Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелердің түсінігі, маңызы және жіктелуі


МАЗМҰНЫ
Реферат
Кіріспе . . . 3
І. Тарау. Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелдердің түсінігі және маңызы . . . 5
1. 1. Қылмыстық іс жүргізудегі ақиқаттың сипаты
мен мазмұны . . . 5
1. 2. Дәлелдемелердің түсінігі . . . 9
І. З. Дәлелдемелердің маңызы . . . 13
2. Тарау. Қылмыстық іс жүргізуде
дәлеледемелердің жіктелуі . . . 16
2. 1. Жеке және заттай дәлелдемелер . . . 17
2. 2. Айыптау және ақтау дәлелдемелері . . . 21
2. 3. Бастапқы және туынды дәллеледемелер . . . 25
2. 4. Тікелей және жанама дәлелдемелер . . . 27
Қорытынды . . . 33
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі . . . 36
Реферат
Осы бітіру жұмысында негізінен Қазақстан Республикасында қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелердің жіктелуі, зерттелуі, қазіргі таңда ең өзекті мәселелердің бірі болып отырғаны ескерілді.
Бітіру жұмысы кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және пайдаланған нормативтік құқықтық актілер және әдебиеттердің тізімінен тұрады.
Бірінші тарауда қаралған мәселе дәлелдемелердің түсінігі және Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізуіндегі алатын орны, шынайы ақиқаттың мәні қарастырылған. Екінші тарауда, дәлелдемелердің жіктелуі, жекелеген дәлелдемелердің әр-қайсысының сипаттамасы қарастырылған.
Жұмыстың мақсаты Қазақстан Республикасында қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелердің маңыздылығын зерттеп, осы дәлелдемелердің қылмысты ашудағы алатын орны ерекше екендігі және дәледдемелерге байланысты басқа да мәселелер қарастырылды.
Жиі қолданылатын терминдер. Дәлелдеме, Қазақстан Республикасы, Қылмыстық кодекс, қылмыстық іс жүргізу кодексі, айыпталушы және т. б.
Жұмыс қолданыстағы Қазақстан Республикасы заңдарына сондай-ақ Қазақстан және Ресей ғалымдарының ғылыми еңбектеріне сүйене отырып жазылды.
Кіріспе.
Соңғы жылдардың экономикалық, әлеуметтік-саяси өзгеріс нәтижелері заңдарды өзгерту және жетілдіру қажеттілігіне әкеп соқты. Сондықтан қазіргі кезге дейін заңдардың өзгерілуі, жетілдірілуі жүзеге асырылуда. Мемлекеттік құқықтық реформаны бекіту жөніндегі Қазақстан Республикасы Президентінің Қаулысында былай делінген: «Қазақстан халқы, әлемдік қауымдастықтын ажырамас бөлігі ретінде, демократиялық қоғам және құқықтық мемлекет құру жөніндегі шешімін Конституциялық түрде бекітті. Қоғамның құқықтық саласын терең реформалау қажеттілігі мынадан -туындап отыр, қоғамның экономикалық және саяси жүйесіндегі жүргізіп жатқан құрылымдық өзгерістерге сай жанаша оған құқықтық инфроқұрылымды талап етеді. Сондықтан да, құқықтық реформа республикадағы саяси және экономикалық өзгерістермен бірге жүру керек, кейбір жағдайларда бұдан да алдыға қарай асуы керек, себебі оларды реттеп отыру үшін қажет.
Соңғы жылдары қабылданған құқықтық мәселелерге байланысты заң актілері, республика азаматтарының бостандығы мен құқықтарын қорғауға және заңдылықты нығайтуға бағытталған. Бірақта қоғамды демократиялық мемлекетке айналдыру, әділсоттылықты жүзеге асыруда ізгілікті сипатқа ие болады, қылмыстылықпен күресудегі рөлі мен маңызын еш кемітпейді, сот , тергеу органдарының жауапкершілігін күшейте отырып, олардың істерінде заңдылықты сақтау негізінде қабылданған шешімдерінің сапалылығы мен қажеттілігін арттырады». Жоғарыда аталған өзгеріс нәтижелері қылмыстық іс жүргізу заңын өзгерту қажеттілігіне әкеп соқты. Сонымен қатар ҚР ҚІЖК қабылдануы осы қүқық саласында реформаның аяқталды деген түсінікті білдірмейді. Қылмыстық іс жүргізу құқығының қалыптасуы уақытқа созылып және белгілі бір жүйе талаптарына сай болуға тиіс. Қылмыстық іс жүргізу заңы әлі жетілдірілмегендіктен, оған қосымша өзгерістер еңгізу қажет етіп отыр. Сондықтан алдында орын алған қателіктерді алдын алу үшін жиналған құқық қолдану тәжірибесін ескеру керек.
ҚР Конституциясының 14 бабында былай делінген: «Бәрі заң мен сот алдында тең, кез-келген тұлға оған қатысты, оны кінәлі деп табатын соттың шешімі заңды күшіне еңбейінше кінәлі деп табылмайды». Осыған сәйкес сотталушының кінәсі әр бір белгісі бойынша тек жан-жақты, толық және объективті істің мән-жайларының зерттелуінің нәтижесінде толық дәлелденген болса, ал дәлелдеу дәлелдемелердің негізінде жүзеге асырылады.
Осыған орай қылмыстық іс жүргізу құқығының маңызды және өзекті «Дәлелдемелердің жіктелуі» тақырыбына тоқталып, ашып кетейік. Дәлелдемелердің жіктелуінің теориялық және тәжірибелік маңызы бар. Жіктелудің теориялық маңызы зерттелетін объектілерге жүйелі түрде қарастыру негізі болып табылады. Ал дәлелдемелерге қатысты жіктелу дәлелдеу процессінің қиындығы және көп жоспарлылығы, процессуалдық дәлелдеуге талап етілетін объектілердің, сондай-ақ дәлелдемелердің құрылымы мен мазмұнының алуан түрлілігіне қатысты маңызы аса зор. Дәлелдемелер жіктелудің тәжірибелік маңызы дәлелдемелерді жинау, зерттеу және бағалау ерекшеліктерін айқындайды. Сондай-ақ кейбір дәлелдемелік процессуалдық режимін дұрыс белгілеуге, оларды пайдалану жолдары мен әдістерін бекітуге көмектеседі және дәлелдеудегі олардың маңыздылығын айқындайды. Дәлелдемелердің жіктелуі іс бойынша мән-жайды толығымен және объективті зерттеуге, әділ шешім шығаруға өзінің маңызды септігін тигізеді. Бірақ дәлелдемелердің жіктелуі тергеу мен сотқа дәлелдемелердің қайсысы «жақсы» деген сұраққа жауап бере алмайды. Мұндай сұрақ қылмыстық іс жүргізудің «бірде-бір дәлелдеме алдын ала бекітілген күші болмайды» деген ережені жоққа шығаратын еді. Осыған орай дәлелдемелердің тәжірибелік маңызы сотпен іс бойынша анықталған дәлелдемелерді бағалау кезінде қорытындылық ережелер сипатына таралмайды.
Сонымен дәлелдемелердің алдын-ала тергеуде және сот тергеуінде аса зор маңызы бар, өйткені тұлғаның қылмыс істегені туралы кінәлі не кінәсіз екендігін бекітуге мүмкіндік береді. Осыған байланысты осы тақырыпқа тоқталуды жөн көрдім. Жұмыста дәледдемелердің түінігіне, жіктелуіне байланысты мәселелер қарастырылып кеткен.
І. Тарау. Қылмыстық іс жүргізудегі дәлелдемелдердің түсінігі
және маңызы.
1. 1. Қылмыстық іс жүргізудегі ақиқатгың сипаты мен мазмұны.
Белігі бір қылмыстық іс бойынша материалдық ақиқатқа жету үшін , яғни фактілік жағдайларды анықтау үшін соттық дәлелдемелердің көмегімен жүзеге асырылады, олар осыған байланысты материалдық шындыққа жетудің кұралы болып табылады. Іс бойынша фактілік жағдайды аныктау үшін яғни қылмыс оқиғасын, оны істеген түлғаны және оның жазасын айқындауға тергеу мен сот тек қана дәлелдемелердің көмегімен жүзеге асырады 1 .
Қылмыстық сот өндірісінде объективтік шындық дегеніміз не?
Қоғамдық өмірдегі осы саладағы объективтік шындық баска шындық секілді объективтік болмыстың субъективтік көрінісі, зерттеліп отырған фактіге және мән-жәйға субъективтік тұжырымдардың толық және нақты сәйкес келуі. Бірақ сот өндірісіндегі шындыктың белгілі бір ерекше түріне жатпай-ақ қылмыстық сот өндірісінде айқындайтын шындыктың қоғам өміріндегі басқа аясындағы шындықты ажырата білетін специфакасы бар. Осындай ерекшеліктердің ішінде танымды айтуға болады, яғни қылмыс оқиғасына, қылмыс құрамына, қылмыс жасаған тұлғаларға және қылмыстық іс бойынша анықталуға жататын баска да мән-жайларға; шындықгы анықгау құралына және әдісіне; дәлелдеу шегіне (белгілі мән-жайларды аныктауға қажетті дәлелдемелер көлемі және осындай дәлелдемелерді қажет ететін тергеу және сот әрекеттерінің жүйесі) байланысты жатқызылатын фактілердің спецификалық шенберін 2 .
Қылмыстық сот өндірісінің міндеттерін шешуге заңмен көрсетілген қылмыстық-процесуалдық әрекеттердің және оларды жүзеге асыру барысында пайда болатын кұқық бүзушылыктарды, соның ішінде дәлелдеу саласындағы әрекеттер жане қүқыктық қатынас жүйелеріне бағынысты. Жүргізілетін әрекеттердің мақсатына жетуі алдын-ала тергеу органдарының, прокурордың және соттың дәлелдеу мақсатында шындыкқа жету жолында бір-бірімен байланысты аралық мәселелерге кезектескен шешім шығаруы болып табылады 3 .
Жоғарыда айтылғандай шындықтың қылмыстық іс жүргізуде
1 Строгович М. С. «Теория судебных доказателбств». Т. З. с. 76
2 Горский Г. Ф., Кокарев Л. Д., Элькинд Н. С., «Проблемы доказательств в советском уголовном процессе» с. 59
3 «Теория доказательств в советском уголовном процессе» с. 116
өзінің айрықша ерекшеліктері бар. Шындықтың айрықша ерекшеліктерін және оның қылмыстық сот өндірісінде қалыптасуын, формалдық шындықтан оның қағидалық және сапалық ерекшелігін көрсету ынтасының ескерілуі, мұндай шындықты материалдық деп аталу мәселесін алдын ала белгілеп қойды. Бірақ мәселенің мәні терминалогияда емес, оның осы терминге егенгізілген мазмұнында, "материалдық шындық" анықтамасы мәні бойынша обьекгивтік шындық ретінде қолданылады, қылмыстық сот өндірісі аясындагы және формалдық шындықтан қағидалы ерекшелік спецификасын ескеруімен. Қылмыстық іс жүргузудегі шындықтың мәнді ерекшеліктерінің бірі ол іс бойынша фактіліқ мән-жәйларды тану оларды заңи бағалау арқылы жүзеге асырылады. Бұл ерекшеліктерінің себебі фактінің тануы мен құқықты қолдану ажырамас өзара байланыста болады 4 .
Дәлелдеу-тәжірибелік тану қызметінің түрі. Сондықтан дәледдеу мақсаты болып қылмыстық іс бойынша дүрыс шешім қабылдауға маңызы бар мән-жайлардың барлығын тану. Қылмыстық іс жүргізуде дәлелдеу процессінің өзі, сондай-ақ оның құқықтық реттелуі, жіберілетін тергеу әрекеттерінің шеңбері өзгеруде және жетілдіруде, оның мақсаттары мен міндеттері нақтылануда, әрекеттерді жүзеге асыру тәртібі қолайлы болуда, техникалық қүралдардың қолдануында және т. б., бірақ дәлелдеу мақсаты өзгеріссіз қалып отыр - шындыққа жету. Қылмыстық процесстің міндеттері дәлелдеу мақсатының мазмұнына, шындықтың мазмұнына және оның негізделуіне әсерін тигізеді. Дәлелдеу мақсатының мазмұны, тану көлемінде дәл сондай мәселелерді шешетін нысан ретінде көрініс табады. Сондықтан қылмыстық сот өндірісінде таным мақсаты объективтік болмыстың белгілі бір әрекеттерін және фактілерін айқындаумен шектелмейді.
Шындықтың мазмұнын дұрыс анықтау үшін қылмыстық сот өндірісінде танылатын объективтік болмыс фактілері қоғамдық өмірдің құбылыстары екенін ескеру қажет. Сондықтан олардың нақты мәнін дұрыс тану керек, яғни қоғам өмірінің басқа құбылыстарының арасындағы маңызын түсіну қажет. Қылмыстық сот өндірісі міндеттерімен сәйкес тергеуші, сот істелген әрекеттің қоғамға қауіпті деңгейін және осымен қамтылатын қылмыс құрамын анықтауға міндетті, басқаша айтқанда тергеуші, сот іс бойынша өндіріс пәні болған оқиғаға заңи баға береді. Фактілердің мұндай бағалануы (ондай
4 Кокарев, Элькинд «Проблемы доказательств в советском уголовном процессе», с. 69
бағалануында міндетті түрде өзінің бағасы көрініс табады) қылмыстық іс жүргізуде танымның өзіне тән ерекшеліктерінің бірі болып табылады.
Қылмыстық іс жүргізу әдебиеттерінде таным пәнінің тергеу мен соторгандарымен қол жеткізген шындықгың мазмұнын дүрыс түсінудің аса маңызы бар, бұл мәнді белгісі көп жағдайда ескеріле бермейді. Сондықтан кейбір авторлар оның мазмұнының анықтамаларын беріп танымның таным объектісімен салыстырған нәтижелер туралы сүрақтарға жауап берген, бірақ нақгы нәтиже туралы ештеңе айтпай кеткен.
«Қылмыстық іс жүргізуде материалдық шындық деп, - тергеу мен соттың қортындылары болмыстың объективтік фактілерімен толығымен сәйкес келуін атайды М. С. Строгович 5 . Дәл осындай анықтамалар басқа да авторлардың жұмыстарында көрініс тапқан. Қылмыстық іс жүргізудегі шындықтың мұндай анықтамасы оның объективтік сипатын дұрыс ескереді. Сонымен қылмыстық сот өндірісінде шындық дәлелдеудің мақсатын және жалпы қылмыстық іс жүргізу мақсаттарының құрамын құрайды. Шындық объективті болмыстың субъективтік көрінісі болып табылғандықтан, оны тану әр-қашанда екі элементтің диалектикалық теңдігін қамтиды: объективтік және субъективтік. Нақты шын болмыстың мән-жайлары адамның жігерінен және санасынан тыс және тәуелсіз болып жатады. Бастапқы және анықтаушы фактор болып қалатын ол объективтік - таным болмысы. Жоғарыда айтылған қылмыстық сот өндірісіңде шындыққа байланысты келесідей түжырым жасауға мүмкіндік береді:
- анықтау, тергеу, прокуратура, сот органдарына, тергеу процессінде және қылмыстық іс қарау кезде қандай да қиыншылықтар туындаса да, объективтік шындыкты аныктау оларға әр-қашанда қиындыққа соқпаған;
- бірақ бұл тергеу және сот қателіктерін жіберу мүмкіндігін мойындайды, алайда бүл қателіктерді жоя алмау және еш шара қолдана алмау мүмкіндігін жоққа шығарады;
- әр-бір іс бойынша шындықты анықтауға бағытталған қажетті мақсатқа жету құқық қолдану органдарының қажетті деңгейде, тиянақты және ауыртпалығы көп жүмыс нәтижесінде қол жеткізу мүмкін.
Бүл тұжырымнан біз қылмыстық сот өндірісіндегі шындық мәселесі тек теориялық түрғыдан қарастырылып қана қоймай, сонымен қатар үлкен тәжірибелік маңызы бар деп түсінуіміз керек 6 .
Қазіргі таңда шындыққа байланысты көптеген пікірлер айтылуда. Біреулері шындық - ол болмыс жайлы біліммен сәйкестігі, екіншілері шындық - ол біліммен келісушілік қасиет деп санайды, ал соңғылары шындық - бүл келісушілік дейді. Осының ішіндегі ұстанатын пікір, біріншісі, яғни шындық - ол болмыс жайлы біліммен немесе оймен сәйкестігі. Алайда әр-түрлі философиялық ағымдардың өкілдері арасындағы, пікірлер, осы анықтамаға баланысты әр қилы және өзара мәнді ерекшеліктері бар. Олар ең алдымен болмысты түсінуте қатысты. Ішіндегі түсініктердің дұрысы деп болмысты адамның санасынан тыс және тәуелсіз объективтік болып жатқан акиқат. Осыған орай шындық деп қылмыстық іс жүргізуде дәледдеудің мақсаты ретінде объективтік шындықты түсінуіміз қажет. Нақтырақ ; айтатын болсақ шындық тергеу, сотпен іс бойынша шығарылған шешімнің болмыспен сәйкестігі, оқиға жайлы дұрыс көрініс беруі: болған қылмыс жайлы, оны белгілі бір тұлғамен
«Қылмыстық іс жүргізуде материалдық шындық деп, - тергеу мен соттың қортындылары болмыстың объективтік фактілерімен толығымен сәйкес келуін атайды М. С. Строгович 5 . Дәл осындай анықтамалар басқа да авторлардың жүмыстарында көрініс тапқан. Қылмыстық іс жүргізудегі шындықтың мүндай істелген факт жөнінде, оның кінәлігі туралы және т. б. Демек шындық тергеу сотпен шығарылған шешімнің болмыстың ақиқат фактілерімен сәйкес келуі не келмеуінің мазмұнын сипаттайды.
Бірақ шығарылып отырған шешімінің болмыспен сәйкес екендігі туралы сенім болу немесе білу үшін логиканың талаптарына сәйкес ол үшін белгі бір негіздер болу қажет. Ал өз кезегінде негіз болып қызмет ету мүмкін тек дәлелдемелер. Біз бұдан тергеу мен сот шығарған шешімінің шын не жалған екендгі жөнінде сенімі шешімінің негізделу деңгейіне байланысты айқындалатының түсінуіміз қажет. Қорытындының негізделуі шындықтың дұрыс екеніне сенімін нығайтады, егер де қорытынды толығымен не қажетті деңгейде негізделмесе онда оның шындыққа жақын екендігі туралы күмән туады. Демек тергеу және сот қорытындыларының ықтималдығы және дұрыстылығы ретінде олардың шындығы емес және олардың мазмұнының объективтік акиқатпен сәйкестігі емес, тұжырымының негізеделу деңгейін қарастыру керек, яғни бұл қорытындыларда нақты шындықтың көрініс тапқаны туралы. Жоғарыда айтылғанға байланысты
5 М. С. Строгович «Материальная истин и судебные доказательства в советском уголовном процессе», с. 15, М. 1955г.
6 Горский, Кокарев, Элькинд «Проблемы доказательств в советском уголовном процессе» с. 66 қылмыстық іс бойынша дәлелдеу мақсаты болып объективтік шындық деген пікірлер қалыптасып жүр, бірақ бүл пікір нақты емес. Дәлелдеу мақсаты болып жәй шындықты емес, толық және күмән келтірмейтін дүрыс шындық болу тиіс. Ал мүндай шындық болып тек қана қандай да болсын дәлелдемелермен бекітіліп қана қоймай сот құқықтық тәртіптің барлық қағидаларымен және кепілдікпен куәландырылу тиіс.
Өзінің табиғаты бойынша қылмыстық іс жүргізуде шындық объективтік шындық болып табылады, яғни істің мән-жайы туралы тергеу мен сотттың қорытындылары олардың ынтасына және ойларына тәуелді емес және ол объективтік болмысқа сәйкес болуы міндетті.
Сипаты бойынша қылмыстық іс жүргізуде айқындалатын шындық абсолютті және қатысты. Шындықтың қатыстылығы мынамен анықгалады: қылмыстық іс жүргізудегі қылмыс, болмыс барлық байланысымен зерттелмейді, ол тек қылмыстық сот өндірісінің міндеттерін шешуге қажет шегінде ғана зерттеледі. Сонымен қатар қатысты шындық - бүл дүниенің сыртқы құбылыстарын дүрыс көрінісін беретін объективтік шындық. Мұнысымен ол өзінде абсолюттік шындық бөлшегін қамтиды. Абслюттік шындықгың «бөлшектерің барлық мән-жайларды айқындауға жатқызылады. Сот өндірісінің тәртібі шындықта анықтау кепілін қамтамасыз етіп отыр. Шындықты анықтауға байланысты маңызды роль атқаратын факторлардың бірі ол судьялардың, прокурорлардың, тергеушілердің, анықтама жүргізетін тұлғалардың жеке қасиеттері, демек шындықты анықтауға маңызды септігін тигізетін және іс бойынша шығарылатын қорытындының шындыққа сәйкес болу ауыртпалығы осы жоғарыда атап қеткен түлғаларга жүктелген.
1. 2. Дәлелдемелердің түсінігі.
Қылмыс оқиғасы өткен шақта болған себептен тергеу мен сотқ қылмыстық істің жағдайы мен фактілі мән-жайларын тікелей қабылдай алмайды. Іске маңызы бар кез-келген факт дәлелденуге тиісті және осы фактінің толықтығы, жағдайлары толық дұрыс анықталуға қажет.
М. С. Строгович айтқандай: «Қылмысты ашу және қылмыскерді әшкерлеу, бүл дәлелдемелерді табу, қылмыстың оқиғасын шынайы анықтап, қылмысты жасаған адамды занды жауапкершілікке тартуға мүмкіндік береді, оның кінәлілігін анықтайды, оған лайықты жазасын
7 Строгович М. С. «Материальная истина и судебные доказательства в советском уголовном процессе» М., 1955г., с. 228-229
қолдануға көмектеседі 7 .
Қылмыстық іс бойынша дәлелдемелер болып кез-келген фактілі деректер, заңмен белгіленген тәртіп негізінде анықтама органы, тергеуші және сот қоғамга қауіпті әрекеттің болуы немесе болмауы осы әрекетті жасаған адамның кінәлілігін және істі дұрыс шешу мақсатындағы басқа да жағдайлар жатады.
Бүл деректер былай анықгалады: куәгердің айғағымен, жәбірленушінің айғағымен, айыпкердің айғағымен, сарапшының қортындысымен, заттай дәлелдемелермен, тергеу және сот әрекеттерінің хаттамаларымен және басқа да құжаттар, кино-фотоматериалдармен, бейне-аудио жазуларымен анықталынады.
Осы фактілі деректер іс бойынша зерттеліп отырған оқиғалар мен мән жайлар сот пен тергеу үшін соңғылары анықталу құралы ретінде, дәлелдемелер құралы болады.
Сот ісі бойынша дәлелдеу дегеніміз - дәлелдемелер арқылы жасалған қылмыстың бейнесін қалпына келтіру процесін айтамыз. Сондықтан - да, сот дәлелдеудің формальды логикадан айырмашылығы бұл жерде ойлармен ғана емес, ең алдымен барлық фактілермен дәлелденеді.
Осы кез-келген фактіні соттық дәлелдеме ретінде тану үшін, әрдайым онда оның қатыстылық деген қасиетін анықтау талап етіледі. Мұнымен оның осы қарастырылып жатқан іспен байланысын айтамыз, осының әсерінен ол осы мән жайларды анықтау құралы қызметін атқаруы мүмкін.
Дәлелдемелердің жарамдылық белгісі болып табылады және ол оларды тек қылмыстық іс-жүргізу заңының тәртібінде көрсетілгендей, олар арқылы фактілерді анықтаудан немесе кері қайтарудан тұрады.
Қылмыстық істі шешу үшін негіз болып табылатын дәлелдемелерді қарастырған кезде, екі жағдайға көңіл болу керек. Біріншіден, дәлелдемелер іске маңызды бар болып табылатын, фактілер жөніндегі мәліметтердің қайнар көзі ретінде болады. Осы қайнар көздерден тергеу мен сот органдары іс бойынша анықталуға жататын фактілер туралы мәлеметтер алады және осы фактілерді анықтайтын құралдар болып табылады, яғни дәлелдемелер ретінде қарастырылады. Көптеген жағдайларда, дәлелдемелер, белгілеген және анықталған фактінің қайнар көзі ретінде болады, ол тағы да басқа анықталуға жататын фактінің негізі болып табылады. Қылмыстық істер бойынша, анықталуға жататын фактілер бір-бірімен қабаттасып жатады, мысалы белгілі бір тұлға белгілі бір әрекеттердің қатысушы ретінде, белгілі бір қайнар көздер бойынша анықталмайды, өйткені оның әрекетін ешкім қадағалау жүргізбеген, сондықтан да, ол жөнінде куәландыруды жүргізе алмайды. Егер де іс бойынша фактілерді анықтауға болатын қайнар көздер болмаса, яғни анықталған тұлғаның белгілі бір әрекеттерді істегені жөнінде, ондай жағдайда басқа фактілерді анықтауға болатын қайнар көздер ретінде болуы мүмкін, біздің зерттеп жатқан фактілерімізге қатысты белгілі бір шешімдер шағыруға болады. Осы жерден дәлелдемелердің екі мағынасы туып отыр: дәлелдеме, ол анықгалуға жататын фактілер туралы мәліметтердің қайнар көзі, сондай-ақ, дәлелдеме - ол басқа факті жөнінде шешім жасауға болатын фактіні білдіреді.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz