Кісі өлтірудің жауаптылықты жеңілдететін түрлері

ЖОСПАР:
Кіріспе

1 бөлім. Кісі өлтірудің түсінігі және түрлері.
1.1 Кісі өлтірудің түсінігі және құқықтық сипаттамасы.
1.2 Кісі өлтірудің түрлері.

2 бөлім. Кісі өлтірудің жауаптылықты жеңілдететін түрлері.
2.1 Кісі өлтірудің жауаптылықты жеңілдететін түрлерінің қылмыстық құқықтық маңызы.
2.2 Аффект жағдайында болған адам өлтіру.
2.3 Қажетті қорғаныс шегінен шығу кезіндегі кісі өлтіру.

Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе
1 бөлім. Кісі өлтірудің түсінігі және ... Кісі ... ... және ... сипаттамасы.
1.2 Кісі өлтірудің түрлері.
2 бөлім. Кісі ... ... ... ... Кісі ... ... ... түрлерінің қылмыстық құқықтық
маңызы.
2.2 Аффект ... ... адам ... ... ... ... шығу ... кісі өлтіру.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Адамның және азаматтың құқықтары мен бостандықтары мемелекетпен
қорғалады. ... ... ... екінші бөлімі осы
мәселеге тікелей арналған. Конституцияның 1-бабында «ең қымбат қазына ... және ... ... ... мен ... - деп ... орай ... Республикасындағы барлық құқық салалары, оның ішінде
Қылмыстық құқық та адамды қорғауды өзінің міндеті деп ... ... ... ... ... адам мен азаматтың
құқықтары, ... мен ... ... ... ең ... ... көрініс тапқан. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... адам ... мен бостандықтарын қорғауға әрқашан
артықшылықтар береді. Сондықтан да Қазақстан ... ... ... ... ... тарауы жеке адамға қарсы қылмыстарға
арналған. Осы ... ... ... ... ... обьектісі жеке
адамның дұрыс іс-қызметін қамтамасыз ... ... ... ... қоғамға қауіптілік дәрежесіне қарай, ауырлық деңгейіне қарай
бірнеше ... ... ... ... адам өлтіру қылмысы ең ауыр
санаттағы қылмыстар тобына жатады.
Ал ... ... ... адам ... қылмыстарына келетін
болсақ, бұл да өте маңызды әрі күрделі сұрақ. Бұл ... ... ... көп. Сот тәжірибесінде анасының жаңа туған сәбиін өлтіруі, ... ... асу, ... жағдайындағы адам өлтіру және қылмыс ... ... үшін ... шаралардың шегінен асу қылмыстары бойынша
қарастырылатын ... ... ... ... өте көп. Соттар әлі күнге
дейін қылмысты, ... ... ... ... саралау кезінде де
қателіктер жасайды. Бұл қателіктер адам тағдыры үшін шешуші роль ... ... ... ... ... ... бұл құбылыстарға барынша
нақты сипаттама берілгенмен, ол да жеткіліксіз болып ... ... жаңа ... сәби ... ... ... Ал заң әдебиеттерінде
жаңа туған сәби немесе жалпы жеңілдетілген жағдайда болған адам өлтіруді
былай қойғанда, жалпы адам ... ... ... дау ... отыр.
Жалпы адам өлтірудің өзі әлі күнге дейін өзекті мәселелердің бірі
болып ... ... заң ... көзқарастар да әртүрлі.
Тақырыпты таңдау себебім, адам өлтіру құбылысын, адам баласын екінші
біреуге мұндай ... ... ... ... ... түсінгім келді. Жалпы адам өлтіру ... ... ... ... ... ... соғады, сондықтан ең болмаса жеңілдетілген
жағдайда болған адам өлтіру кезіндегі ... ... ... ... және ... ... ішкі ... ашып көруге
тырыстым. Білуімше, жеңілдетілген ... ... кісі ... және ... ... жай кісі өлтіруден қоғамға
қауіптілік дәрежесі әлдеқайда ... ... ... Бұл ... мәнін
ашу үшін келесі тарауға көшеміз.
1.Тарау. Кісі өлтірудің түсінігі және ... Кісі ... ... және ... ... ... 1959 жылғы Қылмыстық кодексінде адам өлтірудің заңдылық
анықтамасы берілмеген еді. Қазақстан Республикасының 1997 ... ... ... ... рет адам ... ... түсінігі берілген.
«Кісі өлтіру, яғни басқа адамға құқыққа қарсы қаза келтіру» деп ҚК-тің 96-
бабында тура ... ... орай ... кісі өлтіру заң бойынша
адам өлтіру деп танылмайды. Бірақ ... және ... ... ... бұл қылмыс құрамы жеке адамға қарсы қылмыс үшін жауаптылық көзделген
тарауда ... ... ... ... ... ... адам ... де
тікелей объектісі адамның өмірі болып табылады. Заң жасына және ... ... кез ... ... өмірін бірдей қорғайды. А.Н.
Ағыбаевтың айтуынша[3], адам өмірі нәрестенің туған сәтінен, яғни анасының
денесінен бөлініп шығып, ... ... алуы ... оның ... ... уақытынан басталады. Бұл құбылыс нәрестенің алғашқы айқайынан,
дыбыс беруінен ... Өлім адам ... ... сәті ... ... клиникалық және биологиялық болып екіге бөлінеді. Тыныс алуы мен
қанның айналысы тоқтағаннан ... 5-6 ... ... ... өлім
сатысы басталады. Адам денесінің салқындауына ... бұл ... ... одан да көбірек минутқа созылады. Свидловтың айтуынша, өлудің соңғы
кезеңі - биологиялық өлім, ... нерв ... ... істен шығуына
байланысты мидың өлуі басталады.[4] Адамның басқа органдары мен тіндерінің
өміршеңдік ... ... ... ... өлуі адам өмірінің соңғы
сәті болып табылады. Яғни адам ... ... сәті – ... ... адам ...... болып табылады, ал ... ... бір ... ... ... құрамы, яғни құқық бұзушылық құрамы
да төрт маңызды және міндетті элементтерден тұрады.
1. С.М. Әпенов[5] пікірінше, ... ... ... ... заң
бойынша қорғауға алынған қоғамдық қатынастардың, заңды мүдделердің,
құқықтардың және ... ... ... деп ... керек. Кейбір
әдебиеттерде қылмыс объектісі ретінде «қоғамдық қатынастар» деген ... ал ... ... ... ... мен ... ... ұғымдар
«қоғамдық қатынастар» деген ұғымға жатқызылады.
Қылмыстың объективтік жағы ретінде ... ... ... ... ... алынып, онда қылмысты факт немесе уақиға
ретінде бағалауға болатын белгілер тобына сипаттама ... ... ... ... ... ... элемент ретінде түсінуді ұсыну,
ол объективтік жақтың «қылмыстың сыртқы бейнесін ... ... ... Яғни бұл ... элементінде қылмыстың қоғамға қауіптілігін көзге
көрсете алатын сыртқы белгілер болып ... ... ... ... ... ... ... байланыс, қауіпті құрал, тәсіл, жағдай
тәрізді ... ... ... осы ... ... ... субъект іздестіреді.
Құқық бұзушылықтың фактісін ... үшін ... ... ... ... ие бола бермейді. Субъектінің кінәсі оның қоғамға зиянды
салдарын болжаумен байланысты болады. Ал сол ... ... ... ... ғана ... ... ... Демек, әрекет-әрекетсіздікпен
қоғамға зиянды салдардың арасында қажетті себепті байланыс болады. ... ... зиян ... ... ... нәтижесі екендігі
анықталуға жатады. Әрекет-әрекетсіздікпен оның нәтижесі ... ... ... ... ... ... ... фактілік жағдайын
жан-жақты зерттеудің негізінде ғана бекітіледі.
Адам ... ... жағы ... ... ... ... айырумен
көрінеді. Қылмыстың аяқталуы үшін адамды өмірінен айыруға бағытталған іс-
әрекеттің және соның ... адам ... ... себептік
байланыстың болуын айқындау қажет.
Адам өлтіру негізінен әрекет арқылы жүзеге асырылады. Кінәлінің ... және суық ... өзге де ... пайдалануымен, уландыру,
жарылыс жасау, басқа да әдістерді қолдануы арқылы адам өмірінен айырылады.
Адам өлтіру ... ... ... ... әсер ету нысанында да
болуы мүмкін. Әдетте жүрек-қан тамырлары жүйесі ауруларынан зардап ... ... ... ... ... ... айыру әдебиеттерде мысал
ретінде жиі кездеседі. Соңғы уақыттарда адам ... әсер ету ... ... ... ... нәтижесінде психикалық әсер ету жолымен
адам өлтіру мүмкіндігі одан әрі ... ... ... ... ... ... да ... мүмкін. Бұл
негізінен мынадай жағдайда болуы мүмкін. Кінәлі адам ... ... ... өлімге араша тұра алатын мүмкіндігі бола тұра және осыған
тікелей міндетті бола ... да ... ... оған өлім ... және ... жол ... өлімнің жолын кесу жөніндегі әрекетті істеу міндеттілігі заң
талаптарынан туындауы мүмкін. Өздігінен жүріп-тұра алмайтын және өздерінің
табиғи қажеттіліктерін қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... балалары олардан құтылу ... ... ... ... өлтірудің объективті жағының екінші белгісі қылмыстың зардабы
жәбірленушінің өлімі болып табылады. ... ... ... ... ... ... - ... болмай қалуы кінәлінің әрекетіне
оқталғандығы, адам өлтіруге оқталғандық ретінде саралауға негіз ... ... ... өлім ... ... ... ... немесе белгілі
бір уақыт өткеннен кейін жүзеге асырылуы мүмкін. Келтірілген зардапты кінә
деп ... үшін оған өлім мен ... ... ... ... ... байланыстың болуы негіз болып табылады. Әрекет пен
зардаптың арасында себептік ... ... ... тұлға жасаған әрекеті
үшін ғана жауапты болады. ... ... ... ... ... ... оқталғандық жасалған болып табылады, ал өлтіруге жанама ниет болған
кезде ... адам ... ... зиян үшін ғана ... ... С.М. ... пікірінше[6], қылмыстың объектісі ретінде қылмыстық заң
бойынша қорғауға алынған қоғамдық ... ... ... және ... ... ... деп ... керек. Кейбір
әдебиеттерде қылмыс ... ... ... ... деген ұғым
алынып, ал қалған «заңды мүдделер, құқықтар мен құндылықтар» деген ұғымдар
«қоғамдық қатынастар» деген ұғымға жатқызылады.
Объект – заң, ... ... ... ... ... немесе
мүліктік емес игілік. Яғни, құқықпен реттеліп және қорғалатын қоғамдық
қатынастар, құқықтар, бостандықтар мен ... ... Бұл ... ... өмір ... құқығы. Құқық бұзушылық өз іс-әрекетінде құқық тәртібіне
қарсы бағытталып, қандай да бір зиян келтіреді.
Қоғамдық қатынастардың, оның субъектілерінің ... мен ... ... ... ... ... құқық бұзушылықтың объектілері де бірнеше
болуы мүмкін.
3. Қылмыстың субъективтік жағы ... ... ... ... адамның психикалық сезімдерін ... ішкі жақ ... ... бұл құрам элементінде қылмыс жасаған адамның қауіпті іс-
әрекетіне, зардапқа, қылмыс тәсіліне, жағдайына деген ... ... ... ... жасалуына түрткі болған ішкі сезімдер ашылады. Яғни
қылмыскердің қылмыстың объектісі мен объективтік жағының белгілеріне деген
ми жұмысының шешімдері ... ... ... ... ... ... құқық бұзушылықты
жасауға жол ... ... ... ... ... Субъективтік жағынан алып қарағанда барлық ... ... ... ... байланысты болады. Бұл тұрғыдан
қарағанда құқық бұзушылық – құқық бұзушының еркі және ... ... ... ... әрекет болып табылады.
Субъектінің кінәсінің деңгейі оның өз іс-әрекетінің әлеуметтік зиянды
нәтижесін алдын ала болжағандығы немесе ... ... ... ... ... ... ... бейнеленеді. Қасқаналықта адам
өз іс-әрекетінің қоғамға қауіпті екендігін ұғынып, оның қоғамдық ... ... ... екенін немесе болмай ... ... ... және осы ... ... ... Ал абайсыздықта адам өз іс-
әрекетінің қоғамға қауіп туғызуы мүмкін ... ... ... ... жеткілікті негіздерсіз жеңілтектікпен болғызбау мүмкіндігіне
сенеді немесе қажетті ұқыптылық пен сақтық болғанда, ол зардаптарды ... ... бола тұра өз ... ... ... ... ... екендігін болжай алмайды. Яғни, кінә адамның ... ... ішкі ... жай-күй болып табылады.
Дегенмен, мұнда құқық бұзушылыққа жол берген психологиялық факторлар
да ескеріледі. ... ... ... ... ... және белгілі бір
мақсатты көздейді. Осыған байланысты ... ... ... ... ... мен мақсаты кіреді. Мұндағы ниет ...... ... жасауға түрткі салатын, ең басты негіз, ал
мақсат – құқық бұзушы жетуге тырысатын ... ... осы ... білу ... ... ... ерекшеліктерін ашу
және құқықпен қорғалатын қоғамның, мемлекеттің және ... зиян ... ... ... ... ... айқындауға
мүмкіндік береді.
Адам өлтіру – материалдық құрамға жататын қылмыс. Адам ... жағы – ҚК ... ... тек қана ... ... Адам өлтіру кезінде қасақаналық тікелей және сол сияқты жанама
болуы да ... ... ... кезінде кінәлі өзінің басқа адамның
өміріне қол сұғып отырғандығын сезеді, оның ... іс ... ... мүмкін екендігіне немесе қалай да өлімге әкелетіндігін біледі және
өлімнің болуын тілеп іс-әрекет жасайды. Жанама қаса ... адам ... ... ... әрекеті арқылы адам өміріне қатер төндіретіндігін
мойындайды, осы әрекеттің нәтижесінде оның өлуі мүмкін ... ... ... ... ... оған саналы түрде жол береді не өлімнің
болу-болмауына немқұрайлы қарайды. Соңғы уақытта жарылыс ... ... ... оқиғалары кең таралып отыр. Мұндай кезде белгілі бір құрбандардан
басқа бөгде адамдар да ... Бұл ... ... ... бір құрбанға
қатысты адам өлтіруде тікелей ниетте, ал бөгде адамдарды өмірінен айыруға
қатысты – жанама ... ... ... және жанама ... ... ... іс ... үлкен маңызы бар. Адам өлтіруге ... ... ... ол ... ... сезетінін, оның болуын тілегендігін,
бірақ оның еркінен тыс ... ... ол ... ... ... Мұндай кезде оқталу тек қана тікелей қаса ... ... ... түрі ... мәселені шешкенде соттар жасалған
қылмыстық барлық жағдайларына сүйенуі және атап айтқанда: қылмыстың тәсілі
мен ... ... ... ... ... ... мен оқшаулауын,
кінәлінің қылмыстық әрекетті тоқтату ... ... ... қылмыс
істеу алдындағы және одан кейінгі мінез-құлқын, оның жәбірленушімен
арақатынасын ескеруі ... ... ... ... ... үшін белгілі болып
табылатын өмірлік маңызы бар органдарына пышақпен жарақат ... ... ... ... ... бар екендігін айғақтайды. Оқпен ... ... ... өлтіруге шынайы ниетте болғандығын айғақтайды және
басқа ... ... ... адам ... ... ... ... болып табылады. Жақын ара қашықтықтан ату ... ... ... ... ... ... ... кезде кінәлі өлімнің
болуын тілейді, сонымен бірге кінәлінің өлімнің міндетті түрде болуын
қаламайтындығын да ... ... ... ... Оның ниеті баламалы түрде
болуы мүмкін, оның шамалауы бойынша өлімнің болуы, сол сияқты ... зиян ... ... және осы ... кез ... болуын
міндетті түрде тілейді. Ал егер оған байланысты емес жағдайлар бойынша
қылмыстық нәтиже ... ... ол адам ... ... ... тартылуы тиіс.
Адамды өлтіремін деп алдын ала қорқыту басқа мән-жайлармен қатар адам
өлтіру ниетінің бар екендігіне ... ... ... ... Дегенмен
осындай қатер тудыруды айтқан адамның ой-ниетінің қаншалықты шын ... ... ... ... Тіпті, егер ол сөздер кейде және ... ... ... ... ... ... ... әрекеттермен қоса
айтылғанның өзінде, адам өлтіру ниетін жүзеге асыру туралы сөздер кінәлінің
шын мәніндегі анық тілегін білдірмейді.
Адам ... ... ... ... атылатын немесе суық қаруды
немесе өзге қаруды, сондай-ақ қару ретінде пайдаланатын заттарды қолданумен
немесе қолдануға ... ... ... ... ... байланысты
болатындығын тәжірибе көрсетіп отыр. Адам ... ... ... ... бөлу ... өлтіруге жанама қасақаналық кезінде кінәлі өз ... ... ... болу ... шамалайды. Кінәлі зардаптың
қалай да ... ... ... жағдайда сөз тек қана ... ... бола ... (ҚК 24-бабының 3-тармағы). Ниеттің осы
түрлерінің арасындағы неғұрлым елеулі айырмашылық, заңда ... ... ... ... Егер адам ... ... ... кінәлі өлімнің болуын тілесе, ал жанама ниеттену кезінде оны кінәлі
тілемейді, бірақ оған саналы түрде жол береді не өлімнің ... ... ... ... терминді «өлтіргісі келмейді» деген мағынада
емес, ... ... ... ... ... ... ... түрде жол
береді» деген – кінәлі өлімді өз іс-әрекетінің нәтижесі ретінде қабылдайды
дегенді білдіреді.
4. Қылмыс субъектісі ретінде ... ... ... жеткен, есі
дұрыс, кінәлі адам алынады. Қылмыстың ұрамын ... ... ... бағыттардағы белгілерден құралатынын ескеріп, оның ұғымын осы
екі бағыттағы белгілердің жиынтығы түрінде алу ... және ... де ... ... түсінік беріледі.
Субъект - әрекет қабілеттігі бар заңды бұзушы тұлға. Егерде субъект
құқық бұзушылық ... өзге ... сай ... ... ... ақыл-
есінің кемдігі, ... ... ... немесе психикалық
жетіспеушілігінің салдарынан жол берсе, әрекет-әрекетсіздік зиянды нәтижеге
әкеліп соқса да ... ... деп ... ... ... әрекеттерді
құқық бұзушылық деп тану үшін заң оның субъектісіне белгілі бір ... Ең ... ... бір ... толу ... ... қылмыстық
жауапкершілік 16 жастан басталады, кейбір қылмыс түрлері үшін 14 жас.
Қасақана адам өлтірудің ... 14 ... ... жеке ... болып
табылады, ал ҚК 97-102-баптарында көрсетілген жағдайларда адам өлтірудің
субъектісі 16 жасқа толған адамдар болып табылады.
Жалпы қылмысты ... үшін оның ... ... анықтау міндетті
болып табылады. Я.М. Брайнин[7] айтуынша «қылмыс құрамының барлық ... ... ... ... В.Н. Кудрявцев[8] бұл
тұжырыммен келіспейді, себебі ... ... ... қылмыстың
толық құрамының белгілері көрсетілмеген.
Адамның жеке басына қарсы ... ... ... ең ... ... қылмысы болып табылады. Бұл қылмысты ашуда кездесетін қиыншылықтар
айтарлықтай үлкен жұмыс көлемін ... ... ... адам өлтіру
жөніндегі істі жоғары санаттағы күрделі қылмыс қатарына жатқызады.
Адам өлтіру қылмысын жасаудың және ... ... ... ... және ... ... ... қарулары
және амалдардың ерекшеліктері, қылмыстарды жасаудың орны және уақытының
ерекшеліктері оларды ... ... ... адам ... ... тергеудің ерекшелігін көрсететін бірқатар жеке әдістеменің бар
болуымен байланыстырылған. Соңғыларына ... ... ... атыс-қаруларын, жарылғыш заттарды, кесіп жаншитын заттарды
пайдаланып жасалған адам өлтірулер, мәйітті ... ... адам ... ... ... ... және ... төбелесте жасалған адам өлтірулер жатқызылуы мүмкін.
Қылмыстық істі қозғау кезіндегі тергеушінің ... ... ... мен көлеміне байланысты қылмыстарды шартты түрде
мынандай үлкен екі топқа бөлуге болады: 1) адам ... анық ... 2) адам ... анық ... белгісіз жағдайда жасалған.
Бірінші топқа, тергеудің басында-ақ адам өлтіруші тұлға белгілі болған
айқын деректерді жатқызамыз.
Мұндай қылмыстар әдетте ... ... ... ... ... тұрмыс-тіршіліктегі болатын отбасындағы, ... ... ... тағы басқа да жақын танитын ... ... ... ... алмаушылықтарынан туындаған
жанжалдар мен жеке бастық араздар. Бұл ... ... ... ... ... ... алдын ала айла-әдістерді таңдап,
оның ізін ... ... ала ... Керісінше күтпеген жерден
туындаған жанжалдың ... ... ... ... ... атыс қаруын т.б. қылмыс құралы ретінде пайдаланады.
Белгісіз жағдайларда жасалған адам өлтіру қылмыстарын – күш қолдану
белгілері бар ... ... ... ... ... ... өлгендігін куәландыратын мәліметтер бойынша қылмыстық ... ... ... ... жүргізілетін қылмыстарды жатқызамыз.
Мұндай жағдайларда қылмыстық іс қозғау кезінде тергеушіде адам ... ... ... ... ... ... жеке ... қылмысты жасау ниеті мен мақсаты) туралы ... ... Бұл ... ... көп ... ... ала ойластырылып, әрекет
ету бағыты мен кезектілігі ... ... ... ... ... жасыру мақсатында қолайлы әдіс-тәсілдерді таңдап алып, арнайы ... ... ол ... ... ... ниеті мен мақсатында жасалады.
Адам өлтіруге байланысты қылмыс жасау тәсілдері әртүрлі болып келеді
және ол жәбірленушінің жеке ... қол ... ... ... айыруға
бағытталатын келесідей белсенді әрекеттерден тұрады: дене ... ... келе ... поездың астына қарай итеріп жіберу т.б. Кейбір жекелеген
жағдайларда әрекетсіздік жолымен де мұндай қылмыстар (жаңа туған нәрестелер
мен ... ... ... ... адамдарды тамақтандырмай қою арқылы)
жасалуы мүмкін.
Қылмыскердің адам ... үшін ... бір ... ... ... ... әсер ... жәбірленуші мен айыпкердің жасы, жылы, ... ... ... ... мен ... оның ... мен мақсаты, қылмыскер
мен оның құрбанының өзара байланысының болуы, оның сипаты, сондай-ақ басқа
да жағдайлар.
Адам ... ... ... ... ... ... түрлеріне келесілерді жатқызуға болады:
– әртүрлі құралдарды, заттарды қолдану ... ... ... ... ... ... күйде қалдыру, болмаса осы
жағдайды пайдалана отырып оған дене ... ... ... т.б. ... өміріне қауіп төндіретіндей
жағдайларға душар ету;
– жәбірленушіні өте биік жерден лақтырып жіберу;
– жәбірленушіні жылжып келе ... ... ... ... жіберу;
– жәбірленушінің ағзасына улы заттарды жіберу және т.б.
Қылмыскер жекеленген жағдайларда ... ... ... ... құру ... ... әрекет пен жәбірленушінің өлуінің
арасындағы белгілі бір уақыт ... ... ала ... қылмысты жасау тәсілін
таңдап алады. Қылмыстарды жасаудың мұндай тәсілін – баяу әсер ... ... улы ... ... арқылы қолдануды тергеу барысынан
кездестіруге болады.
Алдын ала ... және ... ... адам өлтіру
қылмыстары белгілі бір дайындықтар ... ... адам ... үшін ... ... ... ала іздейді, көздеген мақсатын жүзеге ... ... ... ... алу ... ... ... қылмыстың ізін немесе оған өзінің қатысқандығын жасыруды ... ... ... Егер ... қылмыс жасауға таңдап алған
тәсілдері қандай да бір ... ... ... улы ... ... ... ... да арнайы таным білімдерімен байланысты
жағдайларда, қылмыскерлер – техникалық, ... ... ... басқа да арнайы әдебиеттерді зерттеп оқиды.
Қылмыскерлер адам ... ... ... ... қылмыс құралы
ретінде тұрмыс-тіршілікте пайдаланатын заттарды, қылмыскердің қылмыс жасау
үстінде қолына түскен оқиға болған жердегі кездейсоқ заттарды және ... ... ... әртүрлі суық қаруларды қолданады. Адам өлтіру кезінде
қылмыскер атыс қаруларын қылмыс ... ... – тік ... ... және ... ... ... қаруларды пайдаланады. Ал улы
заттарды қылмыс құралы ретінде пайдалану ... олар ... ... ... адм ... ... әсер ... дәрі-дәрмек пен
уландыратын қоспаларды таңдап алады. Адам өлтіру қылмыстарын ... ... ... ... ... күш ... ... және басқа да
жекеленген мән-жайларды куәландыратын, атап айтқанда: қылмыстың механизмін,
құралын, оған қолданған ... және ... жеке ... мен ... ... ізін ... әдістерін
сипаттайтын әртүрлі іздер пайда болады.
Мұндай іздерге қылмыскердің: қол саусақ ... ... ... ... ... және бұзу ... іздері; қылмыс болған
жердегі, айналадағы заттарда қалған іздер, ... ... ... ... ... табиғи биологиялық іздер (қан, ағза, сілекей, т.б.), ... ... ... қоса ... ... ... ... болмаса
лақтырып тастап кеткен заттары жатады. Негізгі іздер, көбінде мәйітке, ... оған ... ... ... ... ... Жекеленген
іздер мен заттай дәлелдемелер қылмыскер қылмыс жасап болған соң, ... ... ... ... ... ... оның ... одан алынған қылмыс құралдарынан қылмыстың іздері ... адам ... ... ... ... ... алуына
қылмыс жасалатын жер және қылмыскер мен жәбірленушінің өзара арақатынас
сипаты әсер ... Бұл ... ... ... мен ... жеке басы туралы мәліметтер мен қылмыс жасау жағдайларына
байланысты анықталады.
Жәбірленуші мен қылмыскер өзара таныс болмаған, ... олар ... ... ... болған жер айыпкерге еш қатысы жоқ болған
жағдайларда, адам өлтіру ... ... ... соң, олар ... ... тезірек қашып кетуге тырысады. Олар қылмыс болған жерден тезірек
кетуге мүмкіндіктер бермейтін кедергілердің ... алу үшін ... ... ... ... ... маңға тығу әрекеттерін жасайды. Егер, мысалы:
мәйіт ... үйде ... оны сол ... ... ... ... ... астына тығып жасырады, олардың үстіне көптеген
киімдерді, төсеніштерді тастайды, кей жағдайларда оларды өртейді. Ал ... ...... ... жапырақтарымен, шөппен, құрылыс-
қоқыстарымен және басқа да жақын жерде жатқан кездейсоқ заттармен жауып
жасырып, ... ... ... ор, ... ... бірден байқалмайтын
жерлерге тастайды. Сонымен қатар қылмыскерлер ... ... ... ... жүзеге асырады. Олар: жуынады, киімдерін ауыстырады,
жыртылған жерін тігеді, қан және ... да дақ ... жуып ... ... ... ... ... жарақаттарды жуып,
дәрі жағып, таңып, болмаса ... ... ізін жою ... ... кейбір жағдайларда қылмыс құралы мен оның ізін жою кезінде
жалған алиби құруға тырысады. ... ... олар ... ... ... сол ... мен ... досымның, танысымның үйінде, саяжайда
т.б. жерлерде болдым немесе осы уақытарды ... ... ... ... ... ... ... достарын, т.б. жалған көрсетпелер беруге
итермелейді.
Егер ... мен оның ... ...... ... ... басқа да тұрақты қатынастар, болмаса адам өлтірген ... жеке ... ... ... саяжай, жеке гараж, жұмыс орны
т.б.) болған жағдайларда жәбірленушінің өлімі ... ... яғни ... ... оның ... табу ... ... бір тұлғаға сезік келтіруге әкеп
соқтырады. Мұндай жағдайларда айыпкердің адам өлтіру ... ... өлім ... және қылмыс жасалған ... ... ... ... жүзеге асырудан тұрады. Осындай мақсатпен мәйіттің көзі
жойылады, мысалы: оны ... ... ... ... үшін ... да ... (оларды көміп тастайды, суға ағызып жібереді және т.б. оқиға
болған ... тыс ... алыс ... ... сыйғызу үшін оны
бөлшектейді, елсіз мекендерге апарып тастайды). ... ... ... ... жердегі іздерін жою шараларын жүзеге асырады. ... ... ... ... ... толығымен немесе жартылай
ауыстырады, жиһаздарын, төсеніштерін және т.б. ... ... ... ... ... өлтіру тәсілі мен мәйіттің денесіндегі жарақаттардың сипатына
байланысты жәбірленушінің өлу фактісін жасыру ... емес ... адам ... ... ... ... да әр түрлі ... ... ... ойластырады. Табылған мәйіттің денесіндегі жарақат
басқа тұлғалардың күш қолдануы арқылы салынғандығын ... ... адам ... ...... жасау, болмаса қатты жан
күйзеліс үстінде, сондай-ақ қажетті қорғаныс немесе абайсызда ... ... ... ... Ал ... ... дене жарақаты
болмаған жағдайларда қылмыскерлер әдетте жәбірленушінің ... ... ... ... ... болған сияқты күйге келтіріп инсценировка
жасау жолымен қылмыстың ізін жасырады. Сонымен қатар, жәбірленушіні басқа
адм ... ... ауру ... ... өлді деп ... да өте жиі ... ... себеп болатын жағдайларға – айыпкер мен оның құрбанының
арасындағы жеке бас арыздығы, ... кек алу, көре ... ... ниет, сонымен қатар басқа қылмыстың ізін жасыру
немесе оны ... ... ... ... ... адам ... ... жасау ізін жасыру үшін қылмыскер
алдын ала, күні бұрын арнайы дайындалып, өзінің және ... ... ... ... ... Адам ... ... криминалистикалық сипаттауда
жәбірленушінің өзінің ... ... ... тұрғысынан
қарастыруға болады. Яғни, ол дегеніміз қылмыстың жасалуына, ... өзі ... ... Олар ... ... ... ... ішіп, мас болып кездейсоқ адамдарды немесе ... ... ... ... ... ... ұрыс, жанжал, төбелес
шығып, қылмыстың жасалуына бірден-бір себеп болады. ... ... адам ... ... ... қылмыстың жәбірленушісі ер адамдар
болады. Ал әйел адамдары қылмыстың құрбаны болуына – ... ... ... ... ... ... пайда болуы себеп болады.
Қылмыскер мен жәбірленушінің жүріс-тұрысында белгілі бір ... ... жеке басы мен оның өлер ... ... тексеру қажет.
Көп жағдайларда мұндай қылмыс құрбандарының ...... ... ... ... ... болып келеді. Бұл өз кезегінде қылмыскерлерге ... ... оның ... ... әкеп ... бұл әрекеттер қылмыс
механизмінен көрініс табады. Адам өлтіру қылмысын тергеу барысында ... ... тірі ... мінез-құлқы мен оның жеке басы және дұрыс-
тұрыс тәртібі туралы ... ... ... ... Бұл ... адам
өлтіруге байланысты қылмыстың жасалу мақсаты мен ниеті, оны жасау механизмі
туралы қажетті ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Кейбір жағдайларда өзге тұлғаларға қарағанда өте ... ... да ... ... олар ... ... төндіре
отырып, ақырында қылмыстың құрбаны өздері болулары мүмкін.
Қылмыскер. Адам өлтіруге ... ... ... 18-50 ... ... ... ... нашақорлыққа құмар ер ... ... ... ... ... ... ... жыныстық құштарлығы жоғарылығымен, ... ... ... жазаға тартылғандығымен ерекшеленеді.
Тәжірибеде қылмыскерлердің арасынан психикалық аурулармен ауыратын адамдар
да жиі кездеседі, ... ... ... ... ... ... көбінде тергеу барысында нақтыланады. Берілген сипаттама
өте тиімді, олар ... ... ... ... мен ... пайдакүнемдік мақсатында жасалған қылмыстарды тергеуде ерекше орын
алады.
Оқиға болған жерді ... ... ... ... табылған жерден
алынған қылмыстың жасалу тәсілі туралы мәліметтер жиынтығы қылмыскердің
жеке басы және оның ... өзар ... ... ... ... ... мүмкіндіктер береді.
Мәселен, мәйітті оңаша жерлерге көміп тастау, оны бүркемелеу (құммен,
шөппен, жапырақтармен, т.б.), мәйітті немесе оның бөлшектерін суға ... ... ... адам ... етіп бұзу ... бұл ... жақын адамы екендігін жиі куәландырады. 5 және 17 ... ... мен ... ... ... ... ... аралығындағы ер жыныстағы жасөспірімдер жасайды. Көпшілігінде олар
жәбірленушінің досы, ... ... ... ... тыс айлаларды қолдану белгілері (мәйітті жалаңаштау,
киімсіз қалдыру немесе оның киімін тығып тастау, жағуға жарамсыз заттарды
қолданбақшы ... ... ... ұсақ ... ... ... немесе
мәйіттің денесіне сансыз көп жарақаттар салу белгілері қылмыскердің жеке
ауруымен ауыратындығын көрсетеді.
Адам өлтіру ... ... ... ... ... ... ... анықтау мәселесі өте күрделі болып табылады. Әсіресе
арнайы әскери немесе қызметтік дайындықтан өткен криминалистика және ... ... ... ... ... бар ... жоғары, кәсіпқой
қылмыскерлердің әрекеттерін тергеу мәселелері аса қиын. Қылмыстық әлемдегі
осындай тұлғалар қажет болған жағдайда жалдамалы кісі ... ... ... топ ... ... қылмыстардың орындаушысы болып таңдап
алынады. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... асырады.
Олар көбіне қылмыс жасау кезінде өздерінің қылмыстық әрекеттерінің ізін
қалдырмайды. ... де ... ... қылмыскер болғанымен де
қылмыстық әрекетінің ізін қалдырмауы мүмкін емес.
1.2 Кісі ... ... ... ерекшеліктеріне қарай жеке адамға ... ... ... ... ... ... қылмыстар; адам өлтіру;
жаңа туған сәбиді анасының өлтіруі; жан ... ... ... адам
өлтіру; қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде жасалған кісі өлтіру; қылмыс
жасаған адамды ұстау үшін ... ... ... шығу ... ... ... абайсызда кісі өлтіру; өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде адам өлтірудің ... мен ... ... адам ... құрамы бір бапқа
біріктірілген. ... ... – бұл осы ... ауырлататын түріне (96-
баптың 2-тармағы) жатпайтын құрам. Негізгі құрамға ( 96-баптың 1-тармағы)
мынадай адам ... ... ... ... ... ... немесе
ұрыс-керіс үстінде, жәбірленушінің заңсыз әрекеттеріне байланысты, жеке
қарым-қатынас негізінде туындаған кек алумен байланысты болған адам ... ... адам ... – ҚК ... 2-тармағында
көзделген. Қылмыстық құқық теориясында бұл ... ... ... ... жағдайда бөлу өлшемі әртүрлі. Топқа бөлу үшін көбінесе
қылмыс құрамының элементтері пайдаланылады.
1997 ... ... ... ауырлататын жағдайлар белгілі бір
тәртіппен орналастырылған, атап айтқанда: ең ... ... ... ... ... ... ... соң субъективтік жаққа және
субъектіге қатыстылары келтіріледі. Сондықтан адам ... ... ... ... ... ... ... қалай
орналастырылған болса, сол бойынша қарастырылады.
а) екі немесе одан да көп адамды өлтіру.
адам ... бұл түрі ... екі ... одан да көп ... ... ... ... Мұндайда кінәлінің екі немесе одан да көп адамды
өлтіру ниетінің ... яғни ... ... ... ... ... Дұрысында жәбірленушілердің өлуі бір ... ... ... да ... ... кінәлә әуелі бір адамды өлтіреді, содан
соң біршама ... ... ... ... көп ... ... ... Оның бір адамды емес, екі немесе одан да көп ... ... ... ... ... бар. ... әр адамды өлтіру
себептері бірдей болмауы мүмкін. ... ол ... үшін – кек ... ал екіншісін бірінші кісі өлтіруді жасыру мақсатында өлтіреді.
Сонымен бірге – ... ... ... ... ... кісі ... ... оған дейін пайда болды. Осы жағдайларда кінәлінің әрекеті осы ... ... екі ... одан да көп ... ... ... бола тұра бір ... және екіншісінің өміріне қастандық жасалған болса, мұнда екі немесе
одан да көп адамды өлтіру аяқталмағандықтан, ... ... ҚК ... ... және ... ... «а» тармақшасы бойынша
саралануы тиіс.
б) адамның қызметтік іс-әрекетін жүзеге асыруына не кәсіби немесе
қоғамдық ... ... ... ... ... оның жақындарын
өлтіру.
мұндай адам өлтіру ... ... ... оның ... ... ... немесе қоғамдық борышын орындауына ... ... ... ... ... әрекеттері үшін кек алу
мақсатында жүзеге асырылады. Қазақстан ... ... ... 1994
жылғы 23-желтоқсандағы «Азаматтардың өмірі мен денсаулығына қарсы әрекеттер
үшін ... ... ... ... қолдануы туралы» №7
нормативті қаулысында[9] кез келген адамның қызмет аясына жататын жұмысын
қызметтік ... ... ал ... ... ... деп – арнайы
жүктелетін қоғамдық міндеттердің орындалуын айтады. Сондай-ақ қоғам ... ... ... бола ... ... жол ... ... жатқан
немесе жасалған қылмыс туралы өкімет ... ... және ... ... әрекеттер де қоғамдық міндеттер болып табылады. Қылмысты
саралау үшін жәбірленушінің қызметтік немесе қоғамдық іс-әрекет ... ... ... ... ... Ең ... кінәлінің адам өлтіруі
олардың осындай функцияларды атқаруына байланысты болады.
Адам өлтірудің осы түрі ... ... ... ... ... ... атқарған адамның өзі немесе олардың жақын туыстары
болуы ... ... ... ... ҚР ... ... 24-тармағында
берілген. Олар – ата-аналары, балалары, асырап алушылары, асырап алғандар,
бірге тұрған және бірге ... туыс ... мен ... ... немерелері.
Егер қызметтік немесе қоғамдық борышын орындаумен байланысты олардың
өзін немесе жақын туыстарын өлтіргені үшін ... ... бап ... онда кінәлінің әрекеті осы арнаулы норма бойынша саралануға жатады
(ҚК 167,340-баптары).
в) дәрменсіз ... ... ... ... адамды, сонымен
бірдей адамды ұрлаумен не адамды кепілге алумен ұштасқан адам өлтіру.
жас шамасының өте кішілігіне немесе ... дене ... ... ... ... жүйке ауруына шалдығу, ақыл-есінен
уақытша айрылу немесе ақыл-есінің әлсіреуімен ... ... оның ... ... ... ... салдарынан кінәліге қарсылық
көрсете алмаған немесе оны ... ... ... ... сипатын
түсінбеу жағдайын жәбірленуші адамның дәрменсіздік жай-күйі деп түсінуі
керек. Мұндай жай-күй алкогольден, сол ... ... мас ... ... қатты әсер ететін дәрілік препараттарды ... улы ... ... ... ... үшін ... ... жағдайға кімнің
душар еткендігінің, бұған қандай себеп болғандығының ешбір мәні ... ... не ... ... ... адам ... ... не
кепілге алу процесінде жәбірленушіні ... ... ... аталған
қылмысты жасыру мақсатында адам өлтіру ... ... орын ... ... ... ҚК 125-бабында және кепілдікке алу 234-бапта берілген.
Адамды ұрлау және кепілге алу қасақана өлтірумен ұштасқан жағдайда,
не адам ... осы ... ... ... әдсі ... ... ... қылмыс құрамын құрайтындықтан, кінәлінің әрекеттері қылмыстың
жиынтығы бойынша сараланады.
г) жүкті екендігі ... ... ... ... ... бұл түрі ... ... жағдайына орай
көтеріңкі қоғамдық қауіптілікпен сипатталады. Осы құрамның болуы үшін ... екі ... ... ... шарт. Жәбірленуші кез келген
ұзақтықтағы жүктілік жағдайында болуы және ол ... ... ... «Белгілі» деген термин айыпкер ... ... ... ... білдіреді. Бұл жағдайда осы жайдың толық ... ... ... ... ... ең ... ... жүкті екендігі туралы жәбірленушінің өзінен немесе басқалар
арқылы хабардар болады. Бұл жерде оның жүктілік ... ... ... әйелдің жүкті екендігі жөнінде тиісті емдеу мекемелерінде есепте
тұрған-тұрмағандығының оған қатысы ... ... ... ... ... жүкті емес әйелді жүкті әйел
екен деп өлтірсе, онда оның ... ... ... ... қарай осы
тұрғыдағы қылмысқа оқталғандық ретінде сараланады.[11]
д) аса қатыгездікпен жасалған адам өлтіру
адам өлтірудің өзі қатыгездік әрекет. Осы ... ... ... үшін ... ... талап етіледі. Бұл жөнінде, ең алдымен адам
өлтіру әдісі айғақтама болады. Адамды өмірінен ... ... ... мен ... ... әдіспен жасалады: көптеген жарақат салу,
тірідей өртеу, алдын ала, біртіндеп дене мүшелерін кесу, азапты әсер ... ... ұзақ ... ... ... айыру және басқалар.
Айрықша қатыгездікпен адам ... ... ... ... адамдардың: балаларының, ата-аналарының, қалыңдығының және т.б.
көзінше, ... өз ... ... ... ... ... пен қайғы-
қасіретке әкелетінін біле тұрып, өлтіруі де жатқызылады.
Жәбірленушіге туыс ... ғана ... ... өзара қарым-
қатынастағы сыйлас адамдар да (заңды некеде жоқ ерлі-зайыптылар, жігіт ... ... мен ... алғандар, солардың қолындағылар,
т.б.) оның жақындары деп танылуы мүмкін.
е) көптеген адамдардың өміріне қауіпті тәсілмен ... адам ... ... осы ... ... ... кінәлі бір адамның ғана емес,
көпшіліктің ... ... ... ... ... Мұндай тәсілдерге
адамдар көп болатын жерде жарылыс, өрт қою, су ... т.б. ... ... ... ... ... ... келтіру атылатын қаруды, улы
заттарды, жарылғыш ... ... ... да ... ... адамдардың өміріне қауіпті тәсілге кінәлінің белгілі бір ... ... ол ... ... ... ... атуы, немесе айдап ... ... топ ... ... сол адамға қарай зор жылдамдықпен
бұрып, басып өтпекші болу әрекеттері де ... ... ... ... ... ... кісі ... үшін таңдап алынған қылмысты істеу
тәсілі мен қару қолданудың орнын ... ... ... ... ҚК 96-
бабының 2-тармағының «е» тармақшасымен ... ... үшін ... ... бір ... ... ... оны өлтіру үшін көп адамдардың
өміріне қауіпті тәсіл қолданылып отырылғанын, нәтижесінде басқа ... мен ... ... зиян ... сезетінін анықтау қажет.
Осындай істелген іс-әрекетті көп ... ... ... ... деп тану ... ... кісіні өлтіру кезінде қауіпті жағдайда қалған
басқа адамдарға зиян ... ... ... ... ... Егер осындай жалпыға қауіпті тәсілді қолдану нәтижесінде адам
өлімінен ... ... ... дене ... келтірілсе, онда кінәлінің
әрекеті ... ... ... ... жиынтығы бойынша
сараланады.
ж) ұйымдасқан топ жасаған адам өлтіру
адамдар тобы, алдын ала ... ... тобы ... ... ... ... ... үшін қылмысқа қатысудың аталған нысандарына
түсінік берілген ҚК 31-бабын қарау керек.
Егер адам ... екі ... одан да көп ... күні бұрын
бірлесіп қатысқан болса, ұйымдасқан адамдар тобы жасаған адам өлтіру болып
танылады. ... ... адам ... ... және ... ... ... тікелей қатысқан, бірлесе әрекет жасаған ... деп тану ... Бұл ... ... кісі ... орындаушы деп тану
үшін өлімнің барлық ... тобы ... ... ... ... ... ... тікелей келтірген жарақатынан болғандығы
маңызды емес. Ең бастысы, ... ... ... ... күш ... ... адам өлтіруге бағытталған әрекет
жасағандығын айқындау қажет.
Егер адам өлтіруді орындаушылар ... ... ... ... ... ... байласқан болса, алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобының ... ... ... ... ... адам өлтіру туралы алдын ала
келісіп қана ... ... ... бір ... ... ... ... үшін
алдын ала бірлесетін тұрақты адамдар тобын ... ... ... адам ... орын ... ... табу мақсатымен немесе жалданып, сол сияқты ... алу ... ... ... адам ... ... ... «з» тармақшасы бойынша кінәлі немесе басқа
адамдар үшін ... ... алу ... ... шығындардан құтылу
мақсатында жасалған қасақана адам өлтіруді саралайды. Материалдық пайда: ... ... ... ... тұрғын үй алаңына үшінші адамнан сыйақы алуға
құқықты алу түрінде болуы мүмкін. Материалдық ... ... ... ... қайтарудан, көрсетілген қызметке ақы төлеуден, ... т.б. ... ... адам ... ... ... ... осы түрінің мазмұнына пайда табу ... ... алу ... ... ... ... ... Қасақана адам өлтіру қарақшылық, шабуыл жасау, қорқытып алу немесе
бандитизм ... ... ... істелген әрекет аталған қылмыстардың
жиынтығы бойынша саралануға жатады.
Іс-әрекетті пайда табу мақсатында жасалған адам өлтіру ... ... ... ... ойы адам өлтіргенге дейін болғандығын айқындау қажет.
Егер бұл жағдай ... ... табу ... ... адам өлтіру құрамы мен
ұрлық құрамын құрайды. Жәбірленушіні қарақшылықпен шабуыл, қорқытып алу
немесе бандитизм жасалғаннан ... ... ... ... ... ... ... де мүмкін. Мұндай жағдайда адам өлтіру ҚК 96-бабының 2-
тармағының «к» тармағы бойынша сараланады.
Пайда табу мақсаты мен адам ... ... ... ... алу ... материалдық шығыннан құтылу ниетінің болғандығын айқындау
қажет. Егер бұл белгі айқындалмаса, онда адам ... ... ... деп ... ... бойынша адам өлтіру, негізінде, белгілі бір төленетін ақыға
жәбірленушіні «алып ... ... ... ... ... жүзеге
асырғандықтан, пайда табу мақсатында адам өлтірудің бір түрі ... ... ... адам ... ... адам ... қоғамды және жалпыға бірдей қабылданған
моральдық нормаларды ашықтан-ашық силамаудың негізінде жасалады, кінәлінің
мінез-құлқы ... ... ашық ... шыққан және ... ... қою, ... ... ... ... мақсатында
жүзеге асырылады. Көбінесе бұл қылмыс себепсіз немесе болар-болмас нәрсені
адам өлтіруге ілік ... ... ... ... қылмысты жасыру немесе оны жасауды жеңілдету мақсатындағы,
сол сияқты зорлау ... ... ... ... күш ... ... адам ... тармақта адам өлтіруді саралайтын екі дербес жағдай көзделеген.
Аниянц М.К. пікірінше, басқа қылмысты ... мен оны ... ... ... ... ... айырмашылығы болса да, ... ... ... ... ... ... қасақана адам өлтіруді зорлау процесінде немесе оны
жасыру мақсатында, сондай-ақ зорлау кезінде ... ... үшін ... ... ... адам өлтіру деп түсіну керек. Бұл жағдайда өз
алдына дербес екі қылмыс жасалады.
Адам өлтіру тек қана ... емес және ... ... күш
көрсету әрекетімен де ұштасуы мүмкін.
л) әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, дінге байланысты жек ... ... не ... кек ... бойынша адам өлтіру.
Осы тармақта көзделген қанды кек себебі бойынша адам өлтірудің бірнеше
ерекшеліктері бар. Қанды кек, ... ... ... ... ... Мұндайда қанды кектің құрбандары осы қанды кек
жарияланған ... өзі, сол ... оның ... сондай-ақ өзге де
адамдар болуы мүмкін. Бұл қылмыстың субъектісі қанды кек ... ... ... ... ... жататын адам ғана болуы мүмкін.
Саралау жасау үшін қылмыс жасалған жер маңызды роль ... ... ... немесе тканьдерін пайдалану мақсатында
жасалған адам өлтіру.
«жәбірленушінің ... ... ... ... ... адам
өлтіру» туралы белгі қылмыстық заңда бірінші рет көзделді. Бұл қазіргі өмір
шындықтарынан ... ... Егер ... ... ... тканьдерін
пайдалану мақсатында адам өлтірілсе, ол ҚК ... ... ... ... ... бірнеше рет қайталанған адам өлтіру.
«н» тармақшасына сәйкес бұрын қасақана кісі өлтірген адамның алғашқы
қылмысы бойынша сотталған ... ... ... адам ... қажетті қорғану шегінен асу жағдайында немесе қатты ... ... ... ... ... ... ... жасаған
қылмысы үшін қудалау мерзімі өтіп кетсе ... ... ... ... арылған болса, онда бұрын кісі өлтіргендігі есепке алынбайды.
Анасының жаңа туған ... ... ... жағдайында жасалған адам
өлтіру, қажетті қорғану шегінен асып кеткен ... не ... ... ... үшін ... ... асыра қолдану кезінде жасалған адам өлтіру
қылмыстары туралы келесі тарауда ... (ҚК 97-100 ... ... ... кодекс бойынша абайсыздықта адам өлтіріп алу адам
өлтірудің ... ... ол өз ... жеке қылмыс болып табылады.
Мұның адам өлтіруден негізгі айырмашылығы өлімнің болуына ... ... ... Абайсыздықта адам өлтіріп алу ұшқалақтықтың немесе
ұқыпсыздықтың салдарынан болуы мүмкін. Ұшқалақтық ... адам ... ... өз ... ... ... болу мүмкіндігін
шамалайды, бірақ өзіне-өзі сеніп, оған жеткілікті негіз болмағанның өзінде
де өлімнің жолын ... деп ... Егер ... өз ... өлімнің болу мүмкіндігін шамаласа, ... оған ... ... ... ... ... ... өлімнің болатындығын алдын ала
болжауға тиіс болған жағдай ұқыпсыздықтың салдарынан адам ... алу ... адам ... ... ... – 16 ... ... адам
болады.
ҚК 101-бабының 2-тармағы осы қылмыстың неғұрлым қауіпті ... екі ... одан да көп ... ... ... алу.
Басқа адамға құқыққа қарсы қасақана қаза келтіруді ҚК ... ... ... адм ... ... ... өйткені қылмыстық
менмендік /әрекетті жасай отырып адам ... ... ... ... ... ала біліп, бірақ еш ... ... ... сенгенде/ немесе қылмыстық немқұрайлылық /алайда, кінәлі
істің мән-жайы бойынша өзінің әрекетінен жәбірленушінің өлімі ... ... ... ала біле ... және ... тиіс бола ... алдын ала
білмеуі/ нәтижесінде жасалады. Бұл ретте, қылмыстық менмендік нәтижесінде
қаза келтіру мен басқа адамға ... ... ... ... ниетпен қаза
келтіру субъективті жағымен өзара ерекшеленетінін ескеру қажет. Қылмыстық
менмендік кезінде кінәлі тек жәбірленушінің ... ... ... ... ала ... және ... ойлылықпен оны болғызбайтынына сенеді, ... ... ол ... ... ... да, ... болуы мүмкін
екендігін ғана емес, сондай-ақ өлімнің болатындығын алдын ала ... ... ... қаламаса да өлімнің болатынына саналы түрде жол береді не ол
жәбірленушінің өлімін болдырмау үшін ... шара ... ... ... ... ... ... адам өлтіру ҚК
101бабы бойынша саралануы тиіс. Егер ... адам ... ... ... ... ретінде көрсетілсе, онда іс-әрекет, осы саралау белгісін
пайдалана отырып, жасалған қылмыс үшін жауаптылықты көздейтін ... ... ... ... Бұл ... ҚК ... бойынша қосымша саралау талап
етілмейді. Абайсызда адам өлтіруді ҚК ... ... ... ... адам ... адамның өлімін алдын ала білмеген және
алдын ала білуі мүмкін емес болған немесе өлім ... ... ала ... ойы бойынша өлімнің болуын болдырмау үшін барлық қажетті шараларды
қолданғанын, бірақ өлім оның ... ... емес ... ... ... адам ... ажырату қажет.
Абайсызда қаза келтіру сондай-ақ азаптауды қолданған кезде денсаулыққа
ауыр, ауырлығы орта немесе ... зиян ... ҚК ... ... диспозициясын қамтиды және ҚК 101,103,104,105баптары бойынша
қосымша ... ... ... Егер ... ... ... ... қаза келтірілсе, әрекет қылмыстардың жиынтығы
бойынша ... ... ... ... бар-жоғына қарай ҚК 347-1 және
96баптарының тиісті бөліктері бойынша саралануға жатады.
ҚК 102бабының диспозициясына сәйкес, қорқытудың, ... ... ... қатыгездікпен қараудың, кінәлінің жәбірленушіні қудалау
немесе қорлаудың, кінәлінің осы әрекеттері және ... ... ... себепті байланыстың бар-жоғы өзін-өзі өлтіруге дейін
жеткізгені үшін жауапкершіліктің міндетті шарты болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... өзге де ... болса, әрекет ҚК 102бабының 2бөлігі бойынша саралануға ... ... ... ... жеткізудің субъективті жағы жоғарыда аталған әрекеттерді
жасаған кездегі ... ... және ... нәтижесіне
абайсыздық нысанын көрсетеді. Кінәлі ... ... ... ... ... дейін жеткізу жолымен қаза келтіру ниетінде
жасаса және ол осындай нәтиженің туындауын ... ... ҚК ... ... ... ... адам өлтіру ретінде саралау қажет.
Адамға заңға қарсы қасақана қаза келтіруді абайсызда қаза ... ... ауыр зиян ... ... ... ... ... ажырату, кінәлі ниетінің бағытын, оның ... ... өз ... ... ... қатынасын айқындау арқылы
ажырату қажет. Қылмыстың субъективті жағы мен кінә нысанын айқындай отырып,
жасалған қылмыстың барлық мән-жайының жиынтығын, атап ... ... ... ... қатынасының сипатын, қылмыс жасаудың тәсілі мен
қаруын, жарақаттардың және өзге де дене зақымдарының ... ... ... ... субъектісінің заңға қарсы әрекетін тоқтату себебін және
т.с.с.,с сондай-ақ оның қылмыс жасағанға дейінгі және ... ... ... ескеру қажет. Кінәлінің ... ... ... ... ... өз әрекетінің құқыққа қайшы екенін білгенін,
адам қазасы түрінде қоғамға қауіпті зардаптың туындауын ... ... соны ... ... қасақана кезінде/ не өз әрекетінің осындай
нәтижесіне саналы түрде жол бергенін және ... ... ... ... кезінде/ анықтаған кезде әрекет ҚК 96бабының ... ... ... жатады /ҚК 97-100баптарында көзделген мән-
жайлар кезінде қаза келтірген жағдайлардан басқа/. Егер де, ... ... ... ... өз ... құқыққа қайшы екендігін және жәбірленуші
қазасының туындауы мүмкіндігін алдын-ала білсе, ... оның ... ... ... ... онда ... әрекеті
абайсызда жәбірленушінің өліміне әкеп соққан ... ... ауыр ... үшін жауапкершілікті көздейтін ҚК 103бабының 3бөлігі ... ... ... ... ... мәні – қорқыту, қатыгездікпен қарау немесе жәбірленушінің
адамдық қасиетін ... ... ... ... өлтіруге немесе өзін-өзі
өлтіруге қастандық жасауға жеткізуде.
Қылмыстың ... жағы – ... ... ... ... ... ... ұдайы кемсіту жолымен тұлғаны өзін-өзі
өлтіруге дейін немесе өзін-өзі өлтіруге ... ... ... ... да ... ... барынша әртүрлі болуы мүмкін деп
айтуға болады: күш қолданумен, бостандығын шектеумен ... ... ... ету ... ... және ... қатыгездікпен қарау, оны ұрып-соғудан, азаптау, денеге
жарақат салудан, оны тамақтан, үй-жайдан айыру, бостандығын шектеуден ... ... ... ... ... ... ... екіжүзділік қарым-қатынаста болуы: оның жеке басын кемсіту,
оның ... ... ... оны ... оны ... ... т.б. жағдайларда орын алады. Сонымен қатар мұндай фактілер біреу
емес, ұдайы, яғни екі ... көп ... ... ... әрекеттер әрекет жасау ... ... ... де ... ... ... ... немесе өзін-қзі өлтіруге қастандық
жасауы осы қылмыстың объективті жағының міндетті ... ... ... мінез-құлқы мен аталған зардаптың арасында себептік байланыс
анықталуға тиіс.
2. Тарау. Кісі өлтірудің жауаптылықты жеңілдететін түрлері.
2.1 Кісі ... ... ... түрлерінің қылмыстық
құқықтық маңызы.
Кез келген қылмыс сияқты емес, кісі өлтіру қылмысын саралау ... ... ... ... кісі ... ... жан-жақты, толық саралау
кезінде, қылмыстың жасалу себебі, кінәлінің ниеті мен ... ... ... ... ... мән-жайлары, орны, уақыты, қандай
жағдайларда ... ... ... дәрежесі, қылмыстық
жауаптылықты ауырлататын не жеңілдететін мән-жайлардың болу-болмауы және
т.с.с. мән-жайлардың ... ... ... ... ... яғни ... ... кінәлінің болашағы, тағдыры шешіледі.
Қылмыстық кодекстің 96-бабында көрсетілген қасақана кісі өлтіру қылмыс
құрамынан 97-100-баптарда ... ... ... ... кісі өлтіру қылмыстарының негізгі айырмашылығы –
қоғамға қауіптілік дәрежесінде. Яғни ... ... ... ... ... жеке, дербес құрам ... ... ... ... – кісі ... ... жеңілдететін
түрлерінің қылмыстық құқықтық маңызын көрсетеді.
Анасының жаңа туған ... ... ... ... – тек ... ғана болып табыла алады. Себебі ол баланың, сол ... ... ... бар. Жаңа ... нәрестені ол өзінше жеке өмір сүріп бастамай тұрып
өлтіру, жауаптылықты жеңілдететін ... ... ҚК ... ... бала дербес өмір сүре бастағаннан кейін, қандай да болмасын уақыт
өткеннен кейін өлтіру ҚК 96-бабымен саралау ... ... кісі ... ... ... адам осы жағдайда
жасаған қылмысынан кейін де болған аффект жағдайынан оның ... ... із ... ... аффект жағдайында қасақана кісі өлтірген
адам, тағы қасақана, бірақ ... ... ... адам
өлтірсе, оны қайталап адам өлтірді деп саралаған дұрыс болмайды[14].
Себебі, ... ... ... не ... ... адам ... сол қылмысын қайталап жасаған қылмыскер мен бұрын
аффект жағдайында, ал кейіннен ... ... не ... ... қасақана адам өлтірген қылмыскерді тең жағдайға
қойып, салыстыру әділетсіздік болып ... ... ... ... ... және ... ... болмауынсыз кісі
өлтірген адам, аффект жағдайында адам өлтірсе, оны да қайталап кісі ... ... ... ... ... шығу ... адам ... қылмысының
субъектісі, өзінің оған конституциямен берілген құқығын орындау кезінде
қылмыс ... ... ... ... ... Республикасының
конституциясы да, Қылмыстық кодексі де әр ... және ... ... денсаулығын, заңмен ... ... ... ... ... ... береді. Сонымен қатар ... ... ... қастандық жасалған кезде, оған қорғануға да ... ... ... ... ... шығу ... адам ... қылмысының
субъектісі, өзінің өміріне, я ... ... ... ... қорғанушы адам болып табылады. Яғни аффект жағдайында адам өлтіру
сияқты, бұл қылмыс та, қылмыс ... ... ... үшін ... шаралардың
шегінен асып кету жағдайында жасалған адам өлтіру де жәбірленушінің заңсыз
әрекетінен туындайды.
Бұл қылмыстарды жай кісі ... ... ... ... ... ... ҚК ... көрсетілген қылмыстардың жай кісі
өлтіруден ... ... ... төмен екендігі сөзсіз. Осы баптардың
бірінде көрсетілген қылмысты жасаған адамның қасақана адам ... ... ... ... ... адам ... ... объектісі –
адам өмірі, өмір сүруге құқығы болып табылады, субъектісі 16 жасқа толған
есі дұрыс адам, ҚК 97-бабы ... 16 ... ... ... яғни жаңа ... ... Қылмыстың субъективтік жағы – қасақаналық, объективтік жағы
... сырт ... кісі ... ... ... әрекетсіздігі және
қоғамдық қауіптілік деңгейі. Қылмыс құрамының осы элементтерін толық
зерттеп, анықтап, ... өте ... ... ... ... ... жағдайларда адам өлтіру түрлері жай кісі ... ... жеке ... ... ... ... Жан күйзелісі жағдайында жасалған адам өлтіру.
Аффект (жан күйзелісі) жағдайында жасалған адам өлтіру (ҚК ... ... ... сәйкес бұл қылмысты былай деп сипаттайды.
Заң шығарушы адам ... бір ... ... ... ... ... жағдайында жасалған өлтіру ретінде айқындайды. ... ... ... және ... ... ... ... көңіл-күймен айқындалады.
Әрекетті ҚК 98бабы бойынша саралаған кезде кінәлінің физиологиялық ... ... оның ... пайда болуы және жәбірленушінің
әрекетімен байланысты болғаны қажетті шарт болып табылады.
Мұндай жағдайлардағы жауаптылықты ... ... ... ... ... ... қайшы не моральға жат) виктимдік әрекеті және
ол тудырған кінәлінің қатты жан ... ... ... мен
психиатрияда соңғысы физиологиялық аффект деп аталады.[17]
Жан күйзелісі жәбірленушінің күш қолдануынан, қорлауынан немесе
ауыр ... не өзге де ... ... ... ... жат әрекетінен-
әрекетсіздігінен (жақын адамдарына қаза келтіру немесе ... ... ... ... өзін-өзі өлтіруге дейін жеткізу, асыра билік ету,
қызмет бабын ... ... және ... ... болғанда, сондай-ақ
жәбірленушінің ұдайы құқыққа қарсы немесе моральға жат мінез-құлқы, ... ... ... ... ... әрекеттері (ұдайы ұрып-соғу, азаптау)
салдарынан туындаған ұзаққа созылған психиканы ... ... ... адам ... ... ... ... кезде ғана жауаптылық ҚК
98бабы бойынша туындайды.
Айта кететін жәйт, жәбірленушінің жүйелі түрдегі құқыққа қайшы немесе
моральға жат ... ... ... зақым келтіретін жағдайдың
салдарынан аффектілік жағдайда кісі өлтірген кінәлінің қоғамға қауіптілік
дәрежесі, бір рет қана орын ... ... ... ... не ... ... ... ретіндегі аффект жағдайындағы кісі өлтіруден ... ... Мұны ... ... ... ... ... кінәлі
адам дауды күшпен шешуге ықпал адам емес, керісінше ло өте шыдамды адамдар
қатарына жатады. Мұндай жағдайдағы жәбірленушіні өлтіру — бұл ұзақ ... ... ... ... ... ... ... тұрған нерв жүйесін, ол еркек
адамдікі болса да істен ... ... ... ... кінәлінің
психикасына әсерінің нәтижесі болып табылады.[18]
Ал екінші жағдайда кінәлі даулы жағдайларды тез ... ... ... ... ... және ... ... жәйттерге шыдамсыздығымен
сипатталады.
Сидоров В.В. пікірінше[19], бірінші жағдайдағы қылмыскерлер түріне
көбінде әйелдер жатады, ал екіншісіне – еркектер жатады. Бұл көптеген
себептермен ... ... ... ... ... өскендігі,
даулы жағдайларды қандай жолмен шешіп үйренгендігі, олардың әлеуметтік
айырмашылықтары және ... ... ... ... ... әрекеттер кінәлі адамның өзіне немесе
оның жақын адамдарына қатысты жасалғаны ... ... ... ... ... жан ... тудырған себепке
байланысты өзін өзі ұстау және әрекет ету қабілетіне билік ететін ... ... ... ... ... мен
кінәлінің жауап қайтару әрекеттері арасындағы уақыттың ұзақтығы ҚК ... ... ... ... ... жан күйзелісі жағдайында болды ма және қанша уақыт болды деген
мәселені анықтау үшін ... ... ... ... күйзелісі жағдайында адам өлтіру немесе денсаулыққа қасақана зиян
келтіру тіпті ҚК 96 ... 2 ... және 103 ... 2 бөлігінде
көрсетілген саралау белгілері бар болған жағдайда да ҚК ... ... ... ... ... С.В. пікірі бойынша[20], кенеттен пайда болған ... ... ... жасалған қасақана кісі өлтіру, жеңілдететін жағдайдағы
кісі өлтіру болып танылады. Мұның себебін, кінәлінің ... ... ... жан ... күйінде болуымен түсіндіруге болады. Кінәлінің
осындай көңіл-күйі, сот психиатриясы мен ... ... деп ... Бұл ... ... ... шығарлық ашу-ыза шақыратын
әрекетке жауап ретіндегі ашулы, аса ... ... ... ... ... ... аффектті патологиялық аффекттен ажырата білу қажет, себебі
патологиялық аффект – жан ... ... ... бір түрі ... және ... адамның есі дұрыс екендігін жоққа шығарады.
Ал физиологиялық аффект, ... ... есі ... жоққа
шығармайды, себебі аффектілік жағдайдың ең қатты кезінде де адам ... ... ... ... ... ... ... жасаған
тұлғалардың есі дұрыс деп танылады, ... сол ... ... ... ... ... және ... жатырған жағдайды түсіну қабілеті
белгілі бір ... ... да ... әрі ... тым ... ... ... аффектілік реакцияны шақырған ... ... ... ету ... де ... ... бұл ерекше күйін ескере
отырып, заң, жәбірленушінің құқыққа қайшы әрекетімен шақырылған қатты жан
күйзелісі кезінде ... ... ... жеңілдететін жағдай
ретінде қарастырады.
Бұл қылмыс ҚК ... ... ... Кісі өлтіруді осы
баппен саралауда ниетпен, мақсатпен ғана сипатталатын емес, ... ... ... рең ... эмоциямен де сипатталатын субъективтік жағы
маңызды рөл атқарады.
Аяқ-астынан ... ... ... жан ... ... ... ниет тікелей немесе жанама болуы мүмкін. Ткаченко В.И. айтуынша,
мұндай кісі өлтіру тек жанама ниетпен жасалады, ... бұл ... ... әрі ... де жоқ. Оның «бұл ... ниет аяқ-
астынан пайда болғандықтан, адам өзін-өзі ұстау қабілетінен айырылып, өз іс-
әрекеттерін қадағалай алмайды» деген пікірі ниеттің пайда болу ... ... оның ... ... ҚК ... ... ... мақсаты мен жан күйзелісі жағдайы арасындағы ... ... ... бермейді. Мысалы, Харазишвили Б.В. айтуынша[21], ... ... өзі – ... жеке дара ... болып табылады. Бұл
дұрыс емес. Шындығында жан күйзелісі белгілі әрекетке итермелейтін әр ... ... ... ... ... ... ... күйі.
ҚК 98-бабы бойынша кісі өлтіруді дұрыс саралау көбіне мақсатты ... ... ... ... ... ... ... да, оны
білу қылмысты жасаған адам жан күйзелісі жағдайында болды ма ... ... ... ... Тәжірибеге сүйенсек, осы баппен қарастырылған
кісі өлтіру көбіне кек алу не ... ... ... ... өлтіруге кінәлі тұлғаны осы іс-әрекетке итермелейтін себеп, ... ... ... ... ... пайда болуы міндетті болып табылады. Оның
кенеттен ... ... ... ... болу ... ... байланысты. Себебі,
мақсат, болған мән-жайлардан кейін біраз уақыт өткен соң пайда болуы немесе
сол мән-жайлар орын алысымен, нақ сол ... ... ... ... ... ... кек алу немесе басқа мақсат жәбірленушінің құқыққа
қайшы ... ... ... ретінде пайда болады. Мақсат пен жан
күйзелісінің кенеттен пайда болуы тығыз байланысты, сонымен ... ... ... ... болатын қатар өмір сүретін категориялар болып табылады.
Бұл жайда, жан күйзелісінің де, мақсаттың да аяқ астынан пайда ... ... ... Жан ... аяқ ... пайда болуын аяқ астынан
жасалған қылмыспен шатастыруға болмайды. Бұл тең ... ... ... ... аяқ ... ... ... бірақ ҚК 98-бабымен
қарастырылған жан күйзелісінің кенеттен пайда болуы орын ... да ... егер де, ... орын алмаса, онда жасалған қылмысты кісі өлтірудің
бұл түріне жатқызу мүмкіндігі де жоққа ... ... жан ... ... орын ... ... ... өте ауыр балағаттау, ар-намысын
қорғау немесе күштеуге жауап ... ... ... ... немесе күштеу мен қатты жан күйзелісі арсындағы уақыттың болуы
мүмкін емес. Ал мұндай уақыт аралығының болуын мүмкін деп қарастырсақ, ... жан ... ... ... тән ... болу уақытының
кенеттілігінен айырылады.
ҚК 98-бабы дұрыс қолданылуы үшін маңызды болып: ниеттің пайда болу
сәті және оны кісі ... іске ... сәті ... ... ... ... болу алғышарттары туралы сұрақтарды шешу табылады. ҚК 98-бабымен
қарастырылатын кісі ... ... және ... жан ... ... аяқ астынан пайда болу жағдайы, кісі өлтіруге ниеттің ... да тән ... ... ... кісі өлтірудің алдын-ала жоспарлануы
және әдейі ойлануы ... ... яғни кісі ... үшін ... кез-келген
алдын-ала дайындық әрекеттері ҚК 98-бабының қолданылуын кісі өлтірудің ... ... ... жол ... ... жағдайындағы кісі өлтірудің
белгісі болып тек ниет қана емес, оны тез ... ... ... ... ... саналады.
Қалай болса да, кісі өлтіруді ҚК 98-бабымен саралау барысында ... ... ... ... ниеті – кейде ... ... ... ... жан ... ... аяқталмайынша жүзеге асырылуы тиіс.
Ал қатты жан күйзелісі жағдайында пайда болған кісі өлтіру ниеті нақ
сол сәтте іске асырылмай, жан ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда бұл сұрақ өзгеше шешілуі тиіс. Мұндай
мән-жайлар орын ... ... ҚК ... ... ... кісі
өлтіру, кінәні ауырлататын мән-жайлар болмаса ҚК 96-бабымен саралану тиіс.
Яғни ҚК 98-бабымен сараланатын кісі өлтіруде, кісі ... ... ... нақ сол ... іске ... ... ... көрсетілген белгілерді талдау ... ... ... ... ... ... ... болу
болмауын айқындау; екіншіден, орын ... ... ... ... осы ... ... үшін ... жеңілдететін жағдай ретінде
қабылдау не қабылдамау.
Физиологиялық аффект физикалық ... ... ... ... ... ... ... Тергеу және сот тәжірибесінде, кісі өлтіруге
қатысты, физикалық күштеу әсерінен ... ... жан ... ... ... ... ... – күштеуге тән белгі болып
табылады. Осыған байланысты жәбірленушінің ... ... ... тап
болған кінәлінің кісі өлтіру қылмысы ҚК 98-бабымен саралануы мүмкін емес.
Одан басқа, барлық ... ... жан ... ... ... ... ... себебі болған кезде, қажетті қорғаныс немесе оның шегінен
шығу мүмкіндіктері де ... ... Сот ... қажетті
қорғаныс және оның шегінен шығу жағдайында жасалған кісі ... және ... ... ... ... ... пайда болған жан күйзелісі
үстінде болған жағдайлар кездеседі.
Сол себептен күштеу нәтижесінде пайда ... ... ... кісі ... тұлғаның әрекетін саралау туралы сұраққа көшпей
тұрып, алдымен осы істің ҚК ?-бабымен ... ... ... шығару
қажет.
Кейбір жағдайларда қатты жан күйзелісінің пайда болу процесін дұрыс
емес түсіну орын ... ... ... ... соты ... ... ... кісі өлтіргені үшін Н. сотталған. Сот отырысында Н. Кісі
өлтіруді ... ... ... айтқан. Сот онымен келіспей, үкімде
жәбірленуші кінәліге күш көрсеткеннен кейін «арқасымен бұрылып» және «кетіп
бара жатқандығын»(уже уходил) көрсеткен. ҚР ... ... ... ... ... ... ... әрекетін ҚК 98-бабымен қайта саралаған.
Айта кететін жәйт, осы іс бойынша ... ... ... қажетті қорғаныс жағдайының болу-болмауы туралы ... ... ... ... ... ҚК ... ... туралы сұрақты шешуде еш
маңызы жоқ. Бұл жағдайда күштеу көрсету ... ... ... ... емес, кенеттен пайда болған жан күйзелісін тудырған, жаңа ... ... ... ... ... ... әрекеттеріне қарағанда, адамның ар-намысын қорлау
әрекеті аффект жағдайын ... ... ... ... ... ... ... қорлаудың мағынасын түсіну, физикалық күштеу мәнін
түсінуден анағұрлым күрделі мәселе.
Осы мәселені қарастыратын бірқатар ... ... ... ... бір ... сөздердің ауырлық дәрежесін анықтау соттардың
құзырына ... ... ... ... Қоса ... ... ... тудыруға жеткілікті қорлау әрекетінің мәнін, сипатын
анықтау үшін негіз бар сияқты. ... ... ... ... болған кісі
өлтіру қылмысы кезіндегі аффект жағдайының орын алуын анықтау үшін, ... ... ауыр ... болғандығын біліп алу маңызды.
Кез-келген қорлау әрекетін аффект жағдайын тудырып, соның салдарынан
кісі ... ... ... ... дәрежеде ауыр деп санау ... және сот ... ... қасақана кісі өлтіру қылмыстары
бойынша, аффект жағдайының ... ... сөз ... ... ... ... ... дұрыс анықтала бермейді.
Бірқатар жағдайларда соттар, ... ... ... ... ... кісі ... ... аффект жағдайында жасалды деп
танудан бас тартады. ... ... ... ... кісі өлтіру
қылмысы алдындағы және одан сәл ертерек ... ... ... ... ... ... мен өзін қалай ұстағандығы көп ... ... ... ... ... ... кісі өлтіру қылмысын
жасаған кінәлінің қылмыс жасау уақытындағы жеке ерекшеліктері ... ... ... ... әйелдің аяғы ауыр болуы жатады, бұл
жағдайда әйелдің психикалық қозу ... ... ... Сонымен қатар
қорлау әрекетінің ауырлық дәрежесі туралы сұрақты шешу ... ... жеке ... ... ... жіберуге де болмайды.
Мысалы, Ткаченко В.И.[22] ойынша, қорлау ... ... ... кезінде «әрқашан адамның физикалық және психикалық денсаулығын
ескеру керек». Бұл пікірге қосылу қоғамдағы ... ... ... жою ... сөз. ... келтірілген қорлау әрекетінің сипатын
істегі барлық мән-жайларды ескермей субъективті түрде бағалауы – ... ... ... ... деп тану үшін ... бола ... Заң
әдебиетіндегі даулы сұрақтардың бірі – ерлі-зайыптылардың ... ... шөп ... ... ауыр түрі деп ... ... па? ... алдын ала қамтып, бұл сұраққа алдын ала жауап беру мүмкін емес.
Сот тәжірибесінде мұндай оқиғалардың әр түрі кездеседі және ... ҚК ... ... ... де ... ... ... шөп салу фактісі бойынша
әр оқиғаны, жағдайды мән-жайлардың жиынтығын ... ... ... ... ... ... кінәліге қатысты күш қолдану мен қорлау
әрекеттерінен басқа, оның ... ... ... ... ... не ... ... заңға қайшы өзге де әрекеттері кінәлінің ... ... ... ... ... ... мүмкін деп көрсетілген. ҚК ... ... ... ... көрсетілуі, кінәлінің жәбірленушіні
өлтіруге дейін ... жан ... ... ... тек ... ... әрекеттерімен шектелмейтіндігінен түсіндіріледі.
Мұндай жағдайлардағы жауаптылықты жеңілдетудің негізі болып, бәрінен
бұрын жәбірленушінің (құқыққа қайшы не ... жат) ... ... ... ... ... ... жан күйзелісі табылады. Психология мен
психиатрияда соңғысы физиологиялық аффект деп ... ... өзге де ... ... ... ... – күштеу не
қорлау болып табылмайтын, бірақ кінәлінің немесе оның ... мен ... ... ... ... ... жасаған әрекеттері (күш қолдану нәтижесінде емес денсаулыққа
зиян келтіру немесе ... жала ... т.б.). ... ... ... жасалуының өзін ғана физиологиялық аффект фактісін бекітілді
деп тану үшін жеткіліксіз. Тәжірибеде кейде ... ... бір ... ... ... әрекеттердің кінәлі немесе оның жақындары үшін ауыр
зардаптардың болуы не болу қаупінің міндеттілігі.
2.3 Қажетті ... ... шығу ... ... адам ... қорғану шегінен асып кеткен кезде адам өлтіру жәбірленушіні
өмірінен айыру қажеттігі болмаған кезде орын ... ... ... және дәрежесі бойынша қастандықтың қоғамға қауіптілігіне анық түрде
сәйкес келмейді.
Сот тәжірибесінде қажетті қорғану шегінен асып ... ... ... ... ... ... қателіктер жиі жіберіледі. Бірқатар
жағдайларда қажетті қорғану ... асып кету ... ... ... ... ... асып ... кезде адам өлтіргенде тікелей де,
сол сияқты жанама қасақаналықтың болуы мүмкін. Қажетті қорғану шегінен ... ... ... адам ... ... ... ... қорғану- әр адамның өміріне, денсаулығына, мүлкіне, тұрғын
үйіне, меншігіне және басқа да заңмен қорғалатын құқықтары мен ... ... қол ... ... ... ... ... табылады. Осыған байланысты қаза келтіру не денсаулығына зиян
келтіру бойынша істерді жүргізу кезінде ҚК ... ... ... оның ... ... ережелеріне сүйене отырып, мақсат, ... ... ... ... тәсілін және әрекетті дұрыс саралауға қажетті
басқа да мән-жайларды мұқият анықтау керек.
Барлық ... ... ... өзге де ... даярлығына және
қызмет жағдайына, жынысына, жасына және басқа да жағдайларға қарамастан тең
дәрежеде қажетті қорғануға құқығы бар. Бұл ... ... ... қорғалатын
қандай объектіге қоғамға қауіпті қол сұғушылық жасалғанына, ол объект
қорғанушының өзіне немесе ... ... ... екендігіне, сондай-ақ
қоғамға қауіпті қол сұғушылықтан ... не ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне қарамастан тиесілі
болып табылады.
Адамды қажетті қорғаныс жағдайында болды деп тану үшін ... қол ... ... және бұл қол сұғушылық оның осы ... ... ... ... беру үшін ... жасаушыға қаза
келтіру немесе денсаулығына зиян келтірумен ұштасқан әрекеттер ... ... ... қажет.
Қорғанушы адамның немесе басқа да тұлғалардың әлеуметтік маңызы бар
құндылықтарына, қоғам мен мемлекеттің заңмен қорғалатын ... ... ... қол ... ... ... деп танылады. Тиісінше
қажетті қорғану кезінде адамның құқығы, яғни оның ... ... ... ... мен ... меншігі, тұрғын үйі, жер
учаскесі және қорғанушының өзіне және басқа ... ... өзге ... сондай-ақ қоғам және мемлекеттің мүдделері қорғау ... ... одан ... ... қол ... ... және ... мүмкін, онда қылмыс құрамы болуы немесе қылмыс болмауы ... бұл ... ... ... ... әсер етпейді, өйткені
қорғанушы қылмыстық жауаптылыққа тартылуға жататын ... және ... емес ... қылмыстық жауаптылыққа тартылуға жасы ... ... ... қасақана немесе абайсыз қол сұғушылықтан бірдей мөлшерде
қорғануға құқылы.
Зиян қоғамға қауіпті қол сұғушылық жасаған ... ... ... ғана ол ... ... ... ... деп танылуы мүмкін
(соның ішінде олар техниканы, жануарларды, есі ... емес ... ... жағдайларда да).
Шабуыл жасаушының қасақана немесе абайсыз ... ... ... ғана ... зиян ... әлі ... ... келтірілу қаупі төнген (мысалы, қол сұғушылықты іске ... ... ... және б.), не қол ... ... қарсы
әрекеттерін әлі аяқтамаған ( ұрып-соғуын ... ... ... ... ... ... ... негізінен аяқталған, бірақ
істің мән-жайларына қарай қорғанушы үшін оның қай сәтте аяқталғаны ... қол ... ... ... жалғасқан қорғану кезінде
қажетті қорғануға жол ... ... ... қол ... және аяқталу сәттерінің айыпталушыға қаншалықты көрінеу болғанына,
оның нақтылы қалыптасқан ... ... ... ... ... қарап бағалау қажет.
Қылмыстың формальды жағынан белгілері бар, ... ... ... ... қауіп тудырмайтын әрекеттер жасаған адамға
зиян келтірген, сондай-ақ өзінің мінез-құлқымен әдейілеп ... ... ... содан кейін осы жағдайды құқыққа ... ... ( ... ... ... ... кек алу және т.б.) сылтау
ретінде қолданғысы ... адам ... ... ... ... ... арандатушылық жасаған адам ... зиян ... ... ... адамның қарсы әрекеттерін қажетті қорғану жағдайында
жасалған деп есептеуге ... жоқ. ... ... ... ... әкеп ... өзі қажетті қорғану жағдайында болған немесе өзге ... ... ... ... ... қылмыскерді ұстау кезінде)
адамға қарсы бағытталған әрекеттер қажетті ... ... ... ... ... ... ажырата білу керек. Жалған
қорғану ... ... ... қол ... шын ... ... бірақ оқиғаның жағдайына қарай ... қол ... деп ... ... болып, осыған орай ол қол сұғушылыққа қарсы
әрекет жасадым деп қате ... ... ... кезінде келтірілген зиян үшін мынандай мән-жайлар бар
болған кезде: 1) ... ... ... зиян ... ... ... ... жасадым деп негізді ойлаған, бірақ ол қорғаныс
шегінен шығып кеткенде; 2) зиян ... ... ... ... ... ... және қоғамға қауіпті қол сұғушылықтың жоқтығы туралы
тұжырым жасауға мүмкіндігі болғанда ... ... ... ... шыққан бейтаныс адамды көріп, ұрлық жасады деп ойлап зиян келтірсе,
ал жәбірленуші көршілердің туысқаны ... ... ... ... ... адам ... қателік туралы ережелер бойынша,
яғни тиісті ... ... ... объектілеріне абайсызда зиян
келтіргені үшін жауаптылыққа тартылады.
Шындығында қоғамға қауіпті қол ... ... ... ... солай жасауы мүмкін адамға келтірілген зиян қажетті
қорғануды қүрамайды, өйткені әрекет белгілі бір адамнан келетін ... ... қол ... тойтаруға емес, белгісіз адамдар тобына
зиян келтіруге бағытталады (мысалы, жемістерін ... үшін ... ... ... ... ... ... заттан сол жерге кездейсоқ келген
адамға келтірілген зиян).
ҚК 32-бабының бірінші бөлігіне сәйкес, қоғамға қауіпті қол ... ... ... ... жағдайында зиян келтіру қылмысты құрамайды
және бұл орайда қажетті қорғану шегінен шығуға жол ... ... ... соқпайды.
Қол сұғушылықтың сипаты мен қоғамдық қауіптілігі дәрежесіне көрінеу
сай келмейтін қасақана әрекеттерді ... ... ... шығу деп ... Қол сұғушылыққа тойтарыс беру немесе болдырмау бойынша мұндай
әрекеттердің сөзсіз салдары шабуыл жасаушыға анық ... тыс, ... ... зиян ... болып табылады.
Қажетті қорғану шегін және қол ... пен одан ... ... ... үшін әр іс ... қол
сұғушылықтың сипатын, оның қоғамдық қауіптілігін, қол сұғушылықтың
қарқынын, ... ... ... ... қол
сұғушыға келтірілген зиянның мәнін, ... ... ... ... ... ... зиян келтіруге мәжбүр еткен/мәжбүр етпеген жағдайды
және басқаларды ... және баға беру ... ... ... баға ... ... шабуыл жасаушының
әрекеттерінің бағытын, күш ... ... ... ... ... ... мүмкін келтірілген зиянның мәнін есепке алу қажет.
Қоғамға қауіпті қол сұғушылықтың дәрежесі оның ... ... ... ... олардың санына, жас ерекшеліктеріне,
қаруларының бар-жоғына және басқа да ... ... ... анықталады.
Қорғанудың қол сұғушылықтың ... мен ... ... ... ... ... өзінің күші мен ... ... ... ара ... ... ... және барлық мән-жайларды ескере
отырып, қол сұғушылыққа тойтарыс беруде ... ... зиян ... ... ... Бұл ... ... қасақана келтірген зиянның
шабуыл жасаушыға келтірілген немесе келтірілуі мүмкін зиянның ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін осындай ... ... жоғы ... ... ... ғана ... әкеп ... жасау мен қорғанудың сәйкестігін бағалағанда қажетті ... қол ... зиян ... ... ... әкеп ... ҚК ... үшінші бөлігін ескеру қажет. Қол сұғушылықтың
адам ... ... ... ... заңмен қорғалатын басқа да
объектілерге қол сұғушылық ... қару ... заң ... ... ... ... сипатына қарамастан қоғамға ... ... ... мен ... ... деп танылатын мән-жайлар ретінде
қарастырады. Мұндай әрекеттер қажетті қорғану ... ... ... және ... ... әкеп ... ... 1998 жылғы 30 желтоқсандағы «Жекелеген
қару түрлерінің айналымына мемлекеттік бақылау ... ... ... ... суық қаруға, оқ-дәріге жатқызылған, олардың көмегімен адамға ... ... оның ... жасаушыда болуы қажетті қорғаныс ... ... ... ... ... табылатын заттарды қару ... ... және ... мақсатта қолданылатын өзге де
заттармен (балға, балта, асүй пышағы, жас шығарғыш ... ... ... ... тас, ... ... және ... шабуыл жасаушыға келтірілген зиян, тек қажетті қорғану ... ... ... әкеп ... Республикасының қылмыстық заңдары қажетті қорғану ... кез ... зиян үшін ... тек ... ... ... ... Осыған орай, қажетті қорғану шегінен шығу кезінде
жасалған қылмыстар субъективтік жағынан тек ... кінә ... Егер зиян қол ... ... ... онда қажетті
қорғану шегінен шығу ... ... ... ... ... деп
танылмайды және жазалануға жатпайды.
ҚК 99-бабында ( қажетті қорғану ... шығу ... кісі ... ... ... ... ғана қажетті қорғану шегінен
шығу кезінде келтірілген зиян үшін ... ... Бұл ... ... ... ... денсаулығына келтірілген шағын немесе
ауырлығы ... зиян ... ... ... ... ... ... білдіреді.
Қажетті қорғану кезінде, бірақ оның шегінен шығу арқылы ... үшін ... ... ... ... ... ҚК ... мұндай адамдарды қылмыстық жауаптылықтан босататын ереженің
маңызы зор. Қылмыстық ... ... ... ... қауіпті қылмыстан
болған үрейлену, қорқу немесе сасқалақтау салдарынан қажетті қорғану
шегінен ... ... ... ... ... отырып, ақтамайтын негіздер
бойынша қылмыстық жауаптылықтан босату мүмкіндігін қарастырады.
Аталған норманы қолданғанда, заң шығарушы, ... ... ... ... көңіл-күй жағдайын, сондай-ақ қоғамға қауіпті қол
сұғушылықтың әсерінен болған сасқалақтау ... ... ... ... ... ... ... босатуға негіз ретінде қарастыратынын
және бұл мән-жайларды ... ... ... ... қажет.
Демек, ҚК 66-бабы үрейлену, қорқу немесе сасқалақтау салдарынан қажетті
қорғану шегінен ... ... ... ... босату мүмкін
екендігін қарастырады, бірақ бұл мән-жайларды адамды міндетті түрде дереу
қылмыстық жауаптылықтан босатуға әкеп ... ... ... ... яғни ол ... ... ... ұшыраған және қажетті қорғану ... қол ... ... ... ... деп- оның ... жасалған қол сұғудан қатты
үрейленуін, ... ... ... керек. Осыған ұқсас жағдайларда адамның
көңіл-күйі аяқ астынан үрей, қорқыныш сезімінің пайда болуымен ... ... ... деп- оның ... ... қол ... қорқу, үрейлену салдарынан аяқ астынан абыржуын, сасқалақтауын,
ретсіз әрекеттер жасауын түсіну керек.
Қорғанушы ... ... ... ... ... ... ... осы жағдайы өзінің қорғану әрекеттерін бағалауына және қажетті қорғану
шегінен шықпайтындай ... ... ... әсер етті ме деген мәселелерді
анықтау үшін психологиялық- психиатрлық сараптама ... оның ... ... және ... ... қол сұғушылық нәтижесінде
қалыптасқан нақтылы жағдаймен және одан қорғану әрекеттерімен бірге бағалау
қажет.
Осыған байланысты қорқу, ... ... ... ... ... ... адам ... жағдайда қылмыстық жауаптылықтан
босатылатынын, ал басқа жағдайларда босатылмайтынын ескере ... ... ... ... ... мән-жайын (қол сұғушылықтың жасалу
уақыты мен орнын, қол сұғушылар мен ... ... ... ... ... ... қолданған-қолданбағанын, тараптардың
жасын, дене бітімін және психикалық жағдайын және т.с.с.) мұқият анықтау
және ... ... ... ... ... ... ... қорғанушы адам
қол сұғушылықтың салдарынан пайда болған толқу жағдайында ұдайы қауіптің
сипатын ... ... және ... ... ... ... таңдай
алмайтынын ескеру қажет. Сондықтан қоғамға қауіпті қол сұғушылық кезінде
қару есебінде қолданылған құралдардың ... ... ... ... жағдайларда да өздігінен қажетті қорғану шегінен шығуды білдірмейді.
Мұндай жағдайларда шабуыл жасаушы мен ... ... ... ... және ... да ... ескеру қажет.
Қажетті қорғану шегінен шығу кезінде кісі ... жан ... ... ... ... ... ... Бұл орайда қажетті
қорғану жағдайында, соның ішінде қажетті қорғану шегінен шыққанда да,
айыпты ... ... қол ... ... көздейді, ал жан
күйзелісі жағдайында өзін осындай күйге ұшыратқан адамға зиян ... ... ... әрекеттер жасаған кездегі психикалық жағдайын
анықтау үшін міндетті түрде психологиялық-психиатрлық сараптама жасап, оның
қорытындысын басқа ... ... ... ... ... ... қорғану шегінен шықса және осы ... ... ... ... ... жан күйзелісі
жағдайында болса, онда әрекетті салдарына қарай ҚК ... не ... ... ... ... шегінен шығу кезінде қасақана кісі өлтіру, тіпті ҚК
96-бабының ... ... ... ... ... да, ... ҚК
99-бабының екінші бөлігімен саралануға жатады.
Сотталушының қорғану жағдайында қылмыс жасағанын анықтағаннан кейін,
сот үкімде ... ... ... ... ... нақты мән-
жайларын ескере отырып, кім және ... ... ... қол ... оның кімге қарсы бағытталғанын, оның сипаты мен жасалу тәсілін,
шабуыл жасаушы немен ... ... ... құралмен және қандай
тәсілмен қорғанғанын және т.б. көрсетуі, сондай-ақ қорғану амалдарының қол
сұғушылықтың сипаты мен қауіптілігіне сәйкессіздігі ... ... ... ... шегінен шығудың мәнін ашуы тиіс.
Қажетті қорғану шегінен шығу кезінде жасалған кісі ... ... ... ... ... нақты жағдайда ҚК қарастырылған мән-жайлар
болғанда сотталушыларды қылмыстық жауаптылықтан босату мүмкіндігі ... ... ... ... үкімін шығарған кезде ... ... ... тыс жаза ... ... мәселені талқылауы, оны
қолданбау себебін үкімде дәлелдеуі қажет.
ҚОРЫТЫНДЫ
Адамның өміріне қарсы бағытталған қылмыстар үшін жаза ... ... ... ... ... барлық мән-жайлардың жиынтығын:
қасақаналық түрін, ниеті мен мақсатын, ... ... ... жағдайын және
сатысын, туындаған зардаптың ауырлығын, кінәлінің жеке басын, жауапкершілік
пен жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлардың болуын ескеруі тиіс.
Бұл ... ... ҚК ... ... ... тармақтарында
көрсетілген бірнеше саралау белгілері бойынша саралаған кезде жаза ... ... ... ... ҚК ... ... ... бойынша бір рет
тағайындалатынын назарға алу керек.
Кінәлі ауырлататын мән-жайларда адам өлтірген кезде оған ең ауыр ... ... ... шешу ... ... өлім ... қолданудың
қажеттігі жауапкершілікті ауырлататын ерекше мән-жайлармен және сонымен
қатар ерекше ауыр ... ... ... ... қауіптілігімен байланысты
болған кезде ғана қолдануға болатынын назарға алуы керек. Аталған ... ... өмір бойы бас ... ... өлім ... баламасы
ретінде тағайындалуы мүмкін.
Аталған жазалау шараларын қолдану барлық жағдайларда, қылмыстың сот
отырысында анықталған мән-жайына және сотталушыны қоғам үшін ... ... ... ... толық сипаттайтын деректерге сілтеме жасала отырып,
үкімде жеке дәлелденуі керек.
Адам өміріне ... қол ... ... ... ... дер уақытында ашу мен оны жан-жақты тергеуде ерекше орын алады.
Адам өлтіру бойынша істің ашылмай қалуы, ... ... ... ... ... оның ізін ... ... өте айлалы әдіс-тәсілдер
қолдануларына байланысты, әсіресе тергеу барысында ... ... ... айтқанда: оқиға болған жерге дер ... ... ... сол ... ... ... толық немесе
мұқият жүргізбеуінің, ғылыми-техникалық құралдар мен тактикалық ... ... ... Адам ... ... ... ... шарттарына: жедел-тергеу жұмыстарын тез, әрі дер ... ... ... ... қылмыскерлердің оқиға болған
жерлерде қалдырған іздерін – іздеп табу, ... алу және ... ... ... ... ... іс ... құрылған
болжауларды толық әрі жан-жақты тексеру; жұмыс жасау кезектілігін сақтай
отырып, қолданылатын тәсілдерді дұрыс ... алу; ... ... ... ... шеберлігі жатады.
Адам өлтіру қылмыстарын тергеу мен ашу, тәртіп ... ... ... топ ... қызметкерлерінің топтық тәсілдерімен немесе
арнайы құрылған жедел тергеу топтарының ... ... ... ... ... Үздіксіз әрекет ететін жедел-тергеу топ
құрамына ... ... ... ... ... кіреді. Қасақана адам өлтіру бойынша жасалған қылмысты
ашуға байланысты топ ... ... ... ... қызметкерлердің
мамандандырылу деңгейі, біліктілігі оның тәжірибелік стажы мен ептілігі
ескеріледі. ... ... ... ... ... ... құрамының әлсіздігі мен тұрақсыздығына, топ құрамы
мүшелерінің қасақана адам өлтіру қылмысымен байланысы жоқ басқа ... ... ... ... ... ... ... жасау үшін
ғимарат орындарымен, көлік құралдарымен қамтамасыз етілмеулеріне
байланысты.
Күнделікті ... ... ... ... оқиға болған жерге
шыққан сәттен бастап қылмыскер ... ... ... ... тиіс.
Қылмыстық әрекеттер анықталғаннан кейін, әрі қарай қылмысты ашу жұмыстарын
тергеушілер ... ... ... қоғамдық ортаны
дүрліктіретіндей ауырлататын жағдайда жасалған кездерде, тергеуді ... ... ... өлтіру қылмысын тергеуде «ізі суымаған» қылмыстар бойынша жедел-
іздестіру топтары қылмыс болған жерлерге, пәтер-аулаларға жаппай ... ... ... ... ... жүзеге асыруы тиіс. Арнайы
құрылған кестеге байланысты ... ... ... ... ... ... мен ... тұлғаның жүрген жері бойынша құрылған
кестені көзделген мақсатқа сәйкес талдау қажет. Қажет болған ... мен ... ... ... іс-әрекеттеріне бақылау
жұмыстарын жүргізу керек, оқиға болған жердегі ауданда куәлар мен оқиғаны
көзімен ... жүру ... ... ... ... құқық қорғау органдарына көмек ретінде жалпы халықтың
қолынан келетіні, әркімнің өз отбасының бірлік пен ... өмір ... ету, ... ... мен сіңлілерін адамгершілк қасиеттерге,
мейірімділікке, кешірімді ... ... ... ... табылады. Себебі
жылдан жылға қылмыстардың азаймай, керісінше өсуі ... ... ... үлгіге байланысты болады, ата-бабамыз қанымен азат етіп
алынған жерімізге бір-біріміздің қанымызды төккен – күнә ... ... ... қылмыстар үшін тағайындалатын жазалардың ішінде өлім
жазасын алып тасталды. Бұл шешімге келудің ... ... ... ... басқа адамды заңсыз өмірінен айырғаны үшін осы ... ... деп ... ... бұл ... тиісті ауыр қылмыс екі
немесе одан да көп рет қайталанған жағдайда тағайындаған жөн. ... ... өте ауыр әрі ... ... қылмысты барынша дұрыс саралау қажет,
себебі қалай болса да, адам ... – ең ... ... осы уақыттығы демографиялық құлдырау жағдайында, анасының
жаңа туған баласын өлтіру қылмысын жауаптылықты жеңілдететін жеке ... ... ... емес деп ... ... ... аналарына
Қытай Халық Республикасы қолдануына болар еді.
Заманға сәйкес ... бен ... ... мен ... Жас ... өз баласына деген аяушылық пен махаббат білдірудің
орнына, одан құтылу мақсатында аборт жасап не оны ... ... ... Мен, ... ... болмасын анасының туған баласына деген
мұндай қатыгездігін түсініп немесе қабылдаудан бас ... Өз ... ... дәті ... ана ... ... адам болып табылады деп
ойлаймын. Сол ... ... жаңа ... сәбиін өлтіруі қылмысын
ауырлатылған және ... ... яғни жай адам ... қылмысы
ретінде саралаған дұрыс болады.
НҚА:
1. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мен ... ... қылмыстарды саралау туралы» 11 мамыр, 2007 жылғы №1
нормативтік қаулысы . Астана қаласы.
2. ҚР ЖС ... ... мен ... ... ... ... ... заңдарды соттардың қолдануы туралы»
23 желтоқсан, 1994 жылғы №7 нормативтік қаулысы. Алматы қаласы.
3. Қазақстан Республикасы Жоғарғы ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық кодексі 16шілде, 1997ж.
5. Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексі
13 желтоқсан, ... ... ... ... 30 ... ... Қазақ ССР-нің Қылмыстық кодексі 1959ж.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. А.Н. Ағыбаев
Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім.// Алматы-2000
2. С.М. ... ... ... ... ... ... ... за преступления против жизни.// М. 1964
4. Антонян Ю.М.
Роль ... ... ... в ... преступления. Учебное
пособие.— М.,1973
5. Антонян Ю.М., Бородин С.В.
Преступность и психические аномалии.—М., 1987
6. ... Ю.М., ... ... ... М.: ... Бажанов М.И.
Уголовная ответственность за преступления против
личности.// Киев-1977 8. ... ... за ... ... и ... ... праву.// 1994
9. Бородин С.В.,
Побегайло Э.Ф.
Характеристика умышленных убийств.// Москва-1981
10. Бородин С.В.
Квалификация преступлений
против жизни.// 1977 ... ... ... и ... ... ... ... А., Вышинская З.
Борьба с убийствами в судебной
практике
1935 г. // Социалистическая ... 1935. № ... ... П.С., ... ... ... преступления и ее установление.— Воронеж, 1974
15. Загородников Н.И., Игнатов А.Н.
Преступления
против личности — М.,1962
16. Загородников Н. ... ... по ... уголовному праву.// 1961
17. Загородников Н.И.
О квалификации
преступлений против жизни.//Советское государство и право, 1976, №2
18. ... по ... изд. МГУ// ... Курс ... ... ... Учебник. / Под ред.
ПионтковскогоА.А.— Т.5.— М., 1971
20. Козаченко.И.Я.
Уголовное право. Особенная часть. М. 1997
21. Кудрявцев ... ... ... ... 2-е ... Карпушин, В.И. Курляндский.
"Уголовная ответственность и
состав преступления", Юридическая литература, М. – 1994
23. Личность ... ... ... ... В.Н.Кудрявцева.— М., Юридическая литература,
1971
24. Кудрявцев В.Н.
Закон, проступок, ответственность-1994
25. Лунц ... ... ... ... / Под ред. ... ... М.: ... 1965
26. Лысак Н.В.
Ответственность за
убийство, совершенное в состоянии сильного душевного волнения.
Автореф.дис.д-раюрид.наук.—М.,1995
27. ... ... ... ... ... Никифоров А.С.
Ответственность за убийство в
современном уголовном праве.М., 2000 17.Социалистическая законность.
29. ... ... ... и ... ... Воронеж,1965
30. Сидоров Б.В.
Аффект. Его уголовно-правовое
и криминологическое значение.— Казанский Университет, 1978
31.
Ситковская О.Д.
Судебно-психологическая экспертиза
аффекта.
Методическое пособие / Под ред. ... ... М., ... ... ... за ... ... и здоровья.
Ашхабад, 1973
33. Слуцкий И.И.
Преступления против личности
в проекте УК СССР //
Социалистическая законность. ... ... Н.М., ... ... квалификации убийств.// Волгоград-1984
35. Саркинов Г.С., Красиков Ю.А.
Ответственность за ... ... ... ... и ... ... Ереван-1990
36. Ткаченко В.И.
Квалификация
убийств и телесных повреждений, совершенных в ... ... ... - ... криминалистики. М.,1964
-----------------------
[1]ҚР Конституциясы 1995ж.
[2] ҚР Қылмыстық кодексі 1997ж.
[3] А.Н. Ағыбаев «Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім» Алматы-2000,15-б.
[4] Свидлов Н.М., Беляев В.Г. ... ... ... Волгоград-1984
, 89-б.
[5] С.М. Әпенов «Қылмысты квалификациялаудың ғылыми ... ... С.М. ... ... еңбегі, 39-б.
[7] Брайнин Я.М. «Советское государство и право» 1984ж. 69-б.
[8] Кудрявцев В.Н. «Закон, проступок, ответственность» 1994ж. 149-б.
[9] ҚР ЖС ... ... мен ... ... ... ... реттейтін
заңдарды соттардың қолдануы туралы» 23-желт. 1994 жылғы №7 НҚ.
[10] ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексі ... Т. ... за ... ... ... и ... в ... аффекта.//Законность,1996.—N7 – 99-б.
[12] Аниянц М.К. Ответственность за преступления против ... М. ... ... по ... 208-б.
[14] Бородин С.В. «Квалификация преступлений против жизни» 1977, ... А.Н. ... ... ... ... А.Н. ... ат. ... 31-б.
[17] Шавгулидзе Т.Г. Аффект и уголовная ответственность. , ... Ю.М., ... С.В. ... и психические аномалии.—М.,
1987, 149-б.
[19] Сидоров Б.В. ... Его ... и ... Казанский Университет, 1978, 132-б.
[20] Бородин С.В. Преступления против жизни. М-1999, 281-б.
[21] Харазишвили Б.В. Вопросы мотива поведения ... в ... ... 1963, ... ... Учебное пособие//под ред
проф. В.Н.Кудрявцева.— М., Юридическая литература,
1971,59-60-б.б.
[23]Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының №1 «Адам өмірі мен денсаулығына
қарсы кейбір қылмыстарды ... ... 11 ... 2007 ж. ... ... Ю.М., ... В.В.
Криминальная патопсихология.— М.: Наука,1991, 96-б.
[25]Ситковская О.Д. Судебно-психологическая экспертиза аффекта.
Методическое пособие / Под ред. Ратинова ... М., 1983, 221-б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалдамалы кісі өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы78 бет
Кісі өлтіру70 бет
Ауырлатылған мән-жайлары бар кісі өлтіруді саралау76 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Абайсызда кісі өлтіру57 бет
Адам өлтірудің қылмыстық-құқықтық сипаттамасы59 бет
Ауырлатылған жағдайда кісі өлтіру63 бет
Жалдап адам өлтірудің түсінігі85 бет
Жалдау арқылы кісі өлтіруді тергеу72 бет
Мал ұрлығы үшін қылмыстық жауаптылықтың теориялық проблемасын кешенді түрде зерттеу, мал ұрлығына байланысты қылмыстық заңдарды жетілдіру бағытында ұсыныстар жасау, зерттеліп отырған проблемаға байланысты қылмыстық заңды теориялық және практикалық тұрғыда қолданудың бірегей жолын іздестіріп, оны дамытуға мүмкін болатын жағдайларды көрсету75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь