Жеке тұлғаның қоғамдық мәні

Жоспар

1. Жеке тұлғаның қоғамдық мәні
2. Адамның қажеттері мен мотивтері
3. Бейімділік пен қызығу
4. Дүниетаным туралы түсінік
5. Жеке тұлғаның қалыптасуында сенім мен мұраттың маңызы
6. Адамдар арасындағы қарым . қатынас
7. «Топ», «ұжым» ұғымдары
8. Қарым . қатынас мәдениетіне жетудің мәні
9. Тұлға атрибуттары
10. Тұлғаның тұрақты компоненттерінің кешені
Қолданылған әдебиеттер
Тұлға туралы жалпы түсінік.
«Бала туылған кезінде адам емес тек адамдыққа кандидат». А. Пьерон.
Адам – дамудың ең жоғары деңгейін қамтитын мән, тарихи – қоғамдық субъект болып табылады. Адам физикалық және психикалық, генетикалық шартталған және өмір бойы құралған, табиғи және әлеуметтік бұзылмайтын бірлік. Адамның кім екенін анықтағаннан кейін бала туылған кезде олай аталмайтынына қорытынды жасауға болады. Туылған кезде бала индивид, яғни тірі ағзаның көшірмесі болып табылады. Индивид - әлеуметтік маңызды тұрақты жүйе. А. Пьерон өз ойымен адам деген түсінікті одан жоғары шеңберде түсіндіргісі келген болар. Оның ойынша, адам – бұл тұлға, ал бала – бұл индивид.
Жаңа туған нәресте «адам» деп аталғанымен, «тұлға» деген атқа көпке дейін ие бола алмайды. Өйткені, кісі болып, ер жету үшін бала оңы мен солын, өзінің «менін» басқа «мендерден», яғни басқа адамдардан ажырата білуі тиіс. Сондықтан да нәресте, сәби, бөбектерді кісі , тұлға деп айту қиын. Есейіп, ер жетіп, өз бетінше әрекет ете алатын адамды ғана кісі, не тұлға дейміз. Қандай да болмасын бір іспен айналысатын, азды – көпті өмір тәжірибесі, білімі мен дағдысы, икемі, дүниетанымы, сенімі мен талғам – мұраты, бағыт – бағдары бар адамды тұлға деуге болады. Мінез, қабілеті бірсыдырғы қалыптасы үлгерген, өзінің іс - әрекетін тізгіндей білетін, өз бойындағы жаман – жақсы қылықтары үшін жауап бере алатын адамды ғана кісі, не тұлға дейміз. Тұлғаның түрлері сан алуан. Оның жақсы, озық, ерен, топжарған түрлерімен қатар жауыз, керітартпа, бұзық, қасқай т.б. толып жатқан өкілдері болады. Мәселен, бүкіл әлемді қан қақсатқан Гитлер адамзатқа жаны қас жауыз тұлға.
Кісіліктің түрліше деңгейі болады. Оның жаман, жақсысы, көргенді, көргенсізі, өнегелі, өнегесізі т.б. түрлері болады. Жұрт имандылықты бойына дарыта білген пенделерді ғана пір тұта білген, адамгершілігі төмен, не одан жұрдайларды «имансыз», «көргенсіз» деп жек көрген. Ондайлар кінәлі әрі күнәлі деп саналып, ерте ме кеш пе жазасын тартатын болған. Кісіліктің басты белгілерінің бірі – ар – ұятқа кір келтірмеу, намысты аяққа баспау. Қазақта «жарлы болсаң да, арлы бол» деген сөз осыған орай айтылған. Ар – ұяты бар кісі ғана биязы, ақжарқын, иманжүзді, ақыл – парасатты келеді.
Халық түсінігінде мінез – құлықтың әртүрлі жағымды жақтары «кісілік» ұғымының төңірегіне топтасқан. Кісіліктің басты белгілері: ар – ұятты қастертеп сақтау, намыстылық, мейірімділік, қайырымдылық, ізеттілік, адамдық пен шыншылдық, ілтипаттылық пен кішіпейілділік. Қазақ дәстүріндегі үлкенді сыйлау, оның алдынан кесе өтпеу, оған міндетті түрде
сәлем беру, үйге келгенде төрден орын беріп, кісінің көңіл күйіне қарап, орынсыз сөзге араласпау кісілікке жарасымды қасиеттер.
Сондықтан адамның жеке басының психологиясын ұғыну үшін ең алдымен оның әлеуметтік жағдайын, яғни оның қандай қоғамның мүшесі, қандай таптың өкілі екенін, нақтылы кәсібін, білімін, іс – тәжірибесін білуіміз қажет. Жеке адамның өмір бағытын көрсететін компоненттер көп. Олардың бастылары: мотивтер мен қажеттер, бейімділік пен қызығулар, дүниетаным мен сенім, мұрат пен талғам.
Қолданылған әдебиеттер

1) Человек и культура: Индивидуальность в истории культуры. М., 1990, с. 164-190
2) Гольбах П. Здравый смысл // П. Гольбах. Письма к Евгении. Здравый смысл. М., 1956. С. 303-305
3) Сеченов И.М. Рефлексы головного мозга // Избранные произведения. Т. 1. М., 1952. С. 122-123.
4) Павлов И.П. Двадцатилетний опыт объективного изучения высшей нервной деятельности (поведения) животных. Сборник статей, докладов, лекций и статей. 7-е изд. М., 1951. С. 9-10.
5) Цит по: Трущенко Е. Социалистический реализм и прогрессивная литература зарубежных стран // Новый мир. 1954. № 10. С. 239. (Было приведено в романе Токунаго Сунао «Тихие горы»)
6) Маркс К. Тезисы о Фейербахе // К. Маркс и Ф. Энгельс. Соч., изд. 2-е. Т. 3. С. 1.
7) Маркс К. Тезисы о Фейербахе // К. Маркс и Ф. Энгельс. Соч. Изд. 2-е. Т. 3. С. 3.
        
        Жоспар
1. Жеке тұлғаның қоғамдық мәні
2. Адамның қажеттері мен мотивтері
3. Бейімділік пен қызығу
4. Дүниетаным туралы түсінік
5. Жеке тұлғаның қалыптасуында сенім мен мұраттың ... ... ... қарым – қатынас
7. «Топ», «ұжым» ұғымдары
8. Қарым – қатынас мәдениетіне жетудің мәні
9. Тұлға атрибуттары
10. Тұлғаның тұрақты компоненттерінің кешені
Қолданылған әдебиеттер
Тұлға ... ... ... туылған кезінде адам емес тек адамдыққа кандидат». А. ...... ең ... деңгейін қамтитын мән, тарихи –
қоғамдық субъект болып табылады. Адам ... және ... ... және өмір бойы ... табиғи және әлеуметтік
бұзылмайтын бірлік. Адамның кім екенін анықтағаннан кейін бала ... олай ... ... ... болады. Туылған кезде бала
индивид, яғни тірі ағзаның көшірмесі болып табылады. Индивид - ... ... ... А. ... өз ... адам ... ... одан жоғары
шеңберде түсіндіргісі келген болар. Оның ойынша, адам – бұл тұлға, ал бала
– бұл ... ... ... ... деп ... ... ... атқа
көпке дейін ие бола алмайды. Өйткені, кісі болып, ер жету үшін бала оңы мен
солын, өзінің «менін» басқа ... яғни ... ... ... ... ... да ... сәби, бөбектерді кісі , тұлға деп ... ... ер ... өз ... ... ете ... ... ғана кісі, не
тұлға дейміз. Қандай да болмасын бір іспен айналысатын, азды – көпті ... ... мен ... ... ... сенімі мен талғам –
мұраты, бағыт – бағдары бар ... ... ... ... ... ... ... үлгерген, өзінің іс - әрекетін тізгіндей білетін, өз
бойындағы жаман – ... ... үшін ... бере ... ... ғана ... тұлға дейміз. Тұлғаның түрлері сан алуан. Оның ... ... ... ... ... ... керітартпа, бұзық, қасқай т.б. толып
жатқан өкілдері болады. ... ... ... қан ... Гитлер
адамзатқа жаны қас жауыз тұлға.
Кісіліктің түрліше деңгейі болады. Оның ... ... ... ... өнегесізі т.б. түрлері болады. Жұрт имандылықты бойына
дарыта білген пенделерді ғана пір тұта білген, адамгершілігі төмен, не ... ... ... деп жек көрген. Ондайлар кінәлі әрі
күнәлі деп саналып, ерте ме кеш пе ... ... ... ... ... бірі – ар – ... кір ... намысты аяққа баспау.
Қазақта «жарлы болсаң да, арлы бол» деген сөз осыған орай ... Ар ... бар кісі ғана ... ... ... ақыл – ... келеді.
Халық түсінігінде мінез – құлықтың әртүрлі жағымды жақтары ... ... ... ... ... ... ар – ... сақтау, намыстылық, мейірімділік, қайырымдылық, ізеттілік,
адамдық пен ... ... пен ... ... дәстүріндегі
үлкенді сыйлау, оның алдынан кесе өтпеу, оған міндетті түрде
сәлем беру, үйге ... ... орын ... ... ... күйіне қарап,
орынсыз сөзге араласпау кісілікке ... ... ... жеке ... психологиясын ұғыну үшін ең алдымен
оның әлеуметтік жағдайын, яғни оның қандай қоғамның мүшесі, қандай ... ... ... ... білімін, іс – тәжірибесін білуіміз қажет.
Жеке адамның өмір бағытын ... ... көп. ... ... мен ... ... пен қызығулар, дүниетаным мен сенім,
мұрат пен ... ... ... бағыттайтын, қажетін өтеуге талаптандыратын ... ... Бұл ... ... ... ... деп ... Қандай
болмасын объектінің себебін білмей тұрып, адамның бір мақсатқа жетем деген
ойын қалайша ... ... және оның ... ... мән ... ... қиын болады.
Түрлі жағдайлардың әсер етуіне қарай адам ... ... ... ... Осыған орай, оның түрткілері де, мақсатқа жету
үшін қажетті шаралары да өзгеріске түседі. Түркінің өзгеруі іс - ...... ... әсер ... ... ... мәні күшті
түрткі іс - әрекет нәтижесіне ерекше әсер етеді. Жеке ... ... ... итермелейтін негізгі қозғаушы мотив оның түрлі қажеттері,
яғнибір ... ... ... ... ... ... еңбек ету
процесінде қалыптасқан. Сырқы ортамен байланыс жасауда адамның өмір ... ең ... ... маңыз алған материалдық қажеттер ( тамақ, баспана,
киім, еңбек құралдары) болады. Адам баласының тарихи даму ... ... ... ... ... ... ... негізгі материалдық
қажеттері біртіндеп дами келе, қажеттердің жаңа тобын – ... ... ... қажеттердің дамуы – ... ... Адам ... ...... ... ... кезеңдерінің
бірі. Олар адамның алдына әртүрлі мақсаттар қойып отыруына себепші болатын
негізгі түрткілер. Қажеттерді өтеу арқылы адам ... ... ... күшімен, түрлі теориялық, практикалық сипаттағы мәселелерді шешуге
мүмкіндік алады. Өйткені қажет – адамның ойлау қызметін тудыратын ... бірі ... ... ... қана ... ол ... ... байланысты өзгертуге, қайтадан жасауға әрекет етеді. Олай болса,
адамдардың қажеттері – іс - ... ... ... яғни оның
психологиясының қайнар көзі, бастамасы болып табылады.
Қызығу, дүниетаным, сенім, мұрат
Қызығу – шындықтағы заттар мен ... ... ... ... адамның біршама тұрақты жеке ерекшелігінің бір көрінісі.
Сонымен қатар, қызығуда бір нәрсені ерекше таңдап, соған зейін ... ... ... ... ... бәрі ... ... болып
табылады.
Қызығулар да бейімділіктер тәрізді балалардың кішкентай кездерінде
ерекше байқалады. ... ... ... ... ... жалпы – техника атаулыға әуесқой келеді. Мұндай балалардың есі –
дерті машина болып, уақытының көбін соның ... ... ... жақсы айыра алатын болады. Қызығу құбылысының табиғаты ... Ол ең ... ... ... ... ... Осы тұрғыдан бір
адамның қызығуы кең, жан – ... ... ... де, ... ... тар ... сан алуан қызығулардың болуы мүмкін. Бірақ ... ... ... ең басыңқы қызығуы болады. Мұндай қызығулар, әсіресе, оқу
әрекетіне аса қажет. Оқу қызығуларының әсерлі, ... ... ... ... ... үлгеруіне, білімді терең алуына көп ... Оқу ... ... оқу мотивтерінің дамуына ... ... ... ... мазмұны мен бағытына қарай:
материалдық, қоғамдық, саяси, кәсіптік, ... ... ... т.б. ... ... Бұлардың әрқайсысы өз алдына бірнеше түрге
бөлінеді. Мәселен, таным қызығулары ... ... ... (математика,
химия, биология, философия т.б.); кәсіптік қызығулар сан
салалы кәсіптің түрлеріне байланысты, (эстетикалық қызығулар кино, ... ... ... ... ... ... түрлі мақсат көздеп қызығады. Осы тұрғыдан қызығу
тікелей және жанама ... ... ... Тікелей қызығу айналадағы
нәрселердің тартымдылығынан туады. ... ... ... ... болады. Жанама қызығу – бұл әрекеттің түпкі нәтижесін ... ... адам ... ... ... сатылап жетеді. Мәселен,
оқуға, еңбек етуге қызығу осындай қызығулар. Жанама ... ... ... ... ... ісі оңға ... ол нәрсені білген үстіне біле ... ... ... адам ... неге бағытталғанын көрсететін негізгі
компоненттердің бірі – адамның дүниетанымы мен сенімі. Дүниетаным – ... ... өмір ... ... ... ... ... мен идеализмге жат, дәйекті ғылыми – материалистік ... ... ...... ... ... – бір ақиқат дүниенің даму
заңдарын дұрыс түсіндіретін ғылымға негізделген дүниетаным ғана ... ... ... ... Кісі еңбегін қанайтын адамдардың
дүниетанымы мейлінше керітартпа ... ... ... ... көре тұра бұрмалау, пессимизмге салыну – керітартпа дүниетанымның
басты белгісі. Адамдардың дүниетанымы
ұжымшылдықты, гуманизмді оптимизмді дәріптеп ... әр ... ... құру ... ... күреске баулиды. Сенім мен дүниетаным
қатарласып жүрсе ғана адам ... ... ... ... психикасын нұрландыратын қасиеттің енді бірі ... ... Бұл – ... ... ... ... ... біреуді ардақ
тұтып, қастерлеуі. Мұрат – адамның алдына қойған ең ардақты, ең ... және ...... ... тыс өмір сүре ... ... оның ... тек
айналасындағылармен қарым – қатынас жасау процесінде ғана ... ... ... адам ... ... ие ... Адам санасының
дамуы қоғамның дамуымен байланысты. Қоғамнан тыс адам өмірінің болуы ... ...... жасау – бұл тіршілікке аса маңызды ақпарат
алмасу деегн сөз. Адам ...... ... ... дүние жайлы
мәлімет алады, еңбек пен тұрмыс ... ... ... жасап
шығарған түрлі құндылықтарды меңгереді. Әрине, қарым – қатынас ақпарат
алумен ғана шектелмейді, оның ... аса кең, бұл көп ... ... ...... мән – ... ... түрлі көріністері ... ... ... ... ... ... отырады.
Топ туралы түсінік
Қарым – қатынас «топ», «ұжым» деген ұғымдармен тікелей байланысып
жатады.
Адам ... ... ... ... мақсат – мұратына жете алмайды,
сондықтан ол ылғи да ... ... ... етуі тиіс. Мұндайда адам
ылғи да топпен бірге өмір сүретіні белгілі. Ал, топтың түрлері сан ... ... бірі – ... ... ... Бұл – ортақ мақсат көздеп, бір
кеңістікте, белгілі ... ... бір – ... қоян ... ... іс – ... ... Топтар үлкен, шағын, ресми,
бейресми, формалы, формасыз, ұйымдасқан, ұйымдаспаған, жасанды, табиғи,
референттік ... ... ... ... жоғары дәрежеде ұйымдасқан түрі – ұжым (коллектив)
деп аталады. Адамдардың ерекше ұйымшылдығының ... ... бір – ... ... «бір ... ... «бір ... шығаратындай халге жетуі, топтың психологиялық ахуалының орнауы, онда
«ырың – ... орын ... ... биік деңгейіне көтерілу – ұжымның
басты белгісі. Кез келген ... көп ... ұжым ... ... да ... ... ... келеңсіз жа,дайлардың орын тебуінен
туындайды.
Әр адам топта ... да ... ... бір рөл ... ... ... рөлі тұрақты болмайды. Кісінің атқаратын ісі ... көп ... ... ьез ... түсе ... ол ... ... ықпалы
тиімдірек болады.
Адамның топқа ықпал ету дәрежесі оның жеке басының ... ... ... ... ... ... ... ерік – жігер, қажыр – қайрат,
қабілеттілік осының бәрі ұжым игілігіне айналса, кісінің рухани ... ... ... ... ... жеткілікті болса, ол соғұрлым топ ішіне тез
сіңіп, беделі де жоғары болады. Ал, адам өзін ... ... ... ... ... ... ... тәкаппарлық көрсетсе, оның жұртқа ықпалы
төмендеп, беделінен айырылатын ... Тату – ... өмір ... ұжымда
ұрыс – керіс болмайды, творчестволық іске, білімді терең меңгеру мен саналы
тәртіпке аса қажетті ахуал орнайды, қолайлы жағдай ...... ... қай – қайсысымыз болсын, тіршілікте кейбір адамдардың үйірсек
келетінін байқап жүрміз. Бұл ... тез тіл ... ... жандар. Ал
өзара пікірлесіп, адамды өзіне тартпақ түгіл оның қитығына
тиетіндер көп кездеседі. Мәселен, ... ... ... ... өзіне
аударғысы келмейді, артық сөзге бармайды, тек әңгімелесушіінң сөзін жай,
ықылассыз тыңдап отырады.
Тұлға ... ... ... ... Сезім

Тұлғаның тұрақты компоненттерінің кешені
➢ Темперамент
➢ Мінез
➢ Қабілеттілік
➢ Мотивация
Қолданылған әдебиеттер
1) Человек и культура: Индивидуальность в истории культуры. М., 1990, ... ... П. ... ... // П. ... ... к Евгении. Здравый смысл.
М., 1956. С. 303-305
3) ... И.М. ... ... мозга // Избранные произведения. Т. 1.
М., 1952. С. ... ... И.П. ... опыт ... ... ... нервной
деятельности (поведения) животных. Сборник статей, докладов, лекций и
статей. 7-е изд. М., 1951. С. 9-10.
5) Цит по: Трущенко Е. Социалистический ... и ... ... ... // ... мир. 1954. № 10. С. 239. ... приведено в романе
Токунаго Сунао «Тихие горы»)
6) Маркс К. ... о ... // К. ... и Ф. ... Соч., изд. 2-е. Т.
3. С. 1.
7) Маркс К. Тезисы о Фейербахе // К. Маркс и Ф. ... Соч. Изд. 2-е. ... С. 3.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жеке тұлғаның даму психологиясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Азаматтық құқық субъектілері50 бет
Банкроттық және оның құқықтық аспектілері82 бет
Болашақ мамандарды дайындаудың әдістемесі45 бет
Есі дұрыстық қылмыстық жауапкершіліктің шарты ретінде80 бет
Жеке және заңды тұлға16 бет
Жеке тұлға туралы ақпарат14 бет
Жеке тұлғаның даралық ерекшеліктері32 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь