Жер бетінде адамның пайда болуы, ол түралы әртүрлі көзқарастар мен ұғымдар

Жоспары:

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3.4
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Жер бетінде адамның пайда болуы, ол түралы әртүрлі көзқарастар мен ұғымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5.8
2.2. Антропогенездің негізгі даму кезеңдері мен эволюциясы.9.11
2.3. Ежелгі адамдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12.13
2.4. Антропогенездің биологиялық факторлары ... ... ... ... ... .14.15
2.5. Антропогенездің әлеуметтік факторлары ... ... ... ... ... ... ..16.18
2.6. Адам нәсілдерінің пайда болуы, ерекшеліктері туралы әртүрлі қарама.қарсы мәндегі көзқарастар ... ... ... ... ... ... ... ... ..19.21

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22.23
Пайдаланылған әдебиеттер
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚОРҚЫТ АТА АТЫНДАҒЫ ҚЫЗЫЛОРДА МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Жаратылыстану және агротехникалық
институты»
Тақырыбы: «Адамның ... ... ... ... ... ... тобы: Б-09-1
Қабылдаған: Абдраманова Г.
Қызылорда, 2012 жыл
Жоспары:
І.
Кіріспе.....................................................................
........................3-4
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Жер бетінде адамның пайда болуы, ол түралы әртүрлі ... ... ... даму кезеңдері мен эволюциясы.9-11
2.3. ... ... ... ... ... ... факторлары
..........................16-18
2.6. Адам нәсілдерінің пайда болуы, ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... Кіріспе
Адамның шығуы, оның дамуы мен еңбек қызметіннің тарихы жердің түпкір-
түпкірінің бәрінде бір-біріне өте ... және ... ... ... территориясы –планетаның шағын бөлігі, сондықтан оның тарихы
бүкіл ... ... ... бір ... ғана болып табылады.
Адамзаттың ежелгі өткен заманының көп ... әлі ... ... ... мен даулы қағидалар әлі көп.
Ғылыми зерттеулер нәтижесінде жер бетіндегі адам баласы осыдан 2-2,5
миллион жыл бұрын ... ... Жер ... ... ... ... ... ең
ежелгі өмір сүрген адам хомохабилис – «шебер адам» (презинджантроп) болып
есептелінеді. Оның сүйек қалдықтары далбарлап ... ... ... бірге 1959-1963 жылдары Олдувэй шатқалынан (Шығыс Африка -
Кения) табылды. Ол 1 млн. 750 мың жыл ... өмір ... Хомо ... ... (652 см3) ... ... мыйынан біраз асады.
Бірқатар басқа ... ... ... түргеліп жүргендікті
аңғартатын, айқын білінетін табан имектігі.
Алғашқы адамдардың (олдувэйлік) еңбек құралдары: ... ... ... ... малта тастар мен дөрекі ауыр тас сынықтары (чопперлер)
болды.
Адамның эволюциясындағы одан кейінгі қадам хомо эректус – «тік ... ... ... Бұл ... ... тас ... Шелль-ашель
мәдениетінің иелері питекантроп пен синантроп болды.
Питекантроп 1891 жылы Ява аралында табылды. Ол бұдан бір миллиондай
жыл ... өмір ... ... Хомо ... салыстырғанда елеулі
эволюциялық өзгерістерге ұшырады. Мый көлемі үлкейді (950 см3), бас сүйегі
мен жақ сүйектері ... аяқ пен ... ... ... ... ... ... бір түрі синантроп болды; ол бірінші рет
1927 жылы Чжоу–коу ... ... ... ... сыртқы бейнесінен
дамудың неғұрлым процестік белгілері байқалады. Бұл ... мый ... ... (1075 см3) , мандайының тайқылығы азырақ, қабағы ... ... ... қазбалардың айтарлықтай ерекшелегі сол,
синантроптың ... ... онда әр ... ... ... тас
-3-
құралдар, отта көп жатқан тастар және төмеңгі палеолит жануарлараның көп
сүйектері табылды. Демек, синантроптар сол ... ... отты ... эволюциясындағы келесі қадам Хомо Сапиенс саналы адамның пайда
болуымен ... ... бұл ... ... ... ... деп ... Тік жүретін адамға қарағанда, неандерталь
адамның өмірінде мәнді-мәнді өзгерістер болды. Осы кезде ежелгі ... ... ... ... қалыптасты. Олардың бойы аласа
келді (150-160 млн), мый қауағының көлемі енді 1300-1400 см3 ... ... ... қас сүйегі шығыңқы, тайқы маңдай, бас
сүйегі жайпақ, тістері ірі, иегінің ... аз. ... ... тізе ... ... қисықтығы неандертальдардың жүрісінің
ебедейсіз болғанын көрсетеді.
Дене ... ... ... ... ... ... ... болуы
соңғы палеолит дәуірімен байланысты. Осы уақыттан ... ... ... ... ... және ... ... тарихына біржолата
көшу басталады.
Алғашқы Хомо Сапиенс өкілдерінің пайда болуы әдетте б.з. 50-45 мың ... ... ... Оған тән ... 1868 ж. ... ... ... бес қанқаны зерттеу негізінде аңықталды.
Кроманьондық адамның ... осы ... ... ... ... білінеді. Оларға тән нәрсе – басының сопақтығына қарай
маңдайы кең, беті өте ... ... және мый ... кең ... см3),
бойы биік (168-194 см), сүйектердегі бұлшық ет бедері айқын көрінеді.
Сөйтіп, адамның ... оның ... ... үш ... ... еңбек
процестің нәтежесімен байланысты болғанын көреміз.
-4-
ІІ. Негізгі бөлім
2.1. Жер бетінде адамның пайда болуы, ол туралы әртүрлі көзқарастар
мен ұғымдар
Адамның пайда ...... ... ең ... ... буын ... табылады. Қазіргі уақытта біз адамның ең алғашқы ... кім ... дәл айта ... Бұл ата тек ... 20 млн жыл ... еткен дриопитек деп аталатын адам тәрізді маймылдар ... ... яғни ... 14 млн жыл ... ... үш ... ... Бір тармағынан қазіргі уақыттағы ... ... ... ... ... ... деп ... ірі маймылдар
пайда болды. Бұл маймылдар бірнеше жылдар бойы ... ... ... жойылып кетті. Үшінші тармағынан рамапитек деп аталатын форма
шықты. Рамапитектің ... ... ... Homo sapiens ... ... ... және жиналған мәліметтерді талдау
арқылы антропологтардың басым көпшілігі біздің ата тегіміздің ... ... ... ... және тіршілігінің басым көпшілігін жер
үстінде өткізгендігі ... ... ... адам тәрізді маймыл –
дриопитектің қазба жақ сүйектері ... ... ... адам ... сатыдағы маймылдардың азу тістерінің ... ... ... жақ сүйектерінің алғашқы данасы 1856 жылы Франциядан
табылды. Осыған ұқсас сүйек қалдықтары тек ХХ ғасырдың ... жасы 20 ... 8 млн ... ... ... ... қабаттарынан табылды. Бұл қалдықтар
адам мен жоғары ... ... ... ... одан әрі ... ... ... кздегі жоғары сатыдағы маймылдардың ата ... ... ... жоқ. Оның ... ... ... ... барлық бөліктерінде кездеседі (Европаның барлық жерінде, Үндіде,
Қытайда т.б.).
Бұдан бірнеші жыл бұрын Италияда және Шығыс ... адам ... ... деп ... ... ... қалдығы табылды. Бұл
қазба форма дриопитекпен бір дәуірде тіршілік етті. Ориопитектің құрылысы
шимпанзеге өте ұқсас. Мұның өзі бұл ... ағаш ... ... ... ... бір ... ... көрсетеді.
-5-
Ал ориопитек тістерінің шимпанзе мен адамның тістерінен өте ... бар. ... өзі адам мен ... адам ... ... тегінің бір екендігін көрсетеді. Сонымен адам дриопитектер тобынан
бөлінді. Дриопитектің қазба қалдықтарының арасынан адамның ата тегі ... ... ... 1934 жылы Дж. ... ... ... ... рет рамапитектің жоғарғы жақ сүйектерін тауып, оны ... ... ... тән ... бар екендігін анықтады. Мұның
өзі рамапитектің адамның ... болу ... ... ... ... негізгі екі эволюциялық бағыт дамиды. ... ... ... ... алып келетін бағыт, екіншісі,
гоминидтер (адамға тән ... бар топ) деп ... ... ... ... ... эволюция болмайды. Бірақ рамапитектің тек жақ
сүйектерін, тістерін ... ... бұл ... ... ... ... ... өзінің ата тегі болған маймылдарға ... ... ... ... ... рамапитек те сирек
ормандарда тіршілік етіп, уақыттың бір ... ... ... ... ... болу ... Саймонс пен Кит Джоллидің дәлелдеуі бойынша рамапитектің
шимпанзеден айырмашылығы – ол тамақ үшін ... ... және ... ... нәрлі өнімдерді пайдалана бастады. Бұл жорамал оның ... ... адам ... ... ... қарағанда қалың эмаль қабатымен
қапталған деген көзқарасқа негізделген. Рамапитек ... ... ... ... емес, азу тістерін пайдаланған болу керек. Осыған
байланысты оның бет бөлігі ... ... ... ... 14-8 млн жыл
бұрын тіршілік етті. Әзірше рамапитектен ... яғни 5 млн ... ... еткен формалардың қазба қалдықтары ... жоқ. ... ... ... ... болса керек. Адамның бұдан 4-1,5 млн жыл
бұрын тіршілік еткен жаңа, анық ата ... ... ... Р. Дарт 1924 ... Африкада қазба сүйектердің арасынан кішкентай баланың бас сүйегін
тапты. Ол бет сүйектерінің және тістерінің құрылысын зерттей ... ... адам мен ... ... аралық форма деген қорытынды шығарды
және оны австралопитек деп аталады. Бірақ Дарт ... ... ... ... таба ... Дарт пен Р.Брумның зерттеулері
нәтижесінде осындай қазба қалдықтар бірнеше жылдан кейін Оңтүстік Африкадан
табылды. Бұл қазба ... Луис Лики мен Мэри ... ... ... ... және ... ... Ричардтың Солтүстік Кениядан тапқан
сүйектерінің қазба қалдықтары толықтырды.
-6-
Австралопитектердің ірі, бірақ формасы адам тістеріне өте ... ... ... өте ... ... ... ... алатынын көрсетеді. Сояу
және күрек тістері ірі ... ... ... ... ... ... жоқ, ал адам ... маймылдардың тістеріне ешқандай
ұқсастығы жоқ. Бірнеше миллион жылдар бойы австролопитектің екі ... ... ... австралопитектер – бойы қазіргі кездегі Африка
пигмейлерінен биік емес; ...... ... ... жақ ... ... жақ ... секілді мықты, бірақ қысқа
және биік болады. Австралопитектер екі аяқпен, яғни қазіргі ... ... ... тік ... тек қозғала алатын болды.
Адамның екі аяқпен жүруге бейімделуінің негізгі себептері ... бұл ... ... ... бар. ... өзінде адам тез жүруге
бейімделмеген, ал горилла қолдарының иілген саусақтарының көмегімен тегіс
емес далада адамнан кем жүгірмейді.
Homo erectus – тік ... ... ... ... Homo ... ... болуынан 1 млн жыл бұрын оның тікелей ата тегі тіршілік еткен ... ... бұл ... әдірше белгісіз. Homo – жаңа туыс. Әдетте ... – ті ... ... ... деп есептейді. Бірақ оған ... ... ... ... алатын австралопитектерде де болды.
Солай бола тұрса да, бұл жаңа ... ... ... ... ... ... көбірек ұқсас болды. Боыйының биіктігі және ... ... ... ... ... ... онша айырмашылығ болмады.
Олардың басы «адамның басы» секілді болды. ... ми ... бас ... ... ... еді. ... ми ... сүйектері әлі де қалың, миының
көлемі австралопитектер мен ... ... ... ... ... Homo erectus 1891 жылы Ява ... ... және ол ұазба қалдықты
питеконтроп деп атады.
Бұл жаңалық ғылымда нағыз төңкеріс ... Бұл ... және ... адам ... Қазіргі уақытта Homo erectus Шығыс және Солтүстік
Африкада, Венгрияда, Солтүстік Қытайда ... ... ... ... ... 1856 жылы ... жарияланған кезде кейбір ғалымдар бұл сүйектердің адам дәрежесіне
көтерілмеген формаға тән екендігі жөніндегі ... ... бір ... ... ... ... ... заман адамдарының сүйектері
деген көзқараста болды. Шындығында неандертальдықтардың бас сүйегі ... бас ... ... ... ми ... күмбезі төмен орналасқан, көз
шұңқыры үстіндегі белдеуі шығып ... ... ... ... дамыған.
-7-
Шындығында, неандерталь адамы Европада үштік жәе төрттік ... ... және ... мұз басу ... ... етті және әр
түрлі кремнийлі құралдарды ... ... жүз жыл ... ... ... ... сүйектері табылды. Оларды зерттеу
неандертальдықтардың «классикалық» формасы жөніндегі ... ... алып ... ... Европада тіршілік еткен адамдардың европалықтардан
ешқандай айырмашылығы болмады. Өте ертедегі ... ... ... ... меланезийліктер секілді болды. Бірақ та
неандертальдықтардың жойылу дәуірінде немесе одан бұрын қазіргі заман адамы
жер шарына кең таралды және қазіргі ... ... ... ... ... даму ... мен ... (грек. anthropos – адам, genesіs – шығу тегі) –
антропология ғылымының ... шығу ... даму ... оның жеке ... ... ... және ... қоғамының даму кезеңдерін әрі
жаратылыстану, әрі қоғамдық ... ... ... ... ... ... шешуде антропогенез приматология, эмбриология, физиология,
психология, геология, археология, ... тіл ... ... ... ... ... Ч. ... эволюциялық білім жүйесі бойынша
адам тегі адам тәріздес маймылдан ... ... яғни адам ... биол.
жағынан бір түрге жатады деп дәлелденді.
Бұл ілім адам ... ... үш ... бөледі:
1. ең алғашқы адам тегінің өкілдері болып адам тәрізді маймылдар
(антропоидтер) саналады. Олар ... екі ... ... қимыл
жасаған. Дайын табиғи тастарды, таяқты және жануарлар сүйегін
сол күйінде қол қаруы ... ... ... ғылымда
жоғары сатыға дейін жетілген екі аяқты приматтар деп ... ... ... ... 2–3 млн. жыл ... ... даму ... жетілгендер қатарына архантроп пен
палеоантроптар жатады. Олар қолдан құрал-саймандар жасай білген
және қауымдасу түрі біршама жүйеленген. ... ... ... 1 млн. жыл ... ... эволюция дәуірде бүгінгі адамдардың түрі – ... ... ... ... ... яғни 40–50 мың жыл ... өмір
сүрген. Ең алғашқы приматтар өкіліне австралопитектер жатады. ... көп ... ... Оңтүстік және Шығыс Африканың ашық
қыраттары. ... тік ... ... қарапайым құралдар жасап
пайдаланғандығы анықталды. Маңдай бітісі, саусақтарындағы буын сүйектерінің
саны, қолқа доғасынан шығатын ... ... ... өкпесінің
үлестерге бөлінуі адамға ұқсас. Бірақ мұның бәрі тікелей емес, қарапайым
ғана ұқсастықтар. Сондықтан қазіргі ... бір де бірі адам ... ... ... ... ... - ... туралы ғылым (гр. «антропос»
- адамзат). Яғни антропология - адамзат пайда болуы, ... оның ... ... ... XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап, Ч.Дарвиннің
эволюциялық теориясы жасалған уақыттан кейін қарқындап
-9-
дами бастады.
Қурылымның негізгі ... мен ... ... ... ... - ... типіне, омыртқалылар подтипіне, сүтқоректілер класына,
приматтар отрядына, адам тектес маймылдар подотрядына жатады.
Э.Геккель адамдар мен маймылдар ... ... бір ... ... ... ... питекантроптар деп атайды (мағынасы: маймыл - ... ... ... арғы тегі ... ... ... үштік дәуірдің
ортасында өмір сүрген дриопитектер (ағаш ... деп ... бір ... эволюция нәтижесінде гориллалар мен шимпанзелер, ал
екінші бір тармағынан адам ... ... ... деп есептейді.
Дриопитектердің бір түрлері ағаштан жерге түсіп, тік жүре ... ... деп ... ... ... үнді ... табылғандықтан,
Рама құдайының құрметіне солай аталды.
Бұдан мөлшермен 10 млн. жыл ... ... ... бөлініп шықты.
Ал, 1960 жылы ағылшын археологы ... ... ... ... қалдықтарын тапты, оның жасы мөлшермен 2 млн жылға сәйкес келеді.
Оларды ... деп ... ... ... ... қосымшаның
берілуі - тастан жасалған еңбек қуралдарын пайдалануларына байланысты.
Еңбек құралдарын пайдалану мен топталып өсір сүру - ми мен ... ... ... ... ... тіршіліктің пайда болуын қарастыра келіп, біз оның
материяның орасан зор көлемдегі секірмелі ... мен ... ... ... ... ... ... тайпаларда арғы тектің жануарлардан, ... ... ... (ежелгі тотемдерде) түсінік болды, ол
қазіргі кейбір тайпаларда да бар. Антикалық уақытта ... ... ... ... ... ... ... кезде адамдар мен маймылдар арасындағы ұқсастық туралы да сөз ... ... ... ... НЛО туралы әңгімелерге байланысты адам-заттың
жерден тыс жан иелерінен шыққандығы туралы болжамдар айту ... ... XIX ... ... ғылымда ЧДарвиннің эволюциялық теориясынан
бастау алатын, адамзатттың қазіргі маймылдардың жоғары дамыған арғы тегінен
шыққандығы туралы концепция ... XX ... ... ... ... ... өйткені барлық
жануарлар ішінде гендік аппараты бойынша адамзатқа ең жақыны шимпанзе ... ... мен ... уақыттағы ашылулар -
адамзаттың түп-тамырымен биосфераға еніп, оның сан ... ... ... ... ... ... ... зерттеулер нәтижесінде жер бетіндегі адам баласы осыдан 2
миллион жыл ... ... ... ... бұл ... ... ғылымы
дәлелдеген.
Археология - тарихи ескерткіштер, мұралар арқылы адам баласының өткен
тарихын зерттейтін ғылым.
Ең алғашқы адамның қалдықтары Шығыс Африкада (Кения ... ... ... ... ... ... адам»
Табылған жері - Африка (Кения жеріндегі Олдувай шатқалы) - 1 млн 750 мың
жыл.
2. «Тік журетін ... млн жыл ... өмір ... питекантроп: табылған жері - Ява аралы (1891 жыл).
ә) синантроп: табылған жері - Қытайдағы ... ... (1927 ... ... ... жері - ... Неандертал өңірі, Өзбекстанның солтүстік
өңіріндегі Тесіктас үнгірі (1938 ... ... ... ... адамның отаны деп
есептейді.
Тарихшы, археолог ғалымдардың зерттеулері ... ... ... ... ... ... отыр. Қазақстан жерінен
табылған ... тас ... ... нақты айғағы болуда
Адамзат пайда болған уақыт туралы айтпас бурын біз ... ... ... ... ... ... керек. Ең алдымен
адамзат пен жануарлардың ... ... Ол ... организмдердің
заттық қурамы, қурылымы жане мінез-құлқымен анықталады. Адам да жануарлар
секілді белоктар мен нук-леин қышқылдарынан турады және ... ... ... мен атқаратын қызметтері жануарлардікі сияқты.
Ең жоғарғы эволюциялық сатыда турған жануардың адамзатқа ұқсастығы ... ... адам ... өз ... тіршілік эволюциясы өткен
сатылардан өтеді. Үшіншіден, ... үшін ... рөл ... ... ... ... бол-маса да сақталып қалған (мысалы,
соқырішек).
-12-
Ал адамзаттың жануарлардан айырмашылығы біршама. Оған ең ... ... ... ... ... ... ... да сөздерді
түсініп, компьютер ... өз ... ... ... көрсетті.
Дегенмен, жоғарғы сатыдағы жануарларда түсінікпен ойлау жоқ, ... ... ол бар деп ... ... ал ... ... - ... логикалық түрде болады.
Сол сияқты, адам мен жануарлардың мінез-қүлқында ұқсастық ... да ... ... ... өзін ... ... қызығу, назар
аудару, есте сақтау сияқты қасиеттер бар. ... ... ... ... ... дүниені түсіне біледі және олардың жануарлардан бір
ерекшелігі - ол өзінің ... ... бір ... ... арқылы жүзеге
асырады.
Адамзаттың ең басты айырмашылығы - сөйлеу мәдениеті. Бұл ... ... ... ... ... ... ... - бул адамзаттың жануарлардан тағы бір негізгі
айырмашылығы. Әрине, жануарлар да әр ... ... ... Мысалы: маймылдар
жемістерді қағып түсіру үшін таяқ қолдана алады, бірақ тек адамзат қана
еңбек құралын өзі ... ... ... ... ... ... ... бейімделсе, ал адамдар оны өзгертуге мүмкіндігі бар.
Еңбекке байланысты ... тағы да екі ... ... бар: ... және қолдарының дамуы. Ең соңында - мәдениет дамуына байланысты - ... мен ... көму - бұл тек ... ғана тән ... ... ... факторлары
Адам — органикалық дүние эволюциясында ең соңында пайда болған
биологиялық түр. Органикалық ... ... ... ... өзгергіштік,
тіршілік үшін күрес және табиғи сұрыпталу адам эволюциясында да маңызды
орын алады. Адам ... ... ... заңдылықтарды Ч.Дарвин
нақтылы мысалдармен дәлелдеп берді. Осындай табиғи әсерлердің нәтижесінде
ертеде ... ... ... ... ... ... анатомиялық
және физиологиялық өзгерістер пайда болды. Адамтектес маймылдар бірте-
бірте тік жүруге ... қол мен ... ... ... ... бастады.
Қолдары еңбек құралдарын жасауға дағдылана түсті. Табиғи ... жеке ... ... құралдарын жасауды жетілдіре түсуіне,
ұжымдасып аң аулауына, қарттарға ... ... ... ... ... ... ... сұрыпталумен бірге,
топтық сұрыпталу жүріп отырды. Бірақ антропогенезді тек қана ... ... ... Бұл ... ... ... де ... алатынын Фридрих Энгельс (1820—1895) өз еңбектерінде ... ... ... ... ... ... етудің, ақыл-ойдың және ... атап ... ... 4,5–1 млн. жыл ... өмір ... ... Л.Лики, Р.Лики (Англия), Д.Джохансон, Т.Уайт ... ... Көне адам ... бірі – ... ... 2 млн. жыл бұрын өмір
сүрген презинджантроптар. ... ... «Homо ... яғни ... адам ... ... олар аз ... да тас, ағаш сынықтарына біршама өңдеулер
жасап, құрал ретінде пайдаланған. Адам ... ... даму ... ... ... ... Азияда (питекантроп, синантроп),
Шығыс және Солтүстік Африкада (атлантроп), Батыс Еуропада (Гейдельберг ... ... ... Бұл ... ... шель мен ... ... жасаған. Ежелгі адамдардан ... ...... адамы), олардан қазіргі адамдардың арғы тегі
кроманьон адамы, есті адам ... ... ... ... бүгінгі адамдарға жақын. Антропогенездік зерттеулері есті
адамдарда бұрынғы адам ... ... ... ... ... ... анатомиялық, биохимиялық, т.б.
ұқсастықтарды, әлеуметтік ерекшеліктерді ... ... ... т.б.), әр түрлі тағамдар әзірлеу, отты
-14-
пайдалану, ойлау, сөйлеу қабілетін, т.б. жағдайларды ... Бұл ... ... ... болды, еңбек құралдары күрделене түсті. Әлеуметтік
ұйымшылдыққа бейімделу байқалды. ... ... ... ... әлеум.
қарым-қатынас жоғары сатыға көтерілді. Мұның барлығы ... ... ... ... ... ... Барлық адам баласы биологиялық
бір түрге (Homo Sapіens) ... ... ... ... Homo ... ... тоқтамай, жалғасып жатыр. Қазақстан жерінде ежелгі ... Оңт. ... ... ... ... Қазақстанда (Маңғыстау,
Мұғалжар), Орт. Қазақстанда (Сарыарқа, Балқаш) көптеп табылған.
-15-
2.5. Антропогенездің ... ... ... даму ... ... факторлармен бірге
әлеуметтік факторлардың да әсері болады. Адам ... ... ... ... ... рөлі бірте-бірте бәсеңдей
түседі. Адам эволюциясының барысында әлеуметтік ... ... ... бастайды. Оған еңбек етуге үйрену, қоғамдасып тіршілік ету жағдайы
және еңбек ету ... ... әсер ... әлеуметтік эволюциясында үш негізгі кезеңді ажыратады. Оның
Бірінші кезеңі — қоршаған ортаны ... өнер ... ... ... ... ... ойып суреттер салу.
Екінші кезең — жабайы жануарларды қолға үйретумен және егіншіліктің
дамуымен тікелей байланысты. Осындай әрекеттер арқылы адам өзі өмір ... ... ... ... жасай бастады.
Үшінші кезең — XV ғасырда қайта өрлеу дәуірінен басталған ғылыми-
техникалық прогреспен ерекшеленеді.
Қазіргі кезде ... ... ... ... әлеуметтік факторға
айналып отыр. Адамзат қазір Жер шарына кеңінен таралып, ... ... ... де колға алуда. Адамдар қоныстанған жер биосферасы,
адамның ақыл-ой ... ... ... ұласып отыр.
Кез келген еңбек құралдарын дайындау үшін адам ... етуі ... ... жасау қол арқылы жүзеге асады. Фридрих Энгельс адамның
қалыптасуындағы еңбектің рөлін жоғары бағалады. Ол:
"Еңбек — ... ... ... негізгі шарты, адамды адам еткен
еңбек деген дәрежеде айтуға ... деп ... Олай ... ... басты әлеуметтік қозғаушы күші болды. Адам өз еңбегі арқылы
еңбек құралдарын ... ... ... ... ... ... ... алғанымен, еңбек құралдарын жасай алмайды. ... өз ... ... ... ғана әсер ... Ал адам ... саналы
еңбегі арқасында табиғатты өзгерте алады.
Адамның табиғатқа әсері орасан зор және сан қилы ... ... ... ... ежелгі маймылға ұқсас ата тегімізде морфологиялық және
физиологиялық өзгерістер пайда болды. Оны антропоморфоз деп атайды. Адам ... ... ... де ... ... ... — адам ... тән
негізгі фактор.
-16-
Маймылдар алғашында ағаш ... ... ... ... ... ағаштан жерге түсіп күн көрген. Олардың тіршілігіндегі бұл ... екі ... ... тік ... өмір сүруіне жағдай жасады.
Адамның екі аяғымен тік жүруі — "маймылдан ... ... ... ... ... Тік ... ... адамның омыртқа жотасында "S" әрпі
тәрізді иіліс-бұрылыс пайда болып, ол ... ... ... ... Ал
аяқтың басы (табан сүйектері) күмбездене түсті, жамбас сүйектері жалпайып,
сегізкөзбен байланысы артты, жақсүйектері ... ... ... ... ... қуалаушылықтың нәтижесінде, миллиондаған жылдар
бойы жүріп отырды. Сондықтан да адам бірден тік ... ... жоқ. ... ... де өз қиындықтары болды. Тік жүру ... ... ... ... ... байланысуы ұрпақ тууды қиындатты.
Адам денесінің ауыр салмағы жалпақ табандылыққа жағдай жасады. Оның
есесіне қолдың жерден ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, тік жүруге көшу адам эволюциясындағы ең ... ... ... ... ... ... қол ... дамығандықтан,
ол қарапайым ғана құралдар жасай білді. Бірте-бірте осындай белгілер тұқым
қуалау арқылы ұрпақтарға ... ... Ф. ... "Қол — ... ... ғана емес, сонымен бірге — қол ... өз ...... Маймылға ұқсас ата тектеріміз алғашында ... өмір ... ... ... ... өте ... құралдар жасап
пайдаланды. Мұның өзі олардың ой- ... ... әсер етті ... ... ... ... де ... тигізді. Адамның еңбек етуге
дағдылана түсуі антропогенездегі ... ... ... артуына
септігін тигізеді. Биологиялық заңдылықтардың адам ... ... ... бәсеңдей түсті.
Кез келген жануарлардың тіршілік әрекеті рефлекстер мен түйсіктер
(инстинктер) арқылы ғана жүзеге ... ... ... ... ... тек табиғи сұрыпталу арқылы ғана жүріп ... ... ең ... ұқсас ата тектері де топтасып өмір сүрді. Олардың еңбек етуі ... ... ... Сондықтан Ф.Энгельс адамның арғы ата тегін топтасып
тіршілік еткен маймылдардан іздестіру керек ... атап ... ... ... ... олардың арасында өзара қауымдық қарым-қатынас
калыптаса түсті. Еңбек қоғам мүшелерінің қауымдасуына ... ... ұжым ... аң ... ... аңдардан қорғануды үйренді, қоғамдасып
бала тәрбиесіне көңіл бөлді.
-17-
Ересектер өз өмір тәжірибелерін ұрпақтарына үйретті.
Адам бірте-бірте отты ... және оны ... ... Адамның
арғы ата тектері бірте-бірте өсімдіктекті тағамдарды пайдаланудан
жануартекті ... ... ... ... Етті ... ... ... өте сапалы аминқышқылдарымен қамтамасыз етті. Ол ... аң мен ... ... ... ... ... түсті. Жануартекті
тағамға көшу адам организміне де ... ... ... адам ... ... ... еттерінің жетіле түсуі, т.б. Отты пайдалану адамның
арғы ата тектеріне көп ... мен ... ... ... ету ... ... арғы ... табиғатты танып білуіне,
өмір тәжірибелерінің жинақтала ... ... ... ... бір-
бірімен ымдау, ишарат және дыбыс шығарып хабарласуды талап етті. Ең ... ... ... ... ... ... ... Бірте-бірте
көмекейдің, ауыз қуысындағы мүшелердің ... ... ... Тұқым қуалау және табиғи сұрыпталу арқылы айқын сөйлеу мүшелері
қалыптасты. Адам да жануарлар ... ... ... ... ... ... қабылдайды. Бұл — бірінші хабаршы жүйе ... ... ... ... жүйе адамның жоғары дәрежелі жүйке қызметіне тікелей
байланысты. Адамның арғы тектерінің өзара сөзбен қарым-қатынас жасауы ... ... ... ... арта ... ... жасады. Сөз бірте-
бірте тәрбие құралына айналды. Сөз ... ... ... қарым-қатынас
арта түсіп, қоғамдық байланыс ... ... арғы ата ... ... және ... ... бірлесе ықпал жасады.
Қоғамдық қарым-қатынастардың қалыптасуына сәйкес адамдар ... ... өз ... бірте-бірте жойды. Оның есесіне әлеуметтік фактор (еңбек
ету, сөз) адам эволюциясында негізгі орын алды. ... ... ... ету ... ешқашан тұқым куаламайды. Тек адамның морфологиялық
және физиологиялық ерекшеліктері ғана ... ... ... адам ... тәрбиеленген жас балаларда (кейбір аңдар асырап алған) ойлау, сөйлеу
қабілеттері ... ... ... Қоғамдық құрылыста әрбір аға ұрпақ
өз білімін, өмірлік тәжірибелерін кейінгі ұрпаққа тәрбие, білім беру ... ... ... байланысты адамдардың еңбек ету кабілеті
арта ... ... ... ... ... ... ... ғылым,
өнер, сауда, дін, т.б. өрісін кең жайды. ... ... ... болды. Жаңа мемлекеттер құрылды.
-18-
2.6. Адам нәсілдерінің пайда болуы, ерекшеліктері туралы ... ... ... ... ... кезде өмір сүріп жатқан адамдардың бәрі де бір
ғана ... ... Оны ... ... саналы адам (Homo sapiens) деп
айрықша құрметті атаумен атайды. Бұл ... ... ... ... сана ... ажыратылатыны айқын байқалады.
Қазіргі адамдардың әр түрлі құрлықтарда тіршілік етуіне қарамастан,
олардың ... де ... және ... ... ... жеке адамның өсіп дамуы, ... ... ... ... ... ... жалпы дене құрылысы мен ақыл-ойының дамуы бір-
біріне өте ұқсас.
Қазіргі адамдардың тарихи даму барысында ... ... ... ... ... ... ... белгілері қалыптасқан.
Мұндай белгілер бірте-бірте адам тобының ... ... ... ... ... беріліп отырады. Адам тобының арасындағы
түрішілік тұқым қуалайтын өзгергіштікті ... ... ... ... деп атады.
Адамдардың тек сыртқы түр келбетінде ғана бір-бірінен айырмашылықтар
бар. ... ... ... ... ... көзінің түсі, мұрыны
мен ернінің пішіні, т.б. жатады. Жер бетіндегі адамдардың осындай ... ... ... үш ірі нәсілге бөледі. Нәсілдер-
негроидтік (қара түстілер), еуропеоидтік (ақ түстілер) және ... ... деп ... ... ірі ... өзі ... ұсақ
нәсілдерге бөлінеді. Негроидтік нәсілдердің шаштары бұйра әрі қара түсті,
терісінің түсіде қара, ... баяу ... ... жалпақ, бет пішіні
сопақша, көздері үлкен, еріндерінің қалыңдығы ... ... ... ... ... ... өмір сүреді. Негроидтік нәсілдер
де қазіргі кезде басқа құрлықтарда да таралған.
Еуропеоидтік нәсілдерге тән белгілер: ұзын ... шашы ... ... ... ақшыл түсті. Олардың бет пішіні сопақша, мұрты мен сақалы
тез өседі, қыр мұрынды ... ... жұқа ... ... ... ... алғашында Еуропа мен Алдыңғы Азия жерінде өмір
сүрген. Қазір еуропеоидтік нәсілдер ... ... өмір ... ... де ... тән ... бар. ... шаштары қатты әрі ұзын салалы, терісінің түсі қоңырқай, сақал-
мұрты баяу ... ... орта ... ... ... көздері қысықтау,
еріндерінің қалыңдығы орташа болып келеді.
-19-
Монголоидтік нәсілдер, негізінен, Азия ... ... ... ... ... нәсілдер барлық құрлықтарда өмір сүреді.
Бұл негізгі үш нәсілден ғалымдар Солтүстік Америкадағы үндістер мен
аустралиялықтарды өз ... жеке ... деп ... Үндістердің сыртқы
түрі өздеріне тән қыр ... ... ... ұзын ... ... ... ... терісі қара түсті, шашы толқын пішінді ... ... ... ... ... ... құрлысы, қан құрамы,
саусақ бедерлері жағынан монголидтік нәсілдерге ұқсас болып келеді.
Антрополог ... бұл ... ... ... ... ... жеке нәсіл топтарын ажыратады. Жеке нәсіл топтарын екінші ... ... ... ... деп атайды. Бұл топтардыңда өзіне тән сыртқы
белгілері болады.
Нәсілдердің шығу тегі туралы ... ... ... бар. ... ... жер ... ... бір ғана жерде пайда
болып, кейіннен басқа аймақтарға ... ... ... ... ... ... деп ... Ол гректің «Monos» – «бір» және
латынның «centrum» – «орталық » деген сөздерінен ... «бір ... ... ... білдіреді. Нәсілдердің пайда болуы туралы келесі
тұжырым – полицентризм (грекше «полис» – көп) деп ... Ол ... ... ... аймақта өз алдына жекелей ... ... ... ... ... ... кезде моноцентризм тұжырымын
қолдайды.
Қазақстандық ғалым Әділ ... ... көп ... ... ... ... ... мен Солтүстік Америкадағы үндістер
арасындағы туыстық белгілердің бар екендігі атап ... ... ... ... жақындықтарын, тарихи қалыптасуын және олардың сыртқы орта
жағдайарының әсеріне ... ... ... ... кертартпа ғалымдар әр түрлі пиғылдар нәсілшілдік пікірлерді
уағыздайды. Олар кейбір ... ... ... ... ... ақыл-
ойы жоғары дамыған, қабілеті, дарынды деп дәріптейді. Енді бір нәсілдерді
қабілетсіз, ... ... ... деп ... Мұндай пікірлер
нәсілдер арасында алауыздық тудырып, нәсілдерді бір-біріне қарсы қояды.
Кейбір нәсілшіл ғалымдар кей ... ... ... ... деп те
кемсітеді, осындай дәлелсіз пікірлер арқылы нәсілдердің шыққан тегінің бір
екендігін қасақана бұрмалап түсіндіреді.
-20-
Соңғы кездегі ... қан ... ... ... ... қан ... бірдей екенін дәлелдеп берді. Кейбір нәсілшіл
ғалымдар табиғатта болатын табиғи ... ... үшін ... ... ... да ... деп уағыздайды. Ондай ғалымдар Ч.
Дарвиннің табиғатта болатын заңдылықтар туралы пікірін қоғамға да ... деп ... ... ... тырысады. Мұндай теріс пиғылдағы теория
ғылымда әлеуметтік дарвинизм теориясы деп аталады. Әлеуметтік дарвинистер
адамның бойында ата ... ... туа ... ... ... ... «басым белгілер» болады деп ... ... ... ... ... мен ... өмір сүруге тиіс, ал әлсіздер
жойылып отырады» деген пікірді ұсынады. Әлеуметтік дарвинизм ... ... ... мен ... ... ... арқылы пайда болған деп
уағыздайды. Қоғамда ... ... ... ... бар мүмкіндік жасалуы
тиіс деген пікірді қолдайды. Нәсілшіл ... ... ... ... ... жемісі, адамдардың биологиялық
теңсіздігінің нәтижесі деп жекелеген адамдарды қорғауға тырысады.
Әлеуметтік дарвинизм теориясының ешқандай ... ... ... ... орыс ... ... әшкереледі. Соңғы
кездегі биология ғалымдарының ... де ... ... ... шындыққа жанаспайтынын дәлелдеп отыр.
-21-
ІІІ. Қорытынды
Кең түрде алғанда, антропология - адамзат туралы ғылым (гр. «антропос»
- ... Яғни ... - ... ... ... дамуы, оның құрылымы
туралы ғылым.
Антропология ғылымы XIX ғасырдың екінші жартысынан бастап, Ч.Дарвиннің
эволюциялық теориясы ... ... ... ... дами ... ... ... мен эмбриондық дамуы бойынша «саналы адам» -
хордалылар типіне, омыртқалылар подтипіне, сүтқоректілер ... ... адам ... ... ... ... адамдар мен маймылдар арасында аралық бір түрдің болғанын
айта келіп, оларды питекантроптар деп атайды (мағынасы: маймыл - ... ... ... арғы тегі қазіргі маймылдар емес, үштік дәуірдің
ортасында өмір ... ... ... ... деп болжамдайды.
Олардың бір тармағынан эволюция нәтижесінде гориллалар мен шимпанзелер, ал
екінші бір ... адам ... ... ... деп ... бір ... ағаштан жерге түсіп, тік жүре бастады, оларды
«рамапитектер» деп атады, қалдық ... үнді ... ... құдайының құрметіне солай аталды.
Бұдан мөлшермен 10 млн. жыл бұрын олардан сивапитектер бөлініп шықты.
Ал, 1960 жылы ағылшын ... ... ... ... «қабілетті
адамның» қалдықтарын тапты, оның жасы мөлшермен 2 млн жылға сәйкес келеді.
Оларды зинджантроптар деп ... ... ... ... ... - ... ... еңбек қуралдарын пайдалануларына байланысты.
Еңбек құралдарын пайдалану мен топталып өсір сүру - ми мен ... ... ... ... ... биологиялық (тұқым қуалайтын өзгергіштік, тіршілік
үшін ... және ... ... және ... ... (еңбек
әрекеті, етті тағамды пайдалану, қоғамдық қарым-қатынас, сөз және ойлау)
бірлескен жиынтығы антропогенездің негізгі қозғаушы ... ... ... маймылдар мен адамдарды бір-бірінен ажырататын басты белгі
— мидың салмағы. Адамтектес маймылдардың миының салмағы 750 г-нан ... ... 750 г ... бала сөйлей алады.
-22-
Ежелгі адамдардың сөздік қоры өте аз болды, ол тек жеке сөздерден ... Олар сөз ... ... ... ... ... Ең ... тіршілік еткен адамдар еңбек ете жүріп, бір-бірімен үнемі қарым-
қатынаста болды. Олар сөз арқылы өз ... ... ... ... ... Сөз — ... ойлау қабілетінің дамуына,
еңбек құралдарын жетілдіруге және ... ... ... әсер ... адамдар (архантроптар). 1891 жылы голланд ғалымы Эжен Дюбуа Ява
аралынан тасқа айналған ежелгі адамның қазба ... ... Бұл ... ... ... 1,9 млн — 650 мың жыл ... өмір ... сүйектері екендігі анықталды. Оны Эйсен Дюбуа питекантроп деп
атады. Ол гректің "Pithekos" — ... және ... — адам ...
алынып, маймыладам деген ұғымды білдіреді. Оның бас ... қас ... ... алға ... ... маңдайы артқа қарай жазық тайқы болып
келген. Ал шүйде ... ... ... шығыңқы. Бұл адамтектес маймылдарға
ғана тән белгілер. Оның миының салмағы 900 г, яғни ... ... ... ... ... жілігінің құрылысы адамның ортан жілігіне ұқсас
болуы, оның тік екі аяқпен ... ... ... аңғартады. Оның кейбір
белгілерінің маймылға, ал кей белгілерінің адамға ұқсастығына байланысты
оған ... ... ... ат ... Кейіннен оның қаңқа
қалдықтары ... ... ... ... және ... Африка
жерлерінен де табылды. Питекантроптың қаңқа қалдықтары табылған кезде, әлі
де аустралопитектердің де, епті адамдардың да ... ... ... ... көп ... дейін питекантроптар адамтектес маймылдар мен
адамдар арасын байланыстыратын тіршілік.
Архантроптардың бір тобы — ... ... ... ... ... ... ... Синантроптардың қаңқа қалдығы 1937 жылы Пекин
маңындағы үңгірден ... Олар аң ... киім ... ... ... және тас ... әрі отты ... Синантроптардың
көп белгілері питекантроптармен салыстырғанда қазіргі ... ... 1907 жылы ... Гейдельберг қаласының маңынан ежелгі адамның
қаңқа қалдығы табылған. Оны ғалымдар ... ... деп ... жатқызды. Архантроптардың тіршілік әрекеттерінде де күрделі
өзгерістер болғандығы байқалады.
-23-
Пайдаланылған әдебиеттер
1. «Дарвинизм» Ф.Н.Правдин
2. Қазақ Энциклопедиясы
3. Қасымбаев Ж.К. ... ... ... ... ... А. В. «Происхождение и эволюция человека. Обзор достижений
палеоантропологии, ... ... и ... ... прочтенный в Институте Биологии Развития РАН 19 марта 2009 ... ... ... ... ... ... самый старый из предков человека («Известия
науки»)
7. А.В. Галанин Как возник человек
8. Статьи о происхождении человека в ... ... ... Р. ... Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007.
10. http://kk.wikipedia.org/wiki/Антропогенез
-----------------------

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Мәлеметтер қоры көмегімен ақпаратты сақтау,іздеу, сұрыптау технологиясы. Ақпаратты сақтау және жүйелеу3 бет
ТМД аумағының климаты4 бет
Орта ғасыр философиясының жалпы сипаттамасы және ерекшеліктері7 бет
Платон4 бет
«Дала уалаяты», «Түркістан уалаяты» газеттеріндегі қоғамдық-саяси және ағарту мәселелері30 бет
Ай4 бет
Айдың табиғатқа және тіршілікке тигізетін5 бет
Айырылымды дислокациялар және олардың жер бетінде көрінісі беруі7 бет
Араб-қазақ поэзияларындағы ғазал жанры13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь