Банк несиелерінің кәсіпорын экономикасына әсері

Мазмұны
Кіріспе

1.Тарау. Банктердің қызметтері мен ролі
1.1. Банк қызметінің экономикалық маңыздылығы
1.2. Қазақстандағы банктік реформалар
1.3. Орталық банктің ақша.несие саясаты

2.Тарау. Банк несиелерінің кәсіпорын экономикасына әсері.
2.1. Несие мазмұны мен принциптері
2.2. Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау жүйесі
2.3. Кәсіпорындарды қаржыландыру . банк қызметінің негізгі қызметі


Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................................
1.Тарау. Банктердің қызметтері мен ролі
1.1. Банк ... ... ... ... ... ... ... Орталық ... ... ... Банк ... ... ... ... ... ... ... Қарыз ... ... ... ... ... ... - банк ... негізгі қызметі .......
Қорытынды...................................................................
.........................................
КІРІСПЕ
Екінші деңгейдегі банк тер жүйесінің одан әрі даму ... 1998 ... ... ... барлық жүйесінің деңгейі-
ломбардтық, несиелік ... ... ... тік фирмалар,
клиринтік фирмалар, т.б. түрлерінде ... ... банк тік емес ... жүйесімен толықтырылады және екінші деңгейдегі банктерден
тұратын болады.
Екінші деңгейдегі банк тер ... ... ... ... ... ... қағаз күрделі қаржы жұмсау тек олар ... ... ... банк ... ... ... жүзеге
асырылатын болады.
Коммерциялық банк тер жүйесімен ... ... ... ... бар ... ... банк тер ... болады және
олардың қызметін реттейтін арнайы ... база ... ... ... ... банк терге: Экспортты-
импорттық банк, Тұрғын үй-құрылыс банкі және ... ... ... ... ... ... жинақ банкі де жатады,
әзірше ол ... ... ... мамандандырылып, мемлекеттің
бақылауында ... 1998 ... ... оның ... ... ... саясатын жүзеге асару үшін
коректі ішкі қаржылық ... ... ... ... етуінің
тиімділігін көтеру мақсатында, Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... ... банктері
мен халықаралық Қаржы ... кепі ... оның ... ... шешім қабылдады.
1.1. Банк қызетін ұйымдастыру.
Банк ... ... ... ... табылады. Ежелгі
ғасырлар тарихы кейінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда болғаны туралы ... сон ... ... қандай операцияларды орындағандығы туралы да
толық мәліметтер қалдырмаған секілді .
Кейбір ғалымдардың пікірінше, алғашқы банк тер ... ... және ең ... ... ... қалаларында
(Венеція ,Генуғ) 14-15 ғғ. Пайда болған. Олардың еңбектерінде банк ... ... ... ... ... шаруашылығының ерте
кезеңінде,яғ-ни тауар-ақша қатынастарының дамуына ... ... ... ... ... ... XVI- XVII ғғ. Венецияда,
Генуеде, Миланда, ... ... ... саудагер-
клиенттерарасында қолма-қол ақшасыз есеп айырысуларды жүзеге асару үшін
жиробанк тер құрылады. ... тер ... ... ... ... бар ... металлдардан жасалған ақша бірліктері арқылы ... ... ... бос ақша қаражатттарын жиробанк тер
мемлекетке, ... және ... бар ... ... ... ... мамандар, банкті одан да ерте мерзімде-феодализм
тұсында ... ... деп. ... Олар ... ... тұсында
банктердің төлемдегі делдалдық қызметінің қажеттігінен пайда болғандығын
тілгетиек етюді.
Дегенмен де, деректерге сүйене отырып, банктердің пайда ... ... ... бар екендігін айтуға болады.
Өкінішке орай, “банк”сөзінің өзі бізге оның мәнін ғана белгісіз
етіп қоймай, алғашқы несиелік ... ... ... ... ... ... сөзі “banco” деген ағылшын тілінен аударғанда “айырбас
столы” дегенді білдіреді. Бұл “айырбас столы” тауарлармен ... ... ... ... ... мен қалалардың, ... әр ... ... ... Ол уақытта монеталардың
біртұтас жүйесі болмағандық-тан, олармен сауда-саттық барысында әр түрлі
формадағы монеталар кездескен. ... ... ... ... ақша-сауда
капиталының өкілдері саудагерлерің ақшалай салымдарын қабылдап, оларды әр
түрлі елдің ақшаларына ... ... ... Уақыт өте келе,
айырбастаушылар бұл салымдарды, сон дай-ақ ... ақша ... ... ... алу үшін пайдалана бастайды. Сөйтіп, айырбастаушылар
біртіндеп банкирлерге айналады.
Біздің түсінігімізде, банк ... ... ... ... ... ... ... Алғашқы банктердің
Италияда пайда болу себебі, оның сол уақыттарда дүниежүзілік сауда ... ... әр ... ... мен ... сол елге ... ... сауда опе-рацияларына тікелей қатысуына байланысты
түсіндіріледі.
Тарихшылардың пікірінше, б.э .д. ... ... ... компаниялары пайда болып, олар өздерінің тікелей қызметтерімен қатар,
ссудалар берген . Олар б. э. д. VI –ғ. ... ... ... ... ... қабылдау және оларға пайз төлеу операцияларының жасалғандығын
еске сала кетеді. Мұндай операциялар б . э . д. IV ғ . ... ... ... Бір айта ... , ... ... ... қабылдай отырып .белгілі
бір ақы төлеу арқылы ақшалар айырбасын жүргізіп ... ... . ... ... ... ... ... салым иелеріне біртіндеп есеп
айырысу қызметін де көрсетті . Есеп айырысулар банктердегі салым иелерінің
бір шотынан ... бір ... ... ... ... ... ... қолайлылығы іскер адамдардың назарынан тыс қалмады .
Банктің клиенттер ... ... ... ... . ... өз ... арасында жасалатын келісім – шарттарды құруда сенім қызметтерін
көрсетіп сауда ... ... ... ... . Есеп ... ... ... банктер өздерінің банктік билеттерін шығарды .
Олар толық құнды ақшалармен қатар айналыста жүрді . Ағылшын елінде алғашқы
акционерлік банк – ... ... 1694 ж. ... , үкіметтен банкнота
шығаруға құқық алады . ... ... банк және ... ... ... . Осы ... сәйкес , б .э . д. Ш ғ . ... ... ... ... ... деп ... . ... несеилік
операцияларды жүргізуге рұқсат етілмеген . Тарихшылардың айтуынша , ... ... тек қана ... беріп қоймай , сондай ақ жер бөлімшелерін
сатып алу- сату , және басқа да ... ... . ... ... ... шығаратын өнімі материалдық өндіріс аясының өнімдерінен
өзара ажыратылады , ол жай ғана тауар шығармайды , оның ... ... ... ақша ... ... түрінде шығарылады .
Қызмет көрсету аясындағы ... ... ... оның ... ... байқалады. Оның негізгі өнімі ... , ... ... ... деп ... . ... ... деп оның
басты өнімі – несие ісі ... ... ... ... ... бір бөлігі
ретінде әр деңгейде дамып ... . ... ... бір ... ... және әлем нарығының тауар айналысына , екінші жағынан , ... салу ... ... қолға алу тиімділігін қатар қарастыра
отырып , ... ... ... ... ... ауыл ... мен шикізаттары ( ет, тері жүн т. б. ) ... ... ... Ресей нарығына интенсивті ... енуі , ... ... - ... ... ... экономикалық байланысы
одан әрі кеңейді.
Банк капиталының Қазақстанға енгізілуі мерзімі XIX ... ... ... ... дейінгі Қазақстанның көп укладты
экономикасында ... әр ... ... ... . Қазақстанның
несиелік жүйесі негізінен ... ... ... жүйесінің бір
бөлігі ретінде : ... банк ... ... ... ... , ... несие беру қоғамдарынан
,қалалық қоғамдық банктерінен , ипотекалық несие банктері немесе ұзақ
несие мекемлерінен және ... ... ... ... ... ... 1860 ж. өз қызметін бастап , барлық несие
жүйесіндегі – ... банк ... ... және оның айналысқа қағаз
ақшаларды шығаруда монополиялық құқығы болды. Ресейдің мемлекеттік банкі
барлық ... , ... ... есеп ... ... бір бөлігіне жуығын , салымдар мен ... ... ... тартып отырған. Басқа мелекеттердің Орталық
эмиссиялық бнктерінен Ресейдің мемлекеттік банкінің айырмашылығы , ол
тек ... ... қана ... , сол ... ... , ... ... ұйымдарын да қатар несиелеумен айналысқан .
Мемлекеттік банктік бөлімшелері Қазақстан территориясында ірі сауда-
өнеркәсіп қызметтерінің ... ... ... Оралда ( 1876 ж.) ,
Қызылжарда (1881 ж.) , ... (1887 ж.) , ... (1895 ж .) ... ... (1912 ж.) ... жұмыс жасады.
Ірі комерциялық банктер қатарында саналатын Сібір сауда – банкісінің
(1872 ж. құрылған) 57 филиалының 7 ... ... ... ... ... ... , ... , Верныйда , Ақмолада , Қостанайда
орналасты.
Филиалдары жағынан екінші орынға ие болатын Орыстың сауда - өнеркәсіп
банкісінің ... ... , ... , ... , ... , ... дүниежүзілік соғыстың бастапқы ... әр ... ... ... – 6 ... ... – комерциялық банктердің 18 филиалдары , 12 өзара несие беру
қоғамдары ,8- қалалық қоғамдық банктер ,сол сияқты 345 ... ... ... жұмыс істеді . Несиелік мекемелердің санының көбі
жағынан Ақмола бірінші орынға ие болды.
Мемлекттік банк ... ... ... , ... жүргізу міндеті қазына иелеріне жүктелді. Қазына иелері
тікелей қазыналық палаталарға , солар ... ... ... ... ... . Біртіндеп қазына иелерінің жүргізетін операциялары
жылдамөсе түсті , мысалға : ... ... ... ... ... төлемдерді алу ; жәй және шартты ... ... ашу ... ... қағаздарды сатып алу және оларды сақтау ; өмірлік
салымдар бойынша пайыз ... және т. б. ... ... ... ... ... ... : Омбы ,Орынбор және Түркістан палаталарына
бағынды .
XIX ... аяғы мен XX ... ... ең басты Қазақстандағы
банктер – бұл мемлекеттік банктер ... және олар ... ... асырды :
• вексельдерді есепке алу ;
• тауарларды ... ала ... , ... беру ... ... ... кепілге ала отырып , ссуда беру ;
• ауылшаруашылыққа ссуда беру ... ... ... ... ала ... , ... беру ... қайта есеп жүргізу ;
• вексельдер үшін арнайы шоттар ашу ... ... ... арнайы ссуда беру ;
• ұсақ несие мекемелеріне ссуда беру ;
• барлық есеп – ссудалық операцияларымен айналысу ;
• меншікті ... ... ... ... ... және ... ... ашу .
"Банк ісі" пәнінің Қазақстанда экономикалык ғылымынын ... ... ... ... заңдылықтары Қазақстан Республикасының саяси
және экономикалық дербестігі бар тәуелсіз мемлекет ретінде ... одан ... ... ... және 1993 жылы енгізілген Ұлттық төл
теңге айыналысына негізделген екі ... ... ... ... ... өту процесімен тығыз байланысты. "Банк ісі пәнінің
практикалық маңызы зор ... ... ... ... ... Ресейлік және
Қазақстандық ғалымдар үлкен үлес қосты. ... ... мына ... атап өтуге болады: Атлас М.С.-Геращенко В.С., Геращенко В.В.,
Лаврушин О.И., Красавина Л.Н., Панова Г.С., Ширинская З.Г., ... ... Г.Н., ... Г.Г., ... Л.П., ... О.Л., Төлебаев
Т.Т., Фридман Ц.Л., Панченко И.В., Саниев М.С., Иришев Б.К . Сейткасымов
Г.С., ... Н.Н., ... Н.К., ... Ш.Р., Сазанов С.С., Калиева
Г.Т.
шетелдік ғалымдар: Дж.М.Кейнс, И.Фишер, Фридман Милтон, Фридрих ,А. ... Э., ... Р., Гилл Э., Смит Р., ... Ф. ... мл. ... ісі" ... ... әдіс кеңінен қолданылады. Диалектикалық әдіс қандай-
да болмасын экономикалық құбылысты - үнемі динамикалық күйде зерттейді.
"Банк ісі" пәні ... ... ... және арнайы саласы
болғандықтан, бұл пәнді оқып үйренудің әдістері, тәсілдері, логикасы жалпы
экономикалық ғылымды оқып үйренудің әдістерімен, ... ... ... ... банктер жүйесі ұлттық экономиканың басқа
секторларымен ... ... ... сай өзгерістерді жедел
қабылдайтын және ... ... ... ... мен ... даму заңдылықтарына тез сыңай танытатын, салыстырмалы дербестігі
бар ақша секторы. Қазақстан Республикасында екі деңгейлі банктер ... жаңа ... ... ... ... ... халықаралық
стандартқа өтуімен байланысты Үлттық, Банк және Қазақстан Республикасы
қаржылық қадағалау ... ... ... ... ... және сапалық көрсеткіштеріне қойылатын талап күшеюде.
Бүған бір жағынан банкаралық бәсекенің ықпалы әсер етсе, ал екінші ... ел ... банк ... енуі ... ... ... шет ел инвестицияларын тартумен қатар елімізде сыртқы
экономикалық ... да ... Ал бұл ... өз кезегінде банк
менеджментің сапасын халықаралық деңгейге көтеруді талап етеді. Міне осыған
байланысты банктер жүйесіне ... ... ... және ... мол ... дайындау мәселесі де жаңа белеске кетерілді. Банктер
жүйесінің инфляцияны тежеуде, ... ... ... ... ... және ... ... реттеуде атқаратын
рөлі арта түсті.
Қазіргі кездегі коммерциялық ... ... әр ... ... ... ... валюталық және депозиттік операциялармен айналысатын,
кассалық есеп айырысу қызметін жүргізетін ... ... әрі ... ... ... ... ... басқаруда
мамандар үшін банк ісін үйымдастырудың ғылыми және практикалық негізін оқып
үйренудің маңызы зор. ... ... ... ... ... стандартқа кешуіне байланысты қойылатын ... ... ... ... ... ... ... дайындау
жауапкершілігі де арта түспек. Бұл -жауапкершшік "Банк ісі" пәнін жан-
жақты, ... әрі ... ... ... байланысты.
Бұл пәннің өзіндік ерекшелігі , ... ... ... , ... және ... , өтімділігін басқару , олардың нарықтық
экономикаға өтудегі рөлі мен ... ... ... ... ... ... отырып жазылғандығымен сипатталады .
1.2. Қазақстандағы банктік ... ... құру ... банк ... ... ... соңғы
рет жүргізілген банктік реформа (1987-1888жж.) сай келедәі. Банктік реформа
нәтижесінде : КСРО-ны Мемлекуеттік банкі және ... ... ... және КСРО ... үй- әлеуметтік банкі құрылды. Сол
сияқты, кезінде КСРО-ның Мемлекеттік банкі ... ... ... ... –КСРО Сыртқы экономиакалық банк құрылды. Сол уақыттан
бастап, Мемлекеттік банк кәсіпорындар мен ұйымдарға кассалық және несиелік
есеп ... ... ... ... ... банкісіне
айналды.
Қазақстанда жоғарыда аталған мамандандандырылған банктердің республикалық
кеңселері(филиалдары) ашылып ... ... ... ... ... ... ... ретінде несиелеу жүйесінің тиімділігін
арттыру, капитал жұмсалымын қаржыландыру мен ... ... ... ... пен байланыста, мемлекеттік қамсыздандыру
жүйесінде есеп айырысу жұмыстарын ұйымдастыру қызметтері бекітіліп берілді.
Сонымен қатар, бұл банк осы ... ... ... ... есеп ... , ... және ... шоттарды
жүргізеді.Осындай несиелік есеп айырысу қызметтерінің ... ... ... ... Агроөнеркәсіп банкі,әлеуметтік аумақтағы
және сауда саласының кәсіпорындары мен ... ... үй ... ... ... ... ... Жинақ банкі жүргізеді.
Сыртқы эканомикалық банк, экспорттық және импорттық операциялар бойынша
есеп ... ... ... ... ... ... сай ... банктер одақтас республикаларда және банктің басқармалары
саласында ұйымдастырылады. ... ... қала ... бұл ... ... ... мамандандырылған банктің бір мекемесі әр аудандағы ... ... ғана ... ... Жинақ банкісінің мекемелері аудандармен
қоса ұжымшар және ... ... ... ... ... ... ... төменгі буындары мамандандырылуына қарамай-ақ,
сол ... ... ... ... ... ... Шындап
келгенде, мамандандыру тек ... ... ... ... ... ал ... ... мекемелер әмбебап мекемелерге айналған
болатын.
Мамандандырылған банктер санына байланысты оларда төрт ... ... Бұл банк ... әр түрлі болып келуі несиелік ресурстарды
құруға байланысты бірқатар мәселелерді тудырды. ... ... ... есеп ... ... арқылы құйылатын қаражаттардың
бақылаусыздығы арта түсті. Әр банк өз ресурстар ... ... ... ... ... ... ... корреспонденттік шоттар бойынша
банкаралық есеп айырысуға өту қажет болды.
Мемлекеттің ықпалымен бөлінген коммерциялық банктердің де мамандандырылған
банктер сияқты, әр ... ... бір ... ... құрылыс,ауыл
шаруашылық, сыртқы сауда) өзіндік монополиясы болды. Олар өз ... ... ... ... және несиелеп отырады, яғни, мұнда,
бұл кәсіпорындардың өміршеңдігі және пайдалылығы ... ... ... ... мемлекеттік зиян шегіп отырған кәсіпорындардың
уақыты өткен, төленбеген, яғни, ... ... ... арта ... ... ... ... банк жүйесінің жұмысын тығырыққа
әкеліп, ол монополияландырудан құтылмады және ... ... ... ... ... жоқ. ... ... КСРО Мемлекеттік
банктің ролі біршама ешқандай әсер ете алмады.
Мұндай жағдайда, банк ... ... ... ... екі
денгейдегі банктік жүйеде жүзеге асыруға ғана қол жеткізілді.
1987 жылғы реформаға дейінгі банктік жүйенің ... ... ... ... айналысының болмауы ;
• Кәсіпорындардың қарыздарын кешіру, ... ауыл ... ... ... ... ... ... операцияларының
байқалуы;
• Банк мамандарының жойылуы;
• Кәсіпорындағы басқа да ... ... ... туындаған
монополизмнің орын алуы;
• Пайыз мөлшерлемесінің төменгі денгейде болуы;
• Экономиканың әр саласының қызметіне қойылатын ... ... ... бақылауының әлсіздігі;
• Бақылауға жатпайтын несиелік және банктік ақшалардың ... ... ... ... қайта ұйымдастыру бұрынғыша әкімшілік сипатқа ие
болып қала берді, тек қана бұл жерде үш банктің монополиясын ... ... банк ... ... ... оң ... ... жақтары
басымырақ болды, атап айтсақ:
• Банктер бұрынғы меншік формасында, яғни мемлекеттік болып қала берді;
• Олардың монополизімі ... ... ... саны өсті;
• Реформа жаңа эконокмикалық механизмдердің жоқтығына қарамай ... ... ... бір банктерге бекітілгендіктен, олардың несие
алу барысында банктердің таңдау мүмкіндігі болмады;
• Клиенттер арасында несиелік ресурстарды бөлу тігінен ... ... Ақша ... және ... ... ... түсетін орындар
құрылмады;
• Банк аппаратын ұстауға жұмсалатын шығындар артып кетті;
• Ағымдық және ссудалық шоттарды бөлу ... ... ... ... ... ... несиені қайтарудың басты көздері ретінде
сақтандыру мекемелерінің қызметтері жайлы ... ... ... өту ... және экономикалық дағдарысты жоюда,
макроэкономикалық тұрақтылыққа қол жеткізуде ҚР банк жүйесі ... ... ... ... екі ... ... ... қызмет етуіне
байланысты жасалған талдауда , олардың көрсетіп отырғандай, кемшіліктердің
басым бөлігі банктер қызметін реттейтін ... ... ... ... және оның іске ... іс ... бақылау жасау
механизмдеріндегі кемшіліктермен сипатталады.
Қазіргі таңда Қазақстан Республикасындағы жұмыс жасап отырған ... ... үш ... бөледі:
I кезең. 1988-1991.(КСРО-ның тұсында )- ... ... ... ... бір ... ... сол
банктердің тиісті бөлімшелеріне беру арқылы ... ... ... ... құру ; КСРО ... ... орталық банктің
жекеленген қызметтерін беруге байланысты бастапқы қадамдар жасау кезеңі.
II кезең. 1992 ... аяғы 1993 ... ... ... бола отырып, ҚР
Ұлттық банкінің орталық банктің бірқатар қызметтерін орындауға біртіндеп
кірісуі, коммерциялық ... ... ... ... және ... нормативтік базаның қалыптасуының бастапқы кезеңі.
III кезең.1993 жылдың қараша айынан осы уақытқа ... , яғни ... ... ... байланысты Ұлттық банкінің ақша- несие
аясының қызмет ... ... ... алу, ... ... ... орнатудың классикалық қағидаларыыын енгізу, банктердің ... ... ... ... ... ... банктік реформалауға дейінгі жұмыс жасаған банктік ... ... ... жатқызуға болады:
а) Ұлттық (орталық) банк қызметіне байланысты:
• Мемлекеттің қаржы ... ... ... Ұлттық банк пен Қаржы
министірлігі қызметтерінің жеткіліксіз ... ... ... ... ... қолдау механизімінің
жеткіліксіздігі;
• Екінші деңгейдегі банктер қызметін қадағалау және ... ... ... Валюталық реттеу және ... ... ... ... ... ... жедел түрде талдау, оларды болжау және
шешім қабылдауда пайдалану денгейінің төмендігі;
• Осы уақытқа ... ... ... Ұлттық банк пен екінші денгейдегі
банктердің бухгалтерлік есеп жүйесінің халықаралық стандартқа және
нарықтық экономика талаптарына сай ... ... ... банк ... ... ... төмендігінен кадрлардың кету
денгейінің жоғарылығы;
ә)Екінші денгейдегі банктерге байланысты:
• Ұлттық банктер тарапынан ... ... ... мен
банк клиенттерінің құқықтарын тікелей бұзған банктердің нарықта
қызмет ете ... ... ... ... іс ... ... әлсіздігі;
• Шаруашылық субъектілерінің несиелеу барысында ... ... және банк үшін ... беруден туындайтын тәуекелді бағалау
дәрежесінің, сондай-ақ несиенің қайтарылуына жасалатын бақылаудың
қанағаттанарлықсыз денгейде болуы;
• Орта және ұзақ ... ірі ... ... түрде қаржыландыруды іске
асыруға мүмкіндік беретін, банктердің ... ... ... ... ... және ... пайдаланып,
игерудің баяулығы;
• Банк қызметкерлерін кәсіби жағынан даярлаудың жалпы төмен денгейде
болуы.
Сонымен бұрынғы ... ... ... ... түрлендіруге
байланысты бірқатар шаралыр 1994 ж. Орта кезеңінен басталып, 1995 ... ... ... 1994 жылы ... ... ... бойынша Кабинет
Министірдің Қаулысына сай арнайы құрылған комиссия Қазагроөнеркәсіп банкіне
санация ... ... ... орталықтандырылған несиелерге
байланысты мерзімі өтен ... ... ... балансынан
Қаржы Министірлігінің қармағында құрылған ауыл шаруашылығын қаржылық қолдау
мемлекеттік қорының балансына беру шараларын іске асырды.
Екінші кезекте, ... Әлем ... 1994 ... орта ... ... ... банкке және әмбебап акционерлік
ӘлемБанкке бөлу шаралары ... ... ол ... ... ... мемлекеттің үлесі –35 (құрады. Бұл бір ... ... ... ... мен ... емес ... өзара бөлуге мүмкіндік берсе, екінші жағынан Әлем банктегі
монополияны жоюға мүмкіндік ... ... ... ... Халық банкін әмбебап банкке
түрлендіру шаралары жүргізілді.Түрлендіру мынадай үш кезеңді қамти:
Бірінші кезеңде ... емес ... ... сатып алу
жолымен 100(мемлекеттік меншікті қалпына ... және оның ... ... ... ... ... ... ғимаратын Халық
банкінің меншігіне беру, сондай-ақ 01.01.1992ж ... ... ... индексациялау жүйесін анықтау міндеті белгіленді.
Екінші кезеңде ... ... ... және ... енгізу және олардың қолданылу ауқымын кеңейту ... ... ... ... ... ... банк белгілеген
пруденциалдық ... сай ... ... ... ... ... жүйесіне өтуге дайындық жасап және жекешелендірудің
бірінші кезеңін бастау міндеті тұрды.
Төртінші ... ... банк ... ... ... ... анықталып,
ондағы негізгі боышқор-кәсіпорындардың бір бөлігі 1995 жылы жаңадан
құрылатын ... ... ... ... ... ... банк- Кредсоцбанктегі мемлекеттің ... ... 1995 ... ... ... аяғына таман оның
жарғылық капиталындағы мемлекеттің ... сату ... ... ... тиіс ... Коммерциялық банктер үшін нақты секторды қысқа
мерзімді несиелеу тиімсіз ... ... , орта және ұзақ ... ... өз міндетіне алатын ... ... құру ... туды.
Банк ісі – ... ... ... және оны ... ... ... түрі. Қазіргі кезде банктер
көптеген рперациялар жүргізді. Олар ... ... ... ғана ... ... ... қатар банктер арқылы
халық шаруашылығын қаржыландыру, сақтандыру операциялары, ... ... алу ... ал кейбір жағдайларда делдалдық келісімдер
және мүлікті басқару операциялары ... бос ақша ... ... жинақтау және оны қарыз
капиталына айналдыру
Кәсіпорындарға, мемлекетке, жеке ... ... ... ... ... ... Ақша айналымын реттеу. Банк - әртүрлі ... ... ... ... ... ... несие құралдарын шығару. Банк клиентін тек жинаған уақытша
бос ақша қаражатымен несиелеп қоймай, сонымен ... ... ... ... несиеленді.
3. Экономикалық және қаржылық кеңес беру.
4. Орындайтын айрықша қызметтеріне байланысты банктер: эмиссиялық және
эмиссиялық емес болып ... банк – ол ... ақша ... ... құқы бар, әдетте, орталық банк. Әр мемлекеттерде орталық
банк әр ... ... Мыс: ... КСРО да ол мемлекеттік деп., ал
қазіргі Қазақстанда – Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... барлығының да ақша белгілерін
шығаруға ... жоқ ... емес ... Олар ... және ... ... және иновациялық банктердің 2 түрі де ұзақ уақытта
ақша қаражатын шоғырландырумен маманданады, яғни олар ... ... ... ... қағаздар шығару арқылы ақша қаражатын, кейін ұзақ
мерзімге қарызға береді. ... ... ... ... ол инновациялық банктер технологиялық жаңалықтарды өңдеуді және
оны несиелеуді ... ... - ... және жылжымайтын мүліктерді капілдікке
алып, ұзақ мерзімге несие береді. Олар ипотекалық облигация, акция және
басқа ... ... ... ... ақша ... ... банктерді ұйымдастырудың жолдары.
Тарихи Орталық банктер капиталды меншіктеу жөнінен үш түрге
бөлінеді: мемлекеттік ... ... яғни ... ... ... меншігінде (мыс. Англия, ГФР, Франция, Канада, Ресей):
Акционерлік қоғамдар (мыс; АҚШ, Италия) Аралас акционерлік қоғам,
капиталының бір ... ... ... ... ... ... банктер бірден мемлекеттік (Германияда, Ресейде)
кейбіреулері акционерлік қоғам болып ұйымдасып, кейін ... банк ... ... ... ... ... ... міндеті – ұлттық ақша өлшемінің төлемі
қабілеттілігі мен валюталық курсының тұрақтылығын қамтамасыз ету, банк
жүйесінің өтімділігі мен тұрақтылығын, төлем ... ... ... ... ету. Осы ... ... үшін ... банк
негізінен мынадай қызметтерді атқарады:
Банкноттарды монополиялы ... ... ақша ... ... ... ... қатынастарды жүргізу;
банктердің банкісі болу және үкімет банкісі қызметі .
Орталық банктің ең ... ...... ... өкілі ретінде заңды түрде – ... ... ... ... және ... ... қызметі тарихи біраз өзгерістерге
дүшар болды. Мысалы, ақшаның алтын стандарты кезінде орталық банктің
банкноталары ... ... және ... ... ... ... ... ақшаларын айналысқа шығару көбінесе үкімет
облигацияларымен қамтамасыз етідің. Сондықтан , ... ... ... тікелей байланысы айтарлықтай азайды, ал оны алтынмен
қамтамасыз ету, типті мүлдем жйылды.
Орталық банктің басты клиенті – ... ... ал ... банк пен экономика салалары арасында делдал ретінде қызмет
атқарады.
Орталық банктің сыртқы экономикалық қызметі – ол ... ... ... ... ... және ... ... органы
болды. Ол – ұлттық валютаның айырбастау курсын анықтау және оны реттеу;
елдің ресми алтын валюта резервтік басқару жөнінде операциялар ... есеп ... ... ... ... ... және одан тыс
жерлердегі валюталық құндылықтардың қозғалысын қадағалау; болжамдарды
жасауға қатысу және ... ... ... ұйымдастыру жұмыстарын
жүргізу.
Орталық банктің банк ісі қызметі – ол орталық ... және ... тура ... ... яғни ... банктің
негізгі клиенті коммерциялық банктер болды. Бұл оның коммерциялық
банктерден айырмашылығы. Орталық банк ... ... ... ... және сақтау қызметін атқарады. Бұл қорлар банктік
міндетті резерв қорлары деп аталады.
1.3. ... ... ... ... ... ақша ... саясаты деп оның айналымдағы ақша
массасын, несие көлемін, ... ... ... мен ... және қарыз капиталы нарығындағы ... ... ... ... ... айтады. Ол саясаттың
мақсаты-ақша айналымымен несие жағдайына әсер ету ... ... ... ... ... ия несиеге және ақша
эмиссиясына ... ... ия ... ... және ... ... ... банктің ақша-несие саясатының әдістері сан алуан,
олардың ең көп ... ... ... ... ... ... ... төлем мөлшерін
өзгертуге (ресми есеп мөлшерін, қайтадан ... ... ... ... ... қорларының мөлшерін өзгерту;
• Ашық нарықтағы операциялар, яғни ... ... және ... ... ... ... алу-сату
операциялары;
• Валюта курсының саясаты немесе курстық саясат.
Бұл айтылған ақша ... ... ... ... ... ... және ... қарыз капиталының нарығына әсер
ететіндіктен жалпы реттеу әдісі деп ... ... ... әдісі (селективный метод) кейбір несие түрлерін
(мыс: тұтыну несиесін) немесе кейбір шаруашылық салаларын (мыс: үй
құрылысын, ... ... ... ... ... ... әдісіне мыналар жатады:
• Кейбір банктерде банк тік несиенің мөлшерін немесе қарызды тікелей
шектеу (несиенің ... жету деп. ... ... ... бір ... ... ... белгілеу, атап айтқанда,
маржа мөлшерін белгілеу, (яғни берілуге тиіс сома мен берілген несиенің
арасындағы ... ... ... мен ... мөлшерінің арасындағы
айырма (маржа – французша өзгешелік шама шегі ... ... ... ... еге ... мерзімді шетел капиталын тартуға
әкеп соғады. Сонамен қатар ол төлем балансы мен ... ... де әсер ... ... ... баланс актив теліп және
шетел валютасын ұсынушы көбейіп, демен ... ... ... ол ұлттық валютаның курсы жоғарлайды.
Орталық банктің процент мөлшерін төмендету әдісі. Яғни несиені кеңейту
саясаты – несиелік ... деп. ... ... ... ... олардың қарыз беру
мүмкіндіктері – не міндетті резерв нормасын ... ... ... ... ... ... мемлекттерде ақша – несиелік
реттеудің көп тараған әдісі –ашық нарықтағы операциялар. Ақша – ... ... ... ... бірі – ... ... саясаты,
немесе курстық саясат.
Ұлттық валюта курсының тұрақтылығын сақтаудың баға және ... ... ... ету үшін ... өте зор. ... курсының төмендеуі ішкі нарықтағы алдымен шетел, ... ... ... ... ... яғни ... ақша өлшемінің сатып алу
мүмкіндігін азайтады. Ұлттық валюта курсының үнемі төмендеуі жағдайында
ішкі нарықтағы тауарлар ... ... ... емес, ұлттық
валютаның құлдырауына бейімделеді. Курстың төмендеуі инфляцияны
тудыратын факторға айналады.
Орталық банк өз ... ... ... және актив операциялары
арқылы атқарады. Пассив операциясы деп – банктердің өзіне ... ... банк тік ... тар құру ... ал ... деп – осы ... орналастыру операцияларын айтиады.
Орталық банктің негізгі пассив ... ... ... ... және ... қазынашылықтың (қаржы
министірлігінің) ақша ... ... ... өз ... ... ... Көп ... орталық банктің ақша қорларының
негізгі көзі – банкнота шығару, яғни 40 – тан 85% - ке ... ... (23; ... ... шығарылатын банкноталар алтынмен қамтамасыз етілмеген
өз құны жоқ ақша.
Орталық банктің ақша ресурстарының келесі көзі – ... ... мен ... ... ақшалы салымы. Коммерциялық банктер
орталық банктегі ашылған процентсіз Шота міндетті резервтермен қоса
өзінің кассалық ... бір ... ... ... ... ... резерв тер процентсіз арнаулы шоттарда жинақталады.
Ал орталық банктің өз капиталының ... ... ... ... құрайды.
Есеп – несие операциялары – есептеу ... және ... ... ... ... беру ... ... 2 түрге бөлінед:
Есептеу операциялары – ол орталық банктің мемлекетпен банктерден
вексельдерді сатып алды. Орталық ... ... ... ... ... ... ... есептеу деп атайды, себебі
коммерциялық банктердің өз ... ... ... ... ... ... олар ... рет сатып Альп, екінші ... ... ... ... ... ... 1 ... дейінгі
мерзімге тікелей баактік қарыз беруі мүмкін. Коммерциялық банктерге
қысқа мерзімді қарыз жай және аударым ... мен ... ... және ... активтермен қамтамасыз етілген ... бері ... ... бір түрі – ... ... банк әр түрлі мақсатпен бағалы қағаздарға ақша ... ... ... ... мемлекеттердің кемшілігін жабу
мақсатында орталық банктің ... ... ... ... ... ең бастр және жалғыз формасы болып ... ... ... ... ... яғни ... ... қаржыландыру үшін банк тік қарыз беру жүргізілмейді. (мыс: АҚШ-
та, Канада-да, Жапонияда) және (Ұлыбритания да, Швеция да, ... ... ... ол ... ... (ГФР, Франція да,
Нидерландия да). ... ... ... ... ... ... қағаздардың, әдетте, өте аз бөлігі сақталады.
Мемлекетке несие ... ... банк ... ... банк тер ... ... – несие мекемелері, компаниялары және халық.
2.1. Несие мазмұны мен ... ... ... ... бір ... және бір ... іске қосуға болатын құралдарды
білдіреді. Бұл ... ... ... ... жиі
қолданылады. Яғни, оның мәні экономикалық, оның ... ... ... анықталатын, басқарылатын обьектіге басқаратын
субьектінің әрекет ету мазмұнымен байланысты ... ... ... - ... ... сай ... дамуын қамтамсыз ... ... ... ... ... ... ... механизмнің құрамдас
бөлігі.
Қазіргі несиелік механизм экономикалық ... бір ... бола ... іс ... несие қызметінің жүйесін нақты және
кешенді түрде бейнелейді. ... ... ... несиенің
дамуы және қызмет етуі үшін ... ... ... ... және ... бойынша обьективті сипатқа ие. ... ... ... ... ... ... ... етуін жеткізе және тура ... ... ... ... ... ... айырылып қалар еді.
Несиелік механизм сипатының ... айта ... ... ... және ... ... бір - ... бөліп
қарау дұрыс емес. Соңғысы несиенің ... ... ... яғни ... ... бір ... құрайды.
Несиелік механизм ... ... ... бір ... яғни ... қатынастардың
жоғарғы буынын ... ... буын ... ... ... және ... ... ұйымдастыруға байланысты
шаруашылықтың ... ... ... іс ... механизмге несиенің ... және ... ... ... және ... ... болу
әдістері, ... және ... ... ... ... ... жатпағанымен де, олар несиелік іс-тәжірибені
сипаттайтын процеске жақын ... оның ... ... ... механизм тұжырымы бұл механизмнің ... ... ... ... ... қарама – қарсы
тұрады. Осы ... ... ... несие категориясын жалпы
әдістемелік жоспардан оқып біле ... ... ... ... ... мазмұнын, оның қызметтерін талдаудан несиелеу
механизміне ... ... ... өзара байланысқан, яғни ... ... ... мен ... ықпал ететін элементтер
жиынтығынан тұрады.
Несиелік механизмнің басқа ... ... ... ... ... ... несиенің түрлері;
• несиелеу обьектілері;
• несиелеу субьектілері;
• несиелеу ... ... ... (несиелеу механизмі);
• несиелеу принциптері;
• несиелік тәуекелді басқару;
Несиенің түрі- бұл ... ... ... олардың
негізгі қызметтерінің, яғни әр ... ... және ішкі ... ... сақталатын көрінісі.
Несие берушілер мен қарыз ... ... ... ... де, ... түрі сол сол ... сақталады.
Коммерциялық банктер өздерінің ... әр ... ... ... ... ... ... жіктеледі.
1. Қарыз алушылар категорияларына қарай:
1. Қаржылық институттарға берілетін несиелер:
• Мақсаттты ... ... ...... мекемелеріне.
2. Қаржылық емес агенттерге берілетін несиелер:
• өнеркәсіп салаларына;
• ауыл шаруашылығына;
... ... ... ... – сату ... ... жеке кәсіпкерлерге;
3. Тұтыну мақсатына берілетін несиелер.
II. Мерзіміне қарай:
• Қысқа мерзімді (1 жылға дейін);
• Орта ... (1 ... 3 – 5 ... ... Ұзақ мерзімді (5 жлдн жоғары)
III. Тағайындалуы және ... ... ... ... қорларға жұмсалатын.
• Айналым қаражатына жұмсалатын
IV. Қамтамасыз ету дәрежесіне қарай:
1. Қамтамасыз етілген:
• Кепіл ... ... ... ... Қамтамасыз етілмеген:
• Сенім (бланктік) несиесі.
1. Онкольдық несие – ... ... ... ... ... ... несие.
2. Банкаралық несие - банктердің бір-біріне беретін несиесі.
3. Ломбардтық ... ... іске ... ... ... немесе
бағалы қағаздарды кепілге алып, берілетін несие.
4. Лизингтік несие – ...... ... алумен байланысты
берілетін несие.
5. Рамбурстық несие - ... ішке алып кіру және ... және ... өнімдерді сыртқа ... ... ... Сенім несиесі – банктің сеніміне кірген, төлем қабілеті жоғары
клиенттрге ... ... ... ...... ... уақыты мен түсімді
алу мерзімі арасындағы уақыт бойынша алшақтықты жабуға ... ... ... – ірі ... ... ... ... қосылып беретін несиелері.
Несиелеу принциптері несиенің ... және ... ... несиелік қатынастарды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... несиелік процесс, яғни банктік
несиелерлің берілуі, ... және ... ... ... ... ... ... несиелердің берілуінің
басты шарттары: несиенің мақсаты және ... ... ... ... ... нәтижелігі және т.б. анықталады.
Қазіргі несилік қатынастарды ұйымдастыру принциптері екі ... ...... ... ... прициптер:
• несиенің мақсаттылығы;
• несиенің дифференциалдығы.
II топқа – несиенің мәнін бейнелейтін ... ... ... ... қайтарымдылығы;
• несиенің төлемділігі;
• несиенің ... ... ... ... ... мазмұны өзгерген
десе ... ... ол ... ... байланысады, яғни
несие уақытында ... ... ... ... ... да несиелеудің дифференциациялануы тек несиелік қабілетті
сипаттайтын көрсеткіштер негізінде ғана ... ... ... ... несиелік келісім жасалғанға дейін және банктер ... ... ... оқып – ... ... потенциалды
қарыз алушылардың несиелік қабілетін және сұралып ... ... ... ... және олардың банк үшін пайдалылығын, сондай-
ақ қаражаттардың жұмсалу ... ... ала ... ... ... ... іске ... Үшіншіден, несиелік
қабілеттілігіне байланысты несиелеудің дифференциациялануы, оның өткен
жүйедегі ... ... ... ... табылады.
Мерзімділік - белгілі экономикалық категория ретіндегі ... ... ... бір ... Ол, яғни ... ... ... берілген қаражат белгілі бір уақыт ішінде келісілген
тәртіпке сай ... ... ... ... ... ... ... туындайды.
Несиенің қайтарымдлығы оның экономикалық катергория ... да ...... ... экономикалық категорияларынан
ажыратылып ерекшелегімен сипатталады. Қайтарылмайтын несие ... да, ... ... ... ... ... табылады.
Шаруашылықтың нарықтық қатынастарға ... ... бұл ... ... мән ... ... оның
сақталуына байланысты ұдайы ... ... ... ... ... ... ... бұл принципті сақтау
коммерциялық ... ... ... ету үшін ... Олардың
жұмысын ұйымдастыру принциптері тартылатын несиелік ресурстардың
қайтарымсыз ... ... жол ... Үшіншіден, әр
жекелеген қарыз алушы үшін бұл ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Несиенің төлемділігі – бұл несие беруші қарыз алушыға берілетін
қайтару ... ... ... өсіп ... ... жүзінде ақылылық несиені ... үшін ... ... ... ... ... сыйақы мөлшерлемесін несиенің ... деп ... ... ... ... ... ... несие үшін сыйақы
мөлшерлемесі несиеге деген ... пен ... ... ... несие үшін сыйақы ... ... ... ... мыналар жатады:
• орталық банктің коммерциялық банктерге беретін ... ... ... сыйақысының базалық
мөлшерлемесі;
• банкаралық ... ... ... ... мөлшерлемесі;
• өз клиенттеріне депозиттік шоттар бо ... ... ... ... банктің несиелік ресурстарының құрылымы тартылған (қаражаттар үлесі
қаншалықты жоғары болса, несие бағасы соғұрлым қымбат болуға ... ... ... ... ... аз болса, несие бағасы да арзан
болады);
• несиенің сұралатын ... мен ... ... ... банк үшін
оның қамтамасыз етілуіне байланысты тәуекел дәрежесі;
• еліміздегі ақша ... ... ... ... ... ... ... сәйкес несие үшін ... ... ... ... ... ... ... құнсыздануынан банктің ресурсын жоғарту тәуекелі артады).
Несиелеудің ... бір ...... ... ... ... етілуі. Бұл принциптің пайда болуы ... ... ... ... ... бірге келеді.
Бірақ та, уақыт өте келе, бұл ... ... ... ... ... аяғына дейін КСРО – да ... ... ... ... тек қана ...... жүзеге асырылып келді. Бұл әрине сол ... ... ... социалистік принциптеріне
сай негізделуімен, банк ... және ... ... араласуымен байланысты болды. Бұл аталған несиенің
қағидасы ... ... ... қамтамасыз етілген құндылықтардың
иесі мемлекет болғандықтан да, несиенің қамтамасыз ... ... тек ... ... ғана ... Ал, бүгінгі несиенің
қамтамасыз етілуі ретінде кепіл, ... ... ... ... осы ... қамтамасыз етілу тәсілдеріне тоқталайық.
Кепілге берілетін ссуда - бұл ... ... ... ... ... ... ... активтер қарыз алушының
иелігінде қалып, оның ... ... ... ... ... жалпы несиелік механизмнің
«техникалық қабаты» ретінде бөліп қарастырады.
Несиелеу мезанизмі – ... ... және ... ... және ... ... сондай-ақ несиенің қозғалысына
бақылауды қамтитын несиелік механизмнің құрамдас ... ... ... ... бұл ... ... білдіреді. Несиелеу механизмі- бұл ... ... тану ... сипаттайды. Бұл механизм практикада нақты
әрекет ... ... ... сипаты бар механизм. Несиелеу
механизмі өзінің мәні ... ... ... ... процесі мынадай кезеңдерді қамтиды:
• несиеге деген ... ... ... ... ... несиелік келісім-шарт жасау;
• несие беру;
• несиелік ... ... ... ... ... ... түскен несиеге деген өтінішті қарау. Мұндай
құжаттарда ... ... мен ... несие ... ... ... ... түрі, мерзімі, мүмкін болар ... ... ... Банктің ... ... ... ... яғни ... ... сипатына байланысты
құжаттар беріледі. ... әр ... ... үшін әр ... ... әзірленуі мүмкін. Мысал ретіндегі ... ... ... ... ... ... ... алу шарттарының,
тіркелген ... ... ... ... ... ... пайдалану құқығын куәландыратын құжаттр:
азаматтардың төл құжаттары және ... ... ... құқығын
растайтын басқа да құжаттардың көшірмелері;
2) ... екі ... ... ... балансы және оған қосымша
беттер;
3) несиеленетін шаралардың рентабельдік деңгейін және оның ... ... ...... есебі;
4) несиеленетін мәмілелерді растайтын ... ... ... ... және ... ... тауарлы – материалдық құндылықтар шотының ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер (шоттар бойынша
көшірме);
6) қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... растайтын құжаттар;
7) несиені қайтаруға байланысты міндеттемені куәландыратын құжаттар;
8) қызметін жаңадан бастаған, яғни ... ... және ... ... жоқ ... ... ... жағдайларда банк қарыз алушыдан ... ... ... ... да ... мен ... талап ете алады. Сонымен
қатар, ... ... ... қатынаста болатын қарыз алушылар үшін
кейбір құжаттр тізімі ... ... ... алушы банкке несие
алуға өтініш ... ... банк ... оның мүмкіндігін
алдын ала бағалау үшін есеп карточкесін ... ... ... ... мен ... алушының аты-жөні; қызметі және меншік
түрі; клиенттің заңды мекен – жайы; ... және ... шот ... аты және реквизиттары; негізгі құрылтайшылары; ол сұрайтын
несиенің мақсаты, ... және ... ... ... ... ... ... және басқа да көрсеткіштер.
Тапсырылған құжаттарды оқып ... ... банк ... ... ... ... ... бағалаудың шешім
қабылдау үшін аса ... бар. ... ...... ... ... ... алушының несиелік қабілетін талдау кезеңі.
Қарыз ... ... ...... ... ... ... қарызды уақтылы және ... ... ... ... ... ... қайтара алмау тәуекелі
көптеген ... ... блуы ... ... да, ... ... беруге шешім қабылдаудан бұрын оның ... ... Бұл ... ... өтімділігіне ықпал етеді.
Қарыз алушының ... ... ... ... ... ... есепке алынады:
1) Ссудаға қатысты қабілеттілігі. Қарыз алушыға ... ... ... ... ... ... тұлғаның құқықтық қуатын
анықтайтын Жарғысы және нұсқауымен танысуға тиіс;
2) Қарыз ... ... ... ... ... тиісті
беледі деп қарыз алушының қарызды қайтаруға ... ... ... ... ... ... барлық
міндеттемелерді орындауы түсіндіріледі.
3) Табыс алу ... Банк ... ... ... ... ... табу ... баға беруі қажет.
Қарыз алушының табыс алу қабілетін анықтау ... ... баға ... ... әсер ... ... Бұл ... қарыз алушы кәсіпорынның
орналасқан жері, оның тауарлары мен қызметтерінің ... ... ... ... ... ... тәжірибеде бұл факторларға қоса ... ... ... ... ... ... және кепіл туралы келісім-шарт жасасу. Қазіргі
несиелеудің басты ерекшелігі ... банк ... ... ... ... ... кейін, несиелік шарт жасасу үшін
несиелеу субьектісімен ... ... ... байланысты барлық
сұрақтарда банк пен қарыз алушы келісім-шарт негізінде шешеді.
Несиелік ... екі ... ... ... ... анықтайды. Онда мыналар көрсетіледі.
- Несиелеу мақсаты және обьектісі;
- Несиенің мөлшері;
- ... беру ... және ... ... ... ... ету ... Несие үшін төленетін сыйақы мөлшерлемесі;
- Несиенің қозғалысын және ... ... ... бақылау
үшін қарыз алушның ... ... ... ... ... ... бақылау қызметі;
Несиелік ... ... ... ... ... қатынастарды ұйымдастыру тәжірибесінде кепіл туралы
келісм-шарттың орын ... ... ... шарт кепіл затына
байланысты ажыратылады.
Кепіл ... ... ... ... ... да мүліктер ... ... ...... мазмұнына қарай кепіл ... ... ... ... ... ... ... – материалдық құндылықтар кепілі;
а) шикізаттар, материалдар, жартылай ... ... ... және дайын өнімдер кепілі;
б) валюталық бағалылар (нақты валюталар), алтынан ... ... ... да ... – материалдық құндылықтар кепілі;
• Бағалы қағаздар (вексельдер) кепілі;
• Сол банктегі ... ... ... ... кепілі (ипотека).
2. Мүліктік құқықтар кепілі:
• Жалгерлік құқық кепілі;
• Авторлық ... ... ... ... ... туралы келісім-шартта мынадай мәселелер ... ... ... ... ... ... ... заты;
• Кепіл берушінің құқықтары мен міндеттері;
• Кепіл ұстаушының құқықтары мен міндеттері;
• Талап ету ... ... ... ... қайта рәсімдеу, басқа мүлік есебінен;
• Кепілге ... ... ... ... ... жағдайлары
мен кепіл затын ауыстыру;
• Тараптардың жауапкершіліктері;
• Ерекше ... ... ... ... шарттар.
• Кепіл туралы келісім-шарт жасасушылардың заңды мекен-жайы мен
өзге де ... ... ... беру ... Бұл ... ... шот ... құжаттау тәртібін (қосымша құжаттар ... ... беру ... ... ... ұйымдастыру және
техникалық шарттарын қамтиды.
Несиенің көлеміне байланысты әр ... ... ... ... – несие клиенттің шотына толығымен аударылып,
қажет ... ... ... ... - ... лауға
құқығы қосымша қаражаттарға ... ... ... ... іске асады. Үшінші - белгілі бір соманы алуға
клиенттің ... бола ... ол оны ... бас ... ... сыйақы төлегісі келмейді).
Несиенің мөлшері оны беру ... ... ... ... кезең. Несиені қайтару және оған сыйақы ... ... ... ... маңызды кезеңі.
Ссудалар бойынша қарызды қайтару тәсілі банк ... ... және ... ... ... құраудағы роліне
байланысты.
Ссуданың ... ... ... үшін ... ... ... міндеттемелердің картотекасын жүргізеді. Банк қызметкерлері
күнделікті қайтарылатын мерзімі ... ... ... ... ... есеп айырысу шотынан қаражаттарды ... ... ... ... ... ... ... уақыты жеткен
кезде мерзімді міндеттеменің келесі ... ... ... Егер де ... ... ағымдық шоты басқа банкте ... ... ... ... және ... ... қарыз алушының
төлем тапсырмасы негізінде жүргізіледі. ... ... ... ... ... қыиндықтарға кезігуіне байланысты
банк ... ... ... ... рұқсат етуі мүмкін, бірақ
бұл қарыз жоғарғы сыйақымен ... ... оны ... ... және ... сондай-ақ
оларды іздестіру механизмі несиелік ... ... ай ... ... ... және т.б. ... және ... сәйкес іздестірілуі мүмкін. Пайызды есептеу барысында
шартты ... ... ... саны – 30, ал ... - 360 ... ... ... ... ... ... алған
несиені пайдалуына және оны толық ... ... ... ... ... алушының шаруашылық қызметіне, оның қаржылық
жағдайына талдау жасап, ... ... ... орнында ақшалай
және есеп айырысу құжаттарын, ... ... ... ... Осы ... ... ... алған барлық қаржы
ақпараттар түрлері мен басқ да ... ... ... да көздер
пайдаланылады. Әрбір банктің өзінің клиенттің несиелік ісін ... ... ... ... ... өз міндеттемелерін
орындамаған қарыз алушыларға ... банк ... ... ... ... ... ... ескерту жасауға, несиелік шартында
қарастырылғандай, беруді ... құқы бар. ... ... ... ... ... ... талап етуге құқылы.
2.2. Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау жүйесі
Қазіргі несиелеу жүйесі ... ... ... ... ... де ... Айта кету ... Қарыз алушының
несиелік қабілеті - бұл коммерциялық банк балансының өтімдігін ... ... ... ... белгіленген мерзімде сауданың қайтарылмай
қалуға ... ... ... ... ... іс ... болып келеді. Сондықтан да, банк ... ... – ала ... ... факторларды оқып үйрену арқылы несиелік
қабілетті оқып үйренуге ... ... ... ... ... - бұл ... ... өзінің
қарыздық міндеттемелері бойынша толық және уақтылы есеп ... ... ... қабілетінің, оның төлем қабілетінен бір
айырмашылығы - онда өткен кезеңдегі немесе ... да бір ... ... ... яғни ... ... уақыттардағы қарызды
өтеу қабілетін ... ... ... ... ... ... ... клиенттің несиелік қабілетін бағалау
барысында иек артатын ең бір ... ... ... ... ... қарыз алушның мерзімі өткен қарызы болып, ал ... ... ... ... ... ... ... онда банкке
өткен уақыттағы ... бір рет ... ... ... ... қорытынды үшін ... ... ... ... бар ... банкке, жабдықтаушыларға,
бюджетке ұзақ төлемсіздіктің болуын жібермейді.
Клиенттің несиелік ... ... ... нақты қарыз
алушыға беретін ... ... ... ... (жеке)
тәуекелдерінің дәрежесін көрсетеді.
Қарыз ... ... ... ... ... ... операцияларға байланысты мүмкін ... ... алу ... ... ресурстарды тиімді ... ... ... мүмкіндік береді.
Әлемдік және отандық банктік тәжірибе қарыз ... ... ... ... ... қарайды:
Қарыз алушының мінездемесі, қаражатты қарызға алу ... ... ... қарызды өтеу үшін қажетті қаражатты табу
қабілеті (қаржылық ... ... ... ... несиелік мәміле жасалатын жағдай, бақылау (қарыз ... ... ... банк ... мен ... ұйымдарына
ссуданың сипатының дәл келуі).
Қарыз алушының мінездемесі деп оның ... ... ... және ... ... ... ... және несиенің мақсатының банктің ... ... ... ... ... ... ... ретінде беделі оның сол ... ... ... етуінен, экономикалық көрсеткіштерінің ... ... сай ... оның ... ... ... ... сатып алушылары, несие ... ... ... ... Менеджерлерінің беделі
олардың кәсіби жарамдылығына (білімі, ... ... ... жеке ... және ... ... оның басқаратын
құрылымы мен банк ... ... ... байланысты
негізделеді.
Қаражатты қарызға алу қабілеті ... ... ... өтініш
беруге, несиелік келісім – шартқа қол ... ... ... ... ... яғни ... немесе фирманың
өкілдерінде ... бір ... ... білдіреді.
Қарыз алушының несиелік ... ең ... ... – оның ... өтеу үшін ... ... жүргізілу
барысында қаражат табу қабілеті болып табылады.
Қарыз ... ... оның ... ... ... критерийі болып саналады. Оны ... ... ... ... зор:
1) оның жеткіліктілігі, яғни Орталық банктің тарапынан жарғылық қордың
(акцинерлік ... ең ... ... ... ... ... левераж коэффициенті негізінде ... ... ... ... ... ... дәрежесі,
яғни ол банк пен ... ... ... ... ... ... ... капитал жұмсалымы көбірек ... ... ... несиелік тәуекеліне ... ... ... ... ... ... ... етілуі - қарыз алушының активтерінің құны және
несиелік ...... ... ... ... ... ... (кепіл, кепіл – хат, кепілдеме, сақтандыру қағаздарының)
болуы. Мұндағы ... ... ... ... ... ... туу ... олардың банк алдындағы міндеттемелерін
уақтылы орындауына ... ... ... ... ... ... мен сақтандырушының тұрақты болуы, ... ... ... жеткіліксіздігі жағдайында аса маңызды.
Несиелік операциялар жасалатын ... ... ... ... ... болжанған экономикалық жағдай, саяси
факторлар ... Бұл ... ... ... ... ... критерий – бақылау, бұл мынадай сұрақтарды ескереді: қарыз
алушының ... етуі және ... ... жүзеге асырылуы
үшін заңды және нормативтік негіз бар ма? Заңдардағы ... ... ... заңы) қарыз алушының қызметінің ... әсер ... ... өтініште көрсетілген ... ... ... туралы мәліметтер, банктің несиелік саясаты туралы құжатта
белгіленген ... ... сол ... ссудалардың сапалылығын
бақылап отырып, ... ... ... ... ... ... ... банк клиентінің несиелік қабілетін бағалау
критерийлері ... ... ... ... мазмұнын
анықтайды. Ондай тәсілдер қатарына жататындар:
• іскерлік тәуекелді ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын бағалау;
• қаржылық коэффициенттерді ... ақша ... ... ... ... туралы ақпарат жинақтау;
• орналасқан жеріне бару ... ... ... ... отыру.
Отандық банктік тәжірибеде ... ... ... ... ... ... оның қаржылық жағдайы жатады. Ол ... ... ... ... ретінде қызмет ете отрып,
меншікті және ... ... ... және ... ... пайданы алу, бөлу, және тиімді пайдалану
сипатталады.
Қарыз ... ... ... бағалау оның қаржылық
жағдайына баға ... ... ... ... баға ... ... ... қолданылады.
Қарыз алушының қаржылық жағдайы оның мынадай төлем ... ... ... сәйкес төлем ... ... ... ... ... мен қызметкерлерге жалақы төлеу;
4) бюджетке төлемдерді және салықтарды төлеу.
Қарыз алушының ... ... ... ... ол барлық
міндеттемелері бойынша есеп ... ... ... ... ... банктік талдау шектеулі
және кең ... ... ... ... несиелік қабілетін
талдау жасау үшін оның ... ... ...... ... жан – ... бағалауға мүмкіндік
беретін ... ... ... ... әдістемелер
қолданылады. ҚР –да ҚР Ұлттық ... ... ... ... ҚР ... банк Директоратының 27 ... ... №26 ... ... бекітілген «Қарыз алушының
несиелік қабілетін банктердің ... ... ... ... – ақ АҚШ – та және басқа да елдерде пайдаланылатын
әдістемелер де ... ... ... – экономикалық жағдайын талдау үшін негізгі
көздер ... ... ... ... келесідей жылдық
бухгалтерлік есеп формалары ... ... ... ... (№1
форма); «Қаржы нәтижелері және оларды пайдалану ... ... ... ... ... ... бет (№3 ... сондай-ақ ҚР
статистикалық есеп ... ... ... қаржылық
қызметінің негізгі көрсеткіштері туралы есебі» ... ... ... ... және ... (ұйымеың, мекеменің) өнімінің
(жұмыстар, қызмет) кеткен шығындары туралы есебі» ... ...... ... ... ... ... бағалауды мынадай негізгі
көрсеткіштер пайдаланылады.
Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау ... ... ... ... ... |
| ... ... коэффициенті |Ағымдағы автивтер/ағымдағы |
| | ... |
| ... ... коэффициенті |Ағымдағы активтер – запастар / |
| | ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... түскен пайда /өнімді|
| | ... ... ... |
| ... ... мен ... ... /негізгі құралдар – айналымнан |
| |айналымнан тыс активтер |тыс ... |
| ... | |
| ... ... ... ... / меншікті капитал |
| ... ... ... ... / ұзақ мерзімді несие және |
| ... ... |
| | ... ... ... ... қаражаттар / меншікті |
| | ... |
| ... ... өтеу ... ... ... және |
| ... ...... ... |
| | ... ... |
| ... ... ету коэффициенті |Пайда / қарыз бойынша шығндар |
| |Қор ... ... ...... ... ... ... ішінде аса көңіл аударатыны бұл баланс
өтімділігіне ... ... деп ... ... төлем түрлері бойынша өз
міндеттемесін орындай алу ... ... ... жалпы
қарыз және өтімді қаражаттар (ақшалай қаражаттар, алашақ ... ... ... ... ... ... өтімділігі
актив баптарындағы ақшалай қаражаттарға ... ... ... ... ... ... ... қарай топтастырылған ... ... ... ... ... олардың өтімділік дәрежелеріне қарай
үш топқа бөлінеді:
1) ақшалай ... ... ... ... және ... ... ... қаражаттар қалдығы; касса; басқа да ақшалай ... ... ... күрделі қаржы ... ... ... ... іске ... талаптар (төлейтін мерзімі жетпеген, ... және ... ... берешектермен оларға қаржылай
көмек ретінде берілген ... ... есеп ... ... және ... арнайы қорларынан берілген ссудалар
бойынша жұмысшылары және ... есеп ... ... ... талаптар қатарына мерзіміне ... ... мен ... ... ... Берешектермен есеп
айырысу құрамында үш айға дейінгі ... ... ... ... ... ... оларға қаржылай көмек ретінде
берілген қаражаттар бойынша есеп ... ... ... үш ай ... ... қарыздар есепке алынады.
3) Жеңіл іске асырылатын тауарлы – ... ... ... тез ... ... ... тастағандағы өндірістік
қорлар; аяқталмаған өндіріс; алдағы ... ... ... ... да айналым қаражаттары).
Қарыз алушылардың салалық ерекшеліктеріне байлансты ... ... ... мәні 1,2 мен 1,5 ... ... ... 1-ден ... болуы жарамайды. Өтімділік
коэффиценті қарыз ... ... өтеу үшін ... ... ... ақшалай қаражаттарды босатуын ... ... ... мәні ... болса, соғұрлым қарыз алушы ... та ... ... ... ... ... ... есеп аталған шоттырдың қарыз алушының жағдайына ... баға ... және ... жүргізілген несиелік саясаттың
нәтижелігін ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің жеке тұлғаларға
беретін несиелеріне ... және ... ... ... ... мынадай түрлері қолданылуда:
- автомобилдік несие;
- ұзақ ... ... ... ... ... ... ... үйді жөндеу жұмыстарына ... ... ... ... қажеттіліктерге (оқу, емделу, демалу және
т.с.) ... ... ... ... ... жаңа және жүргілген
автомобильдерді банк ... ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
• жиһаз;
• сантехника;
...... – және ... ... ... және оргтехника;
• басқа да тұтыну тауарлары.
Тұрғын үйді ... ... ... ... және ... және ... да жөндеу жұмыстарын жүргізу жатады.
Мысалға, ... ... ... ... ... ... беру ... 21-кестеден көруге
болады.
|№|Несиелеу ... ... ... |
| ... | |
| | ... ... ... ... |
| | | ... ... |
| | | |алу ... |
| | ... ... (пайдаланылған) | ... ... ... ... |10 000 АҚШ |
| ... |80% дейін |құнының 80% -на дейін ... ... |
| | | | ... эквивалент)|
| | | | |500000 АҚШ |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | |ету заты – |
| | | | ... мүлік |
| | | | ... ... ... ... 3 ... ... ... |20% |
| ... |20% ... ... сатып | |
| | | ... 20% | |
| | | |- 3 ... 5 ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ... ... 30% | |
| | | |- 5 ... 10 ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | ... ... ... 50% | |
| | | |- 3 ... ... ... |
| | | |ТМД ... | |
| | | ... сатып алуда | |
| | | |–30% | |
| | | |- 3 ... 5 ... ... |
| | | ... ТМД ... | |
| | | ... ... ... | |
| | | |- 50% | ... ... ... ... дейін |2 жылға дейін |
| ... ... 5 ... ... | | |
| | |- ТМД ... | | |
| | ... үшін 3 | | |
| | ... ... | | ... |АҚШ ... |АҚШ ... ... ... доллары немесе |
| |валютасы |немесе теңге | ... ... ... 1,5% (АҚШ ... 1,5% (АҚШ ... 1,5% (АҚШ |
| ... |долларында) және ... және 1,7% ... және |
| ... |1,7% (теңгеде) |(теңгеде) |1,7% |
| | | | |( ... ... ... ... ... ... алатын тауар |
| |з ету |автомобиль |жүрілген ... 10 ... ... үй |
| ... | ... 5 ... аспаса, | |
| | | |сол ... | ... ... 2003ж ... материалынан.
Сонымен қатар жоғарыдағы ... ... ... алуға қажетті
құжаттар тізімі мынадай:
1. қарыз алушының анкетасы
2. жеке ... ... СТТН ... ... 12 айға ... ... ... және басқа табыстары
туралы ... ... ... ... стажы туралы жұмыс орынан анықтама.
6. жнаұя ... ... ... (№3 ... ... ... растайтын құжаттар (неке туралы куәлік,
жұбайыңыздың жеке ... ... ... ... ... бір ... ... несиеге - ипотекалық несиені жатқызуға
болады. Казкоммерцбанкте ... ... беру ... ... ... ... жалжымайтын мүліктің бағалау құнының 85% дейін.
... ... ... ... ... ... 15% дейін.
• Несие үшін төлем: айына 1,3% (АҚШ долл), 1,7% ( ... ... ... АҚШ ... ... теңгеде (егер 1 жылдан аспаса).
• Несие ... 10 ... ... ... ету түрі: пайдаланатын немесе сатып алатын тұрғын үй.
Жеке тұлғаның төлем қабілеттігін ... ... әр ... ... ... Яғни ... айтқанда барлғына бірдей ортақ
әдістеме жоқ. ... да ... ... ... қолданылатын
әдістемесінен мысал келтірейік.
Қарыз алушының төлем қабілетін анықтау үшін мынадай ... ... ... – жеке ... ... ... бағалау
көрсеткіштері.
| | Көрсеткіштердің ... ... ... |
| ... ... ... айлық|Несиенің мөлшері / несиенің |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... мөлшері * сыйақы |
| ... ... ... ... ... / 12 ай |
| ... қарыз және сыйақы |НҚАТ + СМАТ |
| ... ... ... | |
| ... ... (НҚСАТ) | |
| ... ... (ТТ) ... табыс – салықтық және басқа |
| | |да ... |
| ... ... ... (НҚАТ) |НҚСАТ /ТТ (мәні жобамен 35-45% ... | ... ... ... ... ... М.Б деген азаматша 360 000 теңге сомасында ... 36 ... 18 % ... ... мөлшерлемесінде сұрап отыр
делік. Ол ... таза ... – 18 000 ... және ... жалжымайтын
мүлік қояды.
Жоғарыдағы кестедегі көрсеткіштер көмегімен ... ... М.Б. ... ... былай бағалаймыз:
360000
НҚАТ = = 10000 ... = = 5400 ... =10000 + 5400= 15400 ... = = 0,85 (не ... ... ... төлем қабілетті, яғни оған несие ... ... ... кепілге қоятын затын бағалауға арналады.
Айталық, ... заты ... 2 ... ... ... Оның ... ... құны 1 500 000 теңге тұрады.
Банк тарапынан бағалаушы –мамандар көмегімен осы ... құны ... ... банк ... ... ... ... құнының 70% -нан ... ... Ол үшін ... жасалады.
1. Пәтердің тозу коэффициенті = Пәтердің нарықтық құны * 3% ... ... ... ... уақытта пәтердің бағасының төмендеу тәуекелі = П2терд34
нары0ты0 09ны * 15% ... ... ) =1500000 * ... Пәтердің бағалау құны =Пәтердің нарықтық құны – Пәтердің ...... ... ... ... = 1500000 ... ... Пәтердің кепіл құны = Пәтердің бағалау құны * ... Бұл ... ... несиенің кепілмен ... ... ... қаржыландыру - банк қызметінің негізгі қызметі
Кәсіпорындар мен тұрғындарды несиелеу банк қызметінің ... ... Сол ... ... ... ... деп ... Банк
активінің біршама бөлігі ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктерінің орналастырылған
қаражаттары 2003 жылы әрбір банктеріне әр ... ... ... 72% ... ... 85%-ы ... қарыздарды төлеу түрінде алынған. Банк
бір мезгілде ресурс алғандықтан, өздеріде ... ... ... шығындар құрылымын 80%-ға жуық салымдар мен ... ... ... ... ... ... ... ұсынылған банктің қарыздары көп ... ... ... ... ... ... банктік,банктік емес қаржылық ұйымдар,
- коммерциялық,сыртқы:
Қарыз алушылар бойынша:
- қаржылық институттарға,үкіметке (Қаржы ... ... емес ... ... ... ... салалары бойынша барлық ... ... ... жеке ... ... тұлға емес қызметті іске асыру):
Банктік несиені қолдану (пайдалану) мерзіміне байланысты мынадай
түрлерін ажыратуға долады:
- ... ... ұзақ ... ... мен ... бойынша:негізгі қорларға несиелер, айналым
капиталына несиелер:
Қамтамасыз ету түрлері және қолда болу бойынша:
- қамтамасыз етілген:бланкті(сенімді).
Ұсынылған ... ... ... ... шарт ... ... ... несиелер, консорциялды, дебетті сальдоны жабу
несиесі, ... ... ... ... ... ... резервті, маусымдық несие, факторинг, форфойтинг.
Несиелеудің объектісі ... ... ... ... ... ... ... жеке еңбекпен айналысатын азаматтар тұтынған
шикізат,материалдар,құралдар жән басқада ... ... ... ... ... арасындағы
маусымдық үзілістер,күрделі ... ... ... және ... тез ... ... түрлері – бұл белгілі бір түрдегі экономикалық ... ... ... ... ... бір ... ие оның бір ... формадан айырмашылығы – диалектика категориясы ... ол ... ... түрдегі экономикалық қатынастар ретінде
түсінуді анықтайтын жіктеудің категориясы болады.
Осыған байланысты несие ... ... ... ... қысқа мерзімді (1 – жылға дейін)
ә) орта мерзімді (1 – ... 3 – 5 ... ... ұзақ ... (3 – 5 ... ... объектілері бойынша:
а) негізгі қорларға берілетін несие
ә) айналым қорына берілетін несие
Несиелеу әдістері бойынша:
а) қалдық бойынша ... ... ... ... ... ... ... және жабдықтаушы - өткізуші ұйымдар
несиеленеді, ал қалғандарында ... ... ... ... элементтері бар.
Мысалы; тұтыну несиенің түрлері тауарлы және ақшалай болуы мүмкін, ал
халықаралық несиені төмендегідей жіктеуге ... ... ... ... ... және қаржылық несиелер.
– экономикалық мазмұны бойынша: сыртқы сауда операцияларымен байланысты
коммерциялық және қаржылық – кез ... ... үшін ... ... ... ... жеке үкіметтік және халықаралық ... ... ... ... ... ... орта мерзімді, ұзақ мерзімді.
Қысқа мерзімді несие- пайдалану ... бір ... ... ... материалдық құндылықтарға,төлемдердің ... ... ... ...... ... шараларын жүргізу үшін үй және
қондырғылар сатып алу үшін беріледі.
Оларға жататындар: мерзімдік қарыздар, мүлікті кепілге алып берілетін
қарыздар, ... ... және ... лизингтер.
Ұзақ мерзімді несие – мерзімі 1 – ... ... ... ... ... ... айналым құралын, негізгі
қолардың қалыптасуы үшін қажеттілігіне қызмет көрсетеді.
Қазіргі кезде осы уақытқа дейін ... ... ... ... енді неғұрлым оңтайлы жүйе ... ... ... ... өзі қызметін пайдаланғысы келетін
несиелік ұйымды өзі таңдайды.Клиент несиелік шотты тек бір ... ... ... ... құқылы.
Қалыптасқан несиелік механизм коммерциялық сипатта. Осыған байланысты
сауда,экономика мәтіндеріне ... ... ... ... ... ақша ... қажеттілігін
қанағаттандыру, сондай-ақ несие мекемесініңөтімділігіне ... ... ... ... ... Бұл ... ... және де банкаралық несиеге де қатысты. Бірқатар коммерциялық
банктер аталғаннесиені сатып алып қана қоймайды, ... ... оны ... ... Коммерциялық банктің жұмысына талдау жүргізу оның ақша
қаражатын ... ... тек ... ... ... бірге ресурстарды сату фактісінжәне несиелеу жүйесіндегі
жалпы”сауда” акцептін сөзсіс оң құбылыс ... ... ... ... ... соңғы төлеміне қарамастан , несиені
қолдану барысында ... жеке ... ... ... ... ... Қаржылық тұтқаның тиімділігі қалай еселеуге болады .
Осындай және басқа да сұрақтарды шешу үшін қаржылық тетіктің әрекет ... ... ... ... ... ... ... заемдық құралдардың
бағасы – пайыз мөлшерінің орташа есеп арасында қалыптасады.
Сонымен қаржылық тұтқаның тиімділігін құраушы ... , яғни ...... ... ... пайыздың орташа есеп мөлшері мен
активтің экономикалық рентабельділік ... ... ... ... қаржылық тұтқа жағы – бұл қаржылық тетіктің
әрекет ету күшін сипаттайды. Бұл жеке және заемдық құралдарт арасындағы
қатынастар.
Сыртқы қаржыландырудың ... 4 түр ... ... ... түрде жазылу.
2. Облигация эмиссиясы, заемдар, несие түрінде заемдық құралдарды тарту.
3. Акцияларды ашық түрде жазылу.
4. Алғашқы үш тәсілдің комбинациясы.
Американдық қаржыгер , ... және ... Е.Ф. ... ... деп ... зерттеу бағдарламасын сәтті аяқтап және болашақта жоғары пайда
алуды жоспарлайды, ... жаңа ... ... ... Мұндай компания жаңа акциялар шығармайды. ... ... ... ... ... ... әдебиеттер.
Негізгі :
1. Стоянова. Е.С. Финансвый менеджмент –М: Перспектива, 1997-574с
2. Х. Роберт Основы финансвого менеджмента М: дело, 1993-128с
3. Павлова Л. П. ... ... ... М ... ... Шим ДЖ. К, Сивл ДЖ.Г. ... менеджмент.-М Инфра- М 2003-1028с
5. Брейли Р, Майерс С. Принципы корпоративных финансов; ЗАО ... ... И.Т ... ... М: ... и ... ... Бизнестегі есеп және талдау. Т А Тасмағанбетов Алматы 2002
8. Банктік тәуекелдер. А. ... ... С, ... А ... теориясы. Алматы мерей 2001ж
10. К.ш Дүйсенбаев Е.Т Төлегенов Қаржылық талдау Алматы 2001ж
11. Анышин В М Инвистиционный анализ. Учобное пособие. М ... ... ... В.В, ... О.И Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп Алматы
13. Игошин Н.В Инвестиции. М. ... 2000г

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Іле өзені аңғарының физикалық-географиялық сипаттамасы93 бет
Ішкі секрециялық бездер. Жыныстық жетілу. Оқушыны медициналық -гигиеналық жане жыныстық тәрбиелеу11 бет
Адамдар санасына жарнама әсерінің теориялық аспектісі37 бет
Алкилароматты көмірсутектерді оксигенирлеу реакциясының полимерметалды комплекспен катализденуі33 бет
Альфа кенорны бойынша ұңғыманның түп аймағына әсер ету әдістерін талдау ( ҚСЖ )67 бет
Антропогендік стрессордың әсері12 бет
Антропогендік әсерлер10 бет
Арысқұм кен орнының мұнай өндіру ұңғымаларының түп аумағына әсер ету әдістерін талдау76 бет
Ауыр металдардың өсімдіктің өсу процестеріне әсері17 бет
Ақша-несие саясатының механизмі және оның ерекшелігі9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь