Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің жай-күйі мен проблемалары

Жоспар
Кіріспе

Экологиялық ластану
Экологияның экономикалық және саяси мәселелерді шешудегі орны

Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің жай.күйі мен проблемалары
• 2004.2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасын әзірлеудің өзектілігі және басымдықтары
• Экологиялық қауіпсіздіктің мақсаты
• Экологиялық қауіпсіздіктің негізгі міндеттері
• Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі қағидаттары
• Экологиялық қауіпсіздік проблемалары және оларды шешу жолдары
• Жаһандық экологиялық проблемалар
• Ұлттық экологиялық проблемалар

Пайдаланылған әдебиеттер
        
        Қазақстан Республикасының білім және ғылым министрлігі
РЕФЕРАТ
«Қоғам – экономика – энергетика – экология» жүйесі қайшылықтардың дамуы
Табиғатты экологиялық жүктен құтқару жолдары
Жоспар
Кіріспе
Экологиялық ... ... және ... мәселелерді шешудегі орны
Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің жай-күйі мен
проблемалары
• 2004-2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасын
әзірлеудің өзектілігі және ... ... ... ... ... қауіпсіздіктің негізгі міндеттері
• Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі қағидаттары
• Экологиялық қауіпсіздік проблемалары және оларды шешу жолдары
... ... ... Ұлттық экологиялық проблемалар
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Экологияның күрт нашарлап кетуі адамдардың табиғатқа антропогендек
әсерінен болып отыр. Атмосферадағы көмірқышқыл ... ... ... ... ... температураның жоғарлауына әкеліп
соғады.
Энергия көзі ретінде көмір, мұнай, ... ... ... және ... ... ... ... байланысты бұл процесс тезірек жүреді.
Жер планетасындағы атмосфераның температурасы артатын ... ... ... ... ... басқа жерлерде жаңбыр
көп жауып, жерді топан су қаптайды. ... ... ... еріп ... мен
жағалауларды, мұхиттар мен теңіз сулары басып кетеді. Ауыл ... ... ... ... ... күн көрістің қамымен басқа
жерлерге көшеді. ... ... ... ... ... проблемаға
айналуда.
Экологиялық ластану
Қазіргі кезде бізді қоршаған ортаның ластаушы көздерін төмендегідей
топқа бөлеміз:
1. Физикалық ластану – ... ... ... ... ... және ... Химиялық ластану – көміртегі өнімдері, күкірт, көмірсулар, шайынды
сулар, пестицидтер, гербицидтер, фторлы ... ауыр ... ... ... – ауру ... ... мен вирустар,
құрттар, қарапайымдылар, шектен тыс көбейіп зиян келтіретін жәндіктер.
4. Эстетикалық зиян – табиғаттың қайталанбас сұлу ... ... ... т.б.
Осындай апаттарды болдырмас үшін 1992 жылдың маусымында БҰҰ-ның Рио-
де Жанейродағы ... ... ... орта ... конференциясы
климаттың өзгеруі туралы рамкалық Конвенция қабылдап, оған 150-ден астам ... ... 1999 ... 19 ... БҰҰ-ның штаб квартирасында
Қазақстанның өкілетті өкілі Ақмарал Арыстанбекова да ... ... ... жылы 24 ... АҚШ президенті Клинтон атақты ғалымдарды жинап
(оның ... 3 ... ... ... бар) ... ... ... азайтуға бағытталған заңды қабылдап, глобальдық жылынуға
қарсы күресетін ... ... ... бұл ... ... ... ... 1997 жылы 29 шілдеде «Вашингтон папкасы» қабылданды.
«Қызу әсерінің» салдарынан болатын климаттың өзгеруі жалпы әлемдік
көлемдегі проблема ... ... және ... ... ... ... ... төндіреді.
Қазақстан 1995 жылы Климаттың өзгеруі жөніндегі БҰҰ Үлгілік
конвенциясын бекітті, ал 1999 жылы осы ... ... ... ... ... ... және ол ... енген жағдайда Қазақстан
қызған газдардың шығарындыларын қысқарту ... ... ... ... ... І қосымшаның Тараны болады.
Қазақстанның Киото хаттамасын бекітудің ... ... ... 2004 жыл ... ... газдардың шығарындыларын қысқарту жөніндегі
сандық міндеттемелердіңң Қазақстанның экономикасына әсері туралы зерттеулер
жүргізу ... ... ... ... Киото хаттамасын бекіту
біздің ел үшін халықаралық инвестицияларды ... ... ... ... ... мүмкіндігімен инвестор рөліндегі
бірлескен жүзеге асыру жобаларына және ... ... ... қатысу,
өндірістік энерготиімділігін арттыру үшін жаңа технологияларды қолдану,
сыртқы энергетикалық рынокта ... ... ... ... ... ... ... қызған газдардың шығарындыларына
квоталар жөніндегі перспективалары ашады.
Киото хаттамасын біткеннен кейін нақты жобалар мен іс-шараларды іске
асыруды ... ... ... ... ... шығарындыларын
азайту жөніндегі 2015 жылға дейінгі бағдарлама әзірленетін ... тіл ... ... біріншіден, өндірісті экологиязациялау
мақсатына сай келетін бірқатар ... іске ... ... ... қорғау
үшін барлық елдердің күш қуатын біріктіргенде ғана экологиялық шаралар
тиісті нәтиже бере ... мен ... ... ... ... тағы ...... байлықтарын тұтынуды ақылға сиымды мөлшерде өзіне – өзі шек
қою. Халықтың экологиялық санасын қалыптастыру ... ... ... ... берудің бірқатар комплексті мәселелерінен тұрады. Олар ... ... ... қалыптастыру, экологиялық этиканы, экологиялық
психологияны және ... ... ... ... ... ... ... үшін табиғат бізден кек алады.
Сондықтан біз табиғатты аялай ... ... ... біз оған тән емес агенттердің енуі
немесе бар заттардың консентрациясының (химиялық, ... ... ... ... қолайсыз әсерлер туғызуын түсінеміз.
Ластандырушы заттарға тек улы ... ғана ... ... емес ... ... ... оптималды консентрациядан артық болуы да жатады.
Ластануды жүйенің тепе – теңдігін бұзатын кез келген агент ретінде
бағалауға ... әр ... ... ... ... шығу тегі ... және ... (антропогенді);
• пайда болу көзіне байланысты:
а) өндірістік, ауыл шаруашылық, транспорттық және т.б.;
ә) нүктелік (өнеркәсіп орнының құбыры), ... ... ... ... танабы, бүкіл экожүйе), трансгрессивті (басқа аймақтар
мен мемлекеттерден енетін);
• әсер ететін ауқымына байланысты: ғаламдық, аймақтық, жергілікті;
... ... ... ... ... ... гидросфера және
оның әр түрлі құрам бөліктері (әлемдік мұхит, тұщы су, жер асты ... ... және ... әсер ... ... ... ... (химиялық заттар мен элементтер),
физикалық (радиоактивті, радиациялық жылулық, шу, электромагниттік),
физико – химиялық (аэрозольдер), биологиялық (микробиологиялық және ... әсер ... ... ... ... ... (өнеркәсіп
орындарының қалдықтары), екінші ретті (смогты құбылыстардың өнімдері);
• тұрақтылық дәрежесі бойынша: өте тұрақты – 100 және 1000 жыл ... ... ... және ... ... ... ... – 5-25 жыл
(көмірқышқыл газы, метан, фреондар), тұрақсыз (су буы, көміртегі ... газ, ... ... ... озон қабатындағы фреон).
Неғұрлым ластаушы зат тұрақты болса, оның ... ... ... ... Кез ... ... затты үш параметр бойынша бағалауға
болады: қоршаған ортаға түсетін ... ... және ... ... ... көмірқышқыл газының қолайсыз эффектісін оның
қоршаған ортаға түсетін көлеміне және ұзақ ... ... олай ... ... және ... байланысты парниктік эффекттің пайда болуы
қамтамасыз етеді.
Өндірілетін ресурстардың тек 2 – 3% ғана ... өнім ... ал ... ... (бос жыныс, шлактар және т.б).
Адам қызметінің көңіл аударарлық нәтижесіне қоршаған ортаға оған ... тірі ... үшін ... ... ... шығарылуы жатады.
Тбиғатта 2 мыңдай бейорганикалық және шамамен 2 млн. органикалық қосылыстар
бар. Адам қазір 8 млн. – нан ... ... ... алады. Жыл сайын
олардың саны бірнеше мыңға артып отырады.
Жер бетіндегі адам мекен етпейтін кеңістіктің болуы (құрлықтың ... 149 млн. км2 ... ... ... ... ... 48 млн. ... қазіргі дағдарыстың ғаламдық сипатын жоққа шығармайды. Бұл ең
алдымен ... мен ... ... ... ... мұнайлы
қабықшамен әлемдік мұхиттың бетінің 15 – 25% ластанған. Қазіргі ... ... мен ... ... көмілуі нәтижесінде
әлемдік мұхиттың радиоактивті ластануы зор қауіп төніп отыр.
Табиғат ресурстарын пайдалану жылулық ластанумен, яғни жер ... ... ... ... ... жылулық балансының бұзылуын атмосфераның шаңдануының
артуы, өсімдік ... ... ... ... пен су қоймаларының
бетінен ластануының өзгеруі қамтамасыз етеді. Мұнайлы қабықша булануды 20 –
30% - ға тежейді. ... ... ... ... ... орташа жылдық
температурасы 1 – 30С – ға ... Ал ... өзі ... немесе жылулық дағдарыс жағдайына өтуіне әкеліп соқтыруы
мүмкін.
Қазіргі кездегі озон қабатын ... ... ... ... ... ... Соңғы жылдары атмосфераның жоғары қабатындағы
озонның мөлшерінің кемуі байқалуда. Солтүстік ... ... ... ... ... бұл кему 3% құраған. Мәліметтер бойынша озонның 1% - ға
кемуі терінің қатерлі ісігімен ауру ... 5 – 7% - ға ... ... ... ... ... 50% кеміту және оларды
басқа пропиленттермен алмастыру туралы міндеттеме қабылдады.
Судың ... ... ... ... ... ... жерасты, әртүрлі дәрежеде ұшырайды. Судың ластануы ең бірінші
рет су қоймаларына әр түрлі ластаушы заттардың ... ... ... ... ... ... ... ретті ластаушылардың әр ... ... ... ... ... ... заттарға негізінен
топырақ эрозиясының өнімдері, минералдық тыңайтқыштар, улы ... ... ... ... ... ... ... көпшілігін амосфералық жауын –
шашын әкеледі. Сулардың канализация ағысымен, ... ... ... қалдықтарымен, су таранспорттарымен ластану үлесі де
жоғары. Қазір бүкіл планетада іс ... ... да бір ... ... нәтижесінде ластанбаған беттік тұщы су көзі жоқ деуге ... ... ... мәселелерінің бірі – радиациялық ластану
болып қалып отыр. Қазақстан территориясында қуатты ядролық сынақтардың ... ... ... Олар ... ... ... бөлігінің
радиациялық ластануына әкелді. ... ... ... ... ... ... Семей ядролық полигонында жасалған
жарылыстардың салдары, радиоактивті материалдарды пайдаланатын атомдық
өнеркәсіп орындары, ... ... ... ... ... ... ... жер асты ядролық жарылыстар, табиғи радиоактивтілік,
радиоактивті қалдықтар.
Экологияның экономикалық және саяси
мәселелерді ... ... ... ... ... экологиялық мәселелер оның дамуының
барлық тарихи кезеңдерінде орын алып отырды. ... ... ... мен
демографиялық жарылыс кезеңінде адамзаттың табиғатқа ... ... ... ... ие ... ... мәселенің мәні ... ... ... ... ... адамдарды жерде
қоныстандыру және олардың барлық қажеттіліктерін қамтамасыз ету. Қазіргі
Жердегі тіршілік адам қызметінің сипатына тәуелді.
Қазіргі ... ... ... ... ...... мен ... қалу қызметімен анықталып отыр. Экологиялық мәселелердің
алдын алу үшін адам ретсіз дамудан тиімді, реттелген, табиғат пен ... ... ... дамуға өтуі тиіс. Тек осы ... ғана ... ... ... ұзақ ... бірқалыпты жағдайда, табиғи және
әлеуметтік дағдарыссыз дамиды. ... ...... даму деп атайды.
Бірақ бұл үшін адамдардың сана-сезімі, ... ... мен ... өзгеруі тиіс. Планетадағы тіршілікті қорғау бүкіл адамзаттың
бірігуін талап етеді.
1987 жылы ... ... ... орта мен даму ... ... ... атты есебінде «қоршаған орта үшін қауіпсіз,
жолда экономикалық дәуірге» аяқ ... ... ... рет ... даму»
концепциясы ұсынылды.
«Тұрақты даму» дегенде қазіргі уақыттың қажеттілігін қамтамасыз ете
отырып, болашақ ... ... ... ... ... қауіп
туғызбайтын даму деп түсіну керек. «Біз ... ... ... жоқпыз. Біз оны өзіміздің балаларымыздан қарызға ... ... ... ... ... Рио-де-Жанейро қаласында өткен БҰҰ-ның
қоршаған орта мен даму ... ... ... «Тұрақты даму»
концепциясын және «ХХІ ғасырдың күн тәртібіне» атты ауқымды ... Бұл ... ... ... ... ... қамтамасыз
ететін жалпы мәселелер қарастырылған. Оның ... ... ... ... Дүние жүзінде 157 миллиардер, шамамен 2 мың
миллионерлер және 1,1 ... ... ... табысы 1 АҚШ долларынан кем
адамдар бар. ... ... ... ... ... ... ... өзін-өзі қамтамасыз етуі мен бай елдерден тәуелділігін кеміту;
еңбекке жарамды халықтың санын ... ... ... ... мен
тұрақты даму; білім беру жүйесін жетілдіру; отбасын жоспарлау; ... ... ... ... бай ... ... тыс
ысырап етуі – қоршаған ортаның бұзылуы мен ... ... ... ... ... Сонымен қатар кедей адамдар өмірге
қажетті минималды ... ... ... ... ... ... қысқарту, экологиялық таза технологияларды дамыту.
Халық және тұрақтылық. 1993 жылы дүниежүзіндегі халық саны шамамен
5,5 миллиардтан астам болды. Ғалымдардың ... ... 2020 жылы ... 8 ... ... денсаулығын сақтау мен жақсарту. Халықтың ... ... ... ... болады. 2000 жылға қарай денсаулық
сақтау саласындағы стратегиялық міндеттер:
- СПИД-пен күреске ... ... және ... ... аурулармен күрес;
- бала өлімін кеміту;
- халық денсаулығын бақылайтын тиімді ... ... ... мен ... ... балалрының саны мен туылу уақытын
анықтауға құқығын қамтамасыз ету;
- халықты ауыз су және таза ... ... ... ... денсаулығын қорғау;
- қоршаған ортаны денсаулыққа зиян қалдықтардан ... және оның ... ... ... (урбанизация). 2000жылға қарай дүниежүзінің
халқының жартысы қалаларда тұруы тиіс. Қоғамның урбанизациясы экономикалық
малу процесінің бір бөлігі ... ... ... ... ... өнімнің
60%-ы өндіріледі. Қала халқының санының артуы дамыған және ... ... ... ... ... шығарудың негізгі көзі –
энергияны тұтыну мен өндіру.
Жер ресурстарын тиімді пайдалану. Топырақтардың құнарлылығы су және
жел эрозиясы мен ... ... ... ... ... ... ... шектен тыс мал жаю; ормандардың кемуі;
ауылшаруашылық қызметі; жерді шектен тыс пайдалану және т.б.
Ормандарды жоюмен күрес. Ормандар топырақ пен ... ... ... мен жануарлардың биологиялық алуантүрлілігін сақтауда
маңызды рөл атқарады. Үкімет ... ... ... дамуына арналған
ұлттық бағдарламаларды жасап, оларды жүзеге асыру керек.
Шөлденумен және ... ... ... – бұл ауа райының
өзгеруі мен адам ... ... ... ... ... ... көбіне құрғақ жерлер ұшырайды. Шөлдену мал ... мен ... ... ... ... соқтырады.
Құрғақшылық пен шөлдену кедейлік пен ... да ... ... ... ... мен ... пайдалану. Теңіз суының ластануының
шамамен 70%-ын құрлықтағы үлкен және кіші қалалар, өнеркәсіп, құрылыс, ауыл
шаруашылығы мен ... ... ... шектен тыс балықтар мен
былқылдақденелілерді (жылына 90 млн. ... ... ... жағалаулар
мен маржан рифтерінің жағдайының нашарлауынан зардап шегеді.
Тұщы суды қорғау мен тиімді пайдалану. Бүгін тұщы су ... ... ... бірі болып табылады. 2000 жылға ... ... ... ... ... ... ... бір адамға шаққанда ең кемінде күніне 40литр
ауыз сумен қамтамасыз ету;
- өнеркәсіптік, тұрмыстық шайынды суларды залалсыздандыру ережелерін
анықтап, жүзеге ... ... ... ... ... экологиялық қауіпсіз сумен
қамтамасыз ету.
Улы химиялық заттарды қолданудың қауіпсіздігін арттыру. Химиялық
заттар бүкіл дүние жүзінде ... ... ... ... ... ... 1500-інің үлесіне дүниежүзілік өндірістің 95% келеді. Қазіргі
уақытқа дейін әлі улы және қауіпті өнімдермен ... ... ... ... ... ... мен шайынды суларды жою. Тұрмыстық қалдықтар мен
шайынды сулардың ... ... ... қала ... ... ... ортаға қауіп тудырады. Жыл сайын 5,2 млн адам, оның ішінде 4млн
балалар шайынды сулар мен ... ... ... ... нәтижесінде
ауырып, қайтыс болады. 2025 жылға қарай қалдықтардың мөлшері 4-5 есе артуы
мүмкін.
Радиоактивті қалдықтарды жою. Радиоактивті қалдықтар туғызатын қауіп
оларды ... ... ... ... ... мен ... талап етеді.
Жыл сайын АЭС-тің жұмысы нәтижесінде 200-мың м төмен, ал 10 мың м ... ... ... мен ... ... дамуды қамтамасыз етудегі рөлі. Даму
бағдарламалары жастарға қауіпсіз ... және оның ... ... ... ... жоғары өмір сүру жағдайына, білім алу мен жұмысқа
кепілдік беруі керек. Жастар планета ... 1/3-не ... ... ... ... ... - ... құрайды. Білім беру дәрежесін
арттыру ... ... ... ... ... ортаны қорғау мен даму
мәселелеріне көп көңіл бөлінуі қажет.
Тұрақты даму ... ... мен ... беру. Қазіргі кездегі
ғылыми зерттеулер адамзаттың тіршілігін сақтау мақсатында жұмыс істейді.
ХХІ ғасырда биосферада ... ... ... ... ... төмендегі
мәселелерді зерттеуде: ауа райының өзгеруі, ресурстарды тұтынудың артуы,
демографиялық тенденциялар, ... ... ... мен ... ... космостық зерттеулері, ортаның адам ... және т.б. ... әр ... ... ... қоршаған ортаны
қорғау мен даму мәселелері бойынша білім алуын қамтамасыз етуі ... ... беру – ... тұрақты дамуының қажетті шарты.
Сонымен қатар конференцияда Мәлімдеме мен екі концепция
- климаттың өзгеруінің алдын алу, ... ... мен ... сақтау мәселелері бойынша қабылданды.
Бұл мәселелерді кешенді ғылыми тұрғыдан шешуге болады. Бұл ... ... және ... дамудың барлық негізгі топтарын біртұтас
кешен түрінде қарастыру ... ... ... ... ... тұрақты дамудың
ұлттық концепцияларын қабылдауға шақырады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі ұсынған «Қазақстан Республикасының
тұрақты дамуға көшу ... ... ... ... оның ... ... ... етуге бағытталған.
Республика Президенті Н.Ә.Назарбаевтің БҰҰ Бас ... ... ... ... жетудің түйінді мәселелерін шешудегі
еліміздің белсенді қызметін дәлелдейтін ... ... ... 1992-1998
жылдар аралығында Қазақстан тарихта бірінші болып ядролық полигонын жауып,
ядролық ... бас ... ... ... ... ... интеграциялық
процестердің ұйтқысы болды.
Қазіргі уақытта экологиялық, ... ... ... ... ... іс-шараларды анықтау жолдары іздестіруліде.
Олар:
• бұзылған экожүйелерді қалпына ... ... ... суды ... пайдаланудың нақты шараларын анықтау;
• жерді пайдалану, ауыл шаруашылығының тұрақты ... ... ... ... ... ... үйлесімді іс-
шараларды қабылдау.
Қазақстан Республикасының экологиялық қауіпсіздігінің
жай-күйі мен проблемалары
Қазақстандағы тәуелсіздік жылдары ... ... ... ... жаңа ... ... құрылуының және
қалыптасуының, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылған және аумақтық таралған жүйесін -
қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалануды ... ... ... қоршаған ортаны қорғау және ... ... ... пайдалану
саласындағы мемлекеттік саясатты қалыптастыруды және дәйекті іске ... ... ... ... ... бойы ... ортаға
төтенше жоғары техногендік салмақ түсіретін, табиғат ... ... ... ... ... ... ... жағдайдың түбегейлі
жақсаруы әзір бола қойған жоқ әрі ол ... ... оның ... ... ... үшін ... ... сапасын оның қолдау қабілетін жоғалтуына апаратын табиғи жүйелердің
тозуымен сипатталады.
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы мемлекеттік саясаттың ... ... ... 1996 ... 30 сәуірдегі өкімімен
мақұлданған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасына енгізіліп, онда өтпелі
кезеңнің экологиялық басымдықтары, атап ... ... ... ... ... ... ... бақылау
және сараптаманың, табиғат пайдаланудың экономикалық тетіктерінің, қоршаған
орта мониторингінің жүйесін құру қажеттілігінің ... ... ... ... ... ... табиғи ресурстарды
пайдалануға көзқарастардың ... ... ... сақтауды ескере
отырып, әлеуметтік-экономикалық дамуды жүзеге асыруға негіз ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасында қоғамдық дамуда елеулі өзгерістер болды. Мемлекет ... ... ... ... қорғау заңнамасының негізі
құрылды, қоршаған ортаны қорғау ... ... ... ... қол ... ... ... қызметін басқару жүйесі құрылды.
Мысалы, 1997 жылы ... ... ... ... ... табиғи аумақтар туралы", "Экологиялық сараптама туралы", 1998
жылы - "Радиациялық қауіпсіздік ... ... ал 2002 жылы ... ауаны қорғау туралы" Заң қабылданды. Табиғатты ұтымды
пайдалану ... ... "Жер ... және жер ... ... (1996 жыл) және ... ... (1995 жыл) заң күші бар Жарлықтары,
2003 жылы - Орман, Су және Жер ... ... ... ... қажетті
нормативтік құқықтық актілердің көпшілігі әзірленіп, бекітілді.
Заңнаманы ... ... ... оны ... елдердің
заңнамасына жақындатуға және халықаралық ... ... ... ... ... 19 ... конвенцияға қол қойды және
оларды іске асыру жөніндегі іс-қимылды ұлттық ... ... ... жүйесі, рұқсат ету және бақылау-инспекциялық жұмыс
жолға қойылды.
Тұжырымдаманың міндеттерін орындау ... ... ... ... ... ... ... және міндетті экологиялық
сараптаманы енгізу есебінен 90 ... ... ... қоршаған
ортаны ластаудың қарқыны едәуір төмендеді. Алайда, мемлекеттің ... ... және ... ... ... ... сол күйінде
қалып отыр.
Жоғарыда аталғандармен байланысты елдің стратегиялық ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі қайта қарау, нақтылау және кеңейту көзделуде.
Жаңа Тұжырымдамада іске асырылмаған міндеттерді шешу ... ... ... қауіпсіздік пен табиғат пайдаланудың аса
маңызды проблемалары бойынша зерттеулердің, оның ... ... ... ... дамуын қамтамасыз ету; қоршаған ортаның жай-
күйіне мониторингтің бірыңғай жүйесін ... ... ... ... ... бөлу және арнаулы картографиялау ұсынылады.
2004-2015 жылдарға арналған экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасын
әзірлеудің ... және ... ... ... ... проблемаларды табысты
шешу мен экологиялық апаттардың алдын алудың негізі кез келген мемлекеттің
әлеуметтік-экономикалық жүйесін ... ... ... ... құрамдас бөлігі ретінде экологиялық
қауіпсіздік тұрақты дамудың ... ... ... ... және табиғи
жүйелерді сақтаудың және қоршаған ... ... ... ... ... Экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы "Қазақстан - ... ... ... ... ... ... дамуының
2010 жылға дейінгі стратегиялық жоспарына сәйкес және XXІ ... ... ... ... мен ... орта және даму жөніндегі ... ... ... ... сондай-ақ Йоханнесбургге
өткен (2002 жыл) Тұрақты даму жөніндегі дүниежүзілік саммиттің шешімдерін
ескере отырып әзірленді.
Қоршаған ортаның жай-күйінің ... ... қол ... экологиялық қауіпсіздіктің оңтайлы деңгейін қамтамасыз ету осы
Тұжырымдаманың ережелерін кезең-кезеңмен іске асыруды көздейді.
Бірінші кезең (2004 - 2007 ... - ... ... ластану
деңгейін төмендету және оны тұрақтандыру ... ... ... ... (2008 - 2010 ... - қоршаған ортаның сапа
көрсеткіштерін тұрақтандыру және табиғат пайдалануға экологиялық талаптарды
жетілдіру.
Yшінші кезең (2011 - 2015 ... - ... ... ... және ... экологиялық тұрақты дамуының қолайлы деңгейіне қол
жеткізу.
Экологиялық қауіпсіздіктің мақсаты
Экологиялық қауіпсіздік саласындағы ... ... ... ... ... өмірлік маңызды мүдделері мен жеке ... ... ... ... және ... әсерлердің нәтижесінде
туындайтын қатерлерден қорғалуын қамтамасыз ету болып табылады.
Экологиялық ... ... ... ... қол ... үшін мынадай міндеттерді шешу қажет:
0. климаттың өзгеруі мен Жердің озон қабатының ... ... ... ... азайту;
1. биоәртүрлілікті сақтау және жердің шөлейттенуі мен тозуының алдын алу;
2. экологиялық апат ... ... ... мен сынақ
кешендерін оңалту;
3. Каспий теңізі қайраңының ластануының алдын алу;
4. су ресурстарының тозуының және ластануының ... ... ... ластануларды, әуе бассейнінің ластануын, ... және ... оның ... ... ... және ... алдын алу;
6. өнеркәсіптік және тұрмыстық қалдықтардың жинақталу көлемдерін қысқарту;
7. табиғи және техногендік сипаттағы төтенше ... ... ... міндеттерді шешуге:
8. Қазақстан Республикасының заңдарын, табиғат пайдаланудың, мемлекеттік
экологиялық ... және ... ... ... ... және ... ... табиғат пайдаланудың және экологиялық сараптаманың ... ету ... ... ... қорғау, экологиялық статистика, экологиялық білім беру,
экологиялық үгіт-насихат және ... ... ... ... ... ... халықаралық ынтымақтастықты кеңейту жолымен қол жеткізіледі.
Экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің негізгі қағидаттары
Мемлекеттің экологиялық қауіпсіз дамуы мынадай қағидаттарға
негізделеді:
12. табиғи ... ... ... ... шектерін
айқындайтын және қоршаған ортаны сапалы теңгермелі басқаруды қамтамасыз
ететін шектеулердің, нормативтердің және шаруашылық әрі өзге де ... ... ... ... ... ... ... дамуы үшін барлық қоғамдық ... ... ... экологиялық қауіпсіздіктің өңірлік және жергілікті ... ... ... ... ... және ... мақсаттарына
бағыныштылығы;
14. қоршаған орта мен адамның денсаулығына ... ... ... ... ... мен ластаушылар төлейді);
15. өндірістік күштерді дамыту мен орналастырудың экологиялық-экономикалық
теңгермелігі (экологиялық сыйымдылық пен аумақтық жоспарлау қағидаттары);
16. шаруашылық және өзге де ... ... ... ... одан ... және санитарлық-эпидемиологиялық сараптамалармен бағалаудың
міндеттілігі;
17. халықтың экологиялық ақпаратқа қол ... ... ету ... ... ... шешуге қатысуы;
18. халықаралық ынтымақтастықтағы әріптестік және ... ... ... ... проблемалары
және оларды шешу жолдары
Қоршаған орта және даму жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... оларды жаһандық ұлттық және жергілікті ... ... мен ... ... ... ... ... өзгеруі. "Қызу әсерінің" салдарынан ... ... ... ... ... ... ... табылады және қоршаған
ортаның жай-күйіне барынша ықтимал қатер төндіреді.
Қазақстан 1995 жылы ... ... ... БҰҰ ... ... ал 1999 жылы осы Конвенцияға Киото хаттамасына ... ... ... және ол ... ... ... ... газдардың шығарындыларын қысқарту жөніндегі сандық міндеттемелерді
өзіне ... ... І ... ... болады.
Қазақстанның Киoтo хаттамасын бекітуінің мақсатқа сайлығын айқындау
үшін 2004 жыл барысында ... ... ... қысқарту жөніндегі
сандық міндеттемелердің Қазақстанның экономикасына әсері мәселелері ... ... ... ... ... басқа, Киото хаттамасын бекіту
біздің ел үшін халықаралық инвестицияларды ... ... ... активтерді орналастыру мүмкіндігімен инвестор рөліндегі
бірлескен жүзеге асыру жобаларына және ... ... ... қатысу,
өндірістің энерготиімділігін арттыру үшін жаңа технологияларды қолдану,
сыртқы энергетикалық рынокта елдің ... ... ... ... кредиттерін шоғырландыру, қызған газдардың шығарындыларына
квоталар сату жөніндегі перспективаларды ашады.
Киото хаттамасын ... ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан Республикасында қызған газдардың
шығарындыларын азайту жөніндегі 2015 жылға дейінгі бағдарлама ... ... ... ... озон ... ... ... өсімдіктер мен микроорганизмдер тіршілігі үшін ықтимал қатер
болып табылады.
1973 жылдан бергі ... ... ... озон ... 5-7%-кe азайғанын көрсетті.
Монреаль хаттамасына сәйкес қабылданған, озон қабатын бұзатын
заттарды пайдалануды реттеу жөніндегі шаралар ... 1986 ... ... оның 10 eceгe ... ... етті.
Біздің ел озон қабатын сақтау туралы халықаралық келісімдерге 1998
жылы қосылды. ... ... ... озон ... ... ... қысқарту және оларды айналымнан алып қою, озон ... ... ... жаңа технологияларды енгізу жөніндегі
жұмыстар жүргізілуде.
Озон ... бұзу ... ... ... ... мыналар болып
табылады: ОБЗ пайдаланудан жедел бас тартуды және ... ... ... ету, ... ... ... алдын алу және қолға алынған күш-
жігердің табыстылығына көз жеткізу үшін ... оның ... ... ... 2004 ... барысында ОБЗ пайдаланатын кәсіпорындардың
қызметін лицензиялау жөніндегі қажетті ... ... ... ОБЗ ... қызметімен айналысатын мамандарды оқытуды және
Қазақстанның үстіндегі озон ... ... ... ... ... зерттеулер жүргізуді бастау, сондай-ақ жаңа технологияларды енгізу
жолымен ОБЗ пайдалануды қысқарту және ... алу ... ... ... ... іс-шараларды жүргізу нәтижесінде ОБЗ шығарындысы қысқарып, ол
Жердің озон қабатын ... ... ... ... ... Қазақстанның экожүйесі Орталық Азияда және
тұтастай алғанда континентте ... ... ... мен ... ... ... генетикалық деңгейдегі
әртүрлілікті жоғалтуға және экожүйелердегі тиісті өзгерістерге әкеледі.
Биоәртүрлілікті іc жүзінде жоғалтудың негізгі ... өмір сүру ... және ... ең бастысы, ормандарды жою, топырақтың эрозиясы, ішкі
және теңіз су айдындарының ластануы, ... мен ... ... тым
көп тұтыну болып табылады. Таяуда ғана өсімдіктер мен ... ... ... де ... ... ... жәйі ... сақтау үшін Қазақстан Республикасы 1994 ... ... ... бекітті, биологиялық әртүрлілікті
сақтау және теңгермелі пайдалану жөніндегі ұлттық ... мен ... ... ... ... тиімді шарасы ерекше қорғалатын
табиғи аумақтар құру болып табылады. Республиканың ерекше қорғалатын табиғи
аумақтарының ауданы 13,5 млн. ... ... ... ... 4,9%-ін
құрайды, бұл биологиялық әртүрліліктің экологиялық теңгерімін ... ... ... және 10%-ті ... ... ... төмен.
Қазақстан Республикасының ерекше қорғалатын табиғи аумақтарын дамыту
мен орналастыру ... ... 2030 ... дейін олардың алаңын 17,5
млн. гектарға дейін ұлғайту көзделген, бұл ... ... ... ... әртүрлілікті сақтау мақсатында биоәртүрлілік
объектілерінің жай-күйін бағалау және түгендеу, ерекше қорғалатын табиғи
аумақтардың желісін ұлғайту және ... ... және ... ... ... оларды жасанды молықтыру және бұзылған
аумақтарда қалпына келтіру жолымен табиғи ... ... ... елдің ерекше қорғалатын табиғи аумақтарын ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік
табиғи және ... ... және ... және ... ... ... аумақтар тізіміне енгізу жөніндегі шараларды іске
асыру қажет.
Республика аумағының небәрі ... ... ... ... ерекше экологиялық, ғылыми, рекреациялық, эстетикалық және
мәдени мәнін, сондай-ақ биологиялық ... ... ... ... ... ... ... отырып, оларды ерекше қорғалатын
табиғи аумақтар жүйесіне көшіру жөніндегі шұғыл шаралар қабылдау қажет. Бұл
үшін 2006 ... ... ... биосфералық резерваттардың желісін
қалыптастыру бағдарламасын ... ... ... ... кең ... генетикалық өзгерген организмдер
мен өнімдерді әкелу Қазақстан үшін елеулі сыртқы қатер болып отыр. Бүкіл
әлем ... ... ... ... мен ... кең ... ... отырып, Биоәртүрлілік жөніндегі конвенцияның
Биоқауіпсіздік жөніндегі Картахена ... қол ... ... ... ... қол қоюы өзге ... біздің еліміздің аумағында
генетикалық өзгерген организмдер мен өнімдерді трансшекаралық өткізуімен
байланысты қызметті жүзеге ... ... ... ... әкелуге жол бермеу жөнінде шаралар қабылдауға, зерттеулер мен ғылыми-
техникалық әзірлемелер ісінде өзара көмекті, сондай-ақ ... ... ... ... ... тығыз ынтымақтастықты
қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Осы Тұжырымдаманың айтылған ережелерін іске асыру қоршаған ... ... оны ... бір тұрақтылық деңгейінде ұстап тұруды,
өзін-өзі реттеу қабілеті мен ... және ... ... ... ... ... ... төнген тіpі организмдер геноқорының көптүрлілігін
сақтауды қамтамасыз етуге мүмкіндік ... ... және ... ... көп ... қуаң аймақта
орналасқан және оның аумағының шамамен 66%-і түрлі деңгейде ... ... ... ала ... ... ... тозуынан залал,
егістік эрозиясынан, қайталама тұзданудан және басқа да себептен алынбаған
кіріс шамамен 300 ... ... ... үшін ... ішкі ... ... жердің шөлейттенуі мен
тозу проблемасы шаң-тұз дауылының пайда болуы және ауа ... ... алыс ... ... ... біртіндеп
трансшекаралық проблемаға айналуы мүмкін.
2004 жылдың барысында ... ... мен ... ... ... алуға және қысқартуға, тозған ... және ... ... ... ресурстық базаны сақтауды және/немесе
қалпына келтіруді ... ... ... ... ... ... жер пайдаланудың экономикалық тетіктерін әзірлеу ... ... ... ... ... ... кең ... болуы мен қатысуын қамтамасыз етуге бағытталған шөлейттенумен
күрес жөнінде ... ... және ... ... ... нәтижелері шөлейттену процестерін болдырмау
және жердің тозу ... ... ... ... экономикалық
тетіктерін енгізу, ауыл шаруашылығы жерлерінің өнімділігін арттыру болмақ.
Ұлттық экологиялық проблемалар
Экологиялық апат аймақтары. Табиғи ... ... ... мен ... ... орын ... және қолайсыз экологиялық ахуал
салдарынан халықтың денсаулығына елеулі зиян ... Арал және ... ... апат ... ... жарияланды. Экологиялық апат
аймақтары елдің ішкі қауіпсіздігіне нақтылы қатер болып табылады.
Қазіргі уақытта бұрынғы Семей полигонына шектес аудандарда (71,9 ... бар 85 елді ... ... аурулардың және адамдар өлімінің, қан
айналымы жүйесі ауруларының, жаңа туған сәбилер арасындағы кеселдердің және
ерте қартаю көрінісінің жоғары деңгейі ... ... ... апат ... (186,3 мың ... бар 178 ... ... әйелдер және балалар арасында асқазан-ішек аурулары мен қан
аздығы, балалардың шетінеуі мен туа біткен ... ... ... ішкі ... ... жою ... ... апат
аймақтарында халықтың тұруының әлеуметтік-экономикалық және экологиялық
жағдайын кешенді талдау жөнінде ... ... оның ... ауыз ... ... баға ... экологиялық талаптарды әзірлеу ... ... ... мен ... ... және өзге ... ... денсаулығы мен қоршаған ортаға әсерінің салдарларын
ескере отырып, сауықтыру-оңалту іс-шараларын жүзеге асыру қажет. 2007 жылға
дейін Халықтың ішкі ... және ... апат ... ... ... бағдарламасы әзірленуі қажет.
Бұрынғы Семей ядролық сынақ полигонын және Арал ... ... шешу ... ұсыныстар әзірлеуді Қазақстан
Республикасы Премьер-Министрінің 2003 жылғы 22 тамыздағы N 182-ө ... ... ... тобы ... ... ... ... ресурстарын қарқынды игерумен байланысты
проблемалар. Каспий теңізі бассейні мемлекеттерінің көмірсутегі ресурстарын
кеңінен игеруі теңіз және жағалау маңы ... ... әсер ... Теңіз мәртебесінің айқындалмаған жағдайында трансшекаралық
сипаттағы сыртқы экологиялық ... ... ... ие ... ... ... ... шикізатын алдағы кезде
баса игеру елдің экологиялық қауіпсіздігіне ықтимал қатер ... ... ... теңіз ортасын қорғау жөніндегі үлгілік
конвенциясы және басымдық іс-қимылдардың өңірлік ... ... ... ресурстарын пайдалану және Каспий маңы елдерінің
Каспийдің экожүйесін қорғау жөніндегі ... ... ... ... ... ... негізгі бағыттарын айқындайды.
Каспий теңізінің қазақстандық ... ... ... 2005 ... аяғына дейін теңіз және ... ... ... ... ... өндірудің мүмкін болатын
шекті деңгейін айқындау жөніндегі арнаулы ... ... ... іске асыру, иесіз мұнай ұңғымаларын және басқа
да байырғы ластануларды жою, ілеспе газды ... ... және ... мен ... ... ... рұқсат алынбай көмуді
тоқтату жөнінде шаралар ... ... ... Каспий қорық аймағын аймақтарға бөлуді қоса
алғанда, теңіздегі экологиялық қауіпсіз шаруашылық ... ... ... нормативтік экологиялық талаптар әзірлеу болуы тиіс.
Су ресурстарының сарқылуы және ластануы. Қазақстан су ресурстарының
үлкен жетіспеушілігі ... ... ... ... ... ... тау-кен өндіру, металлургия және ... ... ... коммуналдық қызметтері қарқынды ластауда және ол
нақты экологиялық қатер төндіреді. ... ... ... Іле ... көлі неғұрлым ластанған. Халықты ауыз ... ... ... көзі ... табылатын жер асты сулары да ластануға ұшыраған.
Су объектілеріне ... ... пен ... ... ... ... ... экологиялық қолайсыздықты іс-жүзінде
барлық ірі өзен бассейндеріне тән ... ал су ... ... ... су ... ... барынша
қанағаттанғысыз (кей жерде апаттық) техникалық жай-күйіне және халықты ауыз
сумен қамтамасыз ету проблемаларының тым шиеленісуіне себеп ... ... шешу үшін ... Республикасы Yкіметінің 2002
жылғы 21 қаңтардағы N 71 қаулысымен су ресурстарын ... және ... ... шешудің негізгі жолдары айқындалған Экономиканың су
секторын дамытудың және Қазақстан ... су ... ... ... ... ... қабылданды. Сондай-ақ халықты жеткілікті
көлемде және кепілді сападағы ауыз сумен тұрақты қамтамасыз ету ... ... ... 2002 жылғы 23 қаңтардағы N 93 қаулысымен
"Ауыз су" салалық бағдарламасы бекітілді, ... ... ... және "Cу ... ауылдық тұтыну кооперативтері туралы"
Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды, 2005 - 2010 жылдары негізгі су
бассейндерінің су ... ... ... мен ... ... ... ... жүргізілетін болады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Дәрібаев Ж.Е., Баешов Ә.Б., ... С.С. ... ... 2005 ... Асқарова Ұ.Б. “Экология және қоршаған ортаны қорғау”. 2005 ж.
3. М. ... ... ... ... Н. А. Димо ... ... Н. А. Каинский «Топырақ, оның қасиеттері және тіршілік» 1959 ... ... және ... ... ... Ұ.Б.Асқарова (Алматы, 2007)

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көлік салоны сайтын құру және басқару76 бет
Медицина қызметкерлерінің техникалық қауіпсіздігі4 бет
Стандарттаудың экономикалық және әлеуметтік мәселелері6 бет
Тағам өнімдерінің қауіпсіздік менеджмент жүйелері. Тағам тізбегіне қатысатын ұйымдарға қойылатын талаптар5 бет
Абайша сүйіп, абайша күйіп жүрміз бе?20 бет
Антропогендік іс әрекет және гидросфера. Антропогенез және педосфера. Геожүйелермен экожүйелердің жер-топырақ ресурстарының күйіне антропогендің әсер етудің зардаптары5 бет
Ассимиляция құбылысы және диссимиляция.Қазақ орфоэпиясының жай-күйі. Қазақ жазуы және орфографиясы. Пунктуация мәселелері14 бет
Білім берудің қазіргі заманғы жай-күйі10 бет
Банктің қаржылық күйін талдаудың әдіснамасы28 бет
Бүгінгі Қазақстандағы мемлекеттік басқарудың күйіне кешенді талдау жасап, орталықтандыру мен орталықсыздандыру балансына қол жеткізу қажеттігін елдегі әкімшілік реформасы тұрғысында негіздеу123 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь