Еркін экономикалық аймақтар мәні

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

І Еркін экономикалық аймақтар мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
ІІ Қазақстандағы еркін экономикалық аймақтардың ерекшелігі ... ... ... .15
ІІІ Еркін экономикалық аймақтардың мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ..28

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35
Кіріспе
Еркін экономикалық аймақтар дүние жүзінің көптеген елдерінде өрістеп отыр. 90-жылдардың ортасына қарай дүние жүзінде төрт мыңнан астам әр түрлі еркін экономикалық аймақтар болды. Олардың қатарына кедендік одақ аймақтары, технопарктер, еркін сауда аймақтары т. б. жатады. Батыс мамандарының пікірінше 2000-жылға дейін еркін экономикалық аймақтар арқылы дүниежүзілік тауар айналымының 30% өтетін болады. Өз қызметі үшін тиімді мүмкіндіктерді қарастыратын халықаралық корпорациялар, еркін экономикалық аймақтарды қолайлы құрылымдар қатарына жатқызады. Олар өз өндірістерін еркін экономикалық аймақтарда мейлінше кеңейтуге мүдделі болып отыр.
Еркін экономикалық аймақтар дегеніміз — ерекше жеңілдіктер мен ынталандыру жүйелерін пайдаланатын ұлттық экономикалық кеңістіктің бір бөлігі. Қандай бір нысанда болмасын еркін экономикалық аймақтың ерекшелігі — ол оңашаланған географиялық территория. Еркін экономикалық аймақ термині халықаралық ұйымдар қабылдаған термин. Бұл термин еркін экономикалық аймақтың мәнін толық ашып бере алмайды, себебі аталған аймақтарда қолданылатын экономикалық тәртіп оларды мемлекеттің құқықтық және шаруашылық жүргізу заңдарын, ережелерін орындаудан босатпайды. Мемлекет тек қана жүріп жатқан экономикалық процестерге араласу дәрежесін қысқартады.
Еркін экономикалық аймақтардың ұйымдық-функционалдық құрылымы әр алуан. Оларды құруда негізінен екі түрлі — аумақтық (территориялық) және функционалдық әдістер қолданылады. Бірінші әдіс бойынша барлық резидент-кәсіпорындар өздерінің шаруашылық жүргізуі үшін белгілі аумақта жеңілдіктер алады. Резидент — бір елде қызмет ететін басқа бір елдің жеке немесе заңды тұлғасы. Екінші әдіс бойынша еркін аймақтағы іскерліктің белгілі бір түріне жеңілдіктер беріледі.
Аумақтық әдіс бойынша ұйымдастырылған еркін экономикалық аймақтар Қытайда кеңінен тараған.
Функционалдық әдісті қолданудың нәтижесінде жеңілдіктерді пайдаланатын оңаша кәсіпорындар қалыптасады (оффицорлық фирмалар, еркін дүкендер т, с. с).
Еркін экономикалық аймақтардың ең қарапайым түрлерінің бірі еркін (салықсыз) баж аймақтары. Мұндай аймақтар еркін экономикалық аймақтардың бірінші буынына жатады. Оларды, әдетте еркін баж территориялары деп атайды. Еркін баж аймақтары тауарларды келтіру мен әкетуде баждан босатылады.
Еркін экономикалық аймақтардың баж, салық және инвестицияға байланысты ахуалы шетелдік және ұлттық кәсіпкерлер үшін қолайлы. Басқаша айтқанда еркін экономикалық аймақтар дүниежүзілік шаруашылықтағы уақытша бос капиталдарға құрған „тор" сияқты десек те болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. «Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының мемлекеттік егемендігі туралы» Декларация. 25 қазан 1990 жыл.
2. «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы. 23 қаңтар 2001 жыл.
3. «Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару туралы» Заң жобасы // Егемен Қазақстан, 12 қыр-күйек 2000 жыл.
4. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстанның егеменді мемлекет ре-тінде қалыптасуы және дамуының стратегиясы». Ал-маты, Дәуір , 1992 жыл.
5. Н.Ә. Назарбаев. «Қазақстан-2030» Елбасының Қазақстан халқына жолдауы. 1 қазан 1997 жыл.
6. Н.Ә. Назарбаев. Еркін де еңселі әрі қауіпсіз қоғамға қадам басайық. Елбасының Қазақстан халқына Жол-дауы, // Егемен Қазақстан, 25 қазан 2000 жыл.
7. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998-2000 жылдар-ға арналган іс-қимыл бағдарламасы. // Егемен Қазақ-стан, 15 сәуір 1,998 жыл.
!8. Өзіндік басқару мен өзіндік қаржыландыру тұжы-рымдамасы. Алматы, 1990 жыл.
9. 2000-2005 жж. кезенге арналган «Селоның әлеуметтік-экономикалық дамуы» мемлекеттік багдарламасы. // Егемен Қазақстан, 22 тамыз 2000 жыл. Жоба.
10. К. Б. Бердалиев, С. Ы. Өмірзақов, Б. К. Есенгазиев, Қ. Р. Ерғалиев. Басқару негіздері: Алматы, Экономика, 1997 жыл.
11. К. Б. Бердалиев - Основы управления экономикой Казахстана. Алматы: Экономика, 1998.
12. К. Б. Бердалиев - Қазақстандағы аймақтық басқару мәселелері «Экономика и бизнес». 1996 жыл № 1
13. К Бердалиев. Қазақстанның экономикасын басқару негіздері Алматы: Экономика, 2001 жыл.
14. Майдан - Әли Байгісиев – Халықаралық экономикалық қатынастар Алматы: Санат, 1998
15. Оңтүстік қазақстан газеті 26-желтоқсан 2007
16. Заң газеті, 2007ж. 19 сэуір, 3 бет
17. Мүса.С, Егеменді Қазақстан, 2007ж. 18 шілде, Ібет
18. ҚР Парламентінің Жаршысы, 2005ж. №19. 3 бет
19. Заң жэне Заман, 2007ж. №4. 32 бет
20. «Экономикалық теория негіздері» Оқулық, Алматы, 1998ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...................................................5
І Еркін экономикалық аймақтар
мәні................................................................7
ІІ Қазақстандағы еркін экономикалық ... ... ... ... ... әдебиеттер
тізімі..................................................................35
Кіріспе
Еркін экономикалық аймақтар дүние жүзінің көптеген елдерінде өрістеп
отыр. ... ... ... ... ... төрт ... астам әр түрлі
еркін экономикалық аймақтар ... ... ... кедендік одақ
аймақтары, технопарктер, еркін ... ... т. б. ... ... ... ... дейін еркін экономикалық аймақтар арқылы
дүниежүзілік тауар айналымының 30% өтетін болады. Өз ... үшін ... ... ... ... еркін экономикалық
аймақтарды қолайлы құрылымдар қатарына жатқызады. Олар өз ... ... ... ... ... мүдделі болып отыр.
Еркін экономикалық аймақтар дегеніміз — ... ... ... ... пайдаланатын ұлттық экономикалық кеңістіктің бір
бөлігі. Қандай бір нысанда болмасын еркін экономикалық аймақтың ... ол ... ... территория. Еркін экономикалық аймақ термині
халықаралық ұйымдар қабылдаған термин. Бұл термин еркін ... ... ... ашып бере ... ... ... аймақтарда
қолданылатын экономикалық тәртіп оларды мемлекеттің құқықтық ... ... ... ережелерін орындаудан босатпайды. Мемлекет тек
қана жүріп жатқан экономикалық процестерге араласу ... ... ... ... ұйымдық-функционалдық құрылымы әр алуан.
Оларды құруда негізінен екі түрлі — аумақтық ... ... ... ... ... әдіс бойынша барлық резидент-
кәсіпорындар өздерінің ... ... үшін ... ... ... ... — бір елде ... ететін басқа бір елдің жеке немесе заңды
тұлғасы. Екінші әдіс бойынша ... ... ... ... бір ... ... әдіс бойынша ұйымдастырылған еркін экономикалық аймақтар Қытайда
кеңінен ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады (оффицорлық фирмалар, еркін дүкендер т, с.
с).
Еркін экономикалық аймақтардың ең ... ... бірі ... баж аймақтары. Мұндай аймақтар еркін ... ... ... жатады. Оларды, әдетте еркін баж территориялары деп атайды.
Еркін баж аймақтары тауарларды келтіру мен әкетуде баждан босатылады.
Еркін ... ... баж, ... және инвестицияға байланысты
ахуалы шетелдік және ұлттық кәсіпкерлер үшін ... ... ... ... ... ... шаруашылықтағы уақытша ... ... ... ... ... те ... Еркін экономикалық аймақтар мәні
Бірқатар дамушы елдер үшін еркін ... ... ... ... өмір сүру ... мен ... ... жағынан арнайы экономикалық аймақ болып табылады
Еркін экономикалық аймақтарды ... ашық ... ... білдіреді. Олардың шаруашылық жүргізу мүмкіндіктері ... ... ... мен белсенділігіне байланысты.
Еркін экономикалық аймақтардың баж, салық және инвестицияға байланысты
ахуалы шетелдік және ұлттық кәсіпкерлер үшін ... ... ... экономикалық аймақтар дүниежүзілік шаруашылықтағы уақытша бос
капиталдарға құрған „тор" сияқты ... те ... ... ... ... әдетте төмендегі үш мәселені
шешумен байланыстырады:
1) өндіріс өнімдерін экспорттауды ынталандыру, ... ... ... ... жұмыспен қамту деңгейін жоғарылату;
шаруашылық жүргізудің жаңа әдістерін ... ... ... бір ... ... өз ... шетел капиталына „айқара"
ашпайды, сондықтан қолайлы инвестициялық ахуалды елдің бір бөлігінде ... ... ... ... ... жөн ... экономикалық аймақтар халықаралық экономикалық байланыстарды
нығайтады.
Қажетті өндіріс салалары мен шарушылық ... ... үшін ... жүйесін жасайды. Олардың қатарына, мысалы, артта ... ... ... қолайлы инвестициялық ахуал жасау шаралары жатады. Еркін
экономикалық ... ... ... мен ... ... нақты жағдайға
байланысты өзгеріп тұрады.
Өнеркәсібі дамыған АҚШ, Ұлыбритания сияқты елдерде еркін экономикалық
аймақтар кіші және орта ... ... ... ... Ол ... және орта ... ... шаруашылық жүргізу еркіндігімен қатар,
қаржы жеңілдіктері де ... ... ... осы ... ... ... экономикалық
аймақтардың онды әсері артта қалған аудандарды жедел жетілдіріп отыр.
Дегенмен, ... ... ... ... ... құру барысында дамыған
мемлекеттер сияқты өз қаражатына емес, көбінесе шетел капиталына сүйенеді.
Еркін экономикалық ... ... ... әр ... құруда негізінен екі түрлі — ... ... ... ... ... Бірінші әдіс бойынша барлық резидент-
кәсіпорындар өздерінің ... ... үшін ... ... ... Резидент — бір елде қызмет ететін басқа бір ... жеке ... ... ... әдіс ... ... аймақтағы іскерліктің белгілі бір түріне
жеңілдіктер беріледі.
Аумақтық әдіс бойынша ұйымдастырылған еркін экономикалық ... ... ... әдісті қолданудың нәтижесінде жеңілдіктерді пайдаланатын
оңаша кәсіпорындар қалыптасады (оффицорлық фирмалар, ... ... т, ... ... ... ең ... ... бірі еркін
(салықсыз) баж аймақтары. Мұндай аймақтар еркін ... ... ... жатады. Оларды, әдетте еркін баж территориялары деп атайды.
Еркін баж аймақтары тауарларды келтіру мен әкетуде баждан босатылады.
Еркін ... ... да ... ... кеңінен тараған. Мұндай аймақтар
АҚІІІ-та жақсы дамыған. Бұл ... АҚШ ... ... ... заңды жеңілдіктерді пайдаланып, өз шарушылық қызметтерін
жүргізеді. Қабылданған заң бойынша әрбір портты қалада ең кем ... ... ... ... ... құрылуы мүмкін.
АҚШ-тағы еркін сауда аймақтары жалпы міндетті және арнайы міндетті болып
екіге ... ... ... ... аздаған территорияға (бірнеше
шаршы метр) орналасады да ұлттық баж салығы ауқымынан ... ... ... ... жинастыру және өңдеу (сорттау, буып-түю,
белгілеу т. б.) жұмыстары атқарылады. Арнайы аймақтар ... ... ... ... ... ... Оларда ірі
компаниялардың қатысуымен экспортталатын және ... ... ... ... ... ... АҚШ-та 500-дей еркін сауда аймақтары ... ... ... ... ... халықаралық әуежайларда
орналасатын арнайы дүкендерді де қосуға болады. Жұмыс істеу тәртібі бойынша
оларды мемлекеттік ... ... ... объектілер деп санайды.
Өнеркәсіптік өндірістік аймақтар. Бұлар еркін экономикалық ... ... ... Олар ... ... өрістеуі нәтижесінде тек
қана тауар емес, капиталдардың да ... ... ... ... ... тек ... ғана ... өндірістік қызметті ... ... баж ... бар, ... ... ... ... орналасады. Бұл аймақтар едәуір салық
және қаржы жеңілдіктерімен пайдаланады.
Экспорттық-өндірістік аймақтар. Еркін экономикалық аймақтардың бұл ... ... ... тараған.
Экспорттық-өндірістік аймақтардың пайда болуы дамушы елдердің объективті
экономикалық мұқтаждықтарына байланысты. 60-жылдардың орта шенінде дамушы
елдерде шетел ... ... ... өнімдерін экспорттауды және
жұмыспен қамтуды жүзеге асыру үшін экспорттық-өндірістік аймақтар көптеп
құрыла бастады.
Жаңа ... ... ... ... еркін экономикалық аймақтардың
үшінші буынына ... ... ... ... арнайы қолдауымен ірі
ғылыми орталықтардың жанынан ... Бұл ... ... және ... ... ... ... жұмыс істейді. Олар
салық және қаржы жеңілдіктерін ... ... ... енгізу аймақтары кеңінен тараған елдердің қатарына АҚШ,
Жапония, Қытай ... ... ... ... Жапонияда -
технополистер, Қытайда - жаңа және жоғары технологияларды дамыту аймақтары
деп атайды.
АҚШ-тағы ең ірі ... ... ... ... алқабы) есептеу
техникасы мен компьютерлердің дүние-жүзілік өндірісінің 20% ... ... ... ... саны ... ... және ... 20 мыңға жуық
мамандар жұмыс істейді. Жапонияда үкіметтің арнайы бағдарламасы шеңберінде,
жетекші ... ... ... ... аса ... құрылған. Қытай
Халық Республикасында мұндай аймақтар ғылым мен ... ... ... ... сәйкес 90-жылдардың орта ... ... ... ... саны ... ... Азиядағы „Жаңа индустриялы
елдерде" жаңа техниканы ... ... ... ... ... ... ... жанынан ашылуда. Мұның басты
себебі экспорттық-өндірістік аймақтарда қалыптасқан ... ... ... отыр.
Қызмет көрсету (сервис) аймақтары. Бұлардың қатарына оффшорлық ... ... ... (налоговые гавани) жатады. Аталған аймақтар өзінің
тартымды валюта-қаржылық және ... ... банк және ... ... ... деңгейімен, мемлекеттік реттеудің әділдігімен
іскерлер үшін қолайлы болып отыр.
Оффшорлық аймаққа тіркелген және сол ... ... ... т. ... ... ... ... талап-оффшорлық орталық
орналасқан елдің резиденті ... ... және оның ... пайда
іздемеу болып отыр.
Салық айлақтарының оффшорлық аймақтардан айырмашылығы, олар салық
жеңілдіктерін ... ... ... ... ... түрлеріне алады.
Қазір дүние жүзінде 300-ден ... ... ... ... істейді.
Оффшорлық аймақтардағы өндірістік, сауда, банк, қамсыздандыру және т. ... ... ... ... ... аз мөлшерде ғана салынады.
Мысалы, Швейцарияда оларға салықтың ең ... ... ... ... ... ... сол аз салықтың өзінен де босатылады.
Оффшорлық ... ... ... ... ... жоқ. ... пайданы еркін алып кетуге болады. Бұл аймақтарда жарғылық ... ... және баж ... ... ... ... ... шетелдік капиталдың
көптеп келуін, тіркелген компаниялардан түсетін табысты, ... үшін ... ... ... ... және т. б. ... ... бәрі ұлттық экономиканың дамуына игі әсерін тигізетін
құбылыстар.
Оффшорлық бизнес, әдетте банк ... ... және ... ... ... қызметтері төңірегінде шоғырланады.
Кейбір мәліметтерге сүйенсек қазіргі уақытта дүние жүзіндегі ... ... 500 ... ... ... ... айналымда көрінеді.
Бұл іске 2 млн. салымшылар (жеке және ... ... ... жыл ... жаңа ... ... екен.
Оффшорлық аймақтар туралы мамандардың көзқарасы бірдей емес. Кейбір
эксперттердің ... ... ... ... ... ақшаларды" жуып,
тазартатын және әр түрлі банктердің айналасындағы ... үшін ... ... отыр.
Кешенді (комплексті) аймақтар. Бүлардың қатарына жекелеген ... ... ... ... субъектілер жатады.
Мысалы, мұндай аймақтардың сипатына Қытайдың бес ... ... ... ... ... ... „Отты жер" еркін іскерлік
территориясы кіреді.
Халықаралық еркін экономикалық аймақтар. Арнайы экономикалық ... түрі ... ... ... ... ... ... Қытай және
Солтүстік Корея шекараларының түйіскен жерінде „Туманган" ... ... ... ... ... бар. Бұл жоба 20 ... оның бірінші кезеңінің құны 90—110 млрд. доллар ... ... бар. ... ... ... экономикалық аймақты құруға Жапония,
Оңтүстік және Солтүстік Корея, Қытай мен Ресей ат ... деп ... ... ... мен ... ... ... ірі порт құрылысы,
көптеген өнеркәсіп орындары салынбақ.
Еркін экономикалық аймақтардың бәріне ортақ белгі - баж, ... ... мен ... беру ... ... ... ... ахуал жасау дер едік.
Жеңілдіктердің төрт тобын атап көрсетуге болады:
1) сыртқы сауда жеңілдіктері. Бұлар ерекше баж - тарифтік ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асады;
2) салық жеңілдіктері. Бұлар нақты шаруашылық қызметін ынталандыруға
бағытталған ереже-нормалар. Бұл ... ... ... ... ... т, б.), оның жекелеген бөліктеріне (амортизация, еңбекақы,
көлік шығындары) салық ... ... ... немесе тұрақты
түрде төмендету мәселелерін
қарастырады.
3) қаржы ... ... ... ... (суб-
сидияның) әр түрлі нысандары құрайды. Мысалы, тұрмыс-
тық қызмет ... ... ... жер ... ... ... ... ақыны кеміту, жеңілде-
тілген несие беру т. б.
4) әкімшілік тарапынан жеңілдіктер. Шетел азаматтарының келіп-кетуіне,
кәсіпорындардың тіркелуіне байланысты қызметтерді оңайлату үшін ... ... ... шаралар.
Дегенмен, еркін экономикалық аймақтарға берілетін жеңілдіктер елге шетел
капиталын келтіруді ... ең ... ... ... Бұл ... ... ... инвестицияларға мемлекеттік кепілдік берудің,
инфрақұрылымдар ... ... ... ... ... ... өте
зор.
ІІ Қазақстандағы еркін экономикалық аймақтардың
ерекшелігі
Еркін экономикалық аимақтардың құрылуы мен шаруашылық ... ... ... Қазақстандық басшы, мамандардың да
назарынан тыс ... жоқ. ... рет ... ... ... ... ұйымдастыру мәселесі 80-жылдардың соңында қолға алына
бастады.
Ол кезде төмендегі жобалар қарастырылған болатын:
1. Атырау - Каспий ... ... ... Бұл ... ... құрып, тұрмыстық электр бұйымдарын шығару өндірісін қолға ... ... ... ... ... ... (орталығы Қорғалжын қаласы). Мұнда
туризмді дамыту, оған қоса аса сирек, окоқ ... ... ... ... ... ... ... бірлескен ғылыми жұмыстарды жүргізу
жоспарланған еді.
Түркістан экономикалық аймағы. Бұл аймақтың ... ... ... ... жолы ... маршрутта құрылатын болып белгіленген. Жоспарда
туристік кешен құру, мотоциклдер мен велосипедтер өндірісті ... ... ... экономикалық аймағы (Орталығы — Сарань қаласы). Мұнда
черепица, темір ... ... ... ... ... ... ісі қолға алынады деп күтілген.
Аягөз экономикалық аймағы. Кір жуғыш машиналар мен шаңсорғыштар өндірісі
жолға ... ... ... аймағы. Бұл аймақ Алматы, ... Есік ... ... ... ... ... аймағы.
1991 жылы Қазақстан Республикасының парламенті жергілікті ... ... ... ... ... ... Жаркент еркін экономикалық аймақтарын құру жөнінде шешім қабылдады.
Біздің пікірімізше аталған жобалардың ... ... ... ... ... ... және ... еркін экономикалық аймақтары
жатады.
Маңғыстау еркін экономикалық аймағының ... зер ... онда ... ресурстары (мұнай, уран т. б.) және өлкенің теңіз жағалауында ... ... ... ... Бұл ... атом өнеркәсібі өндіріс орындары,
таукен ... ... ... уран ... ... және ... ... Ақтау теңіз портынан қазірдің өзінде Иран ... ... ... жеткізу ісі қолға алынып отыр. ... өз ... ... ... жұмыстары жедел қолға алынып, бұл
салада бірқатар жетістіктерге де қол жетті.
Алакөл еркін экономикалық аймағы туралы айтар бол сақ, бұл ... ... ... ... жатқан Достық — Алашанькоу темір жолы ... ... ... ... келе жатқан экономикасы бар ұлы ... ... ... ... жұмыстары ұшан-теңіз. Айталық,
Еуропа мен Қытай арасындағы ең ... жол осы ... ... Ол ... — Иран ... ... 300 км темір жол құрылысын ... ... Бұл ... 1996 жылы аяқталып, іске қосылды. Мұның өзі
Батыс Еуропа ... мен ... ... ... елдерінің жүк тасымалдау
жұмыстарына қызмет көрсету арқылы айтарлықтай валюталық қаржы табудың өте
тиімді жолы болып ... ... ... ... ... Қорғас автокөлік трассасына
бейімделген. Бұл ... ... ... ... ...... ... жұмыс істейді. Болашақта Қытаймен техникалық-экономикалық
байлаңыстардың нығайып, дамуына аймақтың тигізер игі ... зор ...... еркін экономикалық аймағы ең алдымен қорғасын-мырыш, темір-
марганец, түсті металдардың бай қорына бейімделген. Бұл аймақта минералды
шикізаттарды өңдеудің аяқталған, ... ... ... ... ... ... Оны іске асырудың ең қолайлы жолы кен ... ... ... ... ... ... сол ... икемді
пайдалану арқылы түпкі нәтижелі кен байлықтарын ... ... ... Қазіргі уақытта еркін экономикалық аймақтар құру ісінде
қаржыға байланысты біраз олқылықтар бар. Дегенмен, көш жүре ... ... ден қою ... ... ... аймақтық саясатты жүргізудің тікелей және кесімді
әдістер болады. ... ... ... шаруашылықтың территориылық
құрылымын жетілдіруге бағытталган, күрделі салымға белсенді қатысады (өсу
орталығын ... ... ... ... ... ... ... қаржылық жүйе арқылы (салалық, ... ... ... үшін жэне жедел дамытуды ынталандыру үшін қандайда бір
аудандарда сәйкес экономикалық ... ... ... ... тереңірек аратсырайық. Еркін экономикалық аймақтық дамуды
реттеуге мемлекеттің тікелей ... ... ... ... тығыз
байланыста. Бұл эдістердің қатарына мемелекеттік ... ... ... аймақтық бағдарламаны жекелеген құрылым түзейтін
инвестициялық жобаны келісім шарттары жүйесі арқылы оның ... ... ... ... ... ... үшін ... ұсынуға
тапсырыстарды орналастыруды жүзеге асыру кіреді.
Нарықтық экономиканың дамуы ... ... ... ... ... және экологиялық жағдайлардағы кәсіпорындар үшін
субвенция саясатын жүргізу; еркін экономикалық аймақтық ... ... үшін жеке ... ... ... ... өз ... кезінде шаруашылық субъектінің жұмсайтын қосымша шығындарын
компенсациялау ... ... ... ... ... ... ұсыну; экономиканың салалық және ... ... үшін ... ... ... алынатын алаңдардың
арендалық ақысына жеңілдіктер бекіту; Күрделі ... ... ... өз өндірісінің жеделдейтілген аммортизациясын
қаржыландыруға мүмкіндік беретін аймақтық дифференцияланған амортизацияны
ендіру, ... ... ... бағаны пайдалану; қоршаған ортаны
ластайтын, әсіресе ... ... ... ... үшін
санкциялар жүргізу шешу үшін қаржылық ресурстарды жинақтайтын, ... ... ... тұратын экономикалық реттеу әдістерін кеңінен
қолдануды ұсынады.
Экономикалық механизм көмегімен ... ... ... реттеу
басқарудың әр түрлі: федералды, аймақтық, аймақ аралық және жергілікті
деңгейлерде ... ... ... ... және ... аралық
байланыстарды ұйымдастыруды реттеуі қажет.
Басқарудың аймақтық органдары жергілікті ... ... ... ... ... ... және ... мәселелерге
негізгі көңілді бөлуі қажет.
Амақтың спецификасы экономикалық тетіктер мен ынталандыру жиынтығын
нақты жағдайда пайдаланудың мақсаттылығын анықталады.
Экономикалық рефомалапрды табысты ... ... ... саясаттың
негізгі бағыттарын жүзеге асыруда аймақтық спецификаны жан жақты есепке
асуды талап етілді.
Қаржылық және ... ... ... ... ... өз ... ... етуін кеңейтуге байланысты, жалпы бюджеттік
ресурстардағы облыс, аудан, республика бюджеттерінің үлесін арттыру қажет.
Мұнымен ... ... ... территорияда облыстың, жергілікті
жэне мемлекеттік салықтармен, аймақтар арасында кірісті ... ... ... бөлу механизмімен бірыңғай салықтық жүйенің өызмет етуін
қамтамасыз етуі ... Көп жүйе ... ... шешу үшін
мемлекеттік бюджеттен тұрақты, өз бетінше кіріс көздерінің қажеттілігімен
анықталады.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... даму деңгейінең, реттелетін салықтың ставкасын аймақтық
дифференциясы мүмкін. Мемлекеттік бюджеттің орталықтандырылған ... ... ... шешу ... емес ... қол ... ... жағдайлар салдары, дағдарысты әлеуметтік мәселелерді шешу)
сондай ақ мемлекеттік аймақтық бағдарламаны ... ... ... ... аймақтық аспектісінің негізгі мақсаты аймақта
өткір әлеуметтік келіспеушіліктердің пайда болуын болдырмау, ... ... ... оның ... жою (төмендету). Жоғары көңіл аударуды
қажет ететін аудандарға жаңа ... ... ... ... ... ескі, құрылымдық жұмыссыздығы бар, жалпы экономикалық
депрессивті, тұрақты әлеуметтік дамуы үшін ... ... ... жатады.
Сондай ақ халық тұратын аудардың әлеуметтік дамуына ерекше көңіл бөлу
қарастырылуда. ... ... ... ... ... ... бюджеті, аудан, облыс, жергілікті бюджеттер. Халықтың аз
қамтылған топтарын ... ... ... ... ... жүзеге асырудың негізгі қорлары бюджеттік және бюжеттен ... ... ... ... ... ... ... бекіту, жәрдемақы мен зейнетақы ақы бекіту және ... ... ... ... ... ... қысқарту шартында акционерлік компаниялар ... жеке ... ... ... үшін жағдай жасауға негізгі ыңғайлар жасауы
тиіс.
Маңызды халық шаруашылық міндеттердің шешуге және аймақтың шаруашылық
кешенділігінің ... ... ... ... ... ... тиімді етуге мүмкіндік беретін жобаларды ынталандыру қажет.
Аймақтарда ... ... ... мақсатында
объектілердің құрылысы үшін ... ... ... ... ... ... үшін жер көмек ... ... ... жағдай жасау, территориялар қызығушылық білдіретін
объектілердің бұрын ... ... ... үшін ... ... және өндіріс аралық консорсиумдар құруға, инвестициялауға
жеңіл несие ... ... ... қарастырылады.
Экономикалық дағдарыс шартында өндірісінің қарқынына ... ... ақ ... ... құруды жүзеге асыруға экономиканы ынталандыру
жаңа инвестицияны талап ететін әлсіз аудандар мен прогрессивті ... ... ... үшін ... ... ... ... болып
табылады.
Аймақ экономиканың кұрылымдық қайта құрылуын ынталандыру мақсатында
салықтық және ... ... ... орын ... ... ... экономикалық қызметі ынталандыру үшін
анықтаушы мәні болады. Бұл сферада ... ... ... республика,
облыстың үкіметі, сәйкес жергілікті әкімшіліктерге тауар экспортының
квотасы бойынша ерекше ... мен ... ... ... ... ... нәтижесінде бюджеттің теңсіздігі артады, сыртқы
экономикалық жалпы қазақстандық реттеу ... ... ... үшін ... ... ... отырып, сыртқы нарықта аймақтың
қызметін қайта қарау қажет. ... ... ... экономикалық зоналарға
тарталуы қажет.
Аймақтық факторлардың ықпалының күшейетіндігін ескере ... ... ... сферасында жекелеген аймақтардың артықшылықтары мен
жеңілдіктерін кей жағдайда ұсынудың бірынғай ережесін бекітетін ... және ... ... ... күннен бастап қабылдау қажет. Бұл
актілердің жобасын заңды органдар, сондай ақ орындаушы биліктің жергілікті
органдары талқылауы қажет. Сондай ақ ... ... ... ... ... байланысты бағдарламаларын. жасауға, сыртқы
экономикалық қызметті дамытудың жалпы ұлттық бағдарламамындағы олардың
интеграциясына маңызды мән ... ... ... ... ... ... ... асырудың аймақтың дифференциалданған шараларын жасауды
ғана талап етпейді, сонымен ... ... ... ресурстарды
орталықтандыруға минималды талапты және олардың аймақ аралық қайта бөлінуін
ескереді. Бұл ҚР әлеуметтік экономикалық және ... ... ... тұрақтылығының маңызды шарттарының бірі. Дағдарысты және ... ... ... ... ... ... ақ аймақ аралық
коммуникацияны қамтамасыз ету орталықтандырылған инвестицияның едәуір
көлемін ... ала ... ... ... ... жағдайына
тәуелсіз) халықтың өмірінің минималды деңгейіне ... ... ... ... ... қайта бөлінуін жинақтауды және федералды слақтың
жүйенің сәйкес қалып тасуын талап етеді.
Экономикалық дамыдың қазіргі кезеңінде аймақтағы ... ... ... және ... етеді. Оларға салық, банк, қойма және
сауда өткізу, ... ... және ... ... ... әлі ... ... толық жауап бермейді, сондықтан қазіргі уақытта оларды әрі
қарай жетілдіру міндеті тұр.
Экономикалық реформаны тереңдету шартында ... ... ... ... және жұмысбастылық үдерісін реттеу.
Бюджет жүйесіндегі табыстарды бөлу ең ... ... ... ... ... әр түрлі деңгейдегі бюджеттерге табыстардың белгіленген
түрлерін бекіту, екіншіден, бюджеттік реттеу тәртібінде жүзеге асырылады.
Бекітілген табыстар бюджеттердің табыс ... ... ... Мұнан басқа, бекіту негізінде бюджеттер арасында барлық ... ... ... ... ... ... объективті жағдайларға байланысты
мақсатқа лайықсыз болып табылады: әр ... ... ... ... ... аймақтардың экономикалық дамуындагы айырмашылықтар
және т.б. Мұндай ... ... ... ... мен шығыстар арасындағы
орынсыз теңсіздіктің күшеюіне әкелер ... ... ... ... қүру ... жатқызуға болады:
* тиімділік және орындылық;
аймақтық саясаттың жалпы ... ... ... сай болуы;
* салықтық баламалылық.
Салықтардың белгілі бір билік деңгейіне бекітілуі ... ... ... әкеліп, аймақтық бюджеттер
жүйесін тұрақсыздандырады.
Бюджеттік реттеудің мұндай ... ... ... ... ... ... қызметіне қатысу мүмкін-дігінен айырылып,
мемлекет салықтарынан дайын түсімдердің белгілі бір ... ғана ... жүйе ... ... ... салық саясатының нәтижелеріне
мүлдем мүдделі емес деп айтуға ... ... ... ... ... ... ... аумақтарға
жалпымемлекеттік салықтарға қосымша салықтар салуға рүқсат етіледі. ... ... ... ... шекпен анықталады. Осындай «салыққа үстеме»
жүйесі тиімдірек қызмет етеді. Әдетте, осындай қосымша салықтарды жинау
кезінде аймақтық билік органдары ... ... одан да ... механизмін қолдана алады.
Үстемелер бюджет жүйесінің әр түрлі буындары ... ... ... тиімді нысандарының бірі болып табылады. Мемлекеттік
салыққа салынатын үстемелер экономикасы нарықтық қатынастар негізінде дамып
отырған ... ... ... ... Республикасы үшін бұл
жүйе жаңалық емес, Нарыққа өту кезеңінде жергілікті бюджеттердің табыстарын
құрудың берілген әдісі жергілікті басқару органдарының қаржылық дербестігін
нығайтудың ... бір ... ... ... әсіресе жергілікті басқару жүйесін реформалауға
орай, ... ... ... ... ... ... тиімді болып
табылады. Бұл әдісті тиімді пайдаланудың басты шарты - мемлекеттік деңгейде
үстемелердің шекті көлемдерін белгілеу.
Біздің ойымызша, Қазақстанда бюджеттер ... ... ... ... ... тиімді түрде ұштастыра отырып, қолдануға болады.
Дэл осындай ұштастыру салықтық ... ... ... оларды
тағайындаудың өзіндік ерекшеліктерін ескеруге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... міндетті түрде
ұштастырылуы арқылы бюджет жүйесінің буындары арасында табыстарды бөлу ең
тиімді түрде жүзеге ... ... ... да ... ... ... мен ... бөлу жүйесі біртұтастық және дербестік
қағидасына негізделуі тиіс. Осы ... ... ... ... ... ... аймақтар арасында және аймақтар ішінде қаражаттарды қайта
бөлудің ерекше механизмінің болуын ... ... ... ... құрылуы қажет:
облыс, аудан аумағында құрылатын қаржы ресурстарының жалпы көлемін анықтау;
табыстарды бюджет түрлері бойынша бөлу механизмін ескере отырып, ... үлес ... ... құрылатын өзіндік бюджеттік ресурстардың үлес салмағының төменгі
шегін анықтау.
Енді аймақ деңгейінде ... ... ... ... ... ... қаржылық ресурстарын тиімді басқару меншік
қатынастарының ... және ... ... аймақтық қаржылық өзін-өзі қамтамасыз ету мен өзіндік
жеткіліктілік механизмдерін ... ... ... ... ... ... басымды мақсаты аймақтағы барлық меншікті тарта ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі мен
өзін-өзі дамыту қабілетін (мүмкіндігін) теңестіру болып ... ... ... болып, тек үйлер, ғимараттар, машина ғана ... ... ... өнім және ... та алынады. Осының барлығы мүліктік
қатынастардағы, меншік объектісінің мазмұнындағы меншік түсінігіне кіреді.
Сонымен ... ... ... өмір сүру ... мен ... қалпына
келтіру шарттарын қалыптастыру қатынастарын да қамтиды.
Атап айтқанда, қазіргі кездегі меншік қатынастары аймақтық ... ... ... ... пен оның ... ... ... әлеуетінің өсуіне бағытталмаған.
Еркін экономикалық аймақтық меншік құрылымы екі бөлімнен тұрады:
әлеуметтік сала меншігі, оны қаржыландыру ... ... ... сала ... аймақтың экономикалық әлеуетінің өсуін
қамтамасыз ... ... ... қаржылық ресурстарын басқаруда басқару
үрдісін орталықсыздандырудың мәні ерекше.
Жергілікті басқаруды орталықсыздандырудың тұтас ел үшін онды ... ... атап ... ... ... ... - күшті мемлекет» қағидасына жету;
орталық билік органдарын элеуметтік-экономикалық ... ... мен ... ... ... ... ... пен аймақтардың бюджеттік қатынастарының тұрақтылығын арттыру.
Ал еркін экономикалық аймақтар үшін орталықсыздандырудың онды ... ... ... ... ... көтеруге
мүдделіліктерінің артуын айтуға болады.
Унитарлық мемлекет болып табылатын еліміз үшін жергілікті органдарға
өз функцияларын жүзеге ... үшін ... ... ... ... беру
қажеттілігі сөзсіз. Қаржысыз аймақтардың дербестігі қамтамасыз ... ... ... ... ... бағытталған, ал аймақ-
аралық мэселелер республикалық бюджет арқылы үлттық деңгейде шешіледі.
ІІІ Еркін экономикалық аймақтардың мүмкіндіктері
Еркін ... ... ... ... талдап,
олардың жетістіктері мен ортақ белгілерін және даму ерекшеліктерін көрсету
маңызды мәселе.
Еркін экономикалық ... ... ... ... ... ... бастапқы даму жоспарларының барынша жоғары деңгейі мен
аймақтарды басқарудың мейлінше икемділігін байқар едік.
Дүниежүзілік шаруашылықтың динамикалық ... (ҒТР, ... ... өзгеруі т. б.) еркін экономикалық аймақтардың ... ... ... ... ... өзгерістерге сай іс-әрекет жасау — уақыт
талабы.
Еркін экономикалық ... ... ... ... мол. Мысалы, көптеген жаңа жұмыс орындарының ... ... ... ... жандануы, сыртқы сауда тиімділігінің артуы т.
б.
Дамыған елдердегі еркін экономикалық аймақтардың ... ... тек ... ... ғана емес, елдің ішкі рыногында да тиімді
жұмыс істеуі жатады.
Дамушы елдердегі еркін экономикалық ... ... ... ортақ
белгілері бар. Ең алдымен бұл елдерде экспорттық-өндірістік аймақтар
кеңінен тараған. Ол ... ... ... ... ... үшін тауар өндіруді дамыту,
елге шетелдік капиталды, үздік ғылыми-технологиялық жетістіктерді, қазіргі
техникалық ... ... ... ... экономикалық аймақтарда шаруашылық жүргізудің ерекше тәртібі шетел
іскерлері үшін бірқатар жеңілдіктер береді. Мұның өзі халықаралық ... ... ... ... ... пайдаланудан
туындайды.
Еркін экономикалық аймақтардың қызметі барысында сауда-өндірістік
диверсификациясы ... ... даму ... ... ...... ... жаңа сфераларға (өріске)
тарауы.
Қазіргі ғылыми-техникалық ... ... ... жаңа және ... ... өндірістің ғылыми- сыйымды салалары топталған
еркін экономикалық аймақтарды қояды.
Дамушы елдер ... ... ... ... экономикалық аймақтар
өздерінің жоғары тиімділігі арқасында дүние жүзіне танымал болып отыр. ... ... ... ... ... ... бастаған
қытайлықтар, кейін, 90-жылдары олардың ауқымын жүздеген ... ... ... ... ... „Сямень", „Шаньтоу" —арнайы эконо-
микалық аймақтары ... ... бойы ... ... ... да, ... да тудырып отыр. Кейінірек құрыла бастаған
техникалық-экономикалық және жаңа және ... ... ...... күрделі экономикалық мәселелерді оңтайлы, тиімді
шешіп отыр.
Шанхайдағы „Пудун" еркін экономикалық даму ауданына ерекше мән беріліп
отыр. Жоба ... ... ... Қытайдың ірі өнеркәсіп орталығы
болуымен қатар, Шанхайды Азия-Тынық мұхиты аймағының ең ірі ... ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақтарды құру жұмыстары 70-жылдары Қытай басшылығы
жариялаған ашық сыртқы экономикалық саясаттың бір бөлігі. Ашық экономикалық
аймақтар ... ... ... басшылығы өз елінің ағымдағы қажеттіктері
мен ... ... ... ... шаруашылық жүргізу іс-тәжірибесін
қисынды ұштастыра білді.
Әсіресе, Сингапур, Тайвань, АҚШ мемлекеттерінің ... ... ... ... құрудың көп варианттарының ішінен қолда бар
өндіріс технологиясын жақсартатын, шетел капиталы үшін ... ... ... ... ... ... Құрылған еркін экономикалық
аймақтар елдің басқа аудандарымен ... ... ... есіктер" саясатын
іс жүзінде жүзеге асыра бастады.
90-жылдардың басында Қытайдың арнайы ... ... ... ... баж ... сауда түрі өрістеді. Қытай мамандарының
айтуынша ... ... ... ... ... ... 2000-жылға
дейінгі басым бағыты болып табылады. Шетел экономистерінің пікірі ... ... ... ... ... жетістіктеріне мыналар жатады:
1) экономикалық өсудің жоғары және ... ... ... ... көп ... тартылуы; 3) еңбек өнімділігінің
артуы; 4) халықтың әл-ауқаты деңгейінің өсуі.
Қытай ... ... ... ... ... ... меншіктің басым жағдайында рыноктық қатынастарды пайдаланудың
тиімділігін ... ... ... ... ... ... өту" экономикаға да, халыққа да ауыр, көптеген қиыншылықтар
әкеледі. Қазір ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақтарының іс-тәжірибесі, жергілікті экономистердің
есептеуінше XXI ... ... ... ... ... үлгісі болады.
Еркін экономикалық аймақтардың елдің белгілі бір
аудандарының ... ... ... ... ... шетелдік капиталды келтіруге, шағын және ... ... ... игі ... ... Дегенмен, оларды
экономикалық жаңарудың әмбебап құралы деп қарастыруға жеткілікті негіз жоқ.
Мысалы, кейбір ... ... ... ... аймақтардың тәжірибесі,
олардың мүмкіндіктерінің шектеулі екендігін көрсетіп отыр.
Еркін экономикалық аймақтарды ұйымдастыру белгілі ... ... ... ... ... ... көздейді, сондықтан да оның
рөлі шектеулі. Оларды ұйымдастыру ісі едәуір ... ... және ... ... ... етеді. Кейбір зерттеулерге қарағанда еркін
экономикалық аймақтарға елдің өз ... ... ... төрт ... артық болады екен. Мысалы, 80-жылдардың
соңына қарай ... 4 ... ... аймағына тартылған шетел
инвестицияларының сомасы 4 млрд. доллар болса елдің ... ... 2 2 ... ... асып түскен. Мұның өзі Қытайдың арнайы
эко-номикалық аймақтарының ... ... ... ... ... ... деген сөз.
Еркін экономикалық аймақтарды ұйымдастырудың дүниежүзілік тәжірибесінде
сәтсіздікке ұшыраған жобалардың да болғанын айта кету ... ... ... ... ... ... сияқты елдерде ұйымдастырылған еркін
экономикалық аймақтар тиімді шаруашылық жүргізудің орнына толық шарасыздық
көрсетіп, тарап та ... ... ... себептері саяси, экономикалық,
ұйымдастыру мәселелері шеңберінде болды.
Саяси ... ... ... ... азаматтық
толқулар, әскери қимылдар жатады. Экономикалық себептерге ... ... үшін ... ... ... ... ... кедергілер, аймақтарды құрудың елге, ауданға беретін
артықшылықтарын өз деңгейінде насихаттай алмау т. б. жатады.
Өкінішке орай, еркін немесе ... ... ... құру ... ... ... ... табыс пен тиімділікке қол жеткізе алмай
келеді. Енді, еркін экономикалық аймақтарды Қазақстанда ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... АҚШ, Ұлыбритания сияқты елдерде еркін ... кіші және орта ... ... ... ... Ол ... және орта ... едәуір шаруашылық жүргізу еркіндігімен қатар,
қаржы ... де ... ... елдерде осы мақсатта ... ... ... онды ... артта қалған аудандарды жедел жетілдіріп отыр.
Дегенмен, дамушы елдер еркін экономикалық аймақтар құру ... ... ... өз ... ... ... ... капиталына сүйенеді.
Еркін экономикалық аймақтардың ұйымдық-функционалдық құрылымы әр ... ... ... екі түрлі — аумақтық (территориялық) және
функционалдық әдістер қолданылады. Бірінші әдіс ... ... ... ... ... жүргізуі үшін белгілі аумақта жеңілдіктер
алады. Резидент — бір елде қызмет ететін басқа бір елдің жеке ... ... ... әдіс ... еркін аймақтағы іскерліктің белгілі бір түріне
жеңілдіктер беріледі.
Еркін экономикалық аимақтардың құрылуы мен ... ... ... ... ... басшы, мамандардың да
назарынан тыс ... жоқ. ... рет ... Республикасында еркін
экономикалық аймақтар ұйымдастыру мәселесі ... ... ... ... жылы Қазақстан Республикасының парламенті ... ... ... ... ... ... Маңғыстау,
Алакөл, Жаркент еркін экономикалық аймақтарын құру жөнінде ... ... ... ... ... ... өміршең болашағы бар
аудандарға Маңғыстау, Алакөл және ... ... ... ... еркін экономикалық аймағының жобасына зер салсақ, онда ... ... ... уран т. б.) және өлкенің теңіз жағалауында ... ... ... едік. Бұл өлкеде атом өнеркәсібі өндіріс орындары,
таукен комбинаты (негізгі ... уран ... ... және ... ... ... ... портынан қазірдің өзінде Иран елінің
Солтүстік жағалауына мұнай жеткізу ісі ... ... ... ... өз ... ... жарықтандыру жұмыстары жедел қолға алынып, бұл
салада бірқатар ... де қол ...... еркін экономикалық аймағы ең алдымен қорғасын-мырыш, темір-
марганец, түсті металдардың бай қорына бейімделген. Бұл аймақта минералды
шикізаттарды өңдеудің аяқталған, ... ... ... қалыптастыру аса
маңызды мәселе. Оны іске асырудың ең қолайлы жолы кен ... ... ... ... ... ... сол ... икемді
пайдалану арқылы түпкі нәтижелі кен байлықтарын өңдеу кәсіпорындары жұмысын
қалыптастыру. Қазіргі уақытта еркін ... ... құру ... ... ... ... бар. ... көш жүре түзелер деген
ггікірге ден қою керек сияқты.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
«Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасының мемлекеттік егемендігі ... 25 ... 1990 ... ... ... ... ... туралы»
Қазақстан Республикасының Заңы. 23 қаңтар 2001 жыл.
«Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқару туралы» Заң ... ... ... 12 ... 2000 ... ... ... егеменді мемлекет ре-тінде қалыптасуы және
дамуының стратегиясы». Ал-маты, ... , 1992 ... ... ... ... ... ... жолдауы. 1
қазан 1997 жыл.
Н.Ә. Назарбаев. Еркін де еңселі әрі ... ... ... ... ... ... Жол-дауы, // Егемен Қазақстан, 25 қазан ... ... ... 1998-2000 жылдар-ға арналган іс-қимыл
бағдарламасы. // Егемен Қазақ-стан, 15 ... 1,998 ... ... ... мен ... ... тұжы-рымдамасы. Алматы, 1990
жыл.
2000-2005 жж. кезенге арналган «Селоның әлеуметтік-экономикалық дамуы»
мемлекеттік ... // ... ... 22 ... 2000 жыл. ... Б. ... С. Ы. ... Б. К. Есенгазиев, Қ. Р. Ерғалиев. Басқару
негіздері: Алматы, Экономика, 1997 ... Б. ... - ... ... ... ... ... 1998.
К. Б. Бердалиев - Қазақстандағы аймақтық басқару мәселелері «Экономика и
бизнес». 1996 жыл № 1
К ... ... ... басқару негіздері ... 2001 ... - Әли ...... ... қатынастар Алматы: Санат,
1998
Оңтүстік қазақстан газеті 26-желтоқсан 2007
Заң газеті, 2007ж. 19 сэуір, 3 бет
Мүса.С, Егеменді Қазақстан, 2007ж. 18 шілде, Ібет
ҚР ... ... 2005ж. №19. 3 ... жэне ... 2007ж. №4. 32 ... ... негіздері» Оқулық, Алматы, 1998ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еркін экономикалық аймақтардың теориялық аспектісі29 бет
«Астана: жас қала - жастар қаласы»42 бет
Аймақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуын мемлекеттік басқару86 бет
Бірлескен кәсіпорындарды басқару және ұйымдастырудың теориялық негіздері50 бет
Балқаш өңірі38 бет
Батыстағы қазақтың ұлтшыл көсемдері және батыстық елдерде атқарған қызметтері6 бет
Діни экстремизм мен терроризм 10 бет
Кристалдану процесінің механизмі4 бет
Мутация5 бет
ТМД аумағының климаты4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь