Каспий теңізінің экологиясы

Каспий теңізі . ішкі континентте орналасқан әлемдегі ең үлкен су қоймасы , ол ешқандай әлемдік мұхиттармен жалғаспаған. Көлемі 398000 км. Ол Еуразияның ішкі жағында орналасқан, табиғаттың керемет жаратылысы болып табылады.Каспий теңізі өте сезімтал экожүйе болып табылады. Соңғы он жылдықтағы антропогенді және биохимиялық факторлардың әсерінен экожүйенің жалпы жағдайы, әсіресе теңіздің солтүстік шығыс бөлігіндегі жағдай нашарлап кетті.Жалпы, Каспий теңізі экожүйесінің жағдайы дағдарыс алды деп бағаланады, және де солтүстік.шығыс бөлікте мұнай алуға кіші су қоймаларын жоспарлары бойынша жасаса, оның табиғи ортасын ірі масштабта нашарлатуы мүмкін.Каспийдің жоғары деңгейде ластануының көптеген себептері баршылық. Соның бірі ретінде теңіз астындағы көмірсутегі шикізаттардың белгілі бір мөлшерде сақталуы, халықтың және өнеркәсіптің жоғары тығыздығы, құлама өзендердің бойындағы ауыл шаруашылығының белсенді игерілуі, «өзен.теңіз» деген айқын көрінерлік геохимиялық тосқауылдың болмауы, бассейннің тұйықтығы және т.б. Мұнай, фенол сияқты ластаушылардың кей мөлшерінің теңіз суына түсуі табиғи процесстердің нәтижесінде болады.Теңіздің басты ластаушысы мұнай болып табылады. Мұнай . өзіндік иісі бар қара.қоңыр түсті тұтқыр майлы сұйықтық. Мұнай өнімдері шекті, шексіз қатарлардан тұратын көмірсутегілердің күрделі қоспасынан тұрады. Қоршаған орта мен оның тұрғындарына мұнай және оның өнімдері қандай зиян келтіреді? Судың көп бөлігінің бетін жұқа пленка түрінде жайылу арқылы мұнай көптеген тірі микроорганизмдерге зиян әсер етіп, биологиялық тізбектің барлық өкілдерін жоя алу мүмкіндігі бар. Мұнаймен ластану Каспийдің көк.жасыл мен диатомды балдырлар ретінде белгілі фитобентос пен фитопланктондарының дамуын тежейді. Теңізге түскен мұнай өнімдері балықтардың уылдырығы, дернәсілі мен шабақтарының сапасына кері әсер етіп, қоректің базаны жояды. Тек мұнайдың 1 тоннасы теңіздің 12 км2 беттік көлемін ала алады. Теңіздер мен мұхиттар бетіндегі мұнай пленкалары энергия, жылу, ылғалдылық және суқоймалар мен атмосферадағы газдар алмасуын бұза алады; физико.химиялық процесстерді өзгертеді: су беткейінің температурасы жоғарылайды, газ алмасу нашарлаған соң, балық кетуі не өлуі мүмкін, сондай.ақ су түбіне тұнған мұнайда барлық тірі организмдерге зиянды әсер етеді: мұнайдың жинақталуы жоғары ұйымдастырылған жануарлар мен қарапайымдылардың қоректену тізбегінде болады. Теңіздің биологиялық тепе.теңдігіне мұнаймен ластану жойқын түрде әсер етеді: дақтар күн сәулелерін өткізбейді, судағы оттегінің жаңаруын баяулатады
        
        |                                                           |
| ... ... ... А. ... ... С. |
| |
| ... ... ... ... ... – ішкі ... орналасқан әлемдегі ең үлкен су қоймасы ,
ол ешқандай әлемдік мұхиттармен жалғаспаған. Көлемі 398000 км. ... ішкі ... ... ... ... ... ... теңізі өте сезімтал экожүйе болып табылады. Соңғы он
жылдықтағы антропогенді және биохимиялық факторлардың әсерінен ... ... ... ... ... ... бөлігіндегі жағдай нашарлап
кетті.Жалпы, Каспий теңізі экожүйесінің жағдайы дағдарыс алды деп
бағаланады, және де солтүстік-шығыс бөлікте ... ... кіші су ... ... ... оның табиғи ортасын ірі масштабта нашарлатуы
мүмкін.Каспийдің жоғары деңгейде ластануының көптеген себептері баршылық.
Соның бірі ... ... ... ... ... ... бір
мөлшерде сақталуы, халықтың және өнеркәсіптің жоғары тығыздығы, құлама
өзендердің бойындағы ауыл шаруашылығының белсенді игерілуі, «өзен-теңіз»
деген айқын көрінерлік геохимиялық тосқауылдың болмауы, ... және т.б. ... ... ... ластаушылардың кей мөлшерінің теңіз
суына түсуі табиғи процесстердің нәтижесінде болады.Теңіздің басты
ластаушысы мұнай болып табылады. Мұнай – өзіндік иісі бар қара-қоңыр ... ... ... ... ... ... шексіз қатарлардан тұратын
көмірсутегілердің күрделі қоспасынан тұрады. Қоршаған орта мен оның
тұрғындарына мұнай және оның өнімдері қандай зиян ... ... ... ... жұқа пленка түрінде жайылу арқылы мұнай көптеген тірі
микроорганизмдерге зиян әсер етіп, биологиялық тізбектің ... ... алу ... бар. ... ... Каспийдің көк-жасыл мен диатомды
балдырлар ретінде белгілі фитобентос пен фитопланктондарының дамуын
тежейді. Теңізге түскен мұнай өнімдері ... ... ... ... ... кері әсер ... қоректің базаны жояды. Тек мұнайдың 1
тоннасы теңіздің 12 км2 беттік көлемін ала алады. ... мен ... ... пленкалары энергия, жылу, ылғалдылық және суқоймалар мен
атмосферадағы газдар алмасуын бұза алады; физико-химиялық процесстерді
өзгертеді: су беткейінің температурасы жоғарылайды, газ ... ... ... ... не өлуі мүмкін, сондай-ақ су түбіне тұнған мұнайда барлық
тірі организмдерге зиянды әсер етеді: мұнайдың жинақталуы жоғары
ұйымдастырылған жануарлар мен ... ... ... ... ... ... мұнаймен ластану жойқын түрде
әсер етеді: дақтар күн сәулелерін өткізбейді, судағы оттегінің жаңаруын
баяулатады және биологиялық ... ... ... ... улы
компоненті балықтардың, теңіз құстарының өліміне себепкер болады. Теңіз
жануарларының етіндегі дәмнің сапасына кері әсер ... ... ... оның концентрациясының жоғарылуымен байланысты. Судағы
токсинділік 1 мг/м асқан конденсацияда байқалады. Уақыт өте келе судағы
мұнай ... ұшпа ... ... еру, ... биодеградацияның арқасында азаяды. Тотыққан мұнай
суқоймалардың түбіне тұнады.Геоэкологиялық қазба жұмыстар нәтижесінде
Каспий теңізінің оңтүстік жағалауындағы территорияларында мұнай және газ
аймақтары табылды. ... ... ... ... ... көмірсу
рессурстары 15 млрд құрайды. Бұл дүние жүзінде Персия бұғазынан кейінгі
екінші орынды қамтиды. Жеңіл ... ... ... ... ал ауыр ... ... жылжып, биоэкологиялық оргнаизмдердің жойылуына себеп болады.
Арнайы мамандардың бақылауы бойынша соңға 20 жыл ... ... 20 есе, ... ... түрлері 18 есе азайды. Каспий теңізі -
экологиялық катастрофаның бастапқы кезеңінде. Бұған дәлел қазіргі таңдағы
итбалықтардың, балықтардың, ... және ... ... өлімі.
Аймақта тұратын мұнайшылар бір мақсатпен жұмыс атқарады « Қандайда баға
болмасын – мұнай алу» үкімет осыны растап отыр. ... 2000 ... ... арасында 3 млрд жуық мұнай өңідірілген, сонымен қатар атмосфераға 13
млн қалдық тасталынған. Осының ... ... ... ... ... ресурстық мағынасын жоғалтумен қатар келеді. Ластанудың әсерінен бір
түр ғана жойылмай, сонымен қатар бүкіл тіршілік орындарының жойылуы көп
қауіптірек.Мысал ... ... ... бухтасын, Оңтүстік
Каспийдің батыс жағалауындағы бірнеше участоктарды келтіруге болады.
Өкінішке орай, Оңтүстік Каспийдегі балық үйірінің тіршілік ететін жерлері
мұнай аудандарымен ... ... ал ... ... ... өте ... ... Бекірелер – Каспийдің бірден-бір байлығы,
қазіргі таңдағы қара уылдырықтың әлемдік бағасына қарамастан ... ... ... ... ... Бірақ бекіре үйіріне қырылып
қалу қаупі төніп тұр – дәл осыны 1995 жылы Астраханда өткен конгрессте
ихтиологтер айтты. ... ... ... ... ... мен ... ... шельфтеріне шабуылына қарсы тұра алмайтындықтарын, бұл
бекіре үйірлерінің қырылуына ... ... ... ... ... аса ... атмосфераның, топырақтың және сулардың мұнаймен
белсенді ластану зонасында тұратын тұрғындардың денсаулығы. Мұнаймен
ластануға байланысты аурулардың бар екендігін растайтын көптеген зерттеулер
бар. Қан және қан ... ... ... ... бойынша қарағанда
Қазақстанның солтүстік аудандарында 2-4 есе көп.Мұнай алу барысында ашық
фонтандар мен суасты мұнай өнімдерінің жарылуы ... ... ... ... ... Суқоймасы бетін мұнай және мұнай өнімдерінен тазарту
келесі факторлардың кесірінен қиынға ... ... ... ... кедергі
жасайтын мұнайдың жоғары тұтқырлығы; көп тазалау аудандарының; ағын және
желдің кесірінен мұнайдың жайылуы; гидрометеорологиялық жағдайларға ... ... ... үлкен экономикалық және экологиялық шығындарға әкеліп
соғады. Айта ... ... ... ... акваторияда ұйымдасқан
бақылау жүйесінің болмауына байланысты Каспий теңізінің ластану мөлшері
туралы да, техногенді заттардан шыққан химиялық заттардың сапалық құрамы
жайлы да ... ... жоқ. ... ... ... ... бар ... көздерін анықтау кезінде антропогенді және биогенді құрамдарын
ажыратып бере алмайды.Сондықтан, рессурстарды пайдаланғанда және
қорғағанда, қоршаған ортамен теп-теңдік ... ... мен оның ... ... ... сол ... ... экономикалық дамуының себебі болып табылады. Оған ұзақ
уақыттағы табиғи өзгерістер ... ... ... ... ... мен осы күнгі әлуметтік-экономикалық проблемалар(ауыспалы период,
экономикалық кризис, конфликттер, транснациональды корпорациялардың енуі)
да қосылады.Тілшілер Каспийді қандай да бір ... ... ... айта ... сол ... ... ... деген фактты ұмытуда. Мысалы, Каспий мұнайына салынған 10-50
млрд доллар шамасындағы батыс инвестициялардың фонында каспий шабақ
балықтарының жаппай қырылуының ... ... ... ... 2 ... ... ... Алайда бұл шығын 200 мың тонна арзан ақуызды
тағаммен өлшенеді. Каспий маңы аймағында керекті заттардың аздығынан туған
тұрақсыз жағдай, әлеуметтік тәуекел ... ... ... аса ... алып келуі мүмкін, ал келеңсіз жағдайда тіпті кең масштабты
отын кризисін туғызуы мүмкін.Адамзат ... ... ... ... мөлшері экономикалық есептің сыртқы бетінде қалады. Биоәркелкілік пен
экологиялық қызметтерге экономикалық баға беру әдістерінің жоқтығы каспий
маңы елдері кен табу мен аграрлы ... ... ал ... ... ... ... ... Каспий теңізі бассейнінде көмірсу
ресурстарын талдау және қолдану барысында қоршаған ортаны сақтау шараларын
жүргізу керек. Каспий теңізінің аймағы кризис сатысында тұрған экологиялық
зоналарға ... ... да, ... ... ... көмірсу
шикізаттарын шығару барысында каспий экожүйесіне техногенді әсерді тоқтатын
немесе азайтатын біркелкі, ... және ... ... ... ... осы ... табиғи ресурстарды бірігіп пайдаланып, өсімдіктер мен
жануарлардың санын көбейту жөнінде жұмыстар жүргізіп, сонымен қатар
табиғатты қорғаудағы іс-шаралар ұымдастырғанда ғана Каспийді ... ... ... апат ... ... іске қосылатын халықаралық
қызметтердің маңызы зор. Сонымен бірге біз каспийдің экологиялық ... ... ... ... ... мүмкін емес.15Экологиялық
қауіпсіздікті қамтамасыз ету, экологиялық мониторингтің дамуы әр
мемлекеттің маңызды проблемасы болып есептелінеді.Жоғарыда айтылғанның
барлығы біздің мұнай-газ кен орындарының өнімдеріне қарсы ... ме? ... жоқ. ... ... және ... өндіру керек. Мұндағы менің
айтарым анықтан анық: көмірсу шикізаттарын өндіру тек су және су маңы флора
мен фаунаға мүлдем зиян келтірмейтін ... мен сол ... ... ... ... Дүниежүзілік тәжірибеге қарағанда бұл әбден
мүмкін. Болашақ біздің қолымызда...Қазақстан Республикасының экологиялық
заңды қарай отырып, ... ... және жаңа ... ... жөн. ... теңізінің қатерінің алдын алу үшін мұнай өнімдерін
алуды қысқарту, теңіздің биологиялық рессурстарын кепілдікке алу , мұнай
операцияларын қадағалау керек. ... ... ... ... ... көбейту керек. Сонда ғана біз Каспий болашағынан үміт күте ...

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Каспий теңізінің экологиясы мен құқықтық мәртебесі9 бет
Каспий теңізінің экологиясы туралы14 бет
«Қазақстанның экологиялық мәселелері»30 бет
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі туралы33 бет
Каспий бұзаубас балықтарының (perciformes, gobiidae) асқорыту жүйесінің морфо-функциональді ерекшеліктері25 бет
Каспий теңізі13 бет
Каспий теңізі. Казақстанның батыс өңірінде қалыптасқан экономикалық жөне экологиялық жағдай.4 бет
Каспий теңізін қорғау12 бет
Каспий экологиясы туралы14 бет
Солтүстік Каспийдің қазіргі экологиялық жағдайы14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь