Халықаралық құқық және мемлекеттердің заңдарын унификациялау мен гармонизациялау проблемалары

МАЗМҰНЫ
Кіріспе

1. Ішкі және халықаралық құқықтағы унификациялау
1.1 Құқықты унификациялаудың түсінігі
1.1.1 Құқықты унификциялаудың қажеттілігі, унификацияланған нормалардың түрлері және маңызы
1.1.2 Материалды және процессуалды нормалардың унификациясы
1.2 Унификацияланған нормалардың құқықтық табиғаты және ұсынбалы сипаттағы унификацияланған нормалар
1.2.1 Унификацияланған нормалардың құқықтық табиғаты
1.2.2 Ұсынбалы сипаттағы унификацияланған нормалар
1.3 Халықаралық жеке құқықты унификациялау: Халықаралық шарт және халықаралық ұйымдар
1.3.1 Халықаралық шарт ТМД елдерінің халықаралық жеке құқығын унификациялаудың құралы
1.3.2 Халықаралық ұйымдар және халықаралық жеке құқықты унификациялау

2. Ішкі және халықаралық құқықтағы гармонизациялау
2.1 Құқықтық гармонизация түсінігі
2.1.1 Құқықтық гармонизацияның ұқсас ұғымдар арасындағы орны
2.1.2 Құқықтық гармонизация мен унификацияның арақатынасы
2.2 Құқықтық гармонизацияны жүзеге асыру
2.2.1 Құқықтық гармонизацияны жүзеге асыратын құралдар
2.2.2 Еуропалық құқықтағы гармонизация түсінігі

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
Халықаралық қатынастар факультетінің
магистратурасы
Халықаралық құқық кафедрасы
Магистрлік диссертация
Халықаралық құқық
және ... ... мен ... ____________________________________ А.Адырбаева
Ғылыми жетекшісі,
профессор: ... ... ... ... ... ... кандидаты,
доцент ... ... ... 51 ... ... Оны дайындау барысында 28
ғылыми әдебиет, нормативтік құқықтық және халықаралық-құқықтық актілер,
сондай-ақ басқа да ... ... ... ... негізгі сөздер:
унификация, гармонизация, унификациялау, халықаралық құқық, халықаралық
жеке құқық, халықаралық шарт, халықаралық ұйым, құқықтық норма, материалдық
норма, процесуалдық норма, унификацияланған ... ... ... мен гармонизация процесі кезінде
қалыптасатын қоғамдық қарым-қатынастар.
Жұмыстың мақсаты: ... ... ... ... ... ... оны ... әдістері: логикалық әдіс, ... ... ... ... ... нәтижелер: 1) құқық ғылымындағы әртүрлі көзқарастарды талдау
арқылы автордың ойы бойынша ең ... ... ... 2) ... ... ... ... негізгі белгілері талдауға
алынды және олардың ішінен ең тиімділері көрсетілді; 3) ... ... ... халықаралық құқықтың ролі көрсетілді; ... ... үшін ... мен ... ... ... ... талдауға алынды.
Алынған нәтижелердің жаңалығы: Қазақстанның құқық ғылымында кейбір
нәтижелер алғашқы рет түйінделіп отыр деп ... Ішкі және ... ... ... Құқықты унификациялаудың түсінігі…………………………....11
1.1.1 Құқықты унификциялаудың қажеттілігі, унификацияланған
нормалардың түрлері және маңызы………………………...11
1.1.2 ... және ... ... ... ... ... ... табиғаты және
ұсынбалы сипаттағы унификацияланған нормалар …………...19
1.2.1 Унификацияланған нормалардың құқықтық ... ... ... ... унификацияланған нормалар...…...21
1.3 Халықаралық жеке құқықты унификациялау: Халықаралық шарт
және халықаралық ұйымдар ……………...……………………..23
1.3.1 Халықаралық шарт ТМД елдерінің халықаралық жеке
құқығын унификациялаудың құралы ... ... ... және халықаралық жеке құқықты
унификациялау……………………………………………...25
2. Ішкі және халықаралық құқықтағы гармонизациялау
2.1 ... ... ... Құқықтық гармонизацияның ұқсас ұғымдар
арасындағы ... ... ... мен ... ... ... ... Құқықтық гармонизацияны жүзеге асыратын
құралдар....................................................................
..............40
2.2.2 Еуропалық құқықтағы гармонизация түсінігі …………....42
Қорытынды…………………………………………………………….......45
Пайдаланылған ... ... ... ... ішкі ... ... әрқашанда көпті болсын, азды
болсын халықаралық сипаттағы, яғни интернационалды ... ... ... ... ... ... қалыптастыра отырып
мемлекеттер бір-бірімен тәжірибе алмасады. Осындай ... ... ... жүйелердің өзара ықпалдастығы жүйенің барлық элементтеріне
таратылады – құқықтық санадан ... ... ... дейін және бұл
процес жаһандану жағдайында айрықша көлемді сипатқа ие ... /1, 35 ... ... заңгер-ғалым А.А.Рубанов айтқандай «ұлттық құқықтық
жүйелердің халықаралық өзара әрекеттесуі – жаһандық құқықтық ... ... ... ... ... ие ... (интернациялануы) – тарихи жағдай.
Өзбекістанның ғалымы ... ... ... ... түп-тамырын шетелдіктермен және провинциялардың тұрғындарымен
римдік азаматтардың ... ... ... ... ... ... құқықты жасау талпынысынан байқауға болады. XVI-XVIII
ғасырлардағы ... ... үшін ... да ... бағыты
болды... XIX ғасырдың екінші жартысында алғашқы унификаторлық бастамалар
жүзеге асты. Олардың ... ... ... ... мен
халықаралық қарым-қатынастарды дамыту қажеттіліктері жатқан еді» /3, 107
бет/.
Ресейлік ғалым, профессор И.И.Лукашук құқықтың халықаралық ... ... ... ... былайшы көрсетеді: «Бірде бір құқықтық жүйе
таза ұлттық құбылыс емес деп тура ... ... ... бір ... ... тәжірибесін ескерместен өзінің құқықтық жүйесін ... ... ... ... ... олардың құқықтық реттелуі де неғұрлым
күрделенген сайын, ұлттық құқықтық жүйенің ... ... ... ... тәжірибені ескеру маңыздылығы соғұрлым жоғарлай береді» /1,
36 бет/.
Сонымен қатар, бір-бірінен құқықтық нормаларды, ... ... ... ала ... ... бөтен құқықтық жүйені
қолданысқа алмайды, өйткені мұндай жүйеге нормалармен ... ... ... механизмі де кіреді, ал нормалар болса ... ... ... ... ... ... ие болады, - ... ... ... өз еркімен болса да, мәжбүрлеу түрінде болса да (басып алу не
отарландыру арқылы) шетелдік тәжірибені қолданысқа алу ... ... ... ... болғаны анық.
Унификация және гармонизация проблемасы халықаралық жеке құқықта ерекше
орын алады. Ол түсінікті де, өйткені халықаралық ... ... ... үшін әртүрлі елдердің осы ... ... ... не ... тіпті болмаса бірі біріне қайшы келмеуі ... және ... ... ... ... ... ... шетелдік элементтің болуы) ... ... ... ... ... ... дегеніміз – екі немесе
одан да көп мемлекеттердің азаматтық құқықтарында бір мән-жайға ... ... ... ... мәселе халықаралық жеке құқықтың құқықтық жүйе ретіндегі
айрықша, еркшелік ... ... ... ... ... салалары
жағдайларының басым көпшілігінде құрылымдық элементтері ұлттық заңнама
шегінде орын ... ... ... бір ... реттелуге тиісті емес
қоғамдық қатынастарды ... жеке ...... ... ... ... екі немесе
одан да көп мемлекеттердің ... ... ... және
осыған ұқсас құқықтық фактілер бірдей емес ... ... ... ... ... ... мәселесін халықаралық жеке
құқықтық теориясы мен тәжірибесіндегі басты ... деп ... ... ... ... ... ... нарықтың
қалыптасуы, шаруашылық субъектілерінің экономикалық интеграциясы үрдісі -
түрлі ... ... ... ... болуы әлемдік
дамудың айтарлықтай тежегіші болатындай жағдайға тірейді. Біртұтас құқықтық
кеңістіктің болмауы – ... ... ... ... ... ... ... тигізеді, мемлекеттердің құқық қолдану
тәжірибесінде қиындықтар ... ... ... ... соқтырады.
Сондықтан, халықаралық жеке құқықтың қазіргі дамуының объективті бағыты
болып, қайсыбір ұлттық құқықты таңдау қиындықтарын ... ... ... ... ... ... Республикасы құқықтық саясатының тұжырымдамасында алдымыздағы
онжылдықта Қазақстанның халықаралық шарттық құқықтық саясаты ... ... ... ... ... ... ... қажеттілігіне сүйену керек ... Сол ... ... ... міндеттемелер мен стандарттарға сәйкес
келтіру жұмысын жалғастыру қажет, интеграциялық процестердің құқықтық
қамтамасыз ... ... ... - деген міндеттер де қойылған /4/.
Магистрлік диссертацияның мақсаты мемлекеттердің заңдарын унификациялау
және гармонизациялау проблемасын түсіндіріп, оны талдау болып табылады.
Осы мақсатқа қол ... үшін ... ... ... ... түсінігін, мәні мен мазмұнын ашып көрсету;
- материалды және процессуалды нормалардың унификациясының ерекшеліктер
белгілеу;
- унификацияланған нормалардың ... ... мен ... ... ... ... айқындау;
- халықаралық құқықтағы унификациялауды талдап, оны ... ... ... бөлу;
- құқықтық гармонизация түсінігін беру;
- құқықтық гармонизацияның ұқсас ұғымдар арасындағы орнын анықтау;
- құқықтық гармонизация мен ... ... ... ... ... ... ... механизмдерін айқындау және ашып
көрсету;
- құқықтық гармонизацияны жүзеге ... ... оның ... ... ... ... ... мән бөлу;
- ішкі және халықаралық құқықтағы унификациялау және гармонизациялау
институтының артықшылықтары мен кемшіліктерін айқындау және оларды ... ... ... ... ... ... ... және қазақстандық ғалымдардың
еңбектері мен ... ... ... Осы ... ... атайтындар: Г.К. Дмитриева, А.С.Довгерт, О.Н.Садиков, В.П.Звеков,
Г.К.Матвеев, А.С. ... ... ... ... ... зерттеу объектісі мен пәні.
Магистрлік диссертацияның объектісі болып унификация мен ... ... ... ... қарым-қатынастар табылады.
Магистрлік диссертацияның зерттеу пәні болып мемлекеттердің заңдарын
(заңнамасын) унификациялау және гармонизациялау проблемалары, сондай-ақ осы
проблемаларды шешу ... ... ... ролі ... ... ... әдістер.
Аталмыш авторлардың еңбектеріне негізделіп, жұмыстың жазылуы барысында
логикалық құрылымдық, салыстырмалы ... ... ... ... ... теориялық және практикалық маңыздылығы оның
нәтижелерін кейінгі ғылыми зерттеулер жүргізген ... ... ... ... ... ... ... шығарылатын ережелер.
Қорғауға келесі ережелер шығарылады:
1. Құқық ғылымында унификация мен гармонизацияға қатысты ортақ тәсілдер
қабылданбаған және бұл ... ... ... көзқарастары өте
шашыранды. Солардың барлығын түйіндей ... ... мен ... жүйелерді жақындастырады және олар, өз ... ... ... ... ... - ... ... Қейбір құқық әдебиеттерінде қалыптасқан унификация кезінде ... ... ... ... ... гармонизация кезінде – жекелеген
құқықтық ережелер ғана қарым-қатынасқа түседі, - деген ойды ... ... Сол ... ... ... ... ... ұлттық
құқықтық жүйелер арақатынасқа түсетін болса, заңнаманы унификациялау
(гармонизациялау) кезінде – жекелеген құқықтық ... ... ... ... ... - ... ойға да ... екенімізді
білдіргіміз келеді. Біздің ойымызша гармонизация мен ... ... ... дұрыс болып көрінеді.
4. Унификация мен гармонизацияны жүзеге асыратын механизм ретінде
халықаралық құқық ... ... ... ... мен ... шарт пен ... ... және органдардың шешімдері
арқылы іске асырылады. Демек, халықаралық ... осы ... ... ... ... құралдары болып табылады.
5. Еуропалық интеграция тәжірибесін зерттеу барысында түсінгеніміз – ол
жерде басында унификация механизмі көбірек ... 80-ші ... ... ... ... ие болды және соңғысы өзінің
тиімділігін дәлелдеді. Демек, ТМД ... да ... ... ... ... көңіл бөлінгені дұрыс деп есептейміз.
Қорғалатын ережелердің ғылыми маңыздылығына келсек олар Қазақстанның
құқық ғылымын одан ары ... ... сәл ... да ... ... ... өйткені ғылымның осы бағытында жүргізілетін келесі зерттеушілер
осы магистрлік диссертацияның кемшіліктері мен жетістіктерін ескереді ... ... ... ... әдебиеттерге сүйенгендіктен шынайы
және дәлелденген болып көрінеді.
1. Ішкі және халықаралық құқықтағы
унификациялау
1.1 Құқықты унификациялаудың түсінігі
1.1.1 Құқықты унификациялаудың қажеттілігі,
унификацияланған нормалардың түрлері және ... ... ... ... ... мемлекет иесінің
құқықтық жазбалары қолданылатын шетелдік элементі бар ... ... ... жеке ... үшін ... және дәстүрлі болып табылады. Алайда,
бұл құқықтық әдісті пайдалану бірқатар қиыншылықтар және жағымсыз салдармен
байланысты.
Біріншіден, жекелеген құқықтық ... ... ... бар және бір ғана ... ... олар әр ... ... сілтеме жасауы мүмкін. Мысалы, сыртқы саудалық
сатып алу-сату шарттарының жағдайлары – бір елдерде шартты ... ... ал ...... ... жері заңына бағынады.
Екіншіден, қолданылуға жататын жекелеген мемлекеттердің құқығы бір ғана
құқықтық ... үшін ... ... әр ... ... қамтуы мүмкін
және оның өзіндік ерекшеліктері болады ... ... ... ... ... тәжірибесінен туындаған және ішкі құқық
нормаларында ... ... ... ... болса, мүлдем қамтымауы
мүмкін.
Осының нәтижесінде, шетелдік элементі бар азаматтық – ... ... ... мен міндеттерінде құқықтық
анықсыздық ... және ... ... ... бірі үшін ... ... Мысалы, сатып алушы өзінің елінде қолданылатын талаптың
ескіру мерзімдерін басшылыққа алады, ал ол ... ... ... сатып
алу-сату шарты бойынша, ескіру мерзімдері неғұрлым қысқа – сатушы ... ... бір ... ... ... тиіс ... сондықтан, сатып
алушының құқықтары қорғалмай қалады.
Тізбектелген және бірқатар басқа да ... ... ... ... қатынастарды құқықтық реттеуде айтарлықтай, ... ... ... /5, 16 ... ... XIX ... аяғынан бастап, унификация үрдісі, яғни
біркелкі (унификацияланған) коллизиялық ... ... ... ... мемлекеттер арасында бекітілетін халықаралық
шарттар нысанында жүзеге асырылады. Осындай шарттардың ... ... ... осы ... ... ... коллизиялық
нормаларды қолдану міндетін мойындарына алады. Унификацияланған нормаларды
пайдалану жоғарыда келтірілген кемшіліктерді ... ... ... аяқты жағымсыз құбылыстарды жоюға, «ақсақ қатынастардың» пайда
болу мүмкіндігін төмендетуге, ұлттық коллизиялық құқықтағы бос ... ... ... унификацияны реттеудің неғұрлым ... ... ... ол кең ... қоймады. XIX ғасырдың ... ... ... 1902 және 1905 ж.ж., ... – некелік қатынастар
аясындағы бірқатар мәселелер бойынша коллизияларды шешу ... бес ... ... ... ... бұлар да кеңінен
таралмады: оларға ... ... ... ғана ... ... ... ... араласса да, қосылмады) және біртіндеп, қатысушы
мемлекеттер саны азая ... ... ... унификациялауға
бағытталған басқа келісімдердің ішінен халықаралық сатып алу – сатуға
қолданылатын ... ... ... (1986ж) атап ... ... (Бұл
конвенция 1955ж. осы тектес конвенцияны ауыстырды).
Коллизиялық құқықты унификациялаудың сәтті үлгісі ... ... ... ... ... унификациясы болып табылады. 1928 жылы
VI панамерикандық конференцияда құраушысы белгілі Кубалық заңгердің атымен
аталған ... ... ... Мәні ... бұл – коллизиялық
құқықтың бірден-бір толық унификациясы болып табылады (437 баптан тұрады).
Алайда, тіпті өзінің аймағында бұл шарт ... ... ... ... және ... ... 15 ... ғана ратификациялады (АҚШ –
ры оған қосылмады) /6, 59 бет/. Бустаманте ... ... ... ... ... ... ықпалын тигізді. Коллизиялық
нормалардың унификациясы екі жақты негізде, әдетте, ... ... ... ... ... ... анағұрлым кеңірек жүзеге асады.
Сонымен, унификациялау деп, - қолданылуы, унификацияланған нормаларды
унификацияланған деп мойындайтын барлық ... үшін ... ... ... ... ... нормаларын қалыптастыру үрдісін
атауымыз қажет.
Халықаралық жеке құқықта унификацияланған ... ... ... ... ... ... ... нормаларға және унификацияланған
процессуалды нормаларға бөлінуі тиіс.
Біріншілері шетелдік элементі бар азаматтық, ... және ... ... ... мен ... ... ... шетелдік элементі бар азаматтық – құқықтық дауларды сот
органдарында және ... ... сот ... ... үшін
ортақ ережелерді бекітеді /7, 39 бет/.
Өзінің міндеттері бойынша ... - ... яғни ... барлық
елдеріне арналған болуы мүмкін немесе анағұрлым тар, аймақтық ... ... яғни ... ... бір ... ... ... Латын Америкасы
және т.б. азаматтарының және заңды тұлғаларының арақатынастарын меңзейді.
Халықаралық жеке құқық саласындағы унификацияға қол ... ... ... болып – халықаралық экономикалық және мәдени ... ... ... ... ... ... ... халықаралық шарттарды бекіту болып табылады. ... ... саны ... өсіп ... ... да ... ... болуы мүмкін: ол, бірқатар
мемлекеттердің «үлгілі» ... ... ... шарттар бекіту
тәртібімен жасалған басқа да ұсыныстарды қабылдауы.
Халықаралық жеке ... ... ... ... ... ... кеңінен мойындалған және таралған
халықаралық ғұрыптарды қолдану арқылы да жүзеге асырылуы ... ... ... режимді қалыптастыруға халықаралық ұйымдармен, ұлттық
сауда ... ... және ... ассоциациялармен
ұсынылатын, өзін-өзі ақтаған сыртқысаудалық тәжірибені ... ... және ... ... ... тигізеді.
1.1.2 Материалды және процессуалды нормалардың
унификациясы
Материалды нормалардың унификациясы. Бүгінгі күнде сатып алу – ... ... ... құқық сияқты сыртқы экономикалық байланыс
саласындағы негізгі институттар жөніндегі ... ... ... ... ... ... Мұндай халықаралық
шарттардың басым көпшілігі кеңінен танылды, ал ... ... ... жеке ... ... унификациялау саласындағы белсенді
жұмысты БҰҰ – ның халықаралық сауда құқығы жөніндегі Комиссиясы ... БҰҰ ... ... унификациялау мәселелерімен
ЮНКТАД, сонымен қатар, аймақтық органдар, атап айтқанда ... ... ... ... ... экономикалық комиссия айналысады.
Халықаралық жеке құқықтың ... ... ... ... ұйымдардың міндетіне кіреді: көлік саласында –
азаматтық авиацияның Халықаралық ұйымы (ИКАО), Берндегі орталық ... ... ... ... ... және ... ... ойлап табу және авторлық құқық саласында – интеллектуалды
меншіктің Бүкіләлемдік ұйымы /8, 42 ... ... ... ... ... ... ... – 50-ге жуық елді біріктірген халықаралық мемлекетаралық
ұйым – жеке ... ... ... ... институтпен
(УНИДРУА) дайындалған.
Унификацияланған нормаларды қамтитын Халықаралық шарттар – халықаралық
қабылданатын Дипломатиялық конференцияларда аяқталатын ... ... ... ... ... Мұндай халықаралық шарттарды дайындау
әдетте, негізгі құқықтық жүйелердің ... ... ... шолу және ... негіздемелерді жасаудан басталады.
Халықаралық шарттардың көптеген унификацияланған нормалары – ... ... ... ... және тепе-теңдікті сақтаудың
нәтижесі. Халықаралық жеке құқықтың кейбір ... ... және ... құқықтардағы ұлттық құқықтың жүйелердегі
өзгешеліктердің айтарлықтай болуы осы мәселелер ... ... ... ... ... ... мүмкіндік бермей отыр.
Реттеудің материалды - құқықтық тәсілі жүзеге асырылатын негізгі әдісі –
унификацияланған материалды ...... ... ... проблеманы, құқық коллизиясының туындау себептерін жоятын, әр
түрлі мемлекеттердің азаматтық құқықтарының нормаларын сәйкестендіру немесе
сол ... ... ... ... - ... нормалар жасау жолымен
айналып өтеді, - дейді Г.К.Дмитриева /8, 25 бет/. ... ... ... - ... нормалар шетелдік элементпен
күрделендірілген азаматтық – құқықтық қатынастардың ... ... ... ережелерін тікелей бекітеді. ... ... ... ... тікелей деп аталады – олар қарастырылып отырған қатынастарды
коллизиялық сатыны айналып отырып, тікелей реттейді.
Материалдық ... ... ... ...... ... асырылатындықтан (көбінесе ... ... ... ... ...... ... мәні
бойынша шарттық болады.
Унификацияланған материалды азаматтық –құқықтық нормалардың халықаралық
жеке құқыққа жату – ... ... ... ... ... Бір ... нормалар халықаралық жеке құқықтық нормативтік құрамына кірмейді деп
есептесе (мысалы, Г.К.Матвеев), енді ... ... ... ... ... М.Н. ... С.Н.Лебедев, А.Л.Маковский
және т.б.) керісінше, олар халықаралық жеке ... бір ... ... ... ... деп есептейді /9, 45 бет/.
Процессуалды нормалардың унификациясы. Қарастырылған ұстанымдардың
тұрғысынан ... ... ... (іс ... деп ... ... орны ... мәселені шешу қажет. Азаматтық
процесс – бұл, соттардың және құқыққолданушы басқа да ... ... шешу ... ... реттелген қызметі екені бәрімізге мәлім.
Халықаралық азаматтық процесс болса, бұл – сот және басқа да ... ... ... күрделендірілген азаматтық істерді шешу
жөніндегі заңмен реттелген ... ... ... ... ... сот және ... ... қызметін білдірмейді. Мұнда әңгіме
ұлттық құқыққолданушы органдардың, бірақ халықаралық ... ... ... ... ... ... нормаларды унификациялау да шетелдік
элементі бар қатынастарды құқықтық реттеудің біркелкілігіне қол ... ... ... ... – ұлттық процессуалдық құқықтың
нормалардағы түрліліктер (өзгешеліктер) мен ... жою және ... және ... ... ... ... ... шетелдегі
азаматтар мен заңды тұлғалардың мүліктік құқықтарының ... ... ...... ... ... процестің көптеген
мәселелері бойынша жүзеге асырылады, мәселен: ұлттық соттардың ... мен ... ... ... ... жатқан дауларды шешу
жөніндегі құзіреттілігі, сот шығындарының ... ... ... ... ... орындау кезінде соттардың арақатынасы ... іс ... ... ... сот шешімдерін шетелде орындау.
Унификацияланған процессуалды нормаларды қамтитын көп жақты халықаралық
шарттардың ішінен, халықаралық жеке құқық жөніндегі Гаагалық конференциялар
шеңберінде дайындалған ... және ең ... 1954 ... ... ... ... ... конвенциясын атап өткеніміз жөн.
Шетелдік ... ... ... ... 1958 ... Нью – ... да ... танылды. Процессуалды нормаларды унификациялау
туралы көп жақты халықаралық шарттар - ӨЭК (Өзара Экономикалық Көмек) – ... - ... ... ...... ... ...
мемлекеттерімен бекітілген.
Процессуалды нормаларды унификациялау үрдісі ... ... ... ... Бұл ... ... ұлттық процессуалдық
құқықтардың нормаларында ... ... бар және осы ... ... ... саудалық төрелік саласында керісінше, бірегей төрелік (аралық)
процедураны қамтамасыз ету мүддесінде төрелік талқылаудың мазмұнына ... ... ... ... ... халықаралық шарттар
жасақталған. Сыртқы саудалық төрелік жөніндегі 1961 ... ... ... ... ... және оның ... қарау
тәртібі туралы бірқатар маңызды унификацияланған процессуалды нормаларды
бекітеді.
Ендігі кезекте жоғарыда айтылғандардың ... ... ... ... ... ... ... Унификацияланған нормалардың құқықтық табиғаты және ұсынбалы сипаттағы
унификацияланған нормалар
1.2.1 Унификацияланған нормалардың құқықтық табиғаты
Халықаралық шарттардың унификацияланған ... ... ... ... халықаралық – құқықтық сипатқа ие, бұл –оларды дайындау,
оны қабылдаған ... үшін ... ... ... ... бір бөлігі ретінде оларды мақұлдау және қайта
қару тәртібі арқылы көрініс табады. ... ... ... мұндай нормалар
азаматтық – құқықтық болып табылады, өйткені олар шетелдік элементі бар
ұйымдар мен ... ... ... ... ... ... ... реттейді, немесе егер халықаралық қатынас жағдайларында
туындайтын азаматтық процесс ... ... ... ... ... ... шарт жасасқан мемлекеттер үшін міндеттемелер туғызатын халықаралық
шартта көрініс тапқан унификацияланған нормалар ішкі ... ... ... және ... ... ... – елдердің ұйымдары ... үшін ... ... үшін – унификацияланған нормаларды ұлттқ
құқықтың ... ... ...... ... процедура қажет. Мұндай
процедура трансформация деп ...... ... ... унификацияланған нормалар ұлттық
тиісінше материалды және процессуалды құқықтың нормаларымен біртектес
болады және ұқсас ... ... мен ... ... ... ...... унификациялау үрдісінде ұлттық құқыққа
мәлімсіз, сыртқы ... ... ... ... нормалар және тіпті жаңа құқықтық институттар қалыптастырылуы мүмкін.
Унификацияланған нормалардың ерекшелігі сол, олар трансформациядан ... ... ... ... ... ... және дербестікті сақтап
қалады: оларды, өздері әрекет ететін ... ... ... ... және сол ... ... ... түсіндіруге
және қолдануға болмайды, өйткені мұндай түсіндіру және қолдану жекелеген
елдерде унификацияланған нормаларды түрліше түсінуге ... ... ... нормаларды қолдану – мұндай нормалардың шығу тегі мен
құқықтық реттеудегі бірегейлікті ... ... ... отырып жүзеге
асырылуы тиіс.
Құқықтық күші бойынша унификацияланған материалды нормалар ішкі құқықтың
нормалары сияқты, тиісті ... ... үшін ... ... ... ... ... тараптардың унификацияланған
нормалардың жазбаларынан ... ... ... жасасуға жол беруі мүмкін
(диспозитивті нормалар). ... ... ... ... бір ... ... мысалы бекітіліп ... ... ... бас ... ... ... нормаларды салыстырмалы –
императивті деп атау қалыптасқан.
Унификацияланған нормалардың құқықтық күші ... ... және ... ... ... ... ... Көліктік
конвенцияларда көптеген нормалар, ең алдымен тасымалдаушының жауапкершілігі
туралы нормалар императивті болып ... ... те, ... ... ... ... негізінен диспозитивті нормаларды
қамтиды, мысалы, БҰҰ-ның 1980 ... ... ... ... алу - ... ... ... қызметіне қатысты унификацияланған процессуалды нормалар жалпы
ереже бойынша, биліктік бастауларға тән соттық ... ... ... ... ие. ... ... төрелік туралы
унификацияланған нормалар турасында айтар болсақ, мұндай нормалардың басым
көпшілігі ... ... ... ... ... ... ... төрелік көп жағдайларда ... ... ... және ... ... ... ... анықтау
мүмкіндігі беріледі.
Унификацияланған нормалардың болуы, осындай унификацияланған жазбаларды
бекітетін халықаралық шартты қабылдаған жекелеген ... ... ... және ... ... ... ... унификацияланған
нормаларды, елеулі өзгешеліктері болуы ... ... ... ықпалындағы тұлғалар қолданады. ... ... ... үшін ... бірегей түсіндіру қамтамасыз етілуі
тиіс. Осы мақсаттарда көптеген ... ... ... ... және қолдану кезінде олардың халықаралық сипатын және
бірегейлікке қол ... ... ... ... ... формуланы
қарастырған.
1.2.2 Ұсынбалы сипаттағы унификацияланған нормалар
Мүдделі елдердің тиісті халықаралық шарттарды жасап шығару ... ... ... ... ... ... ... тәжірибеде сыртқы саудалық мәмілелерді бекітуді ... ... ... ... жасау кеңінен қолданылады. Мұндай
ұсынбалы ... ... ... ... әр ... ... 60-жылдардың ортасында БҰҰ-ның шеңберінде Еуропалық
Экономикалық Комиссиясының бір топ ... ... ... ... алу – сату шарттарының жалпы жағдайлары кеңінен танылды және
қолдауға ие ... Осы ... ... ... ... негізгі
топтарына (машиналар және жабдықтар, ... ... ... ... ... және тауарлардың осы тобының ерекшеліктерін
айқындайтын, оларды жеткізудің ... ... ... ... ... ... үшін ұсынбалы ережелерді жасаудың басқа бір
нысаны болып, тиісінше ұлттық мекемелердің және ең ... ... ... ... ... ... (бекіту) табылады. Мысал үшін,
КССРО-ның Сауда-өнеркәсіптік палатасы 1977 жылы ... ... ... ... жағдайлары топшыланған КСРО және
Югославия ұйымдары арасында тауарларды жеткізудің Жалпы жағдайлары ... ... /7, 48 ... ... ... ... жүзу ... кеңінен таралған.
Халықаралық үкіметтік емес ұйымдар – Балтық және ... ... ... және кеме ... Халықаралық ассоциациясы (ИНСА)
кемелерді фрактілеу жөніндегі шарттардың үлгілерін, агенттік келісімдердің
және теңізде жүзуде пайдаланылатын басқа да ... ... ... шығарды.
Халықаралық шарттармен бекітілген және қолданылуы ... ... ... нормаларға қарағанда жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ие және ... сыртқы
экономикалық мәмілелерде өзгертілуі мүмкін; екіншіден, әрекет ету ... ... олар ... ... ... ... тек диспозитивті
нормаларды ғана унификациялауға бағытталған. Императивті нормаларды
сыртсаудалық ... ... ... шарт қана ... алады. Алдымызда –
кең унификацияны қамтамасыз ете ... ... оған қол ... ...... ... неғұрлым қарапайым тәсілі. Ұсынбалы
сипаттағы унификацияланған (бірегей) ... ... ... ... бұл ... олар ... күшке ие болады.
1.3 Халықаралық жеке құқықты унификациялау:
халықаралық шарт және халықаралық ұйымдар
1.3.1 Халықаралық шарт - ТМД ... ... жеке ... ... шегіндегі халықаралық қатынастардың негізгі құқықтық базасы болып -
Достастықтың мүше- мемлекетерінің арақатынастарының түрлі салалаларындағы
көпжақты және екі ... ... ... Кәсіпкердің бірегей
мәртебесін анықтау және кәсіпкерлік қызметті жүзеге ... үшін ... орта ... ... ... ... жүгіне ерекше көңіл бөлуды талап етеді.
Шаруашылық қызметті жүзеге ... ... ... шешу ... Келісім осы бағыттағы маңызды ... ... ... ... мемлекеттерінің шаруашылық субъетілеріне өздерінің құқықтары мен
заңды мүдделерінің қорғау үшін тең мүмкіндіктер қамтамасыз ету ... осы ... ... ... ... ... және басқа да азаматық құқықтық қатынастарынан, олардың
мемлекетік және басқа да органдарымен қатынастарынан шығатын істер бойынша
соттардың күшіне ... ... ... және ... ... ... ... бір мүше-мемлекетінің азаматтық заңнамасын ТМД-ның басқа мүше-
мемлекетінің ... ... ... ... өзара мойындау меншік қатынастарын реттеу жөніндегі 1992 ж.
Келісім, оған қатысушы Достастық мемлекеттерінің ... ... ... ... қалыптастыруға бағытталған. Тараптардың,
олардың азаматтары мен заңды тұлғаларының ... сол ... ... иесі ... ... ... ... етілетін толық және
сөзсіз құқықтық ... ... Бұл ... заң актілерімен көзделген
ерекше жағдайларды санамағанда, мәжбүрлі ... ... ... ... ... тартылып алынған жағдайда, мемлекет оның иесіне сол
меншіктің ... сай ... ... ... ... ... арасында тауар жеткізудің
жалпы жағдайлары туралы 1992 ж. ... ... ... ... реттеу міндетін орындайтын органдардың міндетіне ... ... Баға мен ... ... ... тауардың сапасы
және жиынтықтылығы, саны, тауарларды жеткізу мерзімдері мен ... ... ... жауаптылығы тауарларды жеткізу шарттарынды жеткізуші
мен тұтынушылар ... ... ... ... ... ... ТМД ... халықаралық шартты – шетелдік элементі
бар жеке құқықтық қатынастарды реттейтін құқықты унификациялаудың кұралы
ретінде ... ... ... ... ... ... интеграциясы мәселелерін ... ... заң ... ... ... ... бөлген. Әр түрлі
ұлттық ... ... ... ... ... ... ... бөліктер растайды. Мысалы, Экономикалық Одақты құру
туралы 1993 ж. Шарттың ... үлгі ... ... ... ... ... ... қатынастарды біркелкі ретеуге қол жеткізудің
қажеттілігін мойындап, ұлттық заңнаманы осы шарттың ... ... ... ... ... келісті.
Осы мақсаттарда тараптар:
▪ Шаруашылық арақатынастарды реттейтін үлгі актілерін жасауға
... ... ... ... қайшылықтарды жою
мақсатында үлгілі жобалар мен халықаралық құқық нормаларының негізінде
үйлестіру және жақындастыру жұмыстарын жүргізуге келісті.
Ресей Федерациясы, ... ... ... ... және
Қырғыз Республикасы арасындағы экономикалық және ... ... ... ... 1996 ж. ... 15 және 22 – ... заң жобаларын жасау жұмысын үйлестіреді, үлгілі заң ... ... ... ... ... ... және
үйлестіру мақсатында өз өкілеттіліктерінің ... үлгі ... осы ... ... ... заңнамалар жасалады…” делінген
.
Үлгі заң актілерін жасау идеясының, ол жүзеге асып отырған сайын үлкен
тәжірибелік ... ие ... ... - ... ... Парламентаралық Ассамблеясының бесінші, алтыншы ... ... ... (29-шы ... 1994 ж., 13-ші ... 1995 ж.
және 17-ші ақпан 1996 ж.) үлгі ретінде ... ... заң ... ... ... сәйкесінше бірінші, екінші және ... ... ... ... ... ... ... үлгісін жасау - үлгілі
заң жобаларын қалыптастыру ТМД елдері ... ... ... ... ... халықаралық шарттан кем түспейтін құрал
деген қорытынды ... ... ... ... ... және ... ... унификациялау
Көпжақты шарттардың, үлгілік заңдардың, ұсыныстардың ... ... ... жеке ... ... ... ... халықаралық органдар мен ұйымдардың қызметімен тығыз
байланысты. Осы саладағы анағұрлым ... ... қол ... -
халықаралық жеке құқық жөніндегі Гаага конференциясының жеке ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі БҰҰ Комиссиясының (ЮНИСТРАЛ) тырысушылықтарының арқасында
мүмкін болды.
Халықаралық жеке құқық жөніндегі Гаагалық конференциясының құрылу тарихы
тамырымен ХІХ ... ... он ... ... Екі жүз ... ... жеке ... біркелкі нормаларын ... ... ... ие ... ... ... ... осы
саладағы мәселелерді талқылау үшін халықаралық конференцияны ... ... ... 1893 жылы ғана ... ... халықаралық жеке құқық жөніндегі
Гаагалық конференцияныњ бірінші сессиясы ... ... ... ... ... сәттілігі – оны жүргізудің бастамашысы - ... ... ... ... ... 1894, 1900, ... болды. Бұдан кейін конференция жұмысында ұзақ үзіліс орын ... ... 1925 жылы ... жылы ... ... ... ... кейін алғаш рет
конференцияның ... ... ... ... статусын
қабылдаумен көрініс тапқан, оның тарихының жаңа ... ... ... – 1955 жылы 15 ... ... статусына
сәйкес міндеті - халықаралық жеке құқықтың нормаларын унификациялау болып
табылатын үкімет ... ... ... ... ... конвенциялар
қарастырған сұрақтарды шартты түрде келесі негізгі бөліктерге ... ... ... ... ... ... ... отбасылық қатынастар, мұрагерлік. Тек 1951-1996 жылдардың ... ... ... 32 ... қабылданды.
Жеке құқықты унификациялау жөніндегі Халықаралық институт (УНИДРУА )
1926 ж. ... ... ... ... ... құрылды. Ұлттар Лигасының
қызметінің тоқтатылуымен және 1940 ж. ... ... ұйым ... ... ... (орналасқан жері - Рим қаласы). Институттың мақсаттары
болып, гармонизация жолдарын зерттеу және ... ... ... ... жеке құқығын үйлестіру, оның бірегей нормаларын ... ... ... ... ... үкіметтерінің
өкілдерінен тұратын Бас Ассамблея, онымен сайланатын Әкімшілік Кеңес
Италияның үкіметімен тағайындалатын ... ... ... ... ... - Институт Президентінің ұсынысы негізінде Әкімшілік
кеңеспен тағайындалатын Бас ... ... - ... ... ... ... негізгілерінің
қатарына: тауарларды халықаралық сатып алу-сату ... ... ... ... (1964 ж. ... туристік контракт туралы халықаралық
Конвенция (1970 ж. Брюссель); халықаралық ... ... ... ... ... Конвенция (1973 ж. Вашингтон ); тауарларды халықаралық сатып алу-
сатудағы өкілдік туралы (1983 ж. ... ... ... ... ... ... (1988 ж. ... ); халықаралық факторинг туралы
УНИДРУА Конвенциясы (1988 ж. Оттава).
Институттың қатысушымен, кейіннен басқа халықаралық ұйымдардың ... ... ... ... ... ішінде тауарларды
халықаралық сатып алу-сату, соғыс жағдайында мәдени құндылықтарды қорғау,
жүктердің халықаралық жол тасымалы мәселелері бойынша) ... ... ... ... ... ... емес ... болып табылатын қағидалар, егер тараптар, олардың ... ... деп ... ... ... Олар ... ... шарт “құқықтың жалпы қағидалармен”, “lex mercatoria” немесе ұқсас
ержелерімен анықталады деп ... ... ... ... ... ... ... үшін үлгі болуы мумкін.
1966 ж. ... ... ... ... ... ... тигізу болып табылатын БҰҰ-ның Халықаралық сауда
құқығы жөніндегі Комиссия (ЮНСИТРАЛ ) құрылды.
Комиссиямен дайындалған ... ... ... ... ... талаптың ескіруі туралы Конвенция (1974 ж., Нью-Йорк)
және оның хаттамасы (1980 ж.); БҰҰ-ның ... ... алу ... (1980 ж., Вена); Халықаралық аударма вексельдері және халықаралық
жай ... ... (1988 ж., ... ... ... ... ... жауаптылығы туралы (1981 ж., Вена ); тәуелсіз
кепілдіктер және резервті аккредитивтер туралы (1995 ж., ... ... ... шешімдерді тану және атқару туралы Конвенция
(1958 ж., ... ... ... ... ... ... ... Үлгілік заңы
қабылданды (1985ж.), оның негізінде көптеген елдерде ... ... ... ... ... ... тауарлар, құрылыс
жұмыстарын және ... ... алу ... ... ... ... туралы (1992ж.); электронды сауда жөнінде ... ... ... ... жеке құқықты унификациялау жөніндегі үлкен жұмысты: сауда
және даму жөніндегі БҰҰ Конференциясы, ... ... ... ... ... ... Ұйымы (ИКАО), интелектуалды меншіктің
Бүкіләлемдік Ұйымы (ВОИС), басқа да ... ... ... ... ж. ... ТМД ... ... кеңесімен дербес
халықаралық ұйым ретінде ТМД жеке ... ... ... ... кеңесі қатысушы мемлекеттердің ... ... ... ... ... болып, достастық елдерінің жеке
құқығын ... және ... ... ... үлгілерін және ғылыми ұсыныстарды жасау болып табылады.
Орталықта құрылған ... ... тобы ... кодекс үлгісінің
тарауларын дайындады.
Ғылыми-кеңестік орталықпен, жауапкершілігі шектелген ... ... ... және ... бір ... заң ... Ішкі және ... құқықтағы гармонизация
2.1 Құқықтық гармонизация түсінігі
2.1.1 Құқықтық гармонизацияның ұқсас ұғымдар
арасындағы ... ... ... ... көрсетуі бойынша шетелдік ғалым
М.Ансель құқықты унификациялау мәселесіне қатысты келесі ... ... ... ... ... басты объектісі ... ... ... ... ... келе ... ... нормаларын унификациялау, яғни бір келкіге келтіру, қиындыққа
соғатын жекелеген сауалдар бойынша дербес жүйелер арасында гармонизация,
үйлестіру ... ... ... ... ... ескі ... жаңа гармонизацияға өту кезінде ғылымның құқық
нормасынан алшақтап ... ... ... бет бұрғаны дұрыс /3, 112
бет/.
Демек, унификация мәселесі гармонизация сауалымен қатар жүретініне көз
жеткізуге болады.
Осы ... ... ... ... ... ресейлік ғалым-заңгер
М.Н.Марченко салыстырмалы құқықтанудың ... ... сан ... бар ... және ... бірі – ... ... және
гармонизациялау процесінде салыстырмалы құқықтанудың рөлінің айтарлықтай
жоғарлағанын атап ... ... ... ... ... мен «гармонизация» терминдері әртүрлі мағынада түсіндіріледі.
Мысалы, орыс тілінің сөздігінде ... ... «бір ... ... бірдей қылу) ретінде түсіндірілсе, «гармонизация» ұғымы
заттардың, ... ... ... ... және ... ... бірі біріне сәйкес келуі» деп беріледі /10, 301 бет, 498
бет/.
Ал, Ресей ғалымы Ю.А.Тихомиров былай дейді: «Құқықтық ...... ... ... салаларға, нормалар мен институттарға, тіпті
заңнамаға да – қатысты «унификация» ұғымы «жалпыға міндетті біркелкі ... ... және ... ... түрінде қарастырылады. Өз кезегінде,
«гармонизация» «ұлттық заңнамаларға ... ... ... ... келтіру, сондай-ақ «ортақ құқықтық қағидалар мен
жекелеген шешімдерді» дайындау ... ... ... /11, 75 ... ... ... ... түсінілуін салыстыра отырып
«унификацияның» мағынасы біркелкі құқықтық нормаларды даярлап күшіне енгізу
болса, «гармонизацияның» мәні ... ... мен ... сондай
ақ ортақ құқықтық қағидалар мен жекелеген шешімдерді келісімге ... көз ... мен ... бірлестіктер ынтымақтастығының құқықтық
саласында ортақ міндеттер мен келісілген әрекеттер жасау қажеттілігі жиі
туындап ... ... ... ... ... мәселесі пайда
болады, - дейді Ю.А.Тихомиров. Бұл ғалымның көзқарасының өз ... ... ... ... ... ... процесі келесі нысандар арқылы
көрініс табады:
1) құқықтық дамудың ортақ бағытын белгілеу;
2) құқықтық айырмашылықтардан арылу бағытында әртүрлі ... ... ... ... ... ... ... ережелерді даярлау бойынша
шаралар қабылдау /11, 74 бет/.
Бұл жақындасу процесінің түсінігі, ал «заңнамаларды жақындастыру» ұғымын
бұл ғалым ... ... ... ... ... бағыттарын
айқындау, құқықтық айырмашылықтардан арылу және ортақ ... ... ... ... ... ... ... түсіндіреді. Ғалым
пікірі бойынша «заңнаманы жақындастыру» түсінігімен қатар, ал кейде тіпті
оның ... да ... ... түсінігі қолданылады. Оның
мысалы Еуропалық ... ... осы екң ұғым ... түсініктер ретінде қолданылса, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы
(ТМД) ... ... ... ... көбірек кездеседі /11,
74 бет/.
Қалай болса да, «жақындастыруды» да, «гармонизацияны» да Ю.А. Тихомиров
кең мағыналы термин, яғни ... ... ... ... ... ... ... «мемлекеттердің үйлесімді құқықтық
дамуы» негізгі төрт бағыт пен нысанда жүзеге асырылады:
1) заңнамаларды жақындастыру, яғни осы ... ... ... ... ... ... ... белгіленеді;
2) заңнаманы гармонизациялау, яғни ұлттық заңнамалардың ортақ тұрғысы,
даму концепциялары үйлестіріледі, ортақ құқықтық қағидалар мен ... ... ... заң актілерінің қабылдануы;
4) заңнаманы унификациялау, яғни жалпыға міндетті бірыңғай құқықтық
нормаларды ... ... және ... енгізу.
Ю.А.Тихомировтың көзқарасын қызығушылық туғызады деп бағалай отырып,
М.Н.Марченко ... ... ... ... ... ... таба бермейді
деп айтады. Оның көрсетуі бойынша батыс елдерінің әдебиеттерінде құқықтық
«унификациялау» және ... ... ... ... /12, ... 1970-жі жылдардың басында әйгілі француз ... ... ... құқықтың халықаралық энциклопедиясында» былай
деген: «Құқықты унификациялау деп біз жекелеген нормаларға әсер ... ... ... және осы процестермен шектелетін ғана емес, тұтас
құқықтық жүйелерді жақындастыру ... әсер ... ... /13, 31 ... ... Рене ... ойы бойынша «кезінде басымдыққа ие болған
заңи (яғни нормативтік) ... ... ... ... ... ... та, ең ыңғайлы болып та көрінбейді», сондықтан-да ғалымның пікірінше
«осындай гармонияны ... ... ... ... ... ... мәселесі» /13, 31 бет/.
Тағы бір батыс ғалымы – П.Круз унификацияны екі немесе ... ... ... процесі, «екі немесе бірнеше құқықтық жүйені жалғыз
құқықтық ... ... ... ... - деп ... Ал, ... болса П.Круздың айтуынша салыстырмалы құқық әдебиеттерінде
пайда болған термин және ол негізгі ... мен ... ... ... «ең ... ... ... талаптар мен стандарттарды»
қалыптастыру арқылы қол жеткізілетін әртүрлі құқықтық жүйелердің «жекелеген
ережелерін жақындастыру ... ... ... ... көрініс табады
/14, 23 бет/.
Басқа жағдайларда болса батыс ғалымдары «унификация» мен ... ... ... ... ... практикалық емес, тек
теориялық, ал дәлірек айтсақ лингвистикалық ғана мағынаға ие, - ... ... ... ... тек «құқықтық нормаларды
стандарттау» деп бұрынғыша түсіну жеткіліксіз екенін білген батыс ... ... ... ... ... ... ... «стандартизация»,
«құқықтық жүйелерді сақтау» және «үйлестіру» (координация) сияқты «құқықты
гармонизациялау» дегеніміз – «унификацияның жаңа нысандарын» ... ... мен ... /15, 34 ... ... мен ұғымдардың әрқайсысының түрлі ... ... ... жағынан олардың айырмашылығын белгілеу мүмкін ... ... ... да ... бір ... ... ... табылады» және
түбінде олардың мағыналық мәні бірдей болып келеді, - дейді батыс ғалымдары
/15, 34 бет/.
2.1.2 ... ... мен ... ... жақындасуы, олардың өзара әрекеттесуі және ықпал
етуі құқықтың халықаралық ... ие ... ... ... ... ... ... айтуы бойынша құқықтың
интернационализациялануы ... ... ... да ... ... бар екі ... ... яғни унификация мен гармонизация арқылы
көрініс табады /16, 101 бет/.
Құқықтың халықаралық сипатқа ие болуы басқа құбылысты айқын ... ... ... ... ал ... ... ... ол жаһандану мен интеграция процестерімен ілесіп жүреді.
Г.К.Дмитриеваның пікірінше құқықтың унификациясы (латынша unie facere ... ... ... ... бір ... ішкі ... бірдей
(бірыңғай, унификацияланған) құқықтық нормаларды құру, өзгерту немесе жоюға
бағытталған мемлекеттердің ынтымақтастығы болып табылады және ... ... ... процесінің бірден-бір түрі, ал ... ...... ... екі ... ... яғни
халықаралық құқық пен мемлекеттің ішкі құқығында, халықаралық-құқықтық және
ұлттық-құқықтық нысандар мен механизмдер арқылы ... ... ... ... ... болса унификацияға қарағанда кеңірек ұғым,
өйткені ол ... ... тыс ... де ... ... ... ... мемлекеттер құқығын жақындастыруға, олардың
айырмашылықтарын жоюға немесе азайтуға бағытталған процес.
Профессор Г.К.Дмитриеваның ... ... ... ... ... бұл ... мемлекеттердің халықаралық
келісім-шарт арқылы бекітілген халықаралық-құқықтық міндеттемелерінің
болмауында, ал шарттық ... ... тек ғана ... сәт ... ол гармонизация процесінің ерекшелігін тұтастай белгілейді: құқық
нормаларын қабылдау және қолдану тәртібін, оның соңғы ... /16, ... ... ... ... та ... Оның ойы ... «унификация» ұғымы «жалпыға міндетті ... ... ... және күшіне енгізу түрінде қарастырылса, «гармонизация»
ұғымы «ортақ көзқарастарды, ... ... ... ... келтіру, сондай-ақ «ортақ құқықтық қағидалар мен жекелеген
шешімдерді» дайындау процесі ретінде көрініс ... /11, 75 ... мен ... ... негізгі айырмашылықтарды, біздің
ойымызша, Г.К.Дмитриева айқын көрсете білген. Ғалымның пікірінше унификация
мен гармонизация арасында келесі айырмашылықтар бар:
1) унификация мемлекеттер үшін ... ... ... ... ... ... бірыңғай нормаларды белгілеу болса, гармонизация
қатал халықаралық-құқықтық міндеттемелерді ... ... ол ... ... процес болып келеді (бірақ халықаралық ұйымдардың
халықаралық-құқықтық механизмдерін қолдану арқылы жүзеге асырылатын ... да ... ... ... ... ... әртүрлі мемлекеттердің ішкі құқығында бірдей нормалардың
пайда болуына алып келсе, гармонизация ... ... ... ... унификацияланған нормалар ұлттық құқықтың құрамында арнайы норма
болып есептеледі, өйткені ... ... ... ... ... ... ... болып келеді, ал гармонизация процесі кезінде
ішкі құқыққа ұлттық құқықтық жүйеге бейімделген және ұлттық құқықтың басқа
нормаларынан ... ... жоқ, ... ... заңи ... қабылданып, жалпы тәртіп ... ... ... егер ... ... ... коллизия мәселесін
шешетін болса және тікелей ... ... ... ... шеше ... тәжірибе көрсететіндей мемлекеттер унификациялау процесі шеңберінде
өздерін қатал құқықтық міндеттемелермен ... ... ... болса мемлекеттерге мұндай ... ... ... болғандықтан мемлекеттердің көңілінен шығып, ... ... ... /16, 113-116 беттер/.
Жоғарыда көрсеткеніміздей Ю.А.Тихомировтың ойы бойынша «мемлекеттердің
үйлесімді ... ... оны ... асыратын төрт негізгі бағыт пен
нысанға қатысты қарастыруға ... ... ... ... ... үлгілі заң актілерін қабылдау;
г) заңнаманы унификациялау».
Бұл ғалымның ойы бойынша аталған бағыттардың ... ... ... ... ... бар, ... бірінші жағдайда – ол
әртүрлі бағдарламалар, жоспарлар, үлгілі актілер және ... ...... ... (концепциялар) және т.б., үшінші жағдайда
– ортақ нормалар, құқықтық стандарттар және т.с.с. /11, 75 ... ... ... ... бойынша Ю.А. Тихомировтың
қолданатын тәсілі «мемлекеттердің үйлесімді ... ... ... ... ... ... белгілеуге мүмкіндік бермейді. Мысалы,
ғалымның көрсетуі бойынша үлгілі заң актілерін жеке құқықтық нысан ... ... ... ол гармонизацияны жүзеге асыратын тәсіл ... ... ... ... ... гармонизация да,
унификация да мемлекеттердің заңнамасын жақындастырады, сондықтанда, мұндай
«жақындастыруды» мемлекеттердің үйлесімді ... ... жеке ... ... шүбә ... ... ... қорытынды жасай отырып,
қазақстандық ғалым құқықты интернационализациялаудың екі ... ... ... дұрысырақ деп есептейді /17/.
Біз де, өз кезегімізде, бұл көзқарасқа қосылғанды жөн көріп отырмыз.
Батыс елдерінің ғалымдарының бұл ... ... ... да ... ... ... ғалымдардың ойын біз жоғарыда көрсетіп кеткенбіз
(Р.Давид, П.Круз).
Кейінгі кезде жарық көрген еуропалық ғалымдар ... пен К. ... ... ... ... туғызады. Бұл
зерттеушілердің айтуы бойынша ... ... ... ... ... ... ... деңгейде қабылданған біркелкі ... ... ... ... қажеті жоқ. Соншалықты алысқа ... ... ... ... ... бір унификациясы мен
гармонизациясы бүгінгі ... ... орын алып ... ал ... күні
олардың қажеттілігі арта түседі... Бұл жерде унификацияның әртүрлі елдерде
қолданылатын ерекшеліктерін ескере отырып оның біркелкі техникасын ... және ... ... ... ... ... табысты болуы
үшін жағдай жасау маңызды» /18, 13-14 беттер/.
Қалай болса да, Р.Давид, ... және ... ... ізбасарларының
көзқарастарын түйіндейтін болсақ унификация кезінде тұтас құқықтық жүйелер
өзара әрекетке ... ... ...... ... ... қарым-қатынасқа түседі.
С.Ж.Айдарбаевтің да алаңдататын бір ойын көрсетпеуге болмайды. Бұл
ғалымның пікірінше гармонизация мен ... ... ... ... екі түрлі объектіге қатысты жүзеге асырылады. Ол объектілер:
1) құқық (ұлттық құқықтық жүйе);
2) заңнама.
Осыған ... ... ... мен ... екі ... ... ... гармонизациялау және унификациялау;
2) заңнаманы гармонизациялау және унификациялау.
Осы екі процес бір-бірімен қатынасқа түсіп отырғанымен дербес ... ... ... - дейді ғалым. Өз ойын ... үшін ... ... ... ... «практикалық жағынан
унификацияны «кең мағынада» ... жөн ... ... Бұл ... тек ... нормалар ғана емес (яғни заңи мәтіндер),
құқықтық қағидалар, дәстүрлер, әртүрлі құқықтық теориялар мен ... ... және ... да ... /12, 186 бет/. ... өзі тура айтпаса да заңнаманы емес, құқықты (немесе ұлттық
құқықтық жүйелерді) гармонизациялау және ... ... ... ... ... ... де «құқыты унификациялау – жекелеген
нормаларға емес, тұтас құқықтық жүйелерге оларды ... ... ... ... ... ... - деген сөздерін еске салуға болады.
Мұның дәлелі ретінде «Салыстырмалы құқықтың халықаралық энциклопедиясын»
да ... ... Ол ... ... ... ... ... үшін унификация объектісі болып ... ... ... айтарлықтай айырмашылықтар оларды құрайтын құқықтық
нормаларда ғана емес, осы ... ... ... ... ... қызмет ететін құқықтық теориялар мен доктриналардың
алуан түрлілігіндегі, әртүрлі елдерде ... ... ... құқықтық
проблемаларды шешу әдістерінің ерекшеліктерінің айырмашылығында екені анық
нәрсе» /15, 33-34 беттер/.
Сонымен, ... ... ... ... ұлттық құқықтық
жүйелер арақатынасқа ... ... ... ... кезінде – жекелеген құқықтық нормалар, институттар және
салалар қарым-қатынасқа түседі.
2.2 Құқықтық гармонизацияны жүзеге асыру
2.2.1 Құқықтық гармонизацияны жүзеге ... ... ... ... ... дамуы»
қатарына жатқыза отырып оны жүзеге асыратын келесі құқықтық ... ... деп атай ... ... /11, 75-76 беттер/:
1) жалпы немесе таратылатын құқықтық режим (инвестициялау, салық салу
бойынша және ... ... ... ... және т.б.) ... тең ... ... стандарттар (экологиялық қауіпсіздіктің және т.б.);
4) құқықтық қамтамасыз ... ... ... ... және т.б.);
5) құқықтық құжаттарды тану (білім алу туралы дипломдарды және т.б.);
6) жеңілдетілген тәртіпті енгізу (азаматтық алуды және т.б.);
7) ... ... ... шарттар;
8) құқықтық көмек туралы келісімдер;
9) бірыңғай құқықтық кеңістік (ғылым, ... ... алу ... ... ... ... тең дәрежеде құқықтық қорғау;
11) барлығына тең құқықтық талаптар;
12) құқықтық ... ... ... ... етілетін құқықтық жеңілдіктер мен көтермелеу шаралары;
14) біріккен және үйлестірілетін құқықтық әрекеттер;
15) санкцияларды тарату;
16) халықаралық ... ... ... пактілерді,
конвенцияларды және т.б.) бірдей тану.
Көрсетілген тәсілдерді есте ... ... ... жүзеге
асыратын құралдарға ... ... ойы ... ... бірі ... рецепция табылады, яғни бір
мемлекеттің екінші ... ... ірі ... ... ... алу ... еуропалық мемлекеттердің рим құқығын рецепциялау
немесе ... ... ... бұрыңғы социалистік, соның ішінде ТМД
елдерімен де рецепциялау). ... ... аяқ ... немесе
жоспарлы түрде, біржақты түрде немесе өзара келісу арқылы жүзеге ... ... ... И.И.Лукашук рецепцияны, гармонизация
мен унификацияны құқықтың интернационализациялануның тең дәрежелі үш тәсілі
деп есептейді. ... ... ... ... ... ... құқықты, заңнаманы «жақындастыру» ... ... ... ... және ... ... бұл термин
гармонизацияның синонимы ретінде қолданылса, тағы бір жағдайларда кеңірек
ұғым ретінде, яғни ортақ ... ... ... жүйелердің өзара
жақындасуын білдіретін ұғым ретінде ... /1, 45 ... мен ... ... ... жалпы алғанда бірдей
болып келетінін көрсете отырып (олар, халықаралық шарттар, халықаралық
органдар мен ... ... ... қарағанда профессор
И.И.Лукашук гармонизация мен унификацияның айырмашылығы оларды ... ... ... емес ... көрініс табады деп
есептейді, ... ... ... ... айырмашылықтардың жойылуы
орын алса, екіншісінде біркелкі нормалар орнатылады /1, 47 бет/.
Дегенменде, гармонизация мен ... ... ... бойынша
айырудың (яғни, унификация мемлекеттер үшін құқықтық жағынан ... ... ... шарт ... ... ... ... ұйымдардың құқықтық міндеттеуіш күші жоқ резолюциялары ... ... ... ... өзіне тиесілі логикасы бар
жағдай, бірақ әзірше теория ғана емес, ... өзі бұл ... ... ... - ... ... ... 1973-ші жылғы Кедендік
режимді жеңілдеті және гармонизациялау туралы ... ... ... ... ... (нақтылап айтқанда осы ... ... ... ... ... екі ... ... «кедендік режимді гармонизациялау мен жеңілдетуге қол жеткізу үшін
жалпы ... ... ... танылған бұйрықтарды» анықтайтын
«стандарттарды» белгілеу;
2) «неғұрлым кең пайдалануы дұрыс деп ... ... ... және жеңілдету бағытында прогресс ... ... ... ... практикаларды» орнату /1, 47 бет/.
2.2.2 Еуропалық құқықтағы гармонизация түсінігі
Еуропалық ... ... бірі ... ... (бұдан әрі - ЕҚ) ішкі нарығындағы құқыққа қатысты «заңдардың
гармонизациясы» деп «ұлттық заңдардың арасындағы ... ... ... ... және ... ... түрін
белгілейді:
1) «бинысанды» (формальды емес) гармонизация – яғни, өз еркімен жасатын
өзара тану ... ... ... ЕҚ ... ... ... тану);
2) соттық (немесе «жағымсыз» /негативті/) гармонизация – яғни, ... ... ... ... капиталдар мен жұмыс
күшінің еркін қозғалуына кедергі жасайтын ұлттық ережелерге шағым келтіруі.
Басқа ... ... ... гармонизация» бір заңнаманы басқа
заңнамамен ауыстыру ... оны жою ... ... ... ... ... барлық Еуропада әрекет ететін ... заңи ... ...... кедергі туғызатын
құқықтық қайшылықтарды жоятын директивалар мен регламенттердің Еуропалық
Қауымдастықпен қабылдануы. Осы заңи гармонизация ... ... ... ... ... ... ... - белгілі бір саланы реттейтін ережелер ЕҚ-мен
қабылданады, ұлттық ... ... ... ал ... ... жаңа заңнама қабылдау құқығынан айырылады;
б) «минималды гармонизация» - ЕҚ ережелері барлық ЕҚ үшін ... ... ... ... одан қаталдау ержелер орнату
еркіндігін сақтап қалады;
в) «факультативті гармонизация» - ... ... ... бірақ міндетті емес минималды стандарттарды белгілейді;
г) «ішінара гармонизация» - белгілі бір қызмет шеңберінің тек кейбір
қырлары ғана ... ... ... емес категория /19,
280-282 беттер/.
Жалпы алғанда Г.Дейвис ЕҚ ... ... ... ... ... ескі ... ... жылға дейін қолданылып келген, яғни «Ақ кітап»
ұабылданғанша), бұл ... ... ... ... мемлекеттен
үстем деңгейде енгізілген ұлттық заңнама ретінде көрініс тапқан болатын,
яғни бұл ... ... ... ... қоса ... толық тізімі ретінде қолданылды;
2) жаңа тәсіл, яғни ... ... ЕҚ-ң ... мен ... ... ... көрсетілді, ал мүше-мемлекеттерге осы
талаптарды өздері қалаған жолдармен орындау құқығы берілді.
Демек, егер ескі ... «тым ... ... ретінде «жаңалықтарды
тұншықтыруы» мүмкін болса, жаңа тәсіл сауда бостандығы барлық тиісті
ережелерді ... ... ... ... оның орнына бірнеше
маңызды ереже жеткілікті екенін таныды /19, 283 бет, 286-287 беттер/.
Сонымен, ... ... ... ... ... де, ... іс ... унификациялау тәсілінен гармонизациялау тәсіліне өту
орын алды.
Бұл тәжірибені ... да ... ... ... ... ... ... жасауымыз керек. Ең
алдымен біздің зерттеушілік шолуымыз ғылыми деректерге сүйеніп жасалғанын
айтып өту қажет, ал заңи ... ... ... ... қарастырылды. Бұл
түсінікті де, өйткені бұл мәселенің күрделі болуы соншалықты оның ... бір ... жету ... Ол үшін бірқатар ... ... ... ... ... ... ... талдау арқылы құқық ғылымында унификация
мен гармонизацияға қатысты ортақ тәсілдер қабылданбағанын байқауға болады
және бұл мәселе бойынша ғалымдардың ... өте ... ... ... сан алапат көзқарастар арасынан, біздің
ойымызша, ерекше көңіл ... ... ... мен ... ... ... және оның құралдары болып табылатын
құқықтың интернационализациялануының көрінісі деген ... ... ... Осы ... ... ... «Ұлттық құқықтық жүйелердің
халықаралық көлемде жақындасуы қазіргі кездің көкейкесті мәселесіне айналып
отыр», - деген ... ... жөн ... отырмыз. Оның тағы да бір ойын
айтып кетейік: «қазіргі заманда ішкімемлекеттік және халықаралық құқықтың
үйлесімді дамуы зор ... ие ... ... /20, 305 ... ... және т.с.с. олардың ізбасарларының көзқарастарын
түйіндейтін болсақ унификация кезінде тұтас құқықтық ... ... ... ... кезінде – жекелеген құқықтық ережелер ғана ... ... ... ... ... ... ... ұлттық құқықтық жүйелер арақатынасқа ... ... ... ... ... – жекелеген құқықтық нормалар,
институттар және салалар қарым-қатынасқа түседі. Біздің ... ... мен ... арақатынасын осылайша түсінген дұрыс болып
көрінеді.
Мемлекеттердің басым көпшілігінде ... жеке ... және ... ... ішкі ... ... түрлі салаларында қамтылған,
тиісінше, олар түрлі нормативтік актілерде орын ... ... ... ... жеке ... саласындағы бірегей кодификацияланған актілерге
ие /21/. Басқа мемлекеттерде бірегей кодификациялар жасау жүргізілу үстінде
/22/. Осыған ... ... жеке ... ... базасының дамуында
халықаралық шарттардың ролі біртіндеп үстемдікке ие болып келе жатыр.
Халықаралық шарттар халықаралық жеке ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінің
бірегейлігі үшін, демек тиісінше, түрлі мемлекеттердің субъектілерінің
арасында экономикалық және өзге де ... ... ... үшін
алғышарттар қалыптасады /23, 33 бет/.
Әр мемлекетте объективті түрде орын алып отырған ...... ... ... өзгешеліктер – халықаралық ұйымдардың
қызметі шеңберіндегі халықаралық унификациялаудың көмегімен жойылуы мүмкін:
1. Алайда, заңнаманы унификациялаудың ... ... ... ... ... кем тұстарын атап өтпеске болмас.
Біріншіден, жоғарыда атап өткеніміздей, унификацияланған норма
коллизияны ... Ол ... өмір сүре ... екі ... ... ... құқығы азаматтық – құқықтық
қатынастардың қатысушыларын бір – ... ... ... ... ... кездесіп жатады. Мысалы, бірінші мемлекетте ... ... ... ... ... құқығымен реттеледі, ал
екінші мемлекетте – мүліктің орналасқан ... ... ... ... мемлекеттің азаматы бірінші мемлекеттегі мұраға үміттене
отырып «құқықтық вакуумда» ... Бұл ... ... бір
унификацияланған норма қалыптастыру жолымен шығуға болады.
Үшіншіден, коллизиялық нормалардың ... ... ... ... бір мемлекеттің құқығы бойынша әрекет ететін бола тұра,
екінші бір ... ... ... ... ... ... мардымсыз
болады.
2. Халықаралық жеке құқықтағы унификацияның дамуы және мемлекеттік
егемендікті сақтаудың арасындағы қайшылықтардың мәселесі ... ... ... – құқықтық қатынастарды ... емес ... ... мүмкін. Мұнда әңгіме, халықаралық үкіметтік емес ...... ... қамтитын құжаттарды қабылдаудың қалыптасқан
тәжірибесі жайында болып отыр. Бұл – ... ... ... ... бірегей ережелердің жинағы және т.б. Шартқа аталған ... ... ... ... жағдайларды бірегей түсінуді қамтамасыз
етеді. Осыған мысал ретінде – белсенді ... ...... ... ... ... дайындаған Халықаралық
сауда палатасының (Париж) қызметін келтіруге болады және т.б. /24, ... ...... ... ... ... мемлекеттік
емес реттеуге қарсы қоюға болмайды. Біріншіден, Мемлекеттер ... ... ... ЮНИСТРАЛ т.б.); екіншіден, халықаралық
ұйымдардың қызмет етуін – мемлекеттің конвенцияларды дайындау ... ... ... ... ... ... идея бойынша, халықаралық құқықтағы унификациялау мәселелері
азаматтық – құқықтық нормаларды унификациялау (шешілуі тиіс) арқылы ... ... ... ... ... ... өсіп келе ... халықаралық шаруашылық байланыстардың жаңа ағынын
әсерлі реттеу қабілеттігін ... ... ... атап ... Бұл ... қазіргі халықаралық жеке құқықтағы материалды нормаларды
унификациялаудың ролін арттыруды шарттандырады. Осы ... ... ... ... және ... ... құқықтық қамтамасыз етуді талап етеді.
Соңында диссертацияда қарастырып кеткен мәселелердің тек теориялық ... ... ... да ... ... ... жөн, ... тек гармонизация мен унификация арқылы әлемдік қауымдастыққа
интеграцияланады, аймақтық ұйымдар шеңберінде интеграция жолдарын іздейді.
Қазақстан Республикасы үшін ... ... ... ... ... ... ... Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы, Еуразиялық
экономикалық қауымдастық және Бірыңғай экономикалық кеңістік ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
1. Лукашук И.И. Глобализация, государство, право, XXI век. – М.: ... ... А.А. ... ... ... взаимодействия
национальных правовых систем. М., 1984.
3. Саидов А.Х. Сравнительное правоведение ... ... ... ... /Под ред. ... М.: ... 2000.
4. Указ Президента Республики Казахстан от 20 сентября 2002 года №949 ... ... ... ... ... //СПС «Юрист».
5. Международное частное право: Учебное пособие /Г.К. ... ... М: ... 1993.
6. Международное частное право: Учебник. Отв.ред. М.А.Сарсембаев. Алматы:
Ғылым, 1998.
7. Международное ... ... ... Отв. ред. ... ... ... М.: Юридическая литература, 1984.
8. Международное частное право: Учебник. Отв. ред. ... ... ... А.С. ... М.: ... ... Звеков В.П. К вопросу о соотношении ... ... ... в ... ... ... ежегодник международного
права. 1973. М., 1975.
10. Словарь русского языка. Т.1, 4. М., ... ... Ю.А. Курс ... ... М., ... Марченко М.Н. Сравнительное правоведение. Общая часть. ... ... ... М., ... ... Р. ... правовые системы современности (сравнительное право).
М., 1967.
14. Cruz P. Comparative Law in a Changing World. L., 1995.
15. ... ... of ... Law. N.Y., 1973. ... Международное частное право: Учебник /Отв.ред. ...... ... и доп. – М.: ТК Велби, Издательство Проспект, 2004.
17. Айдарбаев С.Ж. Гармонизация и унификация права: ... ... ... // ... и ... ... ... в области защиты прав и обеспечения интересов личности ... ... ... и ... ... СНГ» (Алматы, 20 ноября 2004
г.). Сборник ... ... ... ... ... году ... в Казахстане. Алматы, 2004.
18. Давид Р., Жоффре-Спинози К. ... ... ... ... с фр. В.А.Туманова. – М.: Международные отношения, 1999.
19. Дейвис Г. Право внутреннего рынка Европейского Союза: Учебное ... с ...... ... ... Тихомиров Ю.А. Публичное право. Учебник. М.: Издательство БЕК, ... ... ... ... Венгрия, Польша, Чехия, Словакия, ... ... ... ҚХР-сы жатады.
22. Бельгия, Нидерланды, Италия, Франция.
23. Скаридов А.С. Международное частное право: Учебник. СПб., 1998.
24. Вилкова Н.Г. ... ... ... торговых терминов -
Инкотермс 2000 // Государство и ... 2000, 66-74 ... ... Республикасының 1995 жылғы 30 тамызындағы ... ... 1998 ... ... для ... ... правил международных воздушных
перевозок 1929 г., дополненная Гаагским протоколом 1925 г. ... ... Сб. ... документов, М., 1994, с.261-277
27. Ю.Байзедов. Возрождение процесса ... ... ... ... и его ... //Государство и право. 2000, №2.
28. Соглашение государств-членов СНГ «Об общих ... ... ... 20 марта 1992 года //СПС «Юрист».

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Палестина-Израиль» қақатығыстарына әсер етуші факторлар негізінде қарастырып Араб шығысындағы мемлекеттердің шиеленістегі алған орны мен саяси ұстанымдардың халықаралық қатынастарға ықпалы63 бет
Биологиялық жүйелердегі процестерді анализдеуде термодинамиканың 1-2 заңдарын қолдану13 бет
Дамушы мемлекеттердің сыртқы сауда саясаты9 бет
Дамыған мемлекеттердің экономикасы24 бет
Евразиялық экономикалық қауымдастығына мүше - мемлекеттердің аумағына жануарлар, жануар текті шикізаттарға қойылатын ветеринариялық талаптар11 бет
Евразиялық экономикалық қауымдастығына мүше мемлекеттердің аумағына жануарлар, жануар текті шикізаттарға қойылатын ветеринариялық талаптар. Жануарларды айдап жеткізу кезіндегі ветеринариялық-санитариялық қадағалау15 бет
Жерді қорғаудың мемлекеттік құқықтық шаралары. Жер заңдарын бұзғаны үшін заңды жауапкершілік26 бет
Конфедеративтік мемлекеттердің құрылымдық ерекшеліктері 24 бет
Мемлекеттердің құқық мирасқорлығы95 бет
Монғол шапқыншылығынан кейінгі мемлекеттердің саяси-құқықтық жағдайы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь