмірлерді пайдалануға көшірді.
Қазақстан көмірді едәуір ... отын ... ие ... ... ... ие ... және ... басқа ТМД елдеріне
экспорттайды, демек болашақта экспортталатын көмір үлесін төмендетіп оны
елдің ішкі ... ... ... ... ... ... (сорттық) және аз күлді ... ТМД ... және ... ... 40-50 ... деңгейінде болады деп болжаланады.
Қазақстанда мұнай мен шықтың үлкен қоры бар, бірақ қазіргі уақыттағы
мұнай ... ... өз ... ... экспортқа сатып өзінің мұнай
өңдейтін зауыттары (МӨЗ) үшін ресей ... ... ... ... бұл Қазақстанды Ресейге тәуелді етіп тұр.
Бүгінгі күні Қазақстанның экспорттың ... ... ... мен ... ... емес, Қазақстан шикізатын тасымалдауды қамтамасыз
ететін мұнай құбырлары.
Дүниежүзінде мұнайды тұтынатын негізгі алқаптар мұнайдың үлкен қорлары
бар алқаптар ... ... ... ... өнеркәсіптік дамыған Еуропа
мен Солтүстік Америка елдері, оларға дүниежүзілік мұнай тұтынудың 40%, ... ... ... ... ... аз ... Демек, дүние жүзіндегі және
Қазақстандағы мұнай индустрия әрекетінің бір негізгі құраушысы ... ... ... ... ... ... қазір мұнай өндіруді күніне 6-7 млн. баррельге жеткізе алады
(салыстыру үшін Сауд Арабиясында мұнай өңдіру 8.7 млн. ... ал ... млн. ... ... ... жүзеге асуы өңделмеген мұнайды Қара ... ... ... ... ... ... құбырларын жобалап тез ... ... ... ... ... Батыс Қазақстан
Құмкөл мұнай құбырлары мұнайдың дүниежүзілік нарығына шығуға және Павлодар
мен Шымкент МӨЗ үшін Сібір мұнайын ... ... - ... ... ... ... және Оңтүстік Қазақстанның Ұлттық электр ... ... ... ЭЭЖ түрінде жасалған және солай істеп тұр, ... ... ... ... істейді, ал елдер арасындағы коммерциялық
есеп айырысу шарттық негізде келісілген ... ... ... ... жүргізіледі.
Электр энергетикалық тәуелсіздікке жету үшін біздің Республика Батыс
және Оңтүстік Қазақстанда ... ... ... салу ... ... ... ... стансаларынан тапшы Оңтүстік Қазақстан алқабына
электр энергияны көбірек жеткізізу үшін Солтүстік-Онтүстік электр беру
желісін салу керек.
Қазақстан ... ... Орта Азия ... ... су ... ... ... еді. Ресей мен Қазақстан арасында мемлекетаралық
Итат—Барнаул—Екібастұз—Көкшетау—Қостанай—Челябі магистралін (кернеуі ... ... ... жөніндегі ынтымақтастың және сол желіні Тамбовқа дейін
салу артық қуат пен энергияны ... ... ... және ... ... Қазақстан мен Ресейге жүзеге асыруға мүмкіндік туғызар еді.
Көрсетілген жүйеаралық байланыстар болса екібастұз, борлы және торғай
көмірлерімен істейтін қуаттарды ... ... өз ... ... ... ... ... электр энергия экспортшысы болар
еді.
Соңғы уақытта жарияланған барлық болжаулар бойынша дүние жүзіндегі
электр ... ... және ... өсу ... ... ... қорлары
— көмір, мұнай және газбен салыстырғанда алда болады.
Электр энергияны дүниежүзілік тұтыну 2010 жылы 20450 млрд. кВт. ... ... деп ... 1990 жылы тұтыну 12000 млрд. кВт. сағ
құрады. Алғашқы энергия қоры мен ... ... ... және ... ... қарқынмен Таяу Шығыс, Солтүстік Африка, ... ... ... және ... дамиды.
Демек, болашақтағы кезеңде Қазақстанның мүмкіндігі және ... ... қоры ... үшін де және ішкі ... өтеу үшін ... өнім ... қуатты отын — энергетикалық кешен дамытуға
жеткілікті.
Сыртқы нарыққа бейімделу Қазақстан экономикасының ... ... ... ... ол тек ... ... ... зор мүмкіндікті тиімді пайдаланып ... ... ... ... көрсетеді.
1980 жылдардан бастап табиғат қорғау мәселелерін шешу ... ... ... Осы ... ... ... ... қаржы бөлу
қарастырылды. Табиғат қорғау тәсілдемелерін жасаған да шет ел тәжірибелері
ескерілді, ... бұл ... ... ... ... шетел жетістіктері ескерілді, бірақ алқаптардың
географиялық ерекшеліктері, ондағы экологиялық фон және ... ... ... ... ... ... үшін ... елдерде (Германия,
Жапония, Швеция, АҚШ) көп ... ... ... ... 1983-1993
жылдары әр түрлі тәсілдерді қолданып ЖЭС-дан SО2 шығуын 80%-ке, Кох шығуын
75%-ке төмендетілді. Жалпы қуаты 38 млн. КВт-тай ... ... үшін ... ... үшін 14.2 ... Неміс маркасы немесе 9.1 млрд. АҚШ долл., яғни
240 долл/кВт жұмсалды.
Қазақстан экономикасының қазіргі ... ... ... ... ... ... үшін жоғарыда келтірілгендей қаржы жұмсау қазір және жақын
арада болмайтыны ... Бұл ... ... елде ... ... мәселе.
1994-1995 жылдары техникалық көмек көрсету ретінде ағылшын ... ... ... ауа ... ... ... жұмыс жүргізді. Алынған
мәліметтерді талдай отырып біраз шаралар ұсынылды. Оның ішінде салыстырмалы
арзаны және тез нәтиже ... ... №7 және 8 ... ... біртіндеп СҒВС қазандарымен алмастыру. ЖЭО-1 қала ортасында
орналасқан, ал қалған екі станса қалада емес.
1970 жылдардан ... ... ... бойынша күкірттік және
азоттық қосылыстар ауада алыс қашықтыққа ... және ... ... шөгеді. Ұшпа күл алысқа тасымалданбайды станса орналасқан ауданға
түседі.
Зиянды заттардың көрші мемлекеттер шекарасынан ... ... ... ... ... халықаралық мәселе болуы мүмкін, сондықтан Қазақстанның
шекара арқылы тасымалдау бойынша ... ... ... ... ... ... стансалардың даму болашағы
2.1 Жаңа су электр стансалар салу жоспары
Қазақстандағы электрмен қамдаудың келесі 10 ... ... екі ... ... Олардың біріншісі — ұзақ кезеңде электр энергияға
сұраныстың "басылыңқы" дамуы. 1990 жылы ... ... ... ... ... жете ... ... көрсетеді. Екінші фактор —
қаражат жетіспеулігі. Екі жағдай жаңа стансаларды ... ... ... ... ... ... ... итермелейді. Техникалық
қайта жабдықтағанда өндіргіш қуаттарды жақсартуға және ұзақ ... ... ... ... ... ұстауға назар аударылады. Бұл
бағдарламаны жүзеге асыру барысында жаңа әрі алдыңғы қатарлы тәсілдемелер
іске қосылады, және ... ... ... ... қорғау шаралары бірінші
кезекте қабылданады. Техникалық қайта жабдықтағанда ескі құрамаларды жаңа
әрі көлемі ... ... ... қуаттарды біраз үлкейтуге
болады. Ескі электр стансаларды жаңғырту, ... ... жаңа ... ... болады. Бұған қатысты тиімді шешімдер қабылдау көп кезде
мүмкін емес (мысалы, жер ... ... бұл ... ... ... ... ... дамытқанда, күмәнсіз,
басты бағыт техниканы түбегейлі қайта жабдықтау қажеттігі айқындалады.
Салынуы жоспарланған жаңа электр ... ... ... ... ... ... ... алдын ала бағалағанда көмір жағатын
ЖЭО-ы үшін І кВт-қа 1000 АҚШ ... БГҚ (бу газ ... үшін І ... 700 АҚШ ... ... деп ... СЭС үшін күрделі каржы
шығындары Қазақстанэнерго мәліметтері негізінде жүзеге асырылмақ. Төменде
жылу электр стансалардың даму ... ... ... ... бойынша. Солтүстік Қазақстанның энерготехникалық
аймағына кіретін ЖЭС—дың даму жоспарларында ең маңыздысы Екібастұз ... ... Бұл ... ... ... қуаты 4000 МВт-қа (8x500) жетеді деп
жорамалданады. Инфрақұрылым жасау жұмыстары негізінде ... ... ... жүріп жатыр. Жоспар бойынша 1996-1998 жылдары тағы
екі энергокұрама қондырылады.
Өскеменде ЖЭО-1-ді 80 МВт-қа кеңейту жоспарлануда, кейбір жұмыстар
бітті ... іске қосу ... — 1997 жыл). ... жаңа ... МВт.) ... ... мерзімді жоспары бар. Өскемен жылумен
қамтамасыз етуге қатысты басты қалаларға жатады. ... ... жылу ... ... және орта ... ... ... және Теміртауда
(Қарағандыэнерго) істеп тұрған ЖЭО-ын кеңейту жоспарланған, ... ... ... ... 185 МВт, ... ... және ... (5 және 6 энергоқұрылмалар, 110 және 140 МВт.) кеңейту мәселесі көзделіп
отыр. Бұған қатысты белгілі жұмыстар ЖЭО-2-де жүргізіледі. ... ... ... қиыстырып келтірген жылу және электр өндіру жағынан аса
маңызды қалалар болып ... ... ... ЖЭО-2 ... ... (185 МВт, ... ... қондырылған).
Оңтүстік Қазақстан бойынша. Шымкентте жақын арадағы жоспар ... 80 МВт ... ... (газ және мұнаймен істейді) ... ... ... ... әлі ... жоқ. Шымкентте басты қалаларға
жатады.
Алматыда ЖЭО-2 жалпы қуаттары З60 МВт екі ... ... ... ... ... жоспары туралы хабарланған, бірақта ол
аудандағы белсенді жер ... ... ... ... ... бұл
жоспарды жүзеге асыру тежеліп тұр.
Оңтүстік Қазақстан энергетикасын дамытудың ең ірі нысанасы Оңтүстік
Қазақстан МАЭС-ны салу ... Оның ... ... 3200 МВт (6х540 МВт).
Станса Балқаш көлінің жанында астанадан 300 км ... ... ... пен ... ... ... 500 кВ ... қуатын беру
жүйесінің құрамалық бөлігі болады. Көмір ... ... ... Бұл ... ... ... ... болашақта Оңтүстіктегі
маңызды электр энергия беруші, ... және ... ... ... ірі буын болады. Бұл ... ... ... (500 ... станса (подстанция) салынады, тұрғын үйлер салынуда)
және жоспарда бірінші энергоқұраманы 2000 ... ... ... ... Қазақстан бойынша. Батыс Қазақстанда газбен істейтін ... ... ... ... ... ... ... уақыттан кейін салынуы
жоспарлануда. Негізгі жоспарлар ... ... онда ... ... (БГҚ) ... арқылы қуатын арттыру жобасы жүзеге асырылуда.
Бірқатар құрылыс жұмыстары біткен.
Атырау ЖЭО-да БГҚ-ын іске қосу көзделіп ... ... ... жоспар бойынша Солтүстік Қазақстанда Семей СЭС-
ы, Оңтүстік Қазақстанда Кербұлақ және Мойнақ СЭС-ы салынуы керек.
Семей СЭС-ы
Жоба бойынша бөгет және кішкентай ... ... болу ... ... құрылыстың төртінші сатысы — ағыс бойынша Шульба СЭС-нан темен
орналасқан. Су электр стансасын салудың ... ... ағыс ... су ... ... бұл ... ... рөлінде Шульба СЭС-ның шындық
қуатын арттыру үшін мүмкіншілік ... Жаңа ... ... 78 МВт ... ... ... жэне 40 ГВтс электроэнергия қосымша өндіреді. Ол Шульба
СЭС-ның ... ... 230 ... ... ... СЭС-ы
Бұл жобаның негізінде қарсы реттегіш тетік жасау ... ... ... ... ... СЭС-ның шындық қуатын (шамамен 120 ... Жоба ... ... 50 МВт ... ... ... салынуы керек, ол
жылына 270 ГВтс электр энергия өндіреді.
Мойнақ СЭС-ы
Шарын өзеніндегі жаңа ... ... ... Қапшағай қаласының маңында
Іле өзеніне құяды. 1985-1990 жылдары бөгет салынды. Бастапқыда оны жер
суару үшін пайдалану ... еді. Су ... ... ... ... ... Бірақ жобаны орындау қаржының жоқтығынан тоқтатылды. Техника-
экономикалық зерттеу бойынша жылына 900 ГВтс ... ... ... қуаты
300 МВт шығыр қондырғылары (2x150 МВт Пельтон шығырлары) орнатылуы ... ... ... және ... энергетикалық бірлестіктер
Электр торап дегеніміз электр энергияны жеткізу және ... ... ... қондырғылар жиынтығы, ол шағын стансалар (подстанции), тарату
құрылғылары, ток өткізгіштер, белгілі аумақта істейтін ауалық (АЖ) ... ... ... ... ... Электр тораптардын, негізгі
міндеті тұтынушыларды электрмен қамтамасыз ету. Электр ... ... және ... ... ... ... Бұл электр
қабылдағыштар саны көп және олар орналасқан аумақ үлкен болғандықтан едәуір
күрделі мәселе.
Электр ... ... ... ... ... ... ... жерге жеткізу. Көп жағдайда энергия көздері (көмір, мұнай, газ,
су қорлары) тұтыну орталықтарынан — ... ел ... және ... ... ... ... мысалы көмірді, тасу тиімді болмауы
мүмкін. Электр стансаны отын алабына ... ... ... ... ... арқылы жеткізу тиімдірек болады. Қашықтық және берілетін электр
энергия мөлшері үлкен болғанда өте жоғары кернеулі қуатты жеткізу желісін
салуға тура ... ... ... ... ... үшін де ... атқарады.
Энергетикалық жүйе дегеніміз қатарлас істеу үшін өндіру ... ... ... ... қондырғылар
жиынтығы, онда біртұтас диспетчерлік баскару және ... қуат ... ол қор ... кез ... ... пайдалануы мүмкін.
Сонымен, энергетикалық жүйені үш негізгі нышан анықтайды: энергия
өндіру орталықтарының қатарлас істеуі, біртұтас ... және ... ... ... ... ... географиялық жағдайларға,
жүктеменің таралуына және энергия көздерінің орналасуына байланысты дамиды.
Бұл ... әр ... ... және техника-экономикалық
көрсеткіштері әр түрлі сүлбелердің болу мүмкіндігіне алып ... ... ... ... ... ең ... ... (варианты)
алынады.
Ток түрі бойынша айнымалы және тұрақты ток тораптары деп ... ... ... және ... ... жер ... байланысты
тораптарды былай атайды: қалалық ... ... ... ауылдық тораптар, электр жүйе тораптары немесе аудандық — ірі аудан
немесе облыс жер аумағы ... ... ... ... ... жеткізу желілері, электр жүйесінің негізгі торабы ... да ... ... ... (номинал) кернеумен ... ... ... түзгілері (элементтері) сол ... ... ... ... ... кернеулер шкаласы 0,4-
6—10—35—110-220-500-1150 кВ қолданылады.
Торап сүлбесі тұтынушылар жүктемелерінің өзгеруінен және тораптың жеке
түзгілерін жоспарлық немесе апаттық ажыратудан болған қуатты ... ... ... бейімделген айтарлықтай икемді болуы керек. Тораптың
конфигурациясы мен көрсеткіштері оны ... ... ... ... ... етуі ... сүлбесін максимал жер аумағын қамтып сол жер аумақта орналасқан
барлық тұтынушыларды электрмен ... ... үшін ... ... қойылатын негізгі талап — ол тұтынушыларды
айтарлықтай сенімді ... ... және ... энергияның қажетті
сапасын қамтамасыз ету.
Электр ... мен ... ... ... ... инженерлер
сенімділік, сапа және тиімділік мәселелерін ... ... ... жүйелерді құру электр энергетиканы дамытудағы басты
бағыт. ... ... ... ... ... электрмен қамдаудың сенімділігі және үзіліссіздігі артады;
... ... ... отын ... ... ... су энергия қорларын ең тиімді пайдалану ... ... ... тұтыну орталықтарынан алыс орналасқан су энергия көздерін
пайдалану;
0. өндіретін қуаттарды шоғырландыруға байланысты күрделі қаражатты үнемдеу
және тәуліктік ... ... ... теңестіру арқылы жүйедегі
жүктеме максимумдарын төмендету;
1. қорлық қуаттың салыстырмалы ... ... ... ... ... стансада будың бастапқы көрсеткіштерін ... ... ... қуатын және жалпы станса қуатын үлкейту арқылы;
- жылу электр стансаларын ең үнемді тәртіптерде істету арқылы;
Өндіріс ... мен ... ... ... жеке ... ... жүйе ... төмендету. Энергетикалық жүйелер қалыптасуының басты
нышандары:
0. көп энергия көздерін ... ... ... үшін ... ... аудандарды тармақталған энергия жеткізу ... ... ... ... ... мен ... ... біртұтастығы;
• диспетчерлік басқарудың біртұтастығы және біртұтас энергетикалық
қордың болуы.
2.3 Қазақстанның энергожүйесі және оның ... ... ... ... ... ... ... энергожүйесі бұрынғы КСРО-ның Біртұтас энергетикалық жүйесінің
бөлігі ретінде құрылды.
Қазақстан электр энергетикасы Батыс Сібір, Орта Азия ... ... ... ... ... ... орталық
географиялық орын алады және қазіргі ... ... ... үстінде.
Саланы реформалауды нарықтық қатынастарды кіргізу, істеп тұрған қуаттарды
жөндеп және жаңаларын ... ... ... жүйе ... ЭЖЖ-ін салу
негізінде жүргізу керек.
Осы қағида бойынша Ұлттық энергетикалық жүйе мына ... ... ... алқапаралық ЭЖЖ (220-500-П50 кВ);
0. шықтық және су электр ... қуат ... ... 50 МВт және одан ... қуатты тікелей тұтынушыларды қоректендіру
желілері;
2.4 Энергобірлестіктерді басқаруды интеграциялау үшін қажетті ... ... бар ... ... ... ... Жалпы жүйемен біріктірілген серіктестер үшін бірінші және екінші
қордың үлгіқалыптық шамаларын анықтау. Бұл жиілікті ... ... жүйе ... ... ... ... ... арасында реттеу қуатының айналуын төмендету мақсатымен
реттеу ... ... және ... ... ... ... Бұл жүйеде
орын алатын қалаусыз тұзақ тәрізді ағындардың деңгейін төмендетеді.
• Бір ... ... бір ... және су ... екінші
жағьшан) жиілік реттеуге қатынасатын өндіргіш құрамалар статизмінің бірдей
шамасын белгілеу және әрбір ... ... ету ... ... ... ету. Бұл ... реггеудегі әрбір жүйе үлесінің
бірдей болуын қамтамасыз етеді және бірінші реттеуге қатынасатын өндіргіш
құрамалар ... қуат ... ... ... жасайды.
0. Кернеуді және реактивтік қуатты ... ... ... ... жасау;
1. Жүйе жабдығы, қорғаныс релесі және ажыратқыштар әрқашан және барлық
жерде қысқа тұйықталу қуатының талаптарына ... ... ... ... Әрбір реттеу облысында сенімділік деңгейі бірдей болуы керек;
... ... ... өңделген және берілетін ақпараттың
өлшем бірлігі және пішімі (формат) бірдей болуы керек, сонда ... ... ... пайдалануға болады;
• Сәйкесті ... ... ... және ... Солтүстік және Оңтүстік ЭЭЖ-і біріктірілгеннен кейін
қазіргі кезде бар ... кВ ... ... ... ... энергожүйесі Ресейдің Сібір және Орал алқаптарымен тең
серіктестік жағдайында ... ... ... ... ... Екі ... арасындағы электрлік байланысты күшейту үшін 1150 кВ электр
жеткізу желісінің өткізу қабілетін ... ... ... ... керек.
Батыс Қазақстанда өзіндік теңестікті қалыптастыру ... ... ... Қазақстан облыстарындағы кен ... ... ... ... салу ... ... ... 950 МВт) және Жаңажол ... ... 150 ... ... 500 кВ-тық Актөбе-Қарашығанақ АЖ-ін салу бұл облыстарды
біртұтас ... ... ... жасайды және Ресей БЭЖ-мен тең
құқықты қатарлас жұмыс істеуге жағдай жасайды.
Республиканың Батыс алқабын біріктіруді ... ... ... ... Мұнайгаз кешенін дамыту ынталандыратын жайт.
2005-2015 жылдар арасында Қарашығанақ кен орнының ... ... ... ... үшін ... 400-450 МВт өз энергия ... ... ол ... энергобірлестікті күшейтуге мүмкіндік жасап оның
сенімділігін арттырады.
Республика электр энергетикасын дамыту бағдарламасын ... ... үшін ... болу ... оны ... ... деп ... ол мекемені құру
үшін көтерме нарықтың операторы ролін ... ... ... негіз бола алады.
Қазақстанның алқаптық электр тораптары бойынша тұтынушыларға электр
энергияның ... ... ... ... елді мекендердің
шашыраңқы орналасуы алқаптық электр тораптардың экономикалық ... ... ... ... ... ... және
электр энергияның үлкен тәсілдемелік ысыраптарына алып келеді.
Тарату тораптарының ... ... 70-80 ... пайдалануға берілген,
қазіргі кезде олардың үлкен бөлігінің техникалық күйі нашар.
Тарату тораптары бойынша электр ... ... ... ... ... бұл ... дамуына және олардың
техникалық күйіне электр энергетиканы ... ... ... ... аудару қажет. Тарату тораптарының көрсеткіштерін ... ... ... болуын қамтамасыз ету керек.
Қорытынды
Сыртқы нарыққа бейімделу Қазақстан экономикасының Батысқа колониалдық
отын-шикізаттың тәуелділігі емес, ол тек Қазақстан экономикасының ... зор ... ... ... халықаралық еңбек бөлісуге
қатынасу қажеттілігін көрсетеді.
Қазақстандағы электрмен қамдаудың келесі 10 жылдағы дамуы екі ... ... ... ... құру ... энергетиканы дамытудағы басты
бағыт. Энергетикалық жүйелердің экономикалық тиімділігі талданып, энергияны
үнемдеу бойынша ұсыныстар келтірілген.
Электр энергетикалық тәуелсіздікке жету үшін біздің ... ... ... Қазақстанда қосымша энергия көздерін салу қажет ... ... ... ... ... ... ... алқабына
электр энергияны көбірек жеткізу үшін Солтүстік-Оңтүстік электр беру
желісін салу ... ... ... ... ... мүмкіндігі
және табиғи отын-энергетикалық қоры экспорт үшін де және ішкі ... үшін де ... өнім ... қуатты отын —энергетикалық кешен
дамытуға жеткіліктілігін дәлелдеуге болады.
Менің ... ... ... ... барысында ашық және терең
талданып, нақты кестелердегі мәліметтермен ... Бұл ... ... ... ... ... көп керек
мәлімет таба алады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. К. Дүкенбаев. ... ... ... ...... 1998.-350б.
2. Ж.Ж. Жатқанбаев. Экология негіздері. Оқулық- Алматы: «Зият». 2003.-
212б.
3. Қ. Сағымбеков. Табиғатты қорғау. Алматы: Қайнар. 1990.

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Геодезиялық аспаптардың метрологиялық сипаттамасы, стандарттары44 бет
Меркі аудандық электр торабы16 бет
Металл кескіш станокпен жұмыс16 бет
Электр станциясы3 бет
Электр станциясы туралы түсінік, қызметі түрлері9 бет
Электрондық басылым18 бет
Қосалқы станцияның электр жабдықтарын таңдау45 бет
Станциялардың түрлері. Аралық станция6 бет
«Жасыл» құрылыс дамуының болашағы65 бет
«Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде»4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь