«Айқын» басылымы: тақырып және талғам


М А З М Ұ Н Ы
КІРІСПЕ . . . 3-7 бет
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
I Тарау. «Айқын» газеті қазақ ақпарат кеңістігінде
1. 1. «Айқын» газетінің жалпы сипаттамасы . . . 8-15 бет
1. 2. Басылым материалдарының
жанрлық жіктемесі . . . 15-29 бет
II Тарау. «Айқын» басылымы: тақырып және талғам
2. 1. Талдамалық жанрлардың
жазуындағы шеберлік мәселесі . . . 30-39 бет
2. 2. Талдамалық материалдардың
актуальды тақырыптары . . . , . . . 40-46 бет
ҚОРЫТЫНДЫ . . . 47-50 бет
СІЛТЕМЕЛЕР КӨРСЕТКІШІ . . . 51-52 бет
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР . . . 53 бет
КІРІСПЕ
Қазақстан - болашағы бекем, елдік үміттері асқақ жас мемлекет. Қазіргі жаңару-жаңғыру дәуірінің жарқын мұраттарының бірі - азат реңді, өршіл рухты қазақ халқының әлемдік дидарын қалыптастыру, жаһандану заманынан алар өз орнын, енші-үлесін айқындау болып отырғаны шындық. Әрине, бұл мәселенің оң шешім таппағы бағыты дұрыс, ұстанған бағыты елдік мұратпен қабысып жатқан ақпарат құралдарына тікелей байланысты. Бүгінгі күннің талассыз ақиқаты - осы.
90-жылдардың басында барлық посткеңестік елдің ақпараттық корпусында жекеменшік, тәуелсіз басылымдар өмірге келе бастады. Біздің Қазақстан БАҚ-тары да бұл өзгерісті бастан кешірді. Осы науқан аясында жаппай ашылған жекеменшік газеттердің біразы көп кешікпей қайта жабылып, қоғамның баспасөзге деген сеніміне секем түсіре бастады. Уақыт өте келе, елімізде тәуелсіз баспасөздің де өзіндік бей-бейнесі қалыптасып, ақпарат рыногында ұстанымы айқын, шындықты айта білетін, шығармашылық ұжымының кәсіби білігі жоғары басылымдар сұрыпталып шықты. Осының нәтижесінде тәуелсіз басылымдардың өмір сүру формасы мен өзіндік заңдылықтары екшелді. «Айқын» басылымы отандық тәуелсіз басылымдардың алғашқы сүріну сабақтарын қадағалап, өзіндік бедерін жанып, айтар ойы, төл бейнесі бар басылым ретінде оқырманымен қауышты.
«Айқын» газетінің тарихы 2004-жылдың 6 наурызынан басталды. Дәл осы күннен бастап қазақ ақпарат кеңістігіне жаңа леппен, тың серпінмен қосылған басылым өз оқырмандары үшін, қоғамдағы төл мәртебесі үшін де күресін бастады деуге болады. Бүгінде «Айқын» үш жылдан астам уақыттан бері шығып келе жатқан, ақпаратты мүмкіндігінше жедел, объективті етіп беруге талпынатын басылым ретінде танылып үлгерді. Газет бетінде айтылған сүбелі ойлар қоғам пікірін тәрбиелеу, қалыптастыру үдерісіне аз-кем үлес қосты. Демек, осы уақыт аралығында газеттің айдарлары, беттері, жанрлық табиғаты айқындалып, шағын зерттеуге нысан боларлық шығармашылық асуды бағындырды.
«Газет - халықтың көзі, құлағы һәм тілі. Адамға көз, құлақ, тіл қандай керек болса, халыққа газет сондай керек . . . газет - халықтың даушысы.
«Тау мен тасты су бұзар, адамзатты сөз бұзар» - деген нақыл бар. Бұзуға құдыреті жеткен сөздің, түзеуге де құдыреті келеді. Сөз - қару, мұны бұзуға жұмсасақ бұзады, түзеуге жұмсасақ түзейді. Сөзін жұртты түзеуге жұмсап отырған жұрттың, өзі түзелуге бет алғанын көріп отырмыз. » [1] Бұл - ғасыр басындағы ұлт баспасөзі қарлығаштарының бірі - «Қазақ» газетінде жарияланған Ахмет Байтұрсын-ұлының ізашар мақаласында айтылған аталы сөз. Арада ғасырға жуық уақыт өтсе де, газеттің міндетін Ахмет атамыздан асырып ешкім айта алмады. Ендеше қазір шығып жатқан қай газет болмасын халықтың даушысына айналып, тастаған ойы, жазған сөзі жұртты түзеуге жұмсалуы керек. Сонда ғана қазақ мықты ұлтқа айналмақ. Бітіру жұмысын жазарда, зерттеу нысаны етіп алған «Айқын» газетін осы тұрғыдан қарастыруға, осы биіктен бағалауға бел байладық.
Бітіру жұмысының тақырыбы - «Айқын» газетіндегі талдамалық жанрлар табиғаты . Олай болса, баспасөз теориясындағы ең басты категориясы - жанрлар жүйесіне аз аялдайық. Журналист өз шығармасын жазар алдында, жанрлар палитрасы ішінен, өзегіндегі ойын жеткізудің ең оңтайлы деген пошымын таңдап алып, әрі қарай ой-жүйесін сол қалыпқа сыйдыруға талпынады. Мұнда журналист жанрлардың өзара байланысу тәртібін, жанр жүйесінің құбылу заңдылығын, жанрлық трансформация себептерін бес саусақтай білуі тиіс. Сонда ғана оның мақала дегені - мақала, репортажы - репортаж болып шығады. М. Бахтиннің «жанр - бір мезетте бірнеше сипатта көріне алады. Ол бүгін өмір сүре отырып, кешегісін естен шығармайды» [2] дегенін ескерсек, жанрлардың пішіндік, мазмұндық аспектіде жаңғырып отырғаны, жанрлар жүйесінің жаңа жанрлармен толысып жатқаны - заңды құбылыс. Әлеуметтік-экономикалық және саяси өзгерістер қоғам өмірінің шарайнасы - баспасөз жанрларының да өзгеруіне әкелді. Жанрлар қашан да жалпылама ережеге бағынады, қандай да бір жанрдың дайын «мәзірі»жоқ. Сол себепті шығарманың жанры автор идеясы қағаз бетіне түскенде барып анықталады. Осы тұста автордың дара стилі де маңызға ие. Онсыз жанрлық форма әсем кескінінен айырылады. «Айқын» газетіндегі Роза Рақымқызы, Талғат Батырхан, Амангелді Сейтақ, Айхан Шәріп, Бауыржан Омарұлы, Төреғали Тәшен сынды өзіндік қолтаңбасы қалыптасқан, тіпті жеке шығармашылық зертханасы бар журналистердің қаламынан туған мақалаларда авторлық стиль анық байқалады. Баспасөз теориясын зерттеуші ресейлік ғалымдар мерзімді баспасөздегі жаңа жанрлар легін, олардың пайда болуының тарихи алғышарттарын, кейбір жанрлардың газет бетінен сирек көрінуінің себептерін салмақты дәлелдермен түсіндірген. Ол жөнінде жұмыс барысында кеңінен тоқталамыз. Жалпы «жанрлар эволюциясы» деген күрделі ұғымды біз жеке тақырып атауы етіп алып, сол арқылы бүгінгі баспасөздегі ілгерілеу мен ілкілістерді ашып көрсетуге тырыстық.
Тақырыпты «Айқын» газетіндегі талдамалық жанрлар табиғаты» деп алудағы мақсат - ақпараттық басылым ретінде қалыптасқан газет бетінде талдамалық жанрдағы материалдардың жазылу шеберлігін, мақалалары мен көтерген тақырыптарын және талдамалық жанрлардың даму, жетілу тенденциясын осы газет мысалында белгілеу.
Жұмыс барысында кеңінен қарастырылған дерек көздері ретінде В. Ворошиловтың «Журналистикасын», Н. Ким «Жанры современной печати», қазіргі қазақстандық ақпарат айдынын негізге алған, практик-журналистердің ғылыми мақалаларынан тұратын «Практическая журналистика Казахстана»,
Н. Омашевтың «Ақпарат әлемі» қос томдығын, кеңестік дәуірдегі баспасөз жанрларын зерттеген қазақ ғалымдары Тауман Амандосовтың «Қазақ Совет баспасөзінің жанрлары», Т. Қожакеевтың «Жас тілшілер серігі» еңбектерін атауға болады. Кітаптар өз алдына, ал дәл қазіргі баспасөздегі жанрлық мәселелерді көтеруде актуальдылық тұрғысынан алғанда ғылыми мақалалардың берері мол. Жұмыста ресейлік авторлардан А. Тертычный,
Я. Засурскийдің, қазақ авторларынан Н. Омашев, К. Қамзин, Б. Жақып, Қ. Сақ, С. Қозыбаевтың мақалалары кеңінен қолданылды.
Бітіру жұмысы тақырыбының ғылыми өзектілігіне келсек, біріншіден, «Айқын» басылымы, таралымына қарағанда оқырман аудиториясы кең болғанымен, әлі күнге дейін ірі зерттеулер нысаны бола қойған жоқ, оның жұмысын теориялық тұрғыда бағалау қажеттігі өзінен-өзі сұранып тұр. Ал екіншіден, талдамалы жанрлар - бүгінгі баспасөз материалдарының ең басты көрініс табу формасы болғандықтан, оның дәл қазіргі күндегі дамуын «Айқын» мақалалары арқылы көрсету қазақ баспасөзінің жалпы даму заңдылығының бір көрсеткіші іспетті.
Бір ескерте кетерлігі, газет жарияланымдарын, әдетте, бәріміз «мақала» деген деген жалпы атаумен атаймыз. Ал талдамалы жанрлар жүйесінде «мақала» жеке жанр болғандықтан, шатаспас үшін жұмыс барысында газет жарияланымдарын «материал» деген ортақ атаумен атаймыз.
Жұмыстың зерттеу нысаны - «Айқын» басылымының 2004, 2005, 2006, 2007 жылдары жарық көрген сандары. Әсіресе, талдамалық жанрдағы материалдардың берілу пропорциясын анықтау үшін газеттің тұтас айлық тігінділері қаралды.
Жұмыста қолданылған әдістемесі ретінде салыстыру және әлеуметтану ғылымынан белгілі сауалнама кеңінен қолданылды. Газеттің 100 оқырманы арасында сауалнама жүргізу арқылы біз газеттегі талдамалық мақаларға (тілі, стилі, мазмұны, идеясына) қатысты пікірлерін жұптап, газетке қатысты ортақ талаптарды анықтадық.
Сондай-ақ біз «Айқынның» редакциялық ұжымымен байланысып, ондағы редакциялық менеджменттің принциптерін бағамдап, басылымға қатысты түсініксіз көп жайттың басын ашып алдық. Аталған зерттеу шараларының қорытындысын жұмыстың негізгі бөліміне енгіздік.
Бітіру жұмысының құрлымы : жұмыс үлкен екі тараудан тұрады. Әр тарау өз кезегінде екі-үш тақырыпшаға бөлінген. І тарау: «Айқын» газеті қазақ ақпарат кеңістігінде» , II тарау: «Айқын басылымы: тақырып және талғам» деп аталады. Күрделі ізденістер осы негізгі бөлімде қамтылған. Олардан өзге жұмысымыз тиісінше кіріспе және ойды тиянақтайтын, тоқтамдар мен тұжырымдарымдарды түйіндейтін қорытындыдан тұрады.
Ғылыми еңбектің дәл осылай құрылуы тақырыпты барынша ашуға септігін тигізеді деп ойлаймыз.
«Айқын» алғашқы күннен бері А2 форматында жарық көруде. Өткен 2006-жылдың басынан бері тысқы безендірілуі өзгерді. Газетке 2006 жылдың мамыр айына дейін белгілі журналист Серік Жанболат редакторлық етіп келсе, одан бері қарай «Айқынның» бас редакторы - Бауыржан Омар.
I Тарау. «Айқын» газеті қазақ ақпарат кеңістігінде
- «Айқын» газетінің жалпы сипаттамасы
2006-жылы газет ұжымы журналистикадағы үлкен ізденістері үшін Журналистика Академиясы тағайындаған «Алтын жұлдызды» иеленген болатын. Осы жиында белгілі публицист, ғалым Намазалы Омашев: «Алтын жұлдыз» алып жатқан «Айқынның» айқын келбеті бар. Маған газетте айтылатын ойдың барлығын тақырыпқа шығаратыны ұнайды. Барлық дамыған елде солай. «Төңкерілген пирамида» секілді. Бұл дегеніңіз не деген сөз? Ол - айтатын ойды «ә» дегеннен бастау. Біздің бұрыннан келе жатқан журналистикада тақырыпқа біртіндеп-біртіндеп келетін. Ал «Айқын» бірден бастайтын озық үлгіге бірден көшіп кетті. Бұл біздің журналистикада үлкен жаңалық болды . . . өз басым бұл газеттің бетінен біржақтылықты байқаған жоқпын. Кейде тіпті билікке ой тастайтын жақсы дүниелерді ұсынады, сынайтын жерде өте мәдениетті сынап та алады» [3] - деп, газетке әділ де әдемі баға берген. Расында, осы күні басылымдардың жекелеген партияның немесе басшының идеологиялық құралына айналуы кейбір басылымдарға қатысты жағымсыз пікірлердің қалыптасуына негіз болып отыр. Біреуді жөнсіз мақтау, біреуді негізсіз қаралау - «Жас алаш» секілді сексен жылдан астам тарихы бар басылымды да бұқара санасында «сарыжағалдар» санатына қосып отыр. Нарық заманы оқырман үшін күрес жолында басылымның идеялық болмысына, материалдарының стильдік боямасына қатаң талаптар қоюда. Өйткені, мұның бәрі газеттің бұқара алдындағы имиджін жасайтын жеке компоненттер.
Газет Ақпарат министрлігінің тіркеуіне алынып, 2003 жылдың 1-жел-тоқсанында №4448-Г тіркеу куәлігін иеленген. Басылымның құрылтайшысы және меншік иесі - «Литер Media» ЖШС. Газеттің апталық таралымы 185 000-196 000 аралығында. Орта есеппен таралымын 196 000 дана деуге болады. Газеттің бейсенбі күнгі саны қалың боп шығады. «Айқын» газетінің: «Әлеумет», «Экономика», «Мәдениет», «Саясат», «Құқық», «Ұлттық компания», «Спорт», «Ақ сөйле», «Ой академиясы», «Аңыз бен ақиқат», «Саяси таразы», «Шаңырақ», «Демалыс» және өзге де әрәдік шығарылған беттері бар. Экономика тақырыбын қаузайтын «Құн» және телевизия мен кино тақырыбын көтеретін «Дидар ТV» қосымшасы бар. Әр кездері «Жастар беті», «Жас толқын» сынды тұрақсыз беттер көпке бармай шығуын тоқтатқан.
Республикалық «Айқын» газеті Қазақстанның ақпарат айдынына 2004 жылдың 6-наурызында келіп қосылған жас басылым.
«Журналисты Казахстана. Энциклопедия» басылымы: «Айқын» 03. 03. 2004ж. күні жарық көрген қоғамдық-саяси өмірді, әлеуметтік проблемаларды, мәдениет пен спорт тақырыбын кеңінен жазатын басылым. Форматы А2, көлемі 6-бет, 2006-жылы жалпыұлттық «Алтын жұлдыз» сыйлығын алған» [4], - деп жазыпты. Бұл анықтамалық газет жөнінде қалың оқырманға ақпарат бере алатын әзірге жалғыз дереккөз.
«Айқын» қоғамдық-саяси басылымының түрлі жарнамалық парақшалары мен күнтізбелерінде газеттің ұрансөзін былай беріпті: « Ақпарат алуға асығыңыз» , ал кейбірінде - «Жаңалықты бірінші біліңіз»! Олай болса, басылым шапшаң, өмірдегі ағыл-тегіл ақпараттар легін барынша дәл, жедел етіп беруді мақсат еткен ақпараттық басылым. «Айқынға» қатысты жұрт санасында орныққан түсінік немесе басылымның имиджін «шапшаң ақпараттар жазуға бейімделген газет» ұғымы құрайды. Газет алғаш шығарыла бастаған уақытынан бастап аптасына 3 рет: сейсенбі, бейсенбі, сенбі күндері шығып отырады. Қазақ газеттерінің көпшілігі аптасына бір шығады. Ақпараттары мейлінше аз саясиланған, бейтарап бағыт ұстанатын «Айқын» газеті шыққанға дейін күнделікті жаңалықтарды күн құрғатпай жедел жеткізу үшін жиі шығатын басылымның орны ошарылып тұрған еді. Аптаның 3 күнінде жарық көретін ақпараттық басылымдардан «Айқынмен» шығу жиілігі тұрғысынан иық қағыстыра алатын республикаға тарайтын қазақтілді басылым жалғыз «Жас алаш». Бірақ тоқсан жылға жуық тарихы бар «Жас алаштың» ақпараттық сипатынан гөрі саяси салмағы басымырақ.
«Айқын» материалдық-техникалық жабдықталуы жағынан жоғары деңгейдегілердің бірі. Ол ғаламторда төл сайтын, яғни газеттің электрондық нұсқасын ашқан санаулы газеттің бірі. Жалпы газеттің электрондық нұсқасының болуы - уақыты тығыз оқырманға және газеттің ескі сандарын ақтару қажет болғанда қолайлылық тудыратын фактор. www. aikyn. kz сайтынан газеттің 2005-жылдан бергі кез-келген санын тауып алуға болады.
2006-жылдың басынан бері «Айқынның» тысқы безендірілуі өзгерді. Газетке 2006-жылдың мамыр айына дейін белгілі журналист Серік Жанболат редакторлық етіп келсе, одан бері қарай «Айқынның» бас редакторы - Бауыржан Омар. «Айқын» басылымының редакциясы жекелеген бөлімдерден тұратынын газет ұжымымен байланысқан әрбір адам жақсы біледі. «Әлеумет» бөлімінің редакторы: Айгүл Аханбайқызы, «Экономика» бөлімінің редакторы: Гүлнәр Жұмабайқызы, «Мәдениет» бөлімінің редакторы: Роза Рақымқызы, ал «Саясат» бөлімінің редакторы: Берік Бейсенұлы. Тілшілер қосынын басқаратын - Ұлбосын Айтөлен. Әр бөлім өзіне тиесілі бетті бастан аяқ даярлауға, ондағы материалдардың дер кезінде, тиянақты, фактілері қанық болып жазылуына жауапты.
Кешегі кеңестік жүйе тұсында мерзімді басылымдар мамыражай күй кешті. Қамқорлық көрсетіп отырған соң, олар өздерінің өнімдерін қалай өткізу керек екендігі жайлы ойланбады. Партияның нұсқауымен жер-жердегі мекемелер жазылуға мәжбүр болды. Қазір олай ете алмайсың. Мерзімді басылымға жазылу-жазылмау - әркімнің өз еркі. Яғни барлығын оқырман аудиториясы шешеді. Ендеше көпшілік қажетсініп отырған дүниені беру керек. Ол - аудиторияны зерттемей іске аспайтын құбылыс. Осы тұрғыда айтар кетерлігіміз, газет ұжымының оқырман аудиториясымен кері байланысы дұрыс жолға қойылған. Оқырман хаттары мен талап-тілектеріне редакция ұжымы күн құрғатпай міндетті түрде үн қатып отырады. Жалпы оқырман қажеттілігін анықтауда жасалып отырған менеджменттік саясат газет таралымын тұрақтандырып отырған факторлардың бірі. Нарық талабы - басылым ұжымының оқырмандары азайып қалмасы үшін тиісті шаралар өткізу екені белгілі. Осы ретте, «Айқынның» өткен екі жылда жазылушылар арасында ұтыс бәйгесін жариялап, жеңімпазға Париж қаласына тегін жолдама берген болатын. Бұл оқырман тартудың заманауи бір үлгісі.
2005-жылы «Айқын» газеті бүгінгі заманға сай шығарылып отырған басылым ретінде Президент сыйлығына ие болған. 2006-жылдың маусым айының басында газет редакциясы орналасқан ғимаратта өрт шығып, 4 күн бойы газет ұжымы тыста, палатка астында жұмыстарын жалғастырып, төтенше жағдайды өткергені есімізде. Бұл жағдай - редакция ұжымының материалдық-моральдық тұрғыда тұралап қалуына себеп болғаны түсінікті. Тілсіз жау кесірінен отқа оранған бұйымдарды қалпына келтіргуге көптеген ақпарат құралдары мен Алматы қаласының әкімдігі жәрдем берді. Газеттің шығармашылық ұжымымен танысқанымызда, редакциядағы менеджменттің байыпты жүргізлетіндігінің куәсі болдық. Газетте редакция алқасымен тұрақты кеңесулер мен пікіралмасу жүргізіліп тұрады екен. Ал бас редактор тек осы мәселелерді қадағалаушы және ақырғы шешім қабылдаушы. Газеттің мазмұндық жоспарынан бастап, сыртқы пішінің дизайнына дейінгі мәселелер ортақ жиналыстар барысында шешіледі. Газет менеджментінің оңтайлы жүргізілетіндігінің нәтижесі - газеттің қазіргі ішкі-тысқы бейнесі. Ұжым ауызбірлігінің және кәсіби біліктілігін журналистерінің сан түрлі жүлделермен марапатталып тұратындығымен де дәлелдеуге болады. Өткен жылы «Айқын» газетінің Астанадағы меншікті тілшісі Айхан Шәріпов және фототілші Советбек Мағзұмов Мәжіліс төрағасы Орал Мұхамеджановтың арнайы сыйлығына ие болды.
«Айқынның» «Мәдениет беті» көтеретін тақырып ауқымы өте кең. Ондағы материалдардың сипаты да ақпараттық. Терең талдау жоқ. Мәдени өмірде болып жатқан оқиғалардан қысқа хабарлар береді. Айталық, «Қазақ әдебиеті», «Жас қазақ» апталықтары секілді көтерген мәселесін жан-жақты зерттеп, тіпті бірнеше нөмірге созып, ақырғы шешімін шығару «Мәдениет» бетіндегі мақалалар үшін жат құбылыс. Бұл бетте хабарлама, сұхбат, рецензия, проблемалық мақала түріндегі материалдар молынан жазылады. Негізінен мәдениет тақырыбында жазатын журналистер: Р. Рақымқызы, Ш. Құрманбай, С. Өкенұлы мен Р. Жаңбырбайқызы.
«Айқын» газетінің «Ұлттық компания» беті Қазақстан Ұлттық Теміржолы акционерлік қоғамына қатысты маңызды шаралар мен айтулы оқиғаларды арқау етеді. «Ұлттық компания» бетінде дәл қазіргі күнгі тірлік-тынысы ғана емес, елдегі теміржол салу ісінің тарихына қатысты да танымдық мақалалар беріліп отырады. 2006 жылдың 2-қыркүйегі күнгі санында ҚР орталық теміржол мұражайының директоры Б. Шормақовтың «Түркістан-Сібір теміржолының магистральдарды дамытудағы рөлі» деген тақырыптағы «Түрксіб-75жыл» мерейтойы аясындағы зерттеу мақаласы жарияланған болатын.
«Ой академиясы» бетінде терең талданған, жан-жақты зерттелген, қоғамдағы күрмеуі қиын, шешімін таппай отырған сырқатты тақырыптар жазылады. «Ой академиясында» әр салаға қалам сілтеле бермейді, көбіне-көп мәдени өмірдегі кесек-кесек мәселелер алынады.
«Мінбер» беті газетте сирек, орайы келген ойларға орын беру керек болғанда шығарылады. Мәселен, «Айқынның» 2006-жылғы 1-шілдесінде Жазушылар Одағының төрағасы Нұрлан Оразалиннің «Адал сөздің айдыны кең» толғамы мемлекеттің деңгейде әдебиетке қолдау көрсету шарасы қолға алынғаннан кейінгі ой ретінде «Мінбер» бетінде жарияланды.
Толғауы жеткен, көптің ойын ортаға салып, ортақ арнаға түсіру керек болғанда; сирек шығатын беттің бірі - «Айқынның» конгресі» . Бір мысал келтірсек, 2006-жылдың 31-мамырында «Айқын» газеті «Желтоқсан көтерілісіне толыққанды баға берілді ме?» деген тақырып бойынша ойын ортаға салуға Қ. Тәбей, Н. Сәбильянов секілді оқиғаға қатысы бар азаматтарды шақырып, саясат бөлімінің журналистері пікірталас өткізіп, отырыс барысын осы аталған бетте жариялады.
Бейсенбі сайын шығатын «Айқынның» етжеңді саны - демалдыру мақсатындағы рекреативті нөмір ретінде шығарылады. Бейсенбілік нөмірдің беттері : «Айқынның» мейраханасы», «Сканворд», «Автокөлік», «Бас штаб», «Шаңырақ», «Тек қана еркектер үшін» (бұл бет қазір жоқ), «Саз әлемі», «Жандауа» дегендей жеңіл тақырыптарды қаузайды. Бірақ осы бейсенбілік нөмірде «Аңыз бен ақиқат», «Зертхана», «Саяси таразы», «Бухгалтерия» беті сынды салмақты беттер де бар. «Айқынның» 2005-жылғы 14-мамырында Төреғали Тәшеновтың «Ұшатын табақша Байқоңырды неге төңіректей береді?» деген мақаласы «Аңыз бен ақиқат» бетінде жарияланды. Аты айтып тұрғандай, құпия табақша жөніндегі аңыз бен ақиқат арасындағы пайымдар берілген. Сол сияқты Жұмабек Жанділдиннің теңгенің өзіндік құны мен келешектегі бағамына экономикалық талдауды қамтыған «Әлсіз долларды мықты теңге бәрібір жеңеді» [5] мақаласы «Бухгалтерия бетінде» жарияланды. Ал «Зертхана бетінде» сирек орайы келетін тұлғалармен сұхбат, жекелеген өндіріс саласының ішкі технологиясы, өндіріс құрлымдарын дамытудың практикалық нұсқаулары беріледі. «Спорт беті» күнделікті өмірдің құрамдас бөлігіне айналған спорт саласындағы жаңалықтар мен жоспарланған спорттық сайыстар жөнінде ақпар берсе, «Әлеумет беті» халықтың әлеуметтік өміріндегі күрделі түйткілдерді сөз етеді. Бұл беттің мақалаларында әжептеуір талдау, ізденіс ізі байқалады. Негізінен Айгүл Аханбайқызының мақалалары құнды. Айталық, осы автордың «Саясат беті» саясат тақырыбына жүйрік К. Сәтиева, Б. Бейсенұлы, А. Ақтілеуовтердің салиқалы сараптамаларымен, терең талдамалы мақалаларынан тұрады.
31. 05. 2007-жылдың 31-мамырында журналист Айбек Сармановтың «Рахат Әлиевтің ісі» [6] деген көлемді талдамалық материалы шықты. Мақала жуырда бүкіл елді шулатқан Рахат Әлиевтің қылмысын егжей-тегжейлі баяндаған. Мақала қылмысты оқиғаның жалпы барысын авторлық комментарийсіз, таза фактілік тұрғыда жеткізген. «Саясат» беті Қазақстан және әлем елдеріндегі саяси өмірдің тыныс-тірлігі, еліміздің саяси мүддесін арқау еткен матералдар көптеп беріледі.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz