Дыбыс

ЖОСПАРЫ
1 Дыбысты сипаттау
2 Дыбыстың қаттылығы
3Тербелістер амплитудасы
4Дыбыстың биіктігі
5Дыбыстың тембірі
6Дыбыстың шуы
        
        РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Дыбыс
Орындаған:
Айтжанова А. 9 «а» сынып
Тексерген:
Өмірбаев Е.Ө
ЖОСПАРЫ
1 Дыбысты сипаттау
2 Дыбыстың қаттылығы
3Тербелістер амплитудасы
4Дыбыстың ... ... ... ... үшін ... ... ... байланысты дыбыс
қаттылығы, тонның биіктігі, тембр сияқты арнайы физикалық шамалар
енгізіледі. Дыбыстың қаттылығы неге байланысты болатынын анықтау үшін
камертонды пайдаланамыз. ... - доға ... ... ... ... оның көмегімен музыкалық дыбыс алуға болады.
Камертондардың немесе басқа гармоникалық тербеліс жасайтын денелердің
шығаратын дыбыстары музыкалық дыбыстар деп аталады.
Камертонның бір тармағын таяқшамен ... ... бір ... ... екі ... да тербеліп, қоршаған ауада дыбыс толқынын
тудырады. Енді оның тармақтарының біріне инені бекітейік, осыдан кейін оның
ине бекітілген тармағын қарайтылған әйнек ... ... ... ... камертонның гармоникалық (синусоидалық) тербелісінің графигін
аламыз. Гармоникалық тербеліс -тербелістердің ең қарапайым түрі болып
табылады, сондықтан камертонның гармоникалық дыбысын да қарапайым ... ... ... мектеп камертондары бірінші октаваның "ля" нотасына
сәйкес келетін дыбыс шығарады.
Камертонды таяқшамен неғұрлым қаттырақ ұрсақ, ол соғұрлым ... ... және ... тармақтары едәуір үлкендеу амплитудамен
тербелетін болады. Камертонды ақырын ұру - амплитудасы кіші тербеліс
тудырады, бұл кезде бәсең дыбыс шығады.
Демек, дыбыс қаттылығы дыбыс ... ... ... ... Дыбыс көзінің шығаратын энергиясы дененің тербелістер
амплитудасымен анықталады. Демек, дыбыс қаттылығы да тербеліс энергиясына
байланысты болады. Алайда біз ... ... ... ... энергия
шамасымен бағалауымыз өте қолайсыз. Біздің құлақ жарғағымызға жететін ең
қатты дыбыстардың (құлақты ауыртатын) энергиясы адам ... ... ... ... энергиясынан он триллион есе артық болады.
Оның үстіне, ... ... мен ... энергиясы арасында тура
пропорционалды байланыс жоқ. Өйткені адам құлағы ... ... ... ... ... тербеліс энергиясы бірдей
болған жағдайда, біз жиілігі 1000-5000 Гц аралығындағы дыбыстарды жақсырақ
қабылдайды екенбіз. Сонымен қатар әр адам ... ... ... ... да бір ... бір адам қатты, ал екінші адам ақырын деп
қабылдауы мүмкін. Құлақ ішіндегі дабыл жарғағының дыбысты сезу
қабілеттілігі жастың ұлғаюымен де кеми ... Бұл ... есту ... шегі жоғарылап, жоғарғысы кемиді. Демек, қаттылық дыбыстың
субьективті сипаттамасы болып табылады.
Дыбыс ... ... ... үшін ... ... ... 16 Гц-
тен 20 000 Гц-ке дейінгі адамдар қабылдайтын дыбыстар диапазоны 0-ден ... ... ... ... ... ... беріледі. Децибел (дБ) -
1847-1922 жылдары өмір сүрген, телефонды ойлап тапқан американдық
өнертапқыш А. Бельдің құрметіне бел (Б) деп ... ... ... ... яғни 1 бел 10 ... ... мысалы, ұшақ қозғалтқышы гуілінің энергиясы жапырақ сыбдырыныкінен
1012 есе көп, ал ... ... ... ұшақ ... ... 120 дБ,
жапырақ 118 сыбдырыныкі 10 дБ шамасында болады. 180дБ-ден артық болатын
дыбыс құлақ жарғағын зақымдауы мүмкін. 2-кестеде ... ... ... ... децибелмен берілген. Дыбыстың биіктігі неге
тәуелді болатынын анықтау үшін екі камертон алып, оларды ... ... ... Егер ... ... ... салса, онда кішірек
камертонның тербеліс жиілігі үлкенірек камертондыкінен көп болатынын
байқауға болады. Демек, дыбыс биіктігі тербеліс жиілігімен анықталады.
Бұл ... ... ... (1), дыбыс зорайтқыштан (2) және
осциллографтан тұратын құрылғының көмегімен де тексеруге болады. Дыбыс
генераторындағы айнымалы кернеудің жиілігін, яғни оған сәйкес дыбыс
зорайтқыш шығаратын ... ... ... ... ... ... дыбысты естуге болады. Белгілі бір жиіліктегі дыбыс толқының
басқаша тон деп атайды. Сондықтан көбінесе дыбыс биіктігін дыбыс тоны деп
айтады. Біз еститін ... тон ... ... ... ... ... төмен тон (107, а-сурет), ал жиілігі жоғары дыбысқа (107, ... ... тон ... келеді. Сонымен, тон биіктігі тербеліс
жиілігімен анықталады, яғни тербеліс жиілігі үлкен болса, тон да биігірек
болады.
Адам дауысын тон биіктігі бойынша бірнеше диапазонға ... бас ... ... ... ... (130 Дыбыстың тағы да бір маңызды
сипаттамасы - оның бояуы немесе музыканттардың айтуынша, оның тембірі болып
табылады.
Тембр - ... ... ... ... ... ... бояу беретін
дыбыстың сапасы.
Дыбыстың тембрі бойынша біз кімнің сөйлеп жатқанын немесе ... ... ... анықтай аламыз, яғни дыбыс тембрі бойынша дыбыс көзі
анықталады. Мысалы, қаттылығы да, ... де ... ... ... ... үні түрліше шығады, бірдей нота түрліше
орындалады.Денелердің гармоникалық тербелістері синусоидалық толқындар ... ... ... ... ... ... ... бір жиілігі
бар тербеліс жасауы өте сирек кездеседі.
Әдетте, дыбыс көзінің тербелісі кезінде пайда болатын толқындардың пішіні
күрделі болып келеді.-520Гц), ... ... Гц), ... ... ... ... Әртүрлі шулардың музыкалық дыбыстардан ерекшелігі сол -
оларға қандай да бір белгілі тербеліс жиілігі сәйкес келмейді.
Шу-әр түрлі жиіліктегі дыбыстардың ретсіз қабаттасуы ... ... ... өзен ... сылдыры, құстардың дауысы, судың сәл
шалпылы сияқты шулар адамға жағымды естіледі. Алайда дыбыстардың мұндай
табиғи үнін үлкен елді мекендер мен қалаларда ... ... және ... ... ... ... өнеркәсіп шуының қаттылық деңгейі кейбір
өндіріс орындарында 90 ... ... және одан да ... ... ... техника деп аталатын шулардың жаңа көздері пайда бола бастаған
біздің үйімізде де тыныштық ... ... ... ... шу - кез шағылыстыратын жарықтан, улы
газдан, күйіп қалудан туындайтын салдар сияқты зиянды әсер етеді.
Шуға бұрын көп ... ... ол ... пен ... ... ... ... ретінде түсінілетін. Алайда қазіргі кезде шу адам
денсаулығына кері әсерін тигізе бастады. Шу деңгейінің жоғары болуы
құлақтың ... ... ... және оның ... ... ... ... зияны өте зор, оның байқаусыз әсері шу
ауруына әкелуі мүмкін.
Адамды ... ... ... ... үшін денсаулық сақтау мекемелері шудың
шекті деңгейінің сындық санитарлық нормаларын бекіткен. Осы ... ... ... ... 30-40 ... ... тиіс.[1]
Адам жиілігі 16 Гц -20 000 Гц аралығындағы диапазондағы дыбысты ... адам ... ... ... ... 20-30 мың Гц-ке
(мысалы, жарқанат 21 мың Гц-ке, дельфиндер -28 мың Гц -ке ... ... ... ... ... тарай алады. 1-кестеде әр түрлі ортадағы дыбыстың
таралу жылдамдығы туралы мәліметтер берілген. ... ... ... өте ... одан кейін сұйықта. Ал ауада дыбыс баяуырақ таралады. ... күн ... ... ... кезде біз алғаш найзағайдың жарғырауын
көреміз де, біраздан кейін ғана күннің ... ... ... таралу жылдамдығын 1 кестеден қараймыз)
Дыбысты сипаттау үшін біздің дыбысты қабылдауымызбен байланысты дыбыс
қаттылығы, тонның биіктігі, тембр сияқты арнайы физикалық шамалар
енгізіледі. ... ... неге ... ... ... ... ... Камертон - доға тәрізді қысқа сапталған металл
таяқша, оның көмегімен дыбыс алуға болады
Камертондардың немесе басқа гармоникалық тербеліс жасайтын денелердің
шығаратын дыбыстары ... ... деп ... бір ... ... ... бір ... естиміз. Камертонды
таяқшамен неғұрлым қаттырақ ұрсақ, ол соғұрлым қаттырақ дыбыс шығарады және
камертонның тармақтары едәуір үлкендеу амплитудамен ... ... ... ұру- амплитудасы кіші тербеліс тудырады, бұл кезде бәсең
дыбыс шығадыДемек, дыбыс қаттылығы дыбыс шығаратын ... ... ... қаттылығын анықтайтын прибор (шкала)
-децибелметр.Дыбыс қаттылығының деңгейін өлшеу үшін децибел (дБ)
қолданылады.
Децибелл (дБ) - 1847- 1922 жылдары өмір сүрген, ... ... ... ... ... ... ... бел (Б) деп аталған. 1 бел
10 децибелге тең.
Дыбыс қаттылығымен қатар жоғарылығымен анықталады. Дыбыстың жоғарылығы
оның ... ... ... ... тербеліс жиілігі неғұрлым көп
болса, оның жоғарылығы да көп болады. Аз ... ... ... ... ... ... - жоғары дыбыстар сәйкес
келеді.(Электрондық оқулықтан - дыбыс биіктігі көрсету.)
Белгілі бір ... ... ... ... тон деп ... ... дыбыс биіктігін дыбыс тоны деп айтады.
(Электрондық оқулықтан - музыкалық дыбыстарды көрсету.)
Сонымен, тон биіктігі тербеліс жиілігімен ... яғни ... ... ... тон да ... ... бұл ... сіздерге толығырақ мәліметті музыка пәнінің мұғалімі -
Жадыра Жұмабайқызы береді.
Музыкалық дыбыстар , Шулы дыбыстар
Домбыра , ... ... ... ... ... ... ... сайрауы.
Дыбыстың тағы бір көмекшісі -биік және төмен дыбыстар деп аталады.
Әрбір шығарма, ... ән ... ... Егер ... ... ... ... , онда әнде болмас еді, яғни тақпақ болар еді.Сондықтан
дыбыстардың біресе биік, немесе төмен орналасуы бізге белгілі музыка
әкеледі.
Музыкада дыбыс күшін көрсететін ... ... ... ... ... Крещенда- бірте-бірте күшейтуДименуэндо- бірте-бірте
азайту.Егер дыбыстар бір-бірімен достаспаса не болар еді.
Тембр - ... ... ... аспаптың үніне өзіндік бояу беретін
дыбыстың сапасы.
Дауыс тембрларына байланысты дауыс әйелдер, ерлердікі болып бөлінеді. Шу -
әр түрлі ... ... ... ... ... ... өзен ... сылдыры, құстардың дауысы , судың сәл шылпылы ... ... ... ... ... көп ... ... ал қазіргі кезде шу адам денсаулығына
кері әсерін тигізе бастады. Қатты ... ұзақ ... әсер етсе ... төмендейді. Қуатты ұшақтар мен шулы зауыт цехтарында жұмыс жасау,
дискотекаларға жиі қатысу және ... ұзақ ... ... ... кері әсер ... Шу ... ... болуы құлақтың
дыбыс қабылдауын нашарлатады және оның организмінің жүйке- психологиялық
әрекетіне тигізетін зияны өте зор, оның ... ... шу ... ... шудың теріс ықпалынан қорғау үшін денсаулық сақтау мекемелері ... ... ... ... ... бекіткен. Осы нормаларға
сәйкес шудың қаттылық деңгейі 30-40 дБ-ден артпауы тиіс.

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Macromedia direсtor – да дыбысты, мәтінді, бейнекөріністі, графиктік көріністі және анимацияны (мультипликацияны) біріктіру22 бет
Балалар тілін орфоэпиялық дыбыстау мәдениетіне тәрбиелеу5 бет
Биологиялық ұлпалардың дыбыспен әрекеттесуінің физикалық негізі11 бет
Буынның жасалуы, түрлері Екпіннің түрлері. Бунақ-ритмикалық топ.Дыбыстардың алмасуы.Сингармонизм заңы11 бет
Дауыссыз дыбыс әріптерінің емілесі14 бет
Дауыссыз дыбыстардың фонетикада зерттелуі. Дауыссыз дыбыстардың жекелген ерекшеліктері17 бет
Дауысты дыбыс әріптерінің емілесі7 бет
Дауысты дыбыстар жүйесі12 бет
Дауысты және дауыссыз дыбыстар36 бет
Дыбыс жүйесін теориялық және практикалық жақтан үйрету31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь