Қылмыстық құқық объектісінің түрлері

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. Қылмыстың объектісі қылмыс құрамының міндетті элементі ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4
1.1. Қымыс құрамының түсінігі және оның белгілері ... ... ... ... ... .4
1.2. Қылмыстың объектісінің ұғымы және оның маңызы ... ... ... ...7

2. Қылмыстық құқық объектісінің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ..14

3. Қылмыстың объектісі және қол сұғушылықтың заты ... ... ... ... 19

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...28
        
        Мазмұны
Кіріспе…………………....................……………………………………………..3
1. Қылмыстың объектісі ... ... ... элементі
ретінде………………………………………...........................………….4
1. Қымыс құрамының түсінігі және оның белгілері……..........…..4
2. Қылмыстың объектісінің ұғымы және оның маңызы…............7
2. Қылмыстық құқық объектісінің түрлері………………........……..14
3. ... ... және қол ... ... ... тізімі………………………………….................…28
Кіріспе
Қылмыстық жауаптылық – мемлекеттік мәжбүрлеудің ең қатаң түрі ... ... ... ең маңызды деп танылған ... ... ... ... ... өмірінде орын алып отырған
барлық қатынастар, осы позиция тұрғысынан қылмыстық ... ... ... және ... деп ... Сондықтан да,
әлеуметтік тұрғыдан алып қарағанда, тек қылмыстық заңмен ... ғана ... ... қол сұғу ... деп ... ... қол сұғушылықтың дәрежесі қоғамдық қатынастың маңыздылығына, осы
қатынасқа келтірілген зиянның ... мен ... қол ... іс – ... және ... ... ... адамды сипаттайтын
мәліметтерге тікелей тәуелді.
Заңмен қорғалынатын қоғамдық қатынас неғұрлым маңызды болған сайын,
жасалынған ... ... қол ... ... қоғамға қауіпті деп
есептелінеді. Заңмен қорғалынатын қоғамдық қатынастардың тізбегі Қазақстан
Республикасының Қылмыстық ... 2 ... ... ... заңның жалпы адами құндылықтарға қайта оралуы, қылмыстық заңмен
қорғалынатын ... ... ... ... белгілі бір
кезектілікпен орналасуын білдіреді. Яғни, ... ... ... ... ... ... ретінде қаланған. Адамның мүддесін сенімді және
тиімді түрде ... ... ... және мемлекеттік мүдделерді
қорғауға көмектеседі. Заңшығару аясындағы ...... ... ... ... үстемдігі – дамыған демократиялық елдердің
қымыстық ... ... ... келеді.
Қылмыстың объектісін дұрыс анықтаудың қылмысты саралаудағы маңызы өте
зор. Қылмыстың объектісін ... ... ... ... кінәлі деп
танылған адамға қылмыстық заңның дұрыс қолданбауына ... ... ... ... ... ... әділеттілік,
заңдылық, азаматтардың заң алдындағы теңдігі, қылмыстық репрессия шараларын
үнемдеу бұзылуын туындатады.
Қылмыстың объектісі қылмыс құрамының ... ... ... ... қылмыстық құқық оқулықтарында, курстарда ... ... ... ... Айта ... ... ... В.Я.Таций, Е.І.Кайржанов, А.Н.Ағыбаевтің
еңбектерінде жан - жақты түрде қамтылып қарастырылған.
1. Қылмыстың объектісі қылмыс құрамының міндетті элементі
1.1. Қымыс ... ... және оның ... ... ... ... бір ... анықтау үшін, қылмыс
құрамының ұғымы қолданылады.
А.В.Наумовтың айтуынша: ... ... ... ... ... ... ... ретінде сипаттайтын қылмыстық ... ... жане ... ... ... ... ... ұғымы
төрт белгіні құрайды, теорияда оларды қылмыс құрамының элементтері деп
атайды».[1]
А.Н.Ағыбаев: «Қылмыстың құрамы деп – ... заң ... ... ... ... бір қылмыстың қатарына жатқызуға мүмкіндік
беретін қылмыстың объективтік және субъективтік жақтарынан ... және ... ... деп ... ... мен әдебиеттерде “қылмыс құрамының элементтері” және
“қылмыс құрамының белгілері” деген ұғымдар бірін-бірі алмастырып отырады.
Қылмыс құрамының элементі дегеніміз, заң ... ... деп ... ... ... әртүрлі жақтарына тиесілі топтық белгілерді
құрайтын қылмыс құрамының құрылымдық бөлігі. ... ... ... ... ... тиесілі: қылмыстың объектісіне, ... ... ... ... ... ... деп, ... неғұрлым маңызды қасиеттерінің
нақтылы заңдық сипаттамасын айтамыз. Қылмыс құрамының белгілері төрт топқа
бөлінеді және оның төрт ... ... ... Ал мағынасы бойынша
екі түрге бөлінеді.
1. Қылмыс құрамының ... ... ... ... сипаттайтын белгілер: қылмыстық қол сұғушылықтан
қылмыстық заң ... ... ... ... ... ... жағын сипаттайтын белгілер: обьектіге ... ... зиян ... ... тудыратын қоғамға қауіпті іс-әрекет;
қоғамға қауіпті нәтиже; себепті байланыс;
б) қылмыстың ... ... ... ... кінә- қасақаналық,
абайсыздық;
в) қылмыстың субьектісін сипаттайтын белгілер: жеке ... есі ... ... ... ... осы ... белгілері кез келген қылмыс құрамында
болады және ... ... ... қылмыс құрамының жоқтығын көрсетеді.
Қылмыстың объектісі – қылмыстық қол сұғушылықтан зиян шегетін немесе
зиян келуі мүмкін қоғамдық қатынастар.
Кез ... ... ... ... емес ... ақша т.б.)
қоғамдық қатынастарға қол сұғады. Ол қоғамдық ... ... ... ... қорғалуы қажет (ҚР ҚК 2 бабы). Қылмыскермен қол сұғылатын
қоғамдық қатынастардың сипатына қарай, қылмыстың ... ... ... ... үшін ... объектісі неғұрлым құнды болса, соғұрлым
жасалатын қылмыстың ауырлығы да көп болады. ... ... ... дегеніміз, кінәлмен қылмыстық қол сұғушылық жасалатын, ... ... ... ... ... табылады.
Қылмыстың объективтік жағы қылмысты істеген адамның мінез-құлқының
сыртқы көрінісін білдіреді. Объективтік жақ ең ... ... ... ... ... ... ол ... әрекеті немесе
әрекетсіздігі арқылы көрініс табады.
Қылмыстың субективтік жағын және субъектісін ... ... ... ... ... ... ... қылмыс
құрамының субъективтік белгілері деп аталады. ... жақ ... ... ... және мазмұнын сипаттайды. Қылмыс жасаған адамның ішкі
дүниесінде, оның еркі мен санасында өтетін психикалық ... ... ... ... жағы бұл негізінен адамның психикалық іс-
әрекетінің ... ... ... ... ... ... ... Субъективтік жақтың белгілеріне кінә, ниет және мақсат жатады.
Кінә кез келген қылмыс ... ... ... Ол ... ... пен абайсызда істейтін қоғамға қауіпті іс-әрекетіне жане ... ... ... ... ... жиынтығы болып табылады.
Қылмыстың субъектісі дегеніміз, қоғамға қауіпті іс- әрекетті жасаған
жане заңға ... сол үшін ... ... қылмыстық жауаптылықты
көтеруге қабілеті бар ... ... ... ... ... жеке ... есі дұрыстық, қылмыстық жауаптылық жасына жету яғни
16 жасқа толу жатады ... ... үшін 14, 18 ... жету ... ... ... ... белгілерді қажет ететін адам,
қылмыстың арнаулы субъектісі болып ... ... ... қылмыстарда
әскери қызметші).
2. Қылмыс құрамының арнаулы /факультативті/ белгілері. Бұл ... ... үшін ... ... үшін ... емес ... ... бұл заң шығарушының ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың зардабы, уақыт, орын, қылмыс істеу
тәсілі, құралы, қылмыстық ниет, мақсат, қылмыстың заты, қылмыстың арнаулы
субектісі жатады. Бұл белгілер қылмыс құрамында ... ... ... сол ... ... ... ... табылады. Қылмыс құрамында
көрсетілмеген жағдайда, олар ... ... әсер ... тек ... ... ... алынады.
Кейбір авторлар жоғарыдағы көрсетілген екі топтан басқа, үшінші ... ... ... ... ... құрамынан тыс жатқан белгілерді
ажыратады. Бұл белгілердің қоғамға қауіпті іс-әрекеттің ... ... ... оның ... ... ... қылмыс қатарынан
шығарып жібереді. Оған мысалы, қылмыс құрамынан тыс жатқан кінәлінің жеке
тұлғасының жақсы жағынан ... ... ... ... дегеніміз - бұл қылмыстың объектісіне,
объективтік ... ... және ... ... ... ... ... бірлігі
болып табылады. ... ... ... тек қана ... бірнешеуін анықтау, ... ... ... жағдайда қылмыс ... ... ... мүмкіндік
бермейді. Егер ... ... ... онда ... үшін ... де ... кұрамына заңшығарушы ... үшін ... да ... қоғамдық қауіпті немесе әрекетсіздікті
сипаттау үшін ... деп ... ... ... атап ... ... құрамының белгілері қылмыстық заңда
көзделеді. Бірақ Қылмыстық кодекстің тиісті баптарының диспозицияларында
барлық белгілер ... ... ... ... Осы орайда,
В.Н.Кудрявцевтің пікірімен толықтай келісуге болады: “Заң ... ... ... ... ... белгілерін толықтай сипаттайтын қылмыстық-
құқықтық норманы құрайды. Бұл ... өзі адам ... ... түрде өмір сүреді және олар шын мәнісінде нақтылы қылмысқа
тиесілі ... Ал заң ... ... сол ... аса ... ... тауып көрсете білу ... ... ... ... ... диспозициясы тек қана қылмыс құрамының элементтерін
көрсетеді”.[3]
1.2. Қылмыстың ... ... және оның ... ... ... ... объект, тікелей қабылдауға мүмкін
болмағандықтан, өзіне ерекше назар аударуды талап етеді. Қылмыс ... ... ... ... сол ... ... өте ... қылмысқа қатысушылар мен куәлер қылмыстың қай объектісінің бұзылғаны
туралы сұраққа жауап бере алмайды. Объектіні анықтау арнайы ... ... де, ... ... ... ... талдау арқылы
анықталады.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінің 2 бабы – ... ... ... ... ең маңызды деген объектілердің
тізбегін көрсеткен: адам және ... ... мен ... қоғамдық тәртіп, қоғамдық қауіпсіздік, қоршаған ... ... ... ... бейбітшілік пен ... ... ... адам және ... ... ... ... мәселе ретінде қарастырылады. Кеңестік дәуір барысында,
мемлекеттік және қоғамдық мүдделердің маңызы жеке адамдардың ... ... деп ... ... Жеке ... ... кезекке қою, отандық заңнаманы ... ... ... ... қылмыстық құқықтың жалпыадамзаттық құндылықтар
идеалына қайта оралуының куәсі іспеттес.
Қылмыстық құқықтың теориясында қылмыстың объектісі қылмыстық ... ... ... ретінде анықталады.[4]
Қоғамдық қатынастар ретінде, құқықтық нормалармен қорғалынатын
материалдық және ... емес ... ... мен құбылыстарына
байланысты біріккен қызмет процесінде адамдар арасында қалыптасатын әртүрлі
байланыстар түсіндіріледі.[5]
Яғни, адам әлеуметтік ... иесі ... ... ... ... ... ие. Адам өзі құрған заттармен, объективті әлеммен
және басқа да тұлғалармен белгілі бір ... ... ... да,
адамзат санасының қоғамдық табиғаты мен таным барысындағы қоғамдық
қатынастарды ... ... ... ... ... ... тәжірибелік, танымдық және рухани
әрекеттердің нәтижесінде қалыптасады. ... ... ... ... және ... ... да ... құбылыс болып
табылады.
Қоғамдық қатынастардың құрылысы келесі құрамдас элементтерден тұрады:
1. қатынастардың субъектілері;
2. қатынастадың субъектілерінің ... ... ... ... – құлқы орын алып отырған пән, яғни қоғамдық
қатынас.
Қоғамдық қатынастардың ... ... осы ... яғни жеке және ... ... ... өкілдері тадылады.
Қоғамдық қатынастардың субъектілерін бөліп шығару қатынастарды анықтау
үшін қажет, себебі, ... ... ... ... аяны ... де,
оларды қорғайтын қылмыстық – құқықтық нормаларды дұрыс анықтауға мүмкіндік
береді. Қылмыстық құқықта қоғамдық қатынастардың бір ... ... ... ... ... әлеуметтік байланысы белгілі бір қоғамға
маңызды қызметпен сипатталынады. Қылмыстық құқықта әлеуметтік байланыс ... ... ... жеке ... ... жеке ... заңды тұлғалардың арасында;
б) қоғамдық қатыастардың пәні және субъектілерінің арасында.
Кейбір авторлардың пікірі бойынша, дәл осы ... ... ... ... әлеуметтік категория ретінде, алғашында
оларды туындататын ... күш, ... ... құрамдас, мазмұнды
бөлігі ретінде көрінеді.[6]
Қоғамдық қатынастың пәні – қоғамдық қатынастың неге ... ... ... пәні – объектінің құрылымдық элементі.
Сонымен, қоғамдық ... ... ... ... ... ... қатынастардың субъектілерін; олардың әрекеттерімен
өзара ... ... ... ... заңмен қорғалатын
материалдық, заттық мүліктік және ... да ... мен ... ... ... қоғамдық қатынастар дегеніміз адамдардың ... ... ... ... ... ... ... байланыстарының көріністерінің жиынтығы болып табылады.
Қоғамдық ... бұл - өте ... және әр ... ... әлеуметтік,
өз бойына бірнеше элементтердің өзара бір ... ... ... ... құрайды. Қылмыстық қол сұғушылықтың объектісі
болып табылатын ... ... ... ... де ... ... орналастыру үшін аса қажет. Осы белгісіне ... ... ... ... ... ... ... тараудағы
қымыстардың орналасу тәртібі жүзеге асырылады.
Бірақ қоғамдық қатынастардың басты элементтері қоғам, мемлекет және
олардың ... ... және ... ... ... және адамдар үжымы, жеке ... ... ... және ... қатынастар қатысушылары арасындағы
өзара ... бола ...... ... қоғамдық қатынастардың мазмұнын құрайтын
элементтер жөнінде әр түрлі пікірлер бар. Мысалы, профессор ... ... ... ... ... ... қатынастардың құрамында
«қоғамдық мүдде» орын алады деп санайды.[7] Профессор Я.М.Брайнин осыған
ұқсас пікірді қорғап және ... ... ... ... де, қоғамдық қатынастардың элементтерінің қатарына кіреді», - деп
тұжырымдаған.[8] Профессор Е.А.Фроловтың пікірінше «мүдде – ... ... ... ... ... А.В. Наумов қылмыстың объектісі қылмыстық заңмен
қорғалатын қоғамдық қатынастар деген теория әр кезде бірдей ... ... ... ... ... ұстанымды көрсеткен.[10]
Қылмыстық құқықтың теориясында объектіге қатысты басқа да көзқарастар
орын алған. Мысалы, ... ... ... ... ... объектісі
– “кімге қатысты қылмыс жасалынады, яғни, қылмыстық әсер ... ... ... ... ... ... құқықпен қорғалынатын материалдық
және материалдық емес ... ете ... осы ... ... және зиян ... ... төндіріледі”, деп есептейді.[11]
Дегенмен де бұл көзқарастармен келісуге болмайды.Қылмыстың объектісінің
бұндай ұғымы заң шығарушының позициясына да, қалыпты ... да ... ... ... аталған түсінігі объект пен қылмыстың затын
бір жазықтықта қарастырады да, негізсіз түрде қылмыстың жәбірленушісін де
қамтиды. Яғни, ... - ... ... ... ... ал ... заты –
осы адамдардың белгілі бір материалдық және материалдық емес құндылықтары.
Бұл позиция ... ... ... ...... нәтижесінде неге зиян келтірілетіндігі және зиян келтіру
қаупінің төндірілетіндігі талабына ... ... ... да, ... басшылыққа алатын болсақ, біз жекелеген қылмыстарды, ... мен ... ... ... ... олардың екеуі де
көптеген адамдарға қарсы бағытталған. Сол себепті де қылмыстың ... ... ... ... екеуінің де маңызын жоғалтуға әкеліп
соқтыруы мүмкін.
А.В.Наумов қылмыстың объектісі деп “өткен ғасырдағы қылмыстық ... және ... ... қалыптастырған құқықтық игіліктер
деген теорияға қайта оралуымыз қажет”, деп есептейді.[12]
XIX ғасырдың ортасында қылмыстың формальді ... ... ... ... теоиясы кең тараған болатын. Осы
теорияға сәйкес, қылмыс құқық нормасын бұзудың мәні, ... ... ... ... яғни қылмыстық іс – қимылдың еге бағытталғандығы.
Осыған байланысты, Н.С.Таганцев «Егер де біз ... тек ... ... ... ... ... формальді, өмірге қабілетсіз ұғымға
айналады», деп ... ... ... қылмыстың объектісі ретінде ... тану ... да ... ... ... болмасын құқығына заңға
қайшы қол сұғу, яғни мемлекет бұл ... өмір ... ... шарты
ретінде жазамен қорғаған».[14] Бірақ та, Н.С.Таганцевтің пікірі бойынша,
«субъективтік құқыққа қол ... ... ... ... ... қол ... мәнін емес, құралын ғана құрайды. Субъективтік
мағынадағы ...... ... ... ... көрініс таппайынша,
қылмыстық қолсұғушыықтың тікелей объектісі бола алмайды».[15]
А. А. Пионтовский: «Қылмыс объектісі дегеніміз, ... ... ... ... қабылдай отырып, ... ... ... ... уақыт осы ... ... ... ... ол: ... қол ... ... қатынастардың өзі емес, ал ... бола ... деп ... ... ... ... мен құбылыс сияқты ... ... ... қылмыстың тікелей ... ... ... ... көрсететінін
А.А.Пионтовкийдің пайымдауымен келісуге ... Мән ... ... ... ... заттардың әртүрлі
жақтарын көрсететін дәреже болып ... ... ... ... кезінде кінәлі тікелей қоғамдық қатынастарға емес, ... ... ... әсер ... деп Пионтовский
жағдайды реттеудегі дұрыстығын жоққа ... ... ... ... ... ... қол сұға отырып, адам барлық ... ... осы ... түскен объектіні жояды немесе өзгертеді.
Біздің түсінігімізше, зардапсыз кұбылыс дегеннің өзі ... ... да, А. Н. ... ... ... ... ... - деген шешімімен келісуге тура келеді.[17]
Қылмыс объектісі мәселесін кешенді түрде алғаш рет Б.С. ... ... ... по ... угоовному праву» ... ... ... ... Онда ... тікелей құрылыстың
элементтері арқылы қылмыс объектісін зерттеуге дұрыс әдістік негіз қаланған
болатын. Нақты қоғамдық қатынастар құрылысын ... ... ... ... ... бөліп шыгаруға, олардың өзара байланысын және өзара
байланыстылығын көрсетуге, осы қоғамдық ... ... ... зерттеуге және осы негізде қылмыстың тікелей объектісі туралы
мәселені шешуге, объектілердің ... ... және ... өзара
қатынасын анықтауға және осы мәселенің басқа да сұрақтарын шешуге мүмкіндік
береді.
Сонымен, ... ... ... ... байланысты пайда болады, дамиды, жетіледі. ... ... заң ... ... ... заң ... мүддеге сай
келетін қоғамдық қатынастардың жетілуіне, дамуына, нығаюына ... ... бір ... ... ... кез келген тұлға қоғамдық
қатынастардың белгілі бір ... қол ... ... ... ... ... ... зиян келтіре отырып,
олардың өзара байланысын бұзады.
Қоғамдық катынастардың барлығы ... ... ... тек ... ... құнды деп танылғандар ғана қылмыстық заңның қорғауына
алынған. Қылмыстық заңда қылмыстық қол ... ... ... ... ... ... ... 1959 жылғы Қазақ ССР-нің
Қылмыстық кодексінің 7 -бабында көрсетілгендей, қылмыстық заңда ... ... және ... ... жеке ... жеке ... оның
саяси, еңбек, мүліктік және басқа құқықтары мен еркіндіктеріне, сондай-ақ
қоғамдағы құқықтық тәртіпке қол сұғатын қоғамдық қауіпті әрекет ... ... ... ... осындай маңызды салаларын қорғау
қылмыстық заңнаманың міндеті ретінде көрсетілген.
Кез келген қылмыстың объектісі қоғамдық қатынастар болады. Нақты ... ... және ... ... ... ... қол сұғу жән
зиян келтіру механизмі туралы мәселелер әлі де болса толық зерттелмеген
мәселелер қатарына ... ... ... ... қылмыстың объктісінің негізгі
қасиеттері мынада:
1. Қол ... ... - ... ... емес ... яғни ... ... мәдени
және басқалары бола ... Кез ... ... ... ... - сол қол ... зиян ... зиян келтіру қаупін төндірген, қоғамдық қатынастар ... ... ... ... міндетті элементтерінің бірі болып табылады,
сондықтан да объектісіз қылмыстың өзі мүмкін емес. қылмыстық заңмен қылмыс
ретінде қарастырылатын кез ... ... ... әрекет белгілі бір
объектіге қол сұғады. қылмыстық қол сұғушылық кезінде ... ... ... зиян келтіру қаупін тудырады.
3. Объектіні дұрыс анықтау ... ... ... және
құкықтық табиғатын анықтауға, жасалған қылмыс үшін қылмыстық ... мен ... ... мүмкіндік береді. ... ... ... ... ұқсас ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Сондай-ақ кез ... ... ... ... ... ... ... қол
сұғушылыққа ұшырап отырғандығына да байланысты болады, ... ... ... ... қылмыстық қаралғандай қандай да бір
әрекеттің белгілері бар, бірақ ыздылығының ... ... ... ... ... әрекетсіздік қылмыс болып саналмайды.
Объект осымен шектелмейді.[18]
4. Қылмыс ... ... ... ... ... ... және ... сияқты
күрделі жұмысты жүргізеді.
Қылмыс объектісін қылмыстық құқықтық реттеу объектісінен ажырату керек.
Қылмыстық ... ... ... да ... ... ең ... ... объекті бойынша жеке сала ретінде бөлінген.[19]
5. Объектілерді ғылыми жіктеу оның мәнін тереңірек түсінуге және ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық зандылықтың дамуына әсерін анықтауға және практикада
қылмыстылықпен қарсы күресте ... ... ... ... кез ... қылмыстың объектісі қоғамдық қатынастар болады деп
айта аламыз. ... ... ... ... және құрылысы туралы,
оларға қылмыстық қол сұғу жән зиян келтіру механизмі туралы мәселелер әлі
де болса ... ... ... қатарына жатады.
2. Қылмыстық құқық объектісінің түрлері
Қылмыстық құқық теориясында қылмыстың объектісін жете білу үшін ... және ... ... қызметін түгел ашу мақсатымен, қылмыстың
объектісін “тігінен”және “көлденеңінен” бөлу қағидасы қалыптасқан.
Кеңестік дәуірдегі ... ... ... ... «жалпы»,
«топтық» және «тікелей» деп жіктеу кең тараған.
Жалпы объект – барлық және ... ... ... ... ... ... ... қойылған қоғамдық қатынастар жиынтығын ғана
құрайды. Бұл жиынтыққа әртүрлі қатынастар (мемлекеттердің бейбіт ... ... ... және ... ... ... ... объектіге белгілі дәрежеде өздерінің әлеуметтік байланыстылығы,
жинақталу дәрежесі бойынша өзара ерекшеленетін ... ... ... ... ... қылмыс болмасын, әйелді зорлау немесе шпионаж,
қатынастар жиынтығы, қылмыстық ... ... ... ... ... таптық табиғатын және әлеуметтік-саяси мәнін анықтауда, олардың
қоғамдық қауіптілік дәрежесін анықтауда, қылмыстық емес қоғамдық ... ... ... ... ие ... Жалпы объект - әрбір қылмыс
қандай да болмасын бір бөлігіне қол сұғатын тұтас ұғым. ... ... ... мен ... ... деп есептеген игіліктер, мүдде,
құндылықтар туралы тұтас көріністі береді.
Типтік немесе топтық ... ... ... ... ... ... бірыңғай жиынтығымен қорғалуға ... ... ... және экономикалық мәндері бойынша ұқсас белгілі
бір қоғамдық қатынастардың ... ... ... типтік объект
қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастардың орташа ... ... ... ... ... ... ... белгілейтін барлық қылмыстық-құқықтық нормалар мен
қылмыстарды жіктеуді ... ... ... ... ... осы қасиеті қазіргі қылмыстық кодексті құру кезінде негізге
алынған ... ол ... ... ... ... қоғамдық
қатынастарға қол ... үшін ... ... ... ... бір ... ... біріктіруге мүмкіндік
берді».[20]
Сонымен қатар, топтық объектіні анықтау, ... пен ... ... олар біріктіретін қоғамдық қатынастардың маңызын анықтайды. Мұның өзі
өз ... ... қол ... дәрежесі мен сипатын, болған немесе
болуы мүмкін ... ... ... дәрежесін анықтайды. Осы
жағдайлардың ... ... ... ... қатынастарды қорғаудағы
қылмыстық құқықтың әлеуметтік рөлін ашып береді.2
Топтық объект ... ... ... ... қоғамдық қатынастардың
әртүрлі топтарының сипатын және әлеуметтік бағыныштылығын бейнелейтін
болғандықтан, оның ... ... ... ... ... жеке тарауларды орналастыруда пайдаланылады.
Осы жағдайларды есепке ала отырып, қазіргі ... ... ... ... адамға қарсы қылмыстар» орналастырылған. Көптеген жағдайларда
заңшығарушының өзі белгілі бір ... ... ... ... ... және ... ... қызметтер үшін қылмыстың
тікелей объектісі мәнді ... ие, ... ... ... ... бір ... заңның қорғауына қойған және осы құрамның белгілеріне
жататын қылмысқа зиян келтірілетін нақты қоғамдық қатынастарды ... ... ... және ... ... ... да бір құндылықтар
емес, тек қана қоғамдық қатынастар бола ... ... да, ... ... ... ... қатынастарды басқа әлеуметтік
құбылыстармен ауыстыруға «қоғамдық қатынастардың элементтері», ... ... ... Біздің қандай дәрежеде қарастыруымызға
қарамастан, қылмыс объектісі - қылмыстық заң қорғайтын қоғамдық қатынастар
болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... объект ретінде
заңшығарушы белгілі қылмыстық ... ... ... нақты қоғамдық
қатынастар ғана бола алады. Сондықтан да, қоғамдық қатынастар мемлекет пен
қоғамның ... үшін ... ... ие ... ... олар осы
қатынастарға қоғамдық қауіпті қол ... үшін ... ... заңнама қабылдау жолымен заңшығарушы қорғауға алмас ... ... ... ... ... ... ... тікелей
объектісіне байланысты белгілер болмайды, мұны ... үшін ... ... ... ... және ... ... қажет. Мысалы, су
қоймаларының ластануы сияқты қылмысты ... ... ... адам ... ... ... ... бүкіл жиынтығын қамтитын қоғамдық
қатынастардың дербес тобын ... ... ... қатынастарына
қолсұғушылық деп шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Бұл қылмыстың тікелей
объектісі - ... ... мен ... ... су ресурстарын
шаруашылықта толық пайдалануға қажетті су ... ... ... ... ... ... табылады. Бұл жерде тікелей
объектіні анықтай отырып, бұл ... ... ... халықтың
денсаулығы емес, қылмыстық заң арқылы табиғатты қорғайтын қатынастар болады
деп айта аламыз.[21]
Қылмыстың тікелей объектісі қылмыс ... ... ... ... ... бір қылмыстық заңның қорғауына ... ... түрі ... табылады. Сондықтан да, қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... Бұл шешім
қылмыс объектісін жіктеу кезіндегі қателіктерді жойып қана ... ... ... ... құрамының объектісі қандай қатынаста болады
деген теориялық және практикалық сұраққа ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың қоғамдық қауіптілік сипаты
мен дәрежесін анықтауда, ... ... ... ... ... ие.
Көптеген жағдайларда қылмыс объектісі ұқсас ... ... ... ... ... себебі тек қана қылмыс объектісі басқаға емес,
тек қана осы ... ... ... ... болып келеді.[22]
Кей жағдайларда қылмыстың тікелей объектісін түрлік объект деп
атайды.[23] Басқа ... ... ... ... ... ... ... арасында, сондықтан да топтық объектінің бір ... ... ... ... ... дегеніміз – біртектес, біртәртіптегі
құндылықтардың тобына кіретін, ұқсас және жақын құндылықтар. Сонымен түрлік
объект – сипаты ... өте ... ... ... ... ... ... түрлік объектілерінің ұқсастығына
байланысты қылмыстар ... ... ... ... ... өз ... бөлімдерден тұрады. Мысалы, Ресей Федерациясының
Қылмыстық кодксінің XVII тарауының топтық ... – жеке ... ... ... ... адамның өмірі, денсаулығы, жыныстық бостандығы мен
ркіндігі, жеке бас ... ... ... ... ... ... құқықығында объектінің төрт мүшелі топтастырылуы
орын алған. Осыған сәйкес, объект ... ... ... және тікелей болып
жіктелінеді. Біздің қылмыстық құқықта объектінің үш мүшелі топтастырылуы
қарастырылған. Яғни, ... ... және ... Сәйкесінше, Қылмыстық
кодекстің Ерекше бөлімі тек ... ... ... ... ... ... ... Кейбір
қылмыстар бірмезгілде екі тікелей объектіге қол ...... ... ... ... қолсұғушылық бірмезгілде
меншікке және жеке ... ... ... ... ... яғни ... қосымша объектілерін ажыратамыз. Бұл ажыратулар
объектінің маңыздылық дәрежесіне байланысты емес, осы топтағы ... ... ... ... ... ... ... - ең алдымен, қылмыстық заң қабылдай
отырып заңшығарушы ... ... ... қоғамдық қатынастар болып
табылады. Демек, негізгі тікелей объект қылмыстың ... ... ... ... бағытын көрсетеді. Ол басқа объектілерге қарағанда үлкен
мөлшерде жасалған қылмыстың қоғамдық ... ... және ... ... ... ... ... Зиян келтіретін немесе зиян
келтіру қаупін туғызатын қоғамдық қатынастар қосымша тікелей объект болады.
Сонымен қатар, заңшығарушы қылмыстық заң ... ... ... ... ... сондай объект деп тапқан қатынастар ғана қосымша
тікелей объект бола ... ... ... немесе қоғамдық мүлікті
талан-таражға салу ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың жұмыс істеу ... ... ... бойынша ақы төлеу міндеттеріне зиян келтіріледі. Бірақ бұл
қатынастарды заңшығарушы аталған қылмыстық-құқықтық ... ... олар ... негізгі де, қосымша да объектілері бола
алмайды.[25]
Негізгі тікелей объектілер ... ... ... де ... қылмыстың
әлеуметтік-саяси мәнін анықтауда, болған немесе болуы мүмкін ... ... зор ... ие. Заң әдебиеттерінде негізгі және қосымша
тікелей объектілерден ... ... ... ... те кездеседі.
Факультативті объект дегенде басқа жағдайларда өзіндік қылмыстық-құқықтық
қорғауда ... ... ... түсінеміз, бірақ мұндай қылмыс
жасалу кезінде зардап келтіру қаупі ... ... ... факультативті
объект дегеніміз қылмыс жасау кезінде барлық уақыт шығын келтіре бермейтін,
қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарды айтамыз. ... ... ... ... бұл ... нақты қылмыстық-құқықтық нормалармен
қорғауға алынған қоғамдық қатынастар ғана факультативті объект бола алады.
Егер мұндай жағдай болмаса, біз ... ... ... ... ... ... бүкіл жиынтығын қылмыс объектісі деп таныған болар
едік. Бұл объект ... ... ... ... ... ол негізгі және қосымша объектілердегі маңызға ие емес. Бірақ
бұл факультативті объект ешқандай ... ие емес деп ... ... ... ... негізгі емес қосымша болып табылады.
Қазіргі кезде сот, тергеу және прокуратура органдарының алдында тұрған
міндеттер қылмыстық қүқық саласында ... ... ... ... ... ... етеді. Бұл саладағы ... ... ... және ... ... болған мәселелер маңызды орынға ие.
3. Қылмыстың объектісі және қол ... ... заты деп – ... ... ... болып табылатын және
қылмыс құрамының белгісі ретінде ... зат ... ... ... да ... Мысалы, мүлікті, яғни автокөлікті ұрлауда
қылмыстық заты – автокөліктің өзі, ал ... сол ... ... ... ... ... заты болып адам. Яғни оның ... ... ... ... қарсы қол сұғылады. Мұндай жағдайда «қылмыстың
жәбірленушісі» ... ... ... Қазақстан Республикасының
Қылмыстық іс-жүргізу кодекісінің 75-бабының 1-бөлігіне сәйкес «қылмыстық
және мүліктік зиян келтірілді деп ... ... бар адам ... табылады». Егер заң жәбірленушінің ерекше қасиетін (мемлекеттік
қайраткер, прокурор, тергеуші, жүкті ... ... ... мұндай
жәбірленушінің қасиеттері қылмыс құрамының құрылымына енгізіледі. Қылмыстың
жәбірленушісінің тұлғасын зерттеумен криминология ... ... ... ... айналысады.
Сонымен, көптеген ғалымдар қылмыс заты ретінде қоғамдық қатынастың
материалдық, заттай жағын көрсетеді. Зат – нақты зат, ал ... осы ... ... ... ... ... барлық уақытта объектіге зиян
келтіреді және бұл зиянды қалпына келтіруге ... ... ... бола
бермейді, ал қылмыс заты көбіне қол сұғушылықтан ... ... ... ... оны ... ... болады.
Қылмыс заты – кез келген қылмыс объектісінің қажетті, ... ... ... оған ... жасай отырып қылмыскер қылмыстық заң нормалары
қорғайтын мүдделерге елеулі зиян келтіреді. Алайда, ... ... ... ... ... ... қылмыс болмайды, кез
келген қылмыстық заты болады».[26] Қылмыс затына қылмыс құралының да қатысы
бар. Қылмыстық құралы деп, қылмыскердің ... ... ... жүзеге
асыру үшін пайдаланған құралын айтамыз. Масылы, кісі ... ... ... ... – лом, ... ...... құжат. Қылмыстың заты
кейбір жағдайда бір жағынан қылмыстың құралы болса, ... ... заты ... ... ... ... ... – қылмыс заты, ал
жолаушыны басып кеткенде – қылмыстың құралы болып табылады. Қылмыстық ... ... ... ... ... жасау процесі кезіндегі бұл
заттардың пайдалану сипатына қарап ... ... ... ... оның
прцессуалдық аспектісін де айта кету керек. Қылмысты тергеу және сот қарауы
кезінде қылмыстың заты мен құралының ... ... ... Қылмыстық
заты жәбірленушіге қайтарылуға жатса, ал қылмыс құралы барлық ... ... ... қатар, қылмыс құралы туралы мынадай теориялық көзқарас бар.
Қылмыс құралы теория жүзінде ғана ... ... да ... зор, ... ... ... ... міндетті түрде тәркілеу жөніндегі
қылмыстық, қылмыстық іс-жүргізу заңдарының талаптарына ... ... ... ... ... үшін ... ... ұғымының қылмыс затына да қатысы бола алады, себебі
кейбір ғылымдар қылмыс заты деп, тек материалдық ... ғана ... ... ортақтығы осы жерде байқалады.
Бірақ мұндай заттың қылмыс құралынан айырмашылығы сонда, олар ... ... бола ... ... қылмыста әртүрлі әлеуметтік рөл
атқарады. Мысалы, мемлекеттік немесе қоғамдық мекемеге, не жеке ... ... ... заты бола ... (оны ... қуып ... не
жойып немсе бүлдіргенде).
Бірақ мұндай автомобиль бөтеннің мүлкін ұрлаудың құралы да болуы ... мал ... ... ... ... ... мүлік ретінде қылмыс құралымымен толық
үйлесім табуы да мүмкін. Бұл ... ... ... ... ... алып,
жолсерікті өлтіріп шекара асып кеткен әкелі-балалы Барзинскактардың
ісі.[27]
Бұл ... және ... ... жағдайларда қылмыстың өзінше дербес бірнеше
құрамы бар: ұшақты ... ... ... ... ... қуып ... ... заңсыз ұшып өту; азаматты өлтіру; кейбір ... зиян ... ... қаруды заңсыз сақтау және тағы көптеген
жағдайлар. Егер айыпкер ресми құжатты қолдан жасап және ... ... ... ... ... заңды немесе жеке тұлғадан ақша немесе басқа
мүлік алса, онда бұл зат тек ... қол сұғу заты ... ... ... ... және ... мүлкін алаяқтықпен иемдену құралыболып саналады.
Мысалы, троллейбус жүргізушісі ... жол ... ... ... ... көлікті және де басқа мемлекеттік ... ... ... ... Бұл ... ... бірден авария жасау құралы және
қылмыстық озбырлық заты ... ... біз ... ... ... ... ... әртүрлі жекелеген түрлерін қарастырып және де қылмыстық
объектісіндегі қылмыстық заты туралы да бірталай қарастырдық. ... ... ... ... және де ... «қылмыс құрамының»
маңызды элементінің бірі «қылмыс ... ... ... заты - ... ... мен ... қылмыс белгілерін,
қылмыс сипатын және осындай әрекетті жасау әдісін айқындау кезінде үлкен
практикалық маңызы бар. Ол ... және ... ... маңызға ие.
Кейбір жағдайларда қылмыстың заты жауапкершілікті ауырлататын ... ... ... ... ... әдісінің қатынасы бар. ... ... ... ... қана емес, сонымен қатар ... ... ие. ... істеу әдісі түсінігінің қылмыстың затына да қатысы
бар, себебі ... заты ... ... ... тек ... ... ... Міне, осыдан ... ... ... ... мұндай қылмыс затының қылмысты
істеу әдісінен айырмашылығы - олар бір ... ... бола ... ... әр түрлі әлуметтік рөлдерінде де ... ... ... ... ... ... жеке ... тиісті
автокөлік қылмыстың заты ретінде көріне алады. Бірақ мұндай ... ... ... ... ... ... бола ... сұғу объектісін зерттеудегі даулы ... ... ... ... теориясында осы мәселені шешудің екі жолы бар. Олардың
біріншісі қылмыс затын шектеулі ... ... ... ... үшін ... ... қазіргі кездегі окулықтарда қылмыстың
заты деп сыртқы әлемнің материалдық ... ... ... ... ... ... құндылықтарды жатқызады. Осыдан ... ... олар ... заңда ықпал етудің өзіндік заты жоқ қылмыстар
бар деп ... ... заң ...... ... ... оын алып
отырған пікірлердің барлығын үш негізгі позицияларға бөлуімізге болады.
Бір авторлар, қылмыстың заты деп, қылмыстың ... ... ... ... ... ... ... Кейбір авторлар,
керісінше қымыстың объектісі мен затының арасында ... ... ... ... ... ... ... қарастырудың өзін артық
деп есептейді. Үшінші авторлар аралық позицияда: бір жағынан, қылмыстың
заты – ... ... ... ... деп, ... ... ... салыстырмалы дербестігін, ... ... ... мен заты өзара тығыз ... ... ... арқылы қоғамдық қатыгнастарды да өзгертуге болады.
Қылмыстың объектісі мен затының ... ... ... ... ... ... ұқсас бола бермейді. Қылмыстың заты қоғамдық ... ... ... ... ... объектімен байланысы
екі түрде болуы мүмкін.
1. Қылмыстың заты қоғамдық қатынастардың ... ... жағы ... ... ... ... ... қатысты туындайды және
өмір сүреді; басқару қатынастары құжаттарды, жер ... ... және ... қатысты туындайды және өмір сүреді.
2. Қылмыстың заты қоғамдық қатынастың субъектісі ретінде ... бір жағы ... ... заты мен ... өзара тығыз байланысы қылмыстың затының
объектіге қаағанда белгілі бір дәрежедегі дербестігін жоққа шығармайды.
Қылмыстың заты - әруақытта нақты зат, ал ... ... ... ... ... ... яғни олар өздерінің табиғатына
байланысты әртүрлі.
Қоғамдық қтынастардағы өзгерістер әлеуметтік ... ... ... заты ... ... ... ұшырап, объектідегі белгілі
бір әлеуметтік өзгерістерді туындатады.
Қылмыс арқылы объектіге әрқашанда зиян ... ... ... ... зиян жойылмайды немесе оның орнын толтыру өте қиынға соғады (мысалы,
жарияланған құпияны ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық қолсұғушылық барысында нұқсан келтірілмейді. Қылмыстың
затында өзгерістер ... де, ... ... затты қалпына
келтіруге, басқ жаңа затпен алмастыруға болады.
Қылмыстың объектісі қылмыс құрамының ... ... ал ...... яғни кез ... ... ... тән болып есептелмейді.
Соымен, қылмыстың заты деп, объективтік өмірдің материалдық ... ... ... ... белгісін айтамыз.
Қылмыстық құқықтағы қылмыстың затының маңызы келесілерден көрінеді:
1. қылмыстың заты ... ... ... ... ... ... заты ... саралауға әсер етеді.
3. Қылмыстың заты қылмыстық ... ... ... мүмкіндік береді.
4. қылмыстың затының қасиеттері қылмыстық заңның бір бабының көлемінде
қылмыстың қоғамға қауіптілік ... ... ... яғни ... ... ... мән- ... қарастырылады.
Қылмыс құрамының элементі ретінде қылмыстың ... ... ... ретінд қоғамдық қатынастардың пәнінен ажырата білу
қажет.
Қоғамдық қатынастардың пәні ... ... ... ... ... ... (бүл жағдайіда олар қылмыстың затымен сәйкес
келеді), материалдық емес қоғамдық ...... ... ... ... рухани игіліктер және т.б.) табылады.
Қылмыстық құқық теориясында қоғамдық қатынастардың пәні және қылмыстың
затынан басқа, қылмыстық әсер етудің заты да ... ... ... заты – ... ... ... ұшырайтын және зиян шегетін
қылмыстық заңмен қорғалынған қғамдық қатынастардың элементі. ... ... заты ... әлеуметтік байланыс, қоғамдық қатынастың пәні ... ... ... ... заты мен ... әсер ... затын
абсолютті түрдегі ұқсас ұғымдар деп есептейді.[30]
Қылмыстық құралы деп, қылмыскердің ойлаған қылмыстық ... ... үшін ... ... ... құқық теориясында қылмыс объектісі деп, ... ... ... ... тану қалыптасқан. Себебі, кез келген
қылмыс жасағанда адам қоғамдық қатынастың ... да бір ... ... ... өзара байланысын бұзады, қоғамдық қатынасқа қатысушылардың
мүддесіне тікелей немесе жанама нұқсан келтіреді. Ал ... ... мен ... бойынша күрделі құбылысты құрайды. Сондай-ақ қоғамдық
қатынастың маңызды элементі ... ... ... табылады. Мүдде ол,
қоғамдық қатынастың нақты көрінісі. Сондай-ақ, қылмыстық объектісі қоғамдық
қатынас бола ... олар өз ... ... ... ... ... және
тікелей объект болап бөлінеді. Қылмыстық объектісін оны сипаттайын қылмыс
құрамының белгілерін дұрыс анықтаудың қоғамға зиянды ... ... ... мен дәрежесін белгілеу үшін және оны ... ... ... ... қылмыс белгілі бір объектіге қол сұғумен қатар ... бір ... зиян ... ... ... ... заң нормасымен
қорғалатын объектіге қылмыстық қол соқпауы мүмкін емес. Сондықтанда
қылмысты қол ... ... ... ... ... практикалық
маңызы ерекше.
Қылмыстық объектісін дұрыс анықтау ұқсас қылмыстарды бір-бірінен,
қылмысты қылмыс емес ... ... ... береді. Өйткені,
қылмыстық-құқықтық қорғау объектісіне әрқашанда өзінің мәні мен дәрежесіне
қарай ерекшеленген ... ... ... жатады. Объект маңызды болса
соған сәйкес істелген қылмыста қауіпті болып саналады, ... орай ...... қорғау да қатаң түрде жүзеге асырылады. Әрбір істелген
Қылмыс белгілі – бір жағдайларда қоғамдық ... зиян ... зиян ... ... ... ... да қылмыстық құқық ғылымы
қорғалатын қоғамдық қатынастарды барлық ... ... ... ... ... кез-келген қоғамдық қатынастар қорғала бермейді.
Мысалға, мұрагерлікке байланысты мәселелерде мұрагердің заңды ... ... ... ... Мұндай ретте олардың құқықтары азаматтық
заңмен реттеледі. Несие беруші мен борышқордың ... ... ... ... ... шешіледі. Жұмыс берушімен жұмысшының арасындағы
еңбек қатынастары еңбек туралы заңдар арқылы қозғалады.
Сондықтан да ... ... ... қоғамдық мүддеге елеулі ... ... ... ... ... ... ғана ... қатынастар
нормамен қорғалатын қоғамдық қатынастар қылмыстық объектісі болып табылады.
Қылмыстық жалпы объектісі болып танылатын ... ... ... ... болып отырады. Оның қатары жаңа құбылыстардың қылмыс болып
танылуына байланысты кеңеюі немесе қылмыс болып келген кейбір ... ... ... ... ... ... ... объектісінің рөлі, орны қылмыстық теорияда
және практикада ерекше екендігі сөзсіз. Демек, қылмыс объектісінің нышаны
бойынша заң ... ... заң ... ... және ... күрделі жұмыстар жүргізеді.
Қылмыс объектісі қоғамдық және мемлекеттік құрылыстың әр ... ... ... ... және ... жеке ... ... қатынастар болып табылады
Қылмыс объектісі қылмыс құрамының міндетті ... ... да ... ... ... ... объектісі деп қылмыстық заң нормасы арқылы қорғалатын
қоғамдық қатынастардың жиынтығын айтамыз. Қылмыстық ... ... ... кез-келгенінің барлық уақытта да қоғамдық
қатынастардың ... бір ... ... ... өзі ... барлық қылмыстардың жалпы объектісі екенін ... ... ... ... ... ... саяси мазмұнын,
жалпы қылмыс атаулының табиғатын дұрыс анықтауға, іс-әрекеттің жалпы қылмыс
қатарына ... ... ... ... ... ... басқа
құқық бұзушылықтан ажыратуға толық мүмкіндік береді.
Бірақ жалпы объектінің түсінігі ... ... ... бейнелеуде жеткіліксіз болып табылады. Осыған байланысты
қылмыстық құқық теориясы қылмысты қол ... ... және ... бөліп, қарастырады.
Топтық объект дегеніміз – қылмыстық қол ... ... ... ... ... ... ұқсас қоғамдық қатынастардың белгілі
бір бөлігі болып табылады. Мысалға, ... ... ... ... ... оны алаяқтықпен алу, бір топтық объектіге – басқа ... ... ... ... ... қол ... ... топтық объектіге қол сұғуына байланысты қылмыстар Ерекше бөлімнің жеке-
жеке тарауларына біріктірілген.
Қылмыстың тікелей объектісі деп ... заң ... ... бір немесе бірнеше қылмыстардың тура немесе ... ... ... Қылмыстық кодексте көрсетілген бұзақылық
қоғамдық тәртіпті бұзуға бағытталған. Қоғамдық ... – осы ... ... Кейбір реттерде әртүрлі қылмыс құрамдарының тікелей
объектісі бірдей болуы ... ... ... ... бір ... қол ... ... ұрлық, тонау, алаяқтық – басқа ... ... алу үшін ... Бұл ... ... ... емес, қылмыс құрамының басқа белгісі – ... ... ... ... ... ... қиянат пен қол сұғатын кез келген қоғамдық қатынастар
қылмыстық тікелей объектісі бола ... ... ... бұл ... ... бір мүддеге, игілікке тура ... ... ... заң ... ... ... ... іс-әрекет арқылы оның бір
емес, бірнеше тікелей объектілеріне қол сұғатынын белгілейді.
Сондай-ақ тікелей объект өз кезегінде бірнеше түрлерге бөлінеді:
1. Негізгі ... ... ... ... ... ... ... объект
Негізгі тікелей объект деп, бұл қоғамдық мүддені қорғау үшін қылмыстық
заң нормасы шығарылатын және осы ... ... ... ... ... ... ... негіз болатын объектіні айтамыз. Мысалы,
қарақшылықтың негізгі тікелей объектісі – бөтен біреудің ... ... ... ... ...... заң бойынша қорғалып,
негізгі объектіге зиян келтірілгенде немесе зиян келтіру қаупі болғанда жол-
жөнекей оған да ... ... ... ... ... ... объектіні айтамыз. Мысалға, қызмет өкіметтігін теріс пайдаланып,
қиянат жасауды ... (307 бет). Бұл ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың, ұйымдардың, мекемелердің ... ... ... болады. Ал жеке адамдардың мүддесі, мемлекет
мүдделеріне зиян келтіруі арқылы қосымша ... ... де ... ... ... ... дегеніміз – қылмыс жасалған кезде зиян
келтіру қаупі туатын, бірақ ... ... ... ... қылмыстық заңмен қорғалатын қоғамдық қатынастарды айтамыз.
Мысалы, бұзақылықтың негізгі ... ... ... ... болады.
Бірақ та бұзақылық әрекеті көп жағдайларда қоғамдық тәртіпті бұзумен қатар,
қоғамды қадірлемейтін көріністерге, сонымен бірге қоғам ... ... жеке ... ... ... де ... Бұл соңғылар
қылмыстың факультативтік белгілеріне жатады. Қосымша және факультативтік
объектілердің қылмысты ... ... ... олар ... ... еске ... ... қылмыс құрамдарының тікелей объектісі қылмыстық
заңның диспозицияларында көрсетілмеген. Мұндай жағдайларда оны табу ... ... ... ... сот ... ... ... тікелей объектісін анықтау қылмысты дұрыс ... ... ... қоғамға қауіптілігін, сипаты мен дәрежесін дәл ... өте ... ... ... ... ... білу қажет. Қылмыс
объектісі ретінде қарастырылатын қоғамдық ... зиян ... ... жеке ... соның ішінде қолсұғушылық затына әсер ету
арқылы жасалуы мүмкін.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Нормативтік құқықтық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 ... 1995ж. ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық кодексі 16 шілде 1997ж. ... ... ... ... ... ... 22 шілде 1959ж.
Оқулықтар және арнайы әдебиеттер
1. А.В.Наумов. Уголовное право. Общая часть. ... М., ... ... ... ... ... ... Алматы,
1999ж.
3. В.Н.Кудрявцев. Общая теория квалификации
преступлений. М., 1999г.
4. Пионтковский А.А. ... о ... ... уголовному праву. М., 1961.
5. Никифоров Б.С. Объект преступления по советскому
уголовному праву. М., ... ... ... часть. Под ред.
В.Н.Петрашева. М., ... ... А.С. ... ... и ... ... Фролов Е.Д. Спорные вопросы общего учения ... ... тр. ... 1969г.
Вып.10.
9. Брайнин Я.М. Уголовный закон и его применение. М.,
1967г.
10. Уголовное право. ... ... Под ... М., ... Таганцев Н.С. Русское уголовное право. Лекции.
Часть общая. Т.1. М., 1994г.
12. Спасович В.Д. ... ... ... ... СПб., ... ... А.Н. Состав преступления по ... ... М., ... ... Н.И. ... посгательства и
квалификация преступлений. Волгоград, 1976г.
15. Таций В.Я. ... и ... ... ... ... праве. Харьков, 1988г.
16. Практикум по уголовному праву. Под ред.
Л.Л.Кругликова. М., ... ... А.Б. ... ... Общая часть. М.,
1967г.
18. Кайржанов Е.И. Уголовное право. ... ... ... ... А.В. Российское уголовное право. Общая
часть. Курс лекций. М., ... ... ... право. Общая часть. Курс лекций. М., 1996г. стр.
135
[2] А.Н.Ағыбаев. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Алматы, 1999ж. 50б.
[3] В.Н.Кудрявцев. Общая теория ... ... М., 1999г. ... ... А.А. ... о ... по ... уголовному праву.
М., 1961. Стр. 12; Никифоров Б.С. Объект преступления по советскому
уголовному ... М., 1960г. стр. 27; ... ... ... Под ред.
В.Н.Петрашева. М., 1999г. стр. 141;
[5] Алексеев А.С. Теория государства и права. М., 1999г. стр. ... ... Е.Д. ... ... ... ... об ... тр. Свердловск, 1969г. Вып.10. стр. 198
[7] Никифоров Б.С. Объект ... по ... ... ... ... стр. ... ... Я.М. Уголовный закон и его применение. М., 1967г. стр. 133-136
[9] Фролов Е.Д. Спорные вопросы общего ... об ... тр. ... 1969г. Вып.10. стр. 198
[10] А.В.Наумов. Уголовное право. бщая часть. Курс ... М., 1996г. ... ... ... ... часть. Под ред. И.Я.Козаченко. М., 1998г.
стр.135
[12] А.В.Наумов. Уголовное право. бщая ... Курс ... М., 1996г. ... ... Н.С. Русское уголовное право. Лекции. Часть общая. Т.1. ... стр. ... ... В.Д. Учебник уголовного права. Часть общая. СПб., 1863г. стр.
84
[15] Таганцев Н.С. Русское уголовное право. Лекции. ... ... Т.1. ... стр. ... Курс ... уголовного права. МГУ, 1972г. Т.1. стр. 54
[17] Трайнин А.Н. Состав преступления по советскому уголовному праву. М.,
1951г. стр. 303.
[18] Коржанский Н.И. ... ... и ... ... 1976г. стр. ... ... В.Я. Объект и предмет преступления в советском уголовном праве.
Харьков, 1988г. стр. 92.
[20] Таций В.Я. Объект и предмет преступления в советском ... ... 1988г. стр. ... ... ... Общая часть. Под ред. И.Я.Козаченко. М., 1998г.
стр.136.
[22] Новое ... ... ... ... часть. М., 1996г. стр. 77.
[23] Прнактикум по уголовному праву. Под ред. Л.Л.Кругликова. М., 1997г.
стр. ... ... ... ... ... ... Под ред. В.Н.Кудрявцева и
А.В.Наумова. М., 1997г. стр. 95-96
[25] ... А.Б. ... ... ... часть. М., 1967г. стр. 155.
[26] Кайржанов Е.И. Уголовное ... ... ... ... 1998ж. 58б.
[27] Наумов А.В. Российское уголовное право. Общая часть. Курс лекций. М.,
2000г.. стр. 402.
[28] Тимейко Г.В. Общее учение об ... ... ... ... 1977г. стр. ... Уголовное право. Общая часть. Под ред. В.Н.Петрашева. М., 1999г. стр.
148-150
[30] Уголовное ... ... ... Под ред. ... ... М., 1994г. стр. 123

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыс және қылмыстық құқық жайлы93 бет
Қылмыс құрамы49 бет
Қылмыстық құқытағы маңызы16 бет
Қылмыстың түсінігі және белгілері107 бет
Адам өмірі Қазақстан Республикасының Қылмыстық Заңымен қорғау объектілері ретінде18 бет
Қылмыстық саясаттың мазмұнын бейнелейтін объективті және субъективті факторлардың негізгілері6 бет
Қылмыстың объевтивтік жағының түсінігі мен маңызы10 бет
Қылмыстың объективтік жағы27 бет
Қылмыстың обьективтік жағының түсінігі мен маңызы16 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь