Текелі қалалық әкімшілік ұйымдастыру, бұйрық жарлық құжаттарын талдау

Мазмұны
Кіріспе

1. Ұйымды құжаттармен қамтамасыз етудің теориялық және әдістемелік негіздері.
1.1 Іс жүргізудің нормативті базасы және оны ұйымдастыру
1.2 Құжаттарды тағайындаудың және рәсімдеудің жалпы ережелері
1.3 Әкімшілік тілінің стилдік ережелері
1.4 Құжаттарды топтастыру деректемелермен формуляр үлгілері

2. Текелі қалалық әкімшілік ұйымдастыру, бұйрық жарлық құжаттарын талдау.
2.1 Әкімшіліктің басқару құрылымы және құжат толтыру
2.2 Құрылымдық бөлімшелер туралы ережелер
2.3 Лауазымдық нұсқаулықтар және оларды құрастыру әдістемесі
2.4 Әкімшіліктегі жеке құрам бойынша ереже
2.5 Әкімшіліктегі штат кестесін жасау тәртібі

3. Текелі қалалық әкімшілігіндегі қолданып жүрген бұйрық . жарлық құжаттары және оларды рәсімдеудің жетілдіру жолдары.
3.1 Әкімшіліктегі бұйрықтар және оларды рәсімдеу негіздері
3.2 Нұсқаулармен жарлықтар және оларды қолдану әдістері
3.3 Қаулылар, шешемдер, хаттамалар және оларды рәсімдеу әдістемелер..
3.4 Құжатарды жетілдіруде компьютерді пайдалану.

Қорытынды тұжырымдамалар мен ұсыныстар.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        Мазмұны
Кіріспе....................................................................
..................................................3
1. Ұйымды құжаттармен қамтамасыз етудің теориялық және ... Іс ... ... ... және ... ... ... және ... ... ... Әкімшілік ... ... ... ... деректемелермен формуляр
үлгілері.................38
2. ... ... ... ұйымдастыру, бұйрық жарлық құжаттарын талдау.
1. Әкімшіліктің ... ... және ... ... ... ... ... ... және ... ... Әкімшіліктегі жеке ... ... ... штат ... ... ... ... әкімшілігіндегі қолданып жүрген бұйрық – жарлық құжаттары
және оларды рәсімдеудің жетілдіру жолдары.
1. Әкімшіліктегі ... және ... ... Нұсқаулармен ... және ... ... ... ... хаттамалар және оларды рәсімдеу әдістемелер...65
4. ... ... ... ... ... ... - ... ұйымның басқару апаратының тиімді қызметі оның құжаттармен
жұмысының дұрыс деңгейге ... ... Іс – ... ... ... дайындау мен қабылдауға байланысты бір де ... ... ... ... ... және рәсімдеу процесі –
құжаттаусыз іске асырылмайды.
Осы диплом жұмысын жазу барысында алға қойған мақсатым – ... ... ... ... ... ... ... негізгі құрылымдарын талдау – сараптау; өкімдік ... ... ... жолдарын қарастыру.
Осы үдеуден шығу үшін мынадай мақсаттар қойылады:
- құжаттарды ... және ... ... ... ... ... ... рөлі және оларды жетілдіру жолдарын анықтау;
- құжаттарды топтастыру деректемелерімен формуляр үлгілерін сараптау;
«Құжат» - латын тілінде «күәлік», «дәлелдеу тәсілі» ... ... ... ... оның ... үш мағынасы бар: 1) қандайда бір
фактіні не бір нәрсеге деген құқықты ( мысалы, жол ... ... ) ... ... 2) жеке басты ресми түрде куәләндыратын құжат (төлқұжат); 3) бір
нәрсе туралы ... ... ... ескі ... ... с.И. ... языка М,, 1982, с. 152).
Кәсіпорынды басқару – мәләметтерді қабылдап алу және ... ... оны ... ... белгілі бір дәрежедегі ақпараттық процесс
болып табылады. Дұрыс шешім қабылдау үшін толық түрдегі жедел және ... ... ... ... ... осы ... жауап беруі
тиіс.Дегенмен хабардың толықтығы оны ... ғана ... ... ... ... де басты мәселелерін көрсетумен бағаланады.Яғни ақпараттың
көптігі оны өндеуді талап етеді. Осы ... ... ... ... керек. Құжаттың санасы оның ... ... ... ғана ... ... оның ... ... қолайлылығымен айқындалады.
Сондықтан құжаттар тікелей қатанас жасаумен тиімді ұштастырыла
жүргізілсе, техникалық жағынан ... ... ... мақсаттарға
жұмсалса, онда олар іс-әрекеттің табыст болуына талап жасайды. Іс ... ... ... хабар-мәләметтің қайнар көзі және таратушысы, заң
арқылы қорғалатын істі белгілеудің тәсіліде болып ... ... ... құжаттар жоспарлауда, қаржыландыруды, несие беруді,
бухалтерлік есептеу мен есеп беруде, оперативті басқаруда, ... ... ... ... етуді тағыда басқа қолданылады. Құжаттарда
мемлекеттік құрылым белгіленеді, олар ... ... ... орындар
және азаматтар арасындағы, заңды және жеке ... ... ... ... ... ... (құжат түрінде) заңды күші бар мәләметтер
төрелік сотта еңбек тартыстарын шешуде қандайда бір фактінің ... ... ... ... ... белгілі бір мәдени тарихи құндылыққа ... ... ... ... болып табылады, сондықтан олар мемлекеттік
рахивтерге тапсырылуы тиіс.
Құжат ... бір ... ... ... ... ... ... және қоғамдық келісім министірлігінің архивтермен құжаттарды
басқару комитеті белгілейді. Мұндай ... ... 1992 жылы 30 ... ... бекіткен «Қазақстан Республикасында барлық ұйымдық
құқықтық ... ... ... ... құжат толтыруды
бақару және құжат жүргізудің негізгі ережелері» деп аталатын №562 ... ... ... ... сайын, ұйымды басқарудың жүйесі де күделене
түседі. Олай болса сізге өкілеттілікті ... ... ... ... ... қарауға тура келеді.Басқарудың түпкі
мақсатын таңдауда ең алдымен барлық басқару ... ... ... және ... ... бөлінісін, тиімділікті басшылыққа
алған жөн ұйымның ағымдағы қызметі бойынша ұйымдық құжаттарды жасауда дәл
осндай мәселелер ... ... ... ... ... ... есепке алынуы мен сақталуына байланысты жұмыстардың
жиыны іс жүгізу деп ... ... ... іс ... жүйесі барлық
шаруашылық субьектілерінің ортақ бір ... ... ... ... ... мен ... сәйкес реттелетін. Жаңа
экономикалық қатынастарға көшу кезеңінде, әр түрлі мемлекеттік және ... ... ... сахнаға шығу жағдайларында бұл ережелер ұмыт
болған және де ... ... бұл ... шешудің қандацда
болмасын талпынысы ... әр бір жеке ... ұйым ... ... және есебін жүргізуде өз тәртібін орнатуда. Бұл
жағдай ... жылы №151-1 ... ... «Тіл ... іс ... ... ... аудару талабымен күрделене түседі.
1.1 Іс жүргізудің нармативті базасы және оларды ұйымдастыру.
Іс қағаздарын ... ... ... ... ... ... және ... келісім министрлігінің
мұрағат және құжаттар ісін жүргізу бойынша комитет ... ... №33 ... ... ... ұйымдарды құжаттама
және құжаттау ісін жүргізудің типтік ережелері туралы олармен Қазақстан
Республикасында ... ... ... жасау және ұйымдастыру жалпы
талаптар қойылды.
Қазақстан Республикасының үкіметінің 26.02.2003. №204 қаулысына сәйкес
күші ... деп ... ... ... ... ... №562 қаулысымен бекітілген ережелердің орнына
аталмыш ережелер енгізілді
Алайда, бұл құжатта ... ... ... ... №562 ... ... құжаттарды рәсімдеүдің жалпы
талаптары сақталған ,онда да қазырғы заманғы іс жүргізүдің жаңартуы ... ... ... ... Бұл ... ... ережелер
талабы міндетті болып табылатын мемлекеттік органдармен ұйымдарда іс
жүргізу ... ... ... : және ... . Бұл ... Республикасының құжат сипаттамасының ... ... қол ... мақсатымен және өз қызметінің ерекшеліктерін
есепке ала отырып , мемлекеттік емес секторлардын ұйымдарыныңда ... . ... ... ... жүиесін ұйымдастыруға көшуді
Қазақстан Республикасының 07.01.2003.№370-2 ... ... ... ... жазылымдар туралы заңның қолдану керек . ... ... ... ... ... іс қағаздарын
жүргізү және мұрағат ісі . ... ... ... ... ... ұйымдастыру –жіктеу
құжаттамасы . ... ... ... Қазақстан
Республикасының статистикасының 10.24. 2001 ... ... ... түрде ескеру керек . Іс ... ... .Іс ... ... ... әрі ... болу керек. Оның
жүйесі ішкі фирмалық ... ... «Іс ... ... ... ... ... Республикасының мәдинетті ... ... ... министрлігінің 2030 жылғы 29 сәуірдегі .№33 мұрағат
ісін жүргізу және ... ... ... төрағасының бұйрығының
талаптарына сай құрастырылған және ұйымның жоғары ... ... ... ... ... және құжат айналымының
объектісіне байланысты іс қағаздарын жүргізу.
- істерді басқарумен
- канцеляриямен
- секретариатпен (хатшылықпен
- жалпы бөлімен
- ... ... ... ... кез ... ... (іс қағаздарын
жүргізуге жауапты жүзеге асуы мүмкін .
2.3 Іс ... ... ... ... ... мен ... 16.10.99жылы
-жетекшілер
- меңгеруші
- меңгерушінің орынбасарлары
- мамандар
- фирма жетекшісінің көмекшісі
- әдіскер
- мұрағат менгерушісі
- редактор
- техникалық жұмышылар
- секреторъ – референт ... іс ... ... ... -мошинист
- экспедитор
- куръер
Жатады.
Іс қағаздарын жүргізу жауапкершілігі жетекшінің пункт бойынша құрылымға
сәйкес жетекшісінің бірінші ... ... ... орындаушыға
жүктеледі және еңбек келісімшартында бекітіледі .
Корреспонденциямен жұмыс істейтін лауазымдары бойынша фирманың ... «Іс ... ... ... нұсқаулықтарды білуге
міндетті және оның талаптарына сәйкес қызметтін құжаттарды ... ... ... ... ... құжаттарды қабылдау және жасау
процестеріне, ережелеріне , ұйымдастырылуна уақытында белгілеп отыратын
нормативтік құжат болып ... » ... ... ... ... мен үлгілері және ... ... ... ... тізбесі, мөр қойылатын құжаттар тізімі
және тағы басқа тіркеледі.
Ішкі ... ... ... жазу ... ... ... 10.12.99жылы№493-1
Қазақстан Республикасының Еңбек туралы Заңымен рұқсат етіледі. Қызметтік
хат ұйымның құрылымдық ... ... ... ... және ... қызметтік хат
- Қазақстан Республикасының мемелекеттік тілінде
- ресми тілде
- тілек- ... ... және тағы ... ... ... қай ... орай ... жазылады.
Іс қағаздарын жүргізудің үйлестірілген жүйесі, құжаттамаларды ... ... ... ... ... ... есептік- статисеикалық
- алғашқы есептік
- қаржылық және бухгалтерлік есептемелерді
- ақшалай есеп айырысуды
- ұйымдастыру- жіктеу
- салықтық
- жобалық- смета құрылыс
- ішкі саудалық
- техникалық ... ... ... , ... ... тағы ... еңбек және әлеуметтік сұрақтарды
- еңбек қорғаны және техника қауіпсіздігі
- бағаның құрылуын
- кадрлық сұрақтар бойынша
- халыққа тұрмыстық ... ... ... ... біз ... ... кез келген субъектілеріне қажет
ұйымдаструшы жіктеуші жүйені ... ... ... ... ... ... ... кең талқыланатын шағын
жүйелерді бекітеді.
Құпия іс қағаздарын ... ... ... ... ... ... тағы басқа мемлекеттік органдардың арнайы нұсқаулықтарымен бекітіледі.
Іс қағаздарын ... ... ... ауысқан жағдайда ол акт ... бар ... ... жаңадан қабылданған жұмысшыға беруге
міндетті .
Бұндай тәртіп өзінің қасындағы кез ... ... ... ... ... және тағы ... бар фирманың кез келген
қызметкері үшін де қарастырылады.
1.2 Құжаттар ісін жүргізу, Құжат ... және ... ... корреспонденция «Іс қағаздарын жүргізу туралы» нұсқаулық ... ... ... ала отырып субъектінің дербес жасаған фирмалық
бланкілерінде ресімделеді. Бланктер ереже ... ... ... ... атымен берілетін бұрыннан жазылып қойылған А4 немесе А5 фарматының
таза ... ... әр бір ... ... хат және ... ... деген екі түрін жасайды және қолданады. Бұл екі ... ... ... үшін ... ... ... ... индексі,
пошталық немесе телеграфтық мекен-жайы, факстық нөмірі эмайл, СТН, ... ... есеп шот ... деген реквизиттер сақталады және
реквизиттің тұрақты бөлігіне кіретін құжаттың ... ... ... ал ... ... ... бұл ережелер «құжат түрінің
аталуы» және « ... және ... ... реквизиттерімен толтыру
үшін басқаша толтырылуы мүмкін.
Мекемелерде құжаттардың үлкен санын құжаттардың жеке түріне арналған
бланкілерді ... ... ... ... ... құжат
түрлерінің атауы бойынша мәселе қаулылар, ... ... және ... болып шығарады.
Шетелдік әдістермен жұмыс істейтін ұйымдар үшін әріптестердің тіліндегі
реквизиттердің көшірмелері бар арнайы бланкілер қажет. Егер ... ... ... ... көп ... ... ... болса, онда ол жалпы
ережелердің қолданылуымен таза қағазға ресімделеді.
Барлық бланкілермен құжаттардың екі жазылмай қалуға тиіс екі ... ... сол және ... жағы – 20 ... оң және ... жағы ... реквизиттердің орналасуы КУА и Д-дың 29.04.03. жылы ... ... 29 ... құрайтын тәртібімен санына сәйкес келуі
керек.
Алайда, бұл жоғары керілім және тәжірибе жүзінде ... ... аз ... ... ... ең ... ... төмендегідей
01– Қазақстан Республикасының мемлекеттік ел таңбасы;
02 – Қазақстан Республикасының наградаларының бейнесі;
03 – Ұйымның эмблемасы немесе табарлық ... ... ... ...... формасының коды;
06 – Ұйымның аты;
07 – Ұйым туралы анықтамалық мәліметтер,
08 – Құжат түрінің атауы;
09 – Құжат толтырылған күні;
10 – Құжаттың ... ...... толтырылған күнге және тіркелген нөміріне сілтеме;
13 – Құжатқа қол жеткізу шектеулілігінің грифі;
14 – ... ...... ... ... – Корар;
17 – Мәтінге тақырып;
18 – Бақылау туралы белгі;
19 – Құжат мәтіні,
20 – Қосымшаның ... бар ... ... ... – Қолы;
22 – Құжатты мақулдаудың грифі;
23 – Құжатты мақұлдаудың визалары;
24 – Мөр;
25 – Көшірмені растаушы туралы белгілеу;
26 – ... ... ...... орындалуы және оның іске бағытталуы белгілеу;
28 – Құжаттың ұйымға келіп түскені туралы белгілеу;
Құжатқа заңды күш беретін, әсіресе « ... ... ... « ... ... ... ... сияқты реквизиттердің дұрыс
ресімделуі каса маңызды болып табылады. Әр құжатты үш ... ... ... ... ... ... ... орналасқан реквизиттер кіреді)
- Негізгі ( «құжат мәтіні» және «қосымшаның қолда бар болуы туралы
белгі» дейтін ... ... ... ( құжат мәтіні төменгі жағында орналасқан реквизиттерді
және қосымшаның қолда бар болуы туралы белгіні қамтиды).
А4 форматтағы қағазға ... ... ... ... көрсетілген. Егер бланктер қазақ және орыс тіліндегі реквизиттермен
дайындалатын болса, онда олар орталық орналасу қолданылады.
Қазақстан Республикасының ел ... ... ... ... 100
пайыз мемлекеттік меншіктегі кәсіпорындар, яғни ... ... ... ... ... ғана шығарады.
Бланктерде мемлекеттік ел таңбаның белгісі ... ... ... ... жағына кәсіпорынның атауы жазылған жолдың
ортасына орналасады. Ал ... ... бар ... ... блаккілердің ортасында жоғарғы жағында орналасады. Ел таңба бейнесінің
диаметрі 20 мм-дан ... ... ... және орыс ... ... орналасуы
бар бланкілерде ел ... ... ... ... жиегіне яғни
кәсіпорынның екі тілде жазылған атауларының ортасында орналастырылады.
Наградалардың бейнесі.
Бланктердегі бейнелерге Қазақстан ... ... ... бір ... елтаңбаны, эмблеманы және үкіметтік
наградалардың бейнесі шығаруы ұсынылмайды. Наградалар мен ... ... ... ... ... ... ... – эмблемасы немесе
тауар белгісі қызмет көрсету белгісі.
Ұйымның эмблемасы (тауар белгісі-кәсіпорынның немесе фирманың ... ... және ... ... ... ... графикалық
бейне. Көп жағдайда эмблема ... ... ... белгісі (фирманың
тауарлық маркасы), сурет, аббревиатура, әріпті – графикалық ... ... т.б ... ... ... ... ... іздестіру жұмысын жеңілдетеді, құжаттың кімнен келіп
түскенін егер ол тұрақты ... ... тез ... ... ... ... түрін жақсатады. Алайда, мынаны ескеру керек,
эмблеманы ұйымның ... ... ... ... ... ... фирманың атауымен бірдей деңгеиде бланкінің сол немесе оң ... ... ... ... сол жақ ... ... (ортада) – ортада қағаздың ... ... ... Ұйымның атауы
Әрбір заңды тұлғаның өз фирмалық ... бар. Онда ... ... ... нұсқауы болады. Ұйымның атауы
тіркелген құрылтайшы құжаттарда (кәсіпорынның жарғысында немесе құрылтайшы
құжаттарда, куәлікте) атауға ... ... ... ... ... ЖШС, АҚ және т.б. ... ... түрімен
қолданылады.
Бланкіде әдетте ұйымның аты ғана ... Одан ... ұсақ ... ... тұрған инсталдың, мысалы: қаржы
өндірістің топтың атауы жазылуы мүмкін.
Жоғарыдағы интонатция ... ... ... ... немесе ұйымдардың бланкілерінде көрсетіледі.
Ішкі құжаттарда, мысалы, протаколдар, баяндамалық немесе
түсініктеме хаттарда көп ... ... ... ... ғана
көрсетіледі.
«Ұйымның атауы» реквизиті «Ұйымның ... ... ... – Ұйым ... анықтама мәліметтері.
Мәліметтердің бұл реквизитте көрсетілген жиынтығы кәсіпорынның заңды
мекежайы, факс нөмірінің ... ... факс үшін ... ... ... типографиялық әдіспен
немесе жеке компьтердің көмегімен басылады.
Біріккен халықаралық ... ... ... ... ... бар. ... ... кіретін
жақтардың немесе мекен-жайы мен. Елі ... ... ... екі ... ... реквизит «Ұиымның атауы» деген реквизиттің төменгі сол жағында
жоғарғы бұрышында орналастырылады, яғни ... ... ... ...... ... ... реквизит құжаттың белгілеуі туралы жалпы көрініс береді, оның
реквизит құрамдарын, мәтін құрылымын, оның ... ... ... ... Ол құжаттың тақырыптың бөлімінде
«Ұйымның атауы» деген реквизитпен және заңзы менке-жайымен кейін ... жақ ... ... ... ... мысалы: АКТ, АНЫҚТАМА, ПРОТОКОЛ
деп жазылады.
Бұл реквизит ... бірі ... ... ... ... ... ... Факспен хат үшін ол КЕПІЛ хат деп қолданылады.
09 – Құжат датасы.
Құжат датасы – кез келген құжаттың ... ... ... ... болатын реквизит. Құжатта дата бірнешеу болады. Алайда олардың әр
түрлі белгілеу бар және құжаттармен жұмыс істеудің түрлі сатыларын ... ... ... оның қол ... күні (бұйрықтар, хаттар, факстер, анықтамалар үшін)
- оның бекітілген күні ... есеп ... ... ... бекітілен шараның күні( нұсқаулықтар, ережелер, ... ... ... ... үшін ... күшімен енген күні ... күні ... де ... ... қол ... немесе бекітетін тұлғамен ұсынылады. Құжаттың
барлық рәсімделуі мен өнделлуі сатыларының күні ... ... ... ... құжаттардың кешігуі қай жерде болғанын анықтауға мүмкіндік
береді. Дата ... ... ... яғни « ... ... ... растаудың визасы», «Ұйымға құжаттың келіп түскені жайлы
белгілеу», және «Құжатта автоматты әдістіру үшін ... ... - ... ... дата ... ... жазылады.
Онда сегіз белгі – алтау (күнге, айға, ... ... және ... ... сан ... ... оның алдына 0 (нөл) қойылады. ... ... ... ... дата ... ... өндеу үшін код
болып табылады. Жылды толық ... ... ... ... ... даталарда рәсімдеу (08 маусым, 2001жыл.) қаржылық сипаттағы
құжаттарда жазуға болады. Датаны рәсімдеудің ... ... ... ... жазба хаттарда қолдануға болады.
Көптеген құжат үшін дата «Құжат түрінің атауы» деген реквизиттен төмен
қағаздың жоғарғы тақырыптың ... ... ... болған соң қойылады
және сол жаұқ жиектен басылады.
Дата құжатта ... ... ... ... ... ... мен міндеттерінің өзгерген немесе күші жойылған
сәтін анықтау үшін қажет.
Кейбір құжат ... ... ... – олардың күші жоқ деп
мойындауға негі бар. ... – ақ ... күні ... ... хатта
күші жоқ деп танылады.
10 – Құжаттын тіркелген нөмірі.
Құжаттың тіркегген нөмірі – рәсімдеудің құжатта ... ... ... ... ... ... ... цифырлы) белгілері. Ол
«Құжаттың датасы» реквизитінің ... ... ... шығатын, кіретін
және ішкі құжаттарына қойылады.
Жыл басынан бастап өсу ретімен ... ... ... ... ... ... ... және т.б. сияқты құжаттарда, мәселен, №1, ... деп ... Жеке ... ... ... ... бұйрықтар өз
топтарынаң шегінде және белгілерге ие. Мысалы, К-1, т.б.
Көп жағдайда шығатын құжаттың индексі ... ... ... ... ... ... жіберілген құжат
көшірмесінің қайда тігілгені жайлы номенклатура ... ие ... ... ... ... ... ... 04 – 13/194, мұндағы 04 –
құрыолымдық бөлімшелердің (бухгалтерияның) индексі; 19 – ... ... ... ... ... ... екі ... болады,
мысалы, №18/42, мұнда 18 – басқа бір фирмадағы құжаттың реттік нөмірі; 42 ... ... осы ... ... ... бұл ... ... цифра
келісім шарт жобасын дайындайтын фирманы көрсетеді.
Реттік нөмірлер ... және ... ... да ... ... тұлғалар дайындаған құжаттарда бір ғана дата көрсетіледі
( қол қоюдың ең соңғы күні) және ... ұйым ... ... реттік тіркеу нөмірлері қойылады.
Кәсіпорындарға; шйғатын және кіретін құжаттарға жеке ... ... ... ... ... ... ... (шығын) құжаттарын
тіркеу үшін тіркелген күні, құжат нөмірі, бұл ... ... ... ... және т.б. ... көрсетілуі тиіс. Бұндай журнал қолда
бар ... ... ... ... сот қызметкерлеріне сол немесе басқа
құжаттарын «соңғы кезеңнен» жазылғнын, ол журналдың жыл ... ... ... ... қиын әрі ... қалатындай жасау мүмкін еместігін
оңай дәлелдеуге болады.
11 – Құжат нөмірлеріне және ... ... ... ... үшін орын ... , ... ... белгіленеді.
Ол инициативті (фирма алған) хат үшін хат жауапты рәсімдеуге толтырылады.
Сілтеме үшін дата мен номір ... ... ... және келесі
әдіспен: №25 /01-25, 12.06.2006 деп ... ... ... алған фирма-контрагентке инициативті хаттың
көшірмесін тез тауып алуға көмектеседі. «құжат датасы мен ... ... ... ... ... және ... ... реквизиттеріне
төменгі сол жақ жиектің шетіне жазылады.
13 - Құжатқа қол ... ... ... реквизит құпия немесе конфиденциалды ... бар ... ... –жайы» «Құжатты бекітудің грифі» деп ... ... ... оң жақ жоғарғы бұрышта орналасады
«конфиденцианалды» немесе «КҰ» ... ... ... ... тұрады.
Бұл грифтің астына аталмыш құжат көшірмесінің нөмірін қою ... ... «Өте ... ... ... ... баро ... құжаттарына қойылады.
14. Мекенжай
Құжатта көрсетілген мәселелердің тез шешілуін және аталмыш ... ... ... бұл ... тез жетуі мекенжайдың дәл
көрсетілуіне ... ... яғни ... ... ... ... ... және түсініктеме хаттар) және ұйымдарға немесе жеке ... ... ... реквизит хаттарға, факстарда рәсімделеді және алушының (адресот)
пошталық мекенжайы көрсетіледі. Бұл реквизиттің ең көп терімі мына ... ... ... ... ... ... ... атау есептікте құрылымдық бөлімшенің атауы;
- алушының міндеттерін көрсету;
- фамилиялар мен инициалдардың фамилиялардан кейін көрсету
- политалық мекенжайы.
Аталмыш реквизиттің әрбір құрамды ... ... ... дық ... жаңа ... ... ... белгілері – нүкте мен үтірлер
қойылмайды.
«Адресат» реквидентінің ... ... ... ... ... ... өзгеріп орырады. Мысалы:
ҚР – ның Мемлекеттік кірістер министірлігі
Кеден комитеті
473000, астана қаласы, ... ... ... лауазымы мен оның аты-жәні егер аталмыш мәселен нақты кімнің
айналысы жүргені белгілі болған жағдайда ғана көрсетіледі.
«Казцинк» ... ... ... ... С.Б. ... ... қаласы
Металуктер көшесі; 4Мекен жайдың көрсетілуі басқа формада болуы мүмкін
«Мираж» ЖШС – нің директорына
Абашев Т.М. мырзаға
480064, Алматы.
Абай даңғылы, 59
Егер құжат жеке ... ... ... онда ең алдымен мекенжай
көрсетіледі;
642000, Петропавл
Киров көшесі, 154, 15 пәтер
Бурумбаева Г.М мырзаға
«Мырзаға» сөзі мекенжайда ... ... ... ... егер құжат билік органдарына (мекемелеріне) ... ... ... ... онда ... мекен жайы көрсетілмейді.
Соңғы уақытта мекенжай жазу тәжірибесінде келесі тәртіпте ... ... ... ... ұйымның атауы (заңды тұлға үшін), фамилиясы, аты, әкесінің аты (жеке
тұлға үшін)
- көшенің аты, үй нөмірі, пәтер нөмірі;
- қала, ... ... ... аймақ, округтық автономиясы ( облыстық, республиканың) аты;
- елдің аты (халықаралық байланыс үшін)
- пошта индексі.
Хатты бірнеше мекенжайға ... ... сөзі ... ...... ... ... қойылғаннан кейін құжаттардың кейбір жеке түрлері заңды күшімен енетте
бекітуді талап етеді. Бұл құжаттардың бекіту қажеттілігі әдетте ... ... ... ... ұйымдық құжаттар, сонымен қатар
жоспарлар, есеп берулер, нұсқаулықтар, ережелер, кейбір ... ... ... кеі ... ... бекітілүі мүмкін: реттеуші құжаттардың (қаулылар,
шешімдер, бұйрықтар) арнайы рәсімделумен (бекіту грифінің ... ... ... екі ... ... ... АҚ ... жиналысының
қаулысымен
бекітілген
№17 протокол, 05.05.2006ж.
Бекітемін
Қазақстан Республикасының әділет министірлігі
( жеке қолы) ... және ... және ... ... ... бас ... Одан ... бекітудің түріне байланысты құжатты бекітіші жеке
тұлғаның лауазымы, қолы, қолының ... ... ... және ... ... ... ... атау септікте құжаттың аты, күні және
нөмірі көрсетіледі. Құжаттың оң жақ жоғарыда бекітуі ... ... ... бекіту грифі кәсіпорынның нөрімен расталады.
16 –Қарар
Құжаттың алғашқы өнделуінен кейін және тіркелуіне кейін ол ... үшін ... ... ... көрсетіледі.
Қарар – лауазымды тұлғанның қолыннан шыққан және ... ... ... ... Қарар құжатта айтылған мәселеге арнайы жетекшінің
бұйрығын бекітеді: Орындаушыны дұрыс таңдауда, ... ... ... ... ... ... және өз ... орындалуы
тығыз байланысты. Айқындылық, нақтылық, қысқашалық ұқсынылатын қарардың
негізгі ... осы. Бұл ... ... ... ... ... ... оң жақ жоғарғы бөлігінде ... ... ... ... ... және де ( ... мәтіні ) реквизиттерінің
арасына, құжаттың бірінші бетіне ... ( ... ) ... ... керек.
- орындаушының аты-жөні (орындаушылық кімге тапсырылады)
- тапсырманың мазмұны (нақты іс-әрекеттері)
- ... ... ... жеке қолы және қол қойылған күні
Егер қарарда ... ... ... ... онда құжаттың орындалуы
жауапты бірінше жазылған жеке тұлға болады, ал қалғандары мәселені шешуде
орындаушылыққа тартылатыны ... ... ... екі түрі болуы мүмкін. Мәселенің шешілуін (мысалы,
«материалдық көмек көрсету» «бас ... ) ... ... ... ... ... қарарлар. Екінші жағдацда қарар мәтіні үш ... ... ... ... – орындаушының аты-жөні және ... ...... шешілуі, тәртібімен штаты, орындалу мерзімі.
Мысалы:
Ғабдумен Марат Құдайбергенұлына
14.09.2006 жылы
№3 сехтағы шығыс метериалдарына қолма қол ... ... ... ... ... ... типтік болса немесе сол құжаттың ... ... онда оның ... ... ... ... ... қарарда
орындаушының (орындаушылардың) тек ... ... ... тәртібі қолын және күнін көрсетуі мүмкін мысалы:
Рахметулла ұлы Асанәлі
Баянбай ұлы Рахим
Мұратбек ұлы ... ... ... ... өткізүді ұйымдастырыныздар жеке қолы
19.09.2006
Қарар тіркеулі формаға ауыстырылады және ... жиі ... ... ... ... ... Кей ... қарарды құжатқа біріктірмейді
оған тапсырылған ... ... ... ... қарардың жоғалуы
немесе ауыстырылуы мүмкін
17 – Мәтін тақырыбы
Құжатта құрайтын ... ... ... ... мазмұндамасы
тақырып көп жағдайда « не туралы?» деген сұраққа ... ... ... «..... ... деп ... ... « ... жүргізу
туралы», «төлем туралы» және тағы басқа.
Ережелер мен нұсқаулықтардың тақырыбы «қандай?» деген сұраққа жауап
береді: «кіретін құжаттарды ... ... ... «неге?»: бухгалтерлік
есеп бойынша «есеп саясаты» ... ... акт, ... келісім шарт сияқты құжаттардың
тақырыбы құжаат түрінің ... ... ... ... ... алыс – ... акт», « ДИРЕКТОРЛАР КЕҢЕСІ МӘЖІЛІСІНІҢ ПРОТОКОЛЫ:
Сұрауға жауап беруде сұраудың номеріне ... ... ... ... ... « ... ... форматта басылған құжаттарқа тақырып қойылады.
18 - Бақылау жөніндегі белгі «Б» әріпімен ... ... ... ... құжаттарға арнайы ... ... ... ... ... күні ... белгі қойылады. « Бақылау
жөніндегі белгі» реквизиті тақырып денгейімен бірдей, құжатың сол ... ... ... жалпы ережелері.
- Мәтінге қойылатын негізгі талаптың бірі – мазмұндаманың қысқаша болуында.
Хат, факс,және ... ... ... бар бір беттен аспауы керек.
Бұларды қоспағанда өзара шарттар мен ... ... ... ... ... ... ... қысқаша аталуымен күрделі
сөйлемдердің жай сөйлемдермен ауыстырылумен, бұларды қайталаулармен өзге
артық мәлімдеуді қоспағанмен қол ... ... екі рет ... ... , ... ... әрі мінсіз болуы керек. Мазмұндамада түсінілікте қол жеткізу ... ... ... мағыналық дәлдігі көмекке келеді.
- Қызметтік құжаттардың фоны бейтарап, әдетті және ізгі болуы ... ... қашу ... ... ... ... оқу қиынға соғады. Сондықтан оларда
абзатстарға бөлу орынды.
- Құжат мәтіні – ... ... және ... ең басты реквизит.
Көптеген басқару құжаттарының мәтіні екі бөліктен тұрады:
- Құжатты құрайтын уәждермен негіздемелерді қамтитын мәтін.
- Қорытындылар, ... ... ... мазмұндалатын негізгі
мәтін.
- Бұл құжатты құрастыру тәжірибесіндегі дәстүрлі ... ... ... ... ... ... бас жағын менгеру керек екенін, сондықтан
оны негізгі бөліктен, яғни ... ... ... содан
кейін құжатты құрастырудың негізі болып табылатын мазмұндамасынан
бастау қажеттігін психолоктар дұрыс деп есептеп, осы ... ... Егер ... ... ... ... ... болған жағдайда
дайындалатын құжат мәтінінде болған құжат түрінің атауын, ... ... ... ... ... ... қажет.
- Мәтін көлемі үлкен құжаттарды арабша цифрмен рет саны ... ... ... ... ... ... (тарау)
1. Бөлімше
1. Тармақ
1. Тармақша
Тармақщалар ішіндегі абзатстарға тер саны қойылмайды.
Тексті жазу – құжат дайындауда біршама көп ... ... ... ... ... ... мен ... жазудың ратционалды әдістерін
қолдана білу керек.
Құжат мәтіні осы пішіндердің комбинатция ... ... ... ... кесте түрінде ресімделуі мүмкін.
Анкета формасындағы мәтіндер көрсеткіштердің анықталған жиыны бойынша бір
обьект жөніндегі андық немесе ... ... ... көп ... ... жеке ... ... маркетингтік
зперттеулерді жүргізуге арналған құжаттарға қолданылған және тағы басқа.
- Жекеше түрдегі үшінші тұлғаның: шешім қабылдады (шешімдерде)
- Көпше түрдегі бірінші ... ... ... ... ( ... ... )
- Жақсыз және тұлғалық белгісіз сөйлемдер ( бастаушы жоқ ).
Мысалы; « ... ... - ... ... ... ... ... құжат көлемін азайтатын және ақпаратты қабылдауды
жеделдететін сөз және сөз тіркестерінің қысқартылға түрі кеңінен таралып,
қолданылып жүр.
Жалпы қабылданған қысқарған ... ... ... ... ) – ж;
Қала – қ;
Ханым – х-м;
Мырзаға – м-ға;
Азамат
Азаматтар
Азаматша
Өлшем бірлігі - ө.б;
Темір жол – т.ж;
Меңгеруші – мең:
Орынбасар
Атындағы – ат;
Тағы басқалар ...... іс ... ......... – млн (сан белгілерінен кейін)
Минут – мин;
Облыс – обл;
Трилион – трлм (сандық ... ...... ... толық қанды тізімі арнайы экономикалық және
техникалық әдебиеттерде анығқтама сөздіктерде ...... ... бар болу ... ... құжатта қосымша бар болса, онда ... бар ... ... қойылады. Қойылған қолдың алдында ... ... ... сол ... шегеріле орналастырылады. Егер құжатта қосымшаның
толық атауы болса онда ... бар ... ... ... ... беріледі.
Қосымша: мәтін бойынша төртінші бетте, екінші зкз-да. Егер құжатта
қосымшаның атауы көрсетілмесе онда осы ... ... ... ... ... 1. ... зкз-дың үшінші бетіндегі «зинит» АҚ-мен келісім шарт
жобасы.
1. екінші дананың екінші бетіндегі жеткізішілердің тізімі.
2. егер қосымшасымен құжат ... ... ... ... ... бар ... ... белгі құжат түрінің атауын, қосымшасының
бар болуы жөніндегі ескертуін және ... бет ... ... ... ... №25 ... алу ... шарты және төрт бет
қосымшасы ... ... ... ... ... онда бет ... ... құжатта көрсетілген барлық мекенжайға көрсетілмеген болса,
қосымшаның бар болуы жөніндегі белгі, төмендегідей ... ... 2 ... 4-ші ... ... мекенжайға.
Қосымшалардың барлық қажетті реквизиттер болуы керек:
- құжат түрінің атауы;
- тақырыбы;
- күні;
- қолы;
Қосымшаның негізгі құжатпен байланысын ... ... ... оң жақ ... қойылады, Мысалы:
1 Қосымша
«Гарант» АҚ директорының бұйрығымене
№18, 21.03.2006.
Құжат қосымшаларының үш ... ... ... мәні бар ... ... ... және тағы
басқалар) нормативтік актілерге сәйкес қызметке енгізілген ... ... ... ( ... ... және тағы ... ... немесе түсіндіретін;
- түсініктеме беретін хаттарға бағытталатын орындау үшін кез келген
ұйымдастырушы реттеуші бизнес жоспарлары.
21 – Қолы
Қол кез ... ... ... ... ... ... ... құрылымы мыналар кіреді;
- құжатқа қол қоятын жеке тұлғаның лауазымы;
- жеке иқолы;
- қолының бекітімі (тегі аты-жөні)
Мысалы:
Директор қолы Н.В ... Егер ... ... ... ... онда құжатқа қол қоятын жеке
тұлғаның лауазымы ... ... ... АҚ-ның қолы А.В. Семенов
директоры
- Ұйымның бланкісінде құжатты ... ... ... ... қолы А.В. ... ... лауазымды тұлғалар құжатқа қол қойса, «қол» реквизитінің
құрамды бөлігі лауазымдарына қарай орналасады. Лауазым ... ... ... ... ... қолы А.В. ... бухалтер қолы Н.В Глазунов
Құжатқа лауазымдарды бір тұлғалар қол қойған болса, онда ... бір ... ... ... мысалы:
«ОТС» ЖШС – ның директоры «Ветерон» АҚ-ның директо-
Қолы С.В ... ры В.С ... ... ... ... шеңберінде қол қойылды. Бүтін
бастау құқығында жүзеге ... ... ... ... ... тұлғалар қол қояды. Колегиялық (алқалы) органдар ... екі қол ... ... алқалы органдардың ( құрылтайшылар
кеңесінің, акцилнерлердің жалпы жиналысының), құжаттарына осы ... және ... қол ... ... ... ... ... тұлғалардың
лауазымы емес, комиссия құрамында бөлінген міндеттемелер (төраға, ... ... және ... ... мүшесі оған қол қояды.
Екі немесе оданда көп қолдар ... ... ... ... ... ... құжаттарда болады. Мысалы: келісім шарттармен өзара ... ... қол ... ... ... ... және бас ... қол қояды.
Олардың қолы қызмет көрсететін банкке тіркеледі.
Қаржы жүйелеріндегі құжат жүргізу ... ... ... ... 31.12.97. №24 СБУ-дың №455 «Бухгалтерлік қызметті
ұйымдастыруды» мазмұндалған.
Қолы ... ... ... ... ... оның міндетін
орындаушы тұлға немесе орынбасары қол қояды. Құжатқа нақты қол ... ... және ... ... ... жөн.
«Міндетті орындаушы» немесе ... ... ... жазба
машинкамен немесе қолмен жазылады.
«Қолы» реквизиті», ... ... ... бар болуы жөніндегі
белгі», реквизитерімен кейін қойылады.
Бір құжаттың үштен аса даналары көп болған жағдайда оның ... қол ... ал ... орындаушы растайды немесе оларға
басшының қолымен қойылады.
Көп құжаттардың ... қол ... ... ... танытқан
лауазымды тұлғалар мен құрылымдық бөлімшелердің соның ішінде бухгалтерлік,
ереже бойынша бас бухгалтердің ... ...... ... ... ... мақұлдау протокалымен немесе жобаны талқылау құжатының
анықтамасымен, алайда көп жағдайда құжатты ... ... ... ... екі нұсқасы болуы мүмкін: ... ... ... ... ... ... Мысалы:
Бірінші жағдайда МАҚҰЛДАНДЫ сөзінен кейін ұйымның атауы бірге лауазым
аты да көрсетіліп, жеке қолы және толық аты-жөні жазылып, күні ... ... ... ... кейін құжат, оның күні мен нөмірі
көрсетіледі.
МАҚҰЛДАНДЫ сөзі тырнақшаның ішіне алынбай ... ... ... ... орны ... ... кейін төмен құжаттың ... ... егер ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың лауазым иелері бекітуіне немесе мақұлдауын қажет
етсе, онда құжат таза бетте, сол жақ жоғары бұрышына ... ... ... жақ ... ... ... қойылып дайындалады.
Бірнеше ұйымдардың мақұлддауы қажет ... ... жеке ... дайындалуы мүмкін. Мақұлданған құжат қол қоюға
жібереді.
23 – Құжатты мақұлдау визалары
Мақұлдау - ... ... және ... оның ... нормативтік актілерге сәйкестігін, ұсынуға шарттың орындалу ... ... ... ... ... ... ішкі ... мүмкін яғни
мекеме ішінде оның бөлімдерімен немесе лауазым ... ... ... ... ... ішкі мақұлдауы аталмыш құжаттың жүзеге асуы үшін
олардың ... ... ... ... және ... Егер ... дайындау қандай да бір қаржылай шығындарымен
байланысты болса, онда қаржы ... (бас ... ... ... талап етіледі. Бухгалтердің ( бас бухгалтердің) визасы
құжаттың көптігімен ... ... ... бар ... қол
қойылғанға дейін құжаттар заңгермен мақұлдануы керек. ... ақ ... ... ... ... ... ... орынбасары
құжатты мақұлдауы мүмкін. Ішкі мақұлдау үкілдігі бар жкек қолы мен күні мен
тұратын визамен рәсімделеді. Виза ... ... ... ... ... ... ... (инициалы және фамилиясы) және күін
көрсету. Мысалы:
Бас бухгалтер ... И.Т ... ... бойынша құжатпен танысып шықаны ... ... ... рәсімделеді. Құжатпен келіспеген ... ... ... жеке ... жазылады. Бұл жағдайда: (ескертулер
айтылады ) белгісі ... ... күні ... ... ... ) реквизиті «қолы» леквизитінен төлеу
мекемеде қалатын осы сол иектің шетінен немесе құжаттың ... ... ... иегінде қойылады.Ішкі құжаттар үшін- осы бірінші данасы, мекемелерден
жіберілетіндер үшін – екіншісі;
Реттеуші құжаттардың жобалары; ... ... ... ... ... ... ... данасының соңғы бетінің
артқы жағында жазылады.
Мекемелерде оларды ресімделуі үшін қажетті ... ... ... ... ... болуы керек. Бұл тізімді ... ... ... ... ... ... ... келтіру
керек. Құжат мәтіні мекемелерде мақұлдауды бір мезгілде қағазға ... ... ... компьютер желісі арқылы жүзеге асыруға
болады.
Құжат мазмұнына байланысты сыртқы мақұлдау егер ... ... ... бағынышты және тәуелсіз ... мен, ... ... және ... ... ... ... – Мөр
Фирманың құқығымен лауазым иелері растайтын, ақшалай қаражатпен
материалдың құндылықтардың ... ... ... ... ... ... қарастырылған, жаупты тұлғанаң қолы бар
құжаттар құжатқа заңды күш беретін мөр мен ... ... ... ... ... екі түрі ... мемлекетік
кәсіпорындар үшін елтаңбалы немесе ... ... ... ... және жай ... ... мөр ... елтаңба суреті ортасында орналасқан дөңгелек. Оның шетінде
дөңгелете мекеменің толық аты ... ... және ... ... аса қажет ететін, ақша немесе материалды құндылықтарды ( сенім
хаттар, чектер, төлем ... және тағы ... ... ... түп ... жеке ... ... еңбек өтініш,
біліктілігін ( жеке күәләк, еңбек кітапшасы, ... және тағы ... ... ... ... әр ... ... мүмкін: төрт бұрышты, үш бұрышты, тік
бұрышты және тағы басқа. ... ... ... ... бөлімнің атауы
жазылады. Мұндай мекемелердің мөрлері мекеме шеңберінен шығатын анықтамаға
пропускке, құжат көшірмелеріне ... ... ... ... ... ... ... бандероларды, шкафтарды және сеиф
есіктерін және тағы басқа мөрлегенде қолданылады.
Қаржыландырумен еш байланысы жоқ әдеттегі ... ... ... және ... ... ... ... құжатқа қол қойған лауазым месінің атауын және қолының ... ... болу ... ұйымда елтаңбалық немесе дөңгелек мөр қойылатын тізімі болады.
Мөрдің сақталуына және оның сақталу орнына ... ... ... ... анықтайды.
25 – Көшірмені растау туралы белгі
Құжаттың бір данасына басшы қол қойған жағдайда қалғандарын хатшы –
референт ... ... ... туралы белгі» реквизиті ... ... ... төмендегілерді қамтиды:
- « дұрыс» деген растаушы жазбаның;
- Көшірмені растаған тұлғаның лауазымының атауы;
- Оның жеке қолы расшировкамен ( ... ... ... ... Қолы К.З. ... ... ... ұйымға жібергеннде немесе оны қолға бергенде
растаушы қол мөрімен күәлендіріледі. Бұл жағдайда көшірме ... ... ие ... ... түп ... ... және ресімделуін дәл
қайталау керек.
Кәсіпорыннан шықан құжат көшірмесін осы кәсіпорынның ... ... ... бар қызметкер, мысалы; кадрлар бөлімінің бастығы немесе
концелерия менгерушісіні растай алады. Бұларды қоспағанда ... ... ... ... көшірмесі болып табылады жарғының көшірмесін
нотариус растайды мәліметтерге қатысты факстық және ... ... ... жылы №268 – ... ... ... 152 ... сәйкес ресми құжаттарға
тедестіріледі.
Кейбір шетелдік құжаттардың көшірмесін тану үшін олардың ... ...... ... ... шығатын құжаттарда құжатты дайындаған аты-жөні, орындаушымен
байланысу үшін телефон ... ... ... бар. Ол ... барлық
нюанстарын жақсы біледі және сіздің қызығушылығыңызды тудырған ақпарат
береді. Бұл реквизит осы құжатта дайындаған ... ... ... ... ... ... ... мен түсініктілігін қол жеткізу
үшін қажет.
Аталмыш реквизитті бірінші бетіне немесе артқы бетінеде орын ... ... ... ... сол жақ ... ... ... мақұлдау
визасы» реквизитінен кеиін қолды, мысалы
Блинова Елена Николаевна 651837
Осы реквизитті орнасастыру ... ... ... егер ... ... онда ... ... соңғы бетінің жағында көрсетіледі
(әйтпесе, қағаздың екі жағының көшірмесін жасауға тура келеді)
Ерекше есепке алуды ... ... ... ... аты-
жөнінен кейін дайындалған даналардың саны көрсетіледі.
«Орындаушы» сөзі көрсетілмейді.
Қол жеткізу шектеулілігі бар құжаттарда тек ... саны ғана ... ... ... ... - жайы көрсетіледі.Мысалы;
Панфилова Татъяна Ивановна 911208
№1. дана – ... - №8 ... ... №10 ... ... және оның іске бағытталғандығы жөніндегі белгі.
Аталмыш реквизит ... ... ... ... Ол ... мәселенің шешіміне кейін немесе жауап жолдаудан кейін бірден
қойылады.Әсіресе бухалтерлік құжаттарда құжаттың ... ... ... және шығыс кассалық ордерлерге барлық ... ... ... ... ... қызмет ететін құжаттар «Алды» немесе «Төленді» деген
қолмен күнді, айды, жылды көрсетумен қолтаңбамен немесе ... ... ... ... жатады.
Орындалған туралы белгі құжатпен жұмыстың біткеніне күәлендіреді. Осы
белгі қойылғаннан кейін құжат іске тігіледі: белі ... ... ... ... ... егер ... қайтарған құжат дайындалған
болса, онда оның ... ... ... ... және осы ... ... ... сілтеме жасалады. Аталмыш реквизит «Орындаушы туралы белгі»
реквизитінен ... ... ... бетінің сол жақ төменгі жағына
орналасады.
Мысалы;
М.Р. Родинаға ... ... ... – 11к ... ... ... Жауап қайтаралды
10.11к іске. Захаров 25.11.2006
28 – Ұйымға құжаттың келіп түскені жайлы белгі
Құжат келіп түскен кезде оған ақпараттың ... ... ... ... штампен аталмыш ұйымға қабылданған уақытымен деректі
бекітетін белгі ... ... ... бетінің оң жақ төменгі бөлігінде орналасады және
құжатты алған кәсіпорын атауының қысқартылған ... ... ... күні және оның ... ... ... Мысалы
«Вымпел» АҚ
Күні 12.09.2006
Кіріс №003
Құжатты алған күн оның орындалған мерзімінде есепке алғанынан бастап
іздейтін белгі ... ... ... табылады. Осы күннен ... ... ... деп есептелік, ол қолға тиген құжатқа жауап береді. ... ... ... ... ... ... үшін ай, ... жыл
ішінде келіп түскен құжаттар саны есепке алу үшін қолданылуы мүмкін.
Беттердің ретік нөмірі. Егер ... екі ... ... көп ... болса онда екінші және одан кейінгі ... ... Бет ... ... ... және ... ... араб
цифырымен жоғарғы жиектің ортасына қойылады егер құжат – ... ... ... соңғы бетінде дайындалатын болса.
1.3. Әкімшілік тілінің стильдік ережелері
Заң ... сот ісін ... ...... сөйлесу тілінің табиғаты екі ... оның ... ... сол ... ... құралдары дерексіз. Кезінде бұл туралы
белгілі лингвист Шарль Балли былай деп жазды: « Әкімшілік ... ... ... оның негізі ғылыми ... ... ... ... ... ... жатады» (Ш.Балли франсуз стилистикасы 1961
жылы). Өмірдің түрлі құбылыстары іс ... ... ... бір ... ... , ... ... ( сауалнама, анықтама,
нұсқаулық, қаулы, қарар, хаттама, акт, бұйрық, заң т.б), сондай ақ ... ... ... ... ... ... ... дерексіздігі – басқару тілінің стилдік бір белгісі. Бұл белгі,
әсіресе, мынадай термин сөздердің: жалдаушы, ... ... ... ... ... ... тазалау, жалға алу шарты, таңбалау,
наразылық, шағым т.б. сипаттардан анық көрінеді.
Іс жүргізу тілінің терминденуі тіл ... ... ... ... және дәлдігін көрсетеді. Бұл турасында француз ағартушысы Ш.
Монтескье былай деп жазады: «Заңда қолданылатын сөздер адамдардың ... бір ... ғана ... ... ... ешқашан анық емес ұғымдарды
қолдануға болмайды. Занның стилі ... және ... ... ... ... екі ұшты болмауы нормативті актілерді дәл
орындауға бағышталады. Бұл, әсіресе, азаматтық ... ... ... ... Екі ұшты ... орын алуы ... міндеттемелер мен
қызметтік міндеттемелерді дәл орындауға кедергі келтіреді. Екі ұшты нақты
емес ... ... ... ... тигізеді, ал
кейде «заңды» негізінде қиянат жасауға дейін алып ... ... ... ... тұтастай алғанда, жеке адам тіліндегі
ерекшеліктер тән емес. Оның барлық формадағы компаненттері бір ... ... ... ... ... толтырудағы олқылықтар ( мысалы, мөрдің
болмауы, қол қойылмауы, келісімде жауапкершілік туралыайтылмауы т.б.) ... ... алып ... ... ... ... бір үлгілік «
жекелік ... тіл ... ... шығармайды. Бұл құжат тілінің
қарапайымдылығынан, анықтығынан, құжат мәніне толық сәйкестігінен көрінеді.
Құжат тілінің осы аталған, ... ... ... ... ... ... композициясының ұйымдастыруда грамматиқалық
тұлғаларын, сөздерді іріктеуде және ... ... ... ... ... ... іс ... мәтінінің тілдік құралдарының үш тобын
бөліп көрсетуге болады: арнайы тілдік құралдар, жалпы кітаби және бейтарап
тілдік құралдар (барлық ... тән) ... іс ... ... ... ... тән: ... етілсін, ескертілсін, мәләм етілсін,
қамтамасыз ... ... ... бір аы ... тағы басқа.Іс жүргізу
стилінде тұйық етістікті тіркестер жиі ... бұл ... ... ... да кездеседі: Ескеру жасау, қаулы қабылдау, шешеім
шығару, нұсқау ... ... беру ... қою. ... ... үшін ... «байланысты», «туралы», « бойынша» шылауларды жиі қолданылады.
Синтаксистік құрылысында күрделенген сөйлемдер, құрмалас ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматық Кодексінің 2-
тарауының 1-ші бабындағы: «Азаматтық заңдар ... ... ... тендігін, меншікке қол сұқпаушылықты, шарт еркіндігін, жеке
істерге кімнің болса да озбырлықпен араласуына жол ... ... ... ... ... асыру, нұқсан келтірілген
құқықтардың ... ... ... соттың қорғауйы қамтамасыз ету
қажеттігін тануға ... (9, 154 ) ... ... ... мысалда біріңғай мүшелер толық қолданылған.
Мұнда «тағы басқалар», « тағы сол ... ... ... тіркестерді
қолдануға болмайды. Занның тармағын саналы түрде меңгеру ... оны 2-3 ... ... Бұл ... ... ... сөздер, етістіктен жасалған
сөздер көп кездеснді. Жазба түрдегі әкімшілік тілінің ... ... ... ... ... қамтиды және оның әбден қалыптасқан құрылымы
(компазициясы) ... ... мен ... ... ... ... ... үлгіде құрылуын, берілетін ақпараттың дәлдігін ... ... ... тағы ... талаптардың жүзеге асуын
қамтамасыз етеді.
Әкімшілік тілдің ауызша және ... ... ... ... ... оған соған деген ынта-ықыласты талап етеді. Басқарушының ... ... түрі - оның ... ... ... ... ... меңгеру, жалпы мәдени сөздік қор, сондай-ақ құжаттарды
олтыру жолдарын еңгеру өздігінен пайда болмайды, қайта оған ... ... ... көп күш ... талап етеді. Сондықтан, іскрлік хат жазу
өнерін меңгерудің алғашқы ... оның ... ... ... ... Құжаттарды топтастыру деректемелері мен формуляр-үлгілер
«Құжат» - латын тілінде «күәлік», «дәлелдеу тәсілі» ... ... ... ... оның ... үш ... бар: 1)
қандайда бір фактіні не бір нәрсеге деген құқықты ( мысалы, жол ... ) ... іс ... 2) жеке басты ресми түрде куәләндыратын құжат
(төлқұжат); 3) бір нәрсе ... ... ... (мысалы, ескі грамоталар).
(Ожегов с.И. Словарь русского языка М,, 1982, с. ... ...... ... алу және ... ... оны орындау сияқты белгілі бір дәрежедегі ақпараттық процесс болып
табылады. Дұрыс шешім қабылдау үшін ... ... ... және ақиқат
мәліметтер керек болады. Құжат ақпараттың осы ... ... ... ... толықтығы оны көлемімен ғана емес, ... ... ... де басты мәселелерін көрсетумен бағаланады.Яғни ақпататтың
көптігі оны өндеуді талап етеді. Осы жұмыстыңбәрә ... ... ... ... санасы оның толықтығы, оралымдылығы және анықтылығымен ғана
емес, сондай-ақ оның ықшамдылығымен, ... және ... ... тікелей қатанас жасаумен тиімді ұштастырыла
жүргізілсе, техникалық ... ... ... ... ... онда олар іс-әрекеттің табыст болуына талап жасайды. Іс ... ... ... ... қайнар көзі және таратушысы, заң
арқылы ... істі ... ... ... ... Басқарудың
құралы ретінде құжаттар жоспарлауда, ... ... ... ... мен есеп ... ... ... ұйымның қызметін
кадірлік жағынан қамтамасыз етуді тағыда басқа қолданылады. Құжаттарда
мемлекеттік ... ... олар ... ... кәсіп орындар
және азаматтар арасындағы, заңды және жеке тұлғалар арасындағы қатынастар
үшін қызмет етеді. Материалданған (құжат түрінде) ... күші бао ... ... ... ... ... қандайда бір фактінің негігі дәлелі
тетінде қызмет етеді.
Кәсіпорынның не ұйымның құжаттары ... бір ... ... ие, ... архиф қорының бөлігі болып табылады, ... ... ... ... тиіс.
Құжат толтырудың бір тұтас ережесін Қазақстан Республикасы мәдениет ,
ақпарат және қоғамдық келісім министірлігінің архивтермен ... ... ... ... ... ... 1992 жылы 30 ... Кабинеті бекіткен «Қазақстан Республикасында барлық ұйымдық
құқықтық нысандардағы кәсәпорындар, мекемелермен ұйымдарда құжат толтыруды
бақару және құжат ... ... деп ... №562 ... табылады. «Ережелерде» құжат толтырудың айналымын басқарыдың
формалары айқындалған ( 17, 109 ). ... ...... мен ... ... бөлу болып табылады.
Белгілеу тәсіліне қарай құжаттар жазба, графикалық, акустикалық,
(фото, кино, бейнеқұжаттар) болып бөлінеді.
Атауына ... ... ... ... ... ... жарғылар, арыздар, хаттар т.б.
Түріне қарай құжаттар типтік, үлгілік, жекелік, қалыпты, жалпыға
бірдей болып бөлінеді.
Толтыру орнына ... ... ішкі және ... ... шығыс) болып
бөлінеді.
Шығу тегіне қарай құжаттар қызметтік және ресми-жекелік (атаулы) болып
бөлінеді.
Жариялық дәрежесіне қарай ... ... ... ... үшін және құпия болып бөлінеді.
Заңдылық күшіне қарай шын және жалған құжаттар болып бөлінеді.
Жасалу сатысына қарай ... ... ... және ... ... ... ... өзі іштей отпуск – ... ... ... выписка – құжаттың бір бөлігінің көшірмесі және дубликат –
құжаттың ... ... ... ... ... ... мерзіміне қарай құжаттардың мынадай түрлері болады: 10 жылдан
жоғары тұрақты мрзімде сақталатын және 10 жылға дейін уақытша ... ... ... ... Республикасында қызмет ерекшелігіне қарай
«Құжат толтырудың біріңғай жүйесі. Негізгі ережелер» (А. 1992) ... ... ... сәйкес құжат толтырудың 16 біріңғай жүйесі ... ... ... ... ... және бухалтерлік-
есептік, ақшалай есеп айырысу, ұйымдық өкімдік, баға ... ... ... ... бойынша, сауда бойынша, сыртқы
сауда бойынша, құрылыс ... ... және ... ашу ... ... ... еңбек және әлеуметтік мәселелер бойынша,
транспорт жүйесін ... ... және ... ... бойынша, халыққа
тұрмыстық қызмет көрсету бойынша.
Ұйым өзінің қалыпты жұмыс ... ... ... құжаттар табелін
әзірлейді. Ондай табельге дәстүрлі әдіспен жасалған құжат түрлері де енеді.
Құжаттарды басқару қызметі ... ... ... ... ... жасап шығарады. Қағаз санының шектен тыс көптігінен оларда
жасауға көп күш, ... ... ... өзі ... ... ... түрдегі жеке
қарым қатынасқа кедергі келтіреді.
Құжаттың қажетті және жеткілікті ... ... ... ... ... ... көп уақыт бөлуге мумкіндік береді. Бірақ бұл ... ... ... ... ... ... сөз емес. Фирманы басқарудағы
жазба құжаттардың үйлесімді жүйесі бірте-бірте қалыптасады және ол тұрақты
түрдегі заңдылықты жолға ... ... біз ... құру, оны ұйымдастыру, жеке құрамын жедел
басқару және хат ... ... ... мен формуляр - үлгілер
Құжаттың жеке құрамды бөлігі деректеме (реквизит) деп аталады.
|Құжаттардың міндетті деректемелеріне ... ... ... атауы – құжат авторы; ... коды – ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... толтыру мерзімі; ... ... ... ... ... ... орындалғаны және іске тіркелгендігі туралы белгі; ... ... ... ... ... ... басқалар) ГОСТ 6.38.90. бекіткен «Ұйымдастырушы-нұсқаулық құжаттардың
жүйесі. Құжаттарды ... ... ... атты мемлекеттік
стандартқа сәйкес болуы керек. Бұл ... ... ... ... ... мен ... ... деректемелерін, бланкілерге,
мәтіндерге және олардың машинкаға басылуына ... ... 6.38.90 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Мемлекеттік елтаңбасы;
2- Ұйымның эмблемасы;
3- Наградалардың бейнесі;
4- Ұйымның коды;
5- Құжаттың коды;
6- Министірлік пен ведомствоның атауы;
7- Ұйымның ... ... ... ... ... ... индексі, пошта және телеграф ... ... ... құралдарының нөмірі, банкідегі есеп
шоттың нөмірі;
10- Құжат түрінің атауы;
11- Мерзімі;
12- Индексі (ішкі нөмірі);
13- Кіріс құжаттың ... ... ... немесе шығарылған орны;
15- Құжатты алуды шектейтін арнайы белгі (гриф);
16- Мекен жайы;
17- Бекітудің арнайы белгісі (гриф);
18- Шығарылған қарар;
19- Мәтінің тақырыбы;
20- Мәтін;
21- ... ... ... Қосымшаның бар екені туралы белгі;
23- Қолы;
24- Келісім белгісі;
25- Бұрыштама (виза);
26- Мөрі;
27- Көшірмесін растайтын белгі;
28- Құжатты толтырушының тегі мен телефон ... ... ... мен іске ... ... ... Барлық мәліметтердің компьютерге енгізілген туралы белгі;
31- Құжаттың келіп түскені туралы белгі (17,119)
Деректеме толық және дәл ... ... ... әрі ... ... стандарт
бойынша толтырылуға тиіс. Үлгі ретінде кейбір реквизиттердің толтыруын
көрсетейік.
Мекен-жайы ... ... ... ... ... және
лауазымды адамдарға жіберілді.
Егер құжат бірнеше бірдей ұйымдар мен бөлімшелерге жіберілсе, ... ... ... көп ... ... ... ... және әр құжат бір
ғана мекен-жай ... – жай» ... ... өз ... ... ... ... да кіруі мүмкін. Жеке тұлғаға жіберілген құжатқа ...... ... қойылады.
Мысалы:
Құжатты толтыру не шығару орны әкімшілік-аумақтық бөлініс ... ... ... ... ... ... Алматы облысы; Үшарал
қаласы, Алматы облысы.
Бекіту грифі. Мұнда «Бекітемін» сөзі, ... аты, жеке ... тегі ... және күні ... ... құжат арнайы бланкіде толтырылмаса, лауазым атына кәсіпорынның атауы
қосылады (соңғы мысалдағыдай) Құжатты бұйрықпен не ... ... ... ... ... ... ... Құжат түрімен грамматикалық жағынан ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Мысалы: «
Агенттіктің құрамын қайта құру ... ... ... А4 ... ... ... ... тақырыбы не туралы? деген
сұраққа ... ... және дәл ... қажет.Мысалы «... өзгерту туралы» ,
«...іссапарға жіберу туралы», «...күшін жою ... - ... ... ... Ол негізгі екі бөлікке бөлінеді.
Біріншісінде – құжатты толтыруға негізгі ... жай ...... ... ... ... ... – тілектер
жазылады.Тіпті, мәтін бір ғана тіркестен тұрғанда, оның ... ... ... ... ... негіздемесі айтылып, екіншісінде шешім
нұсқау, өтініш ... азат ... ... ... ... рубрикаларға (айдарларға)
бөлініп, тақырыпшалар қойылады. Бұл ... ... ... есеп беру ... ... тізбелер де ГОСТ-те белгіленген үлгілерге сәйкес қолданылады.
Формуляр-үлгі – құжаттың біріңғай ... ... ... Оны ... деп те ... ... түрлі деректемелердің – тұрақтылырының да
– орналасу аумағы анық көрсетіледі. ... ... ... ... және ... белгіленеді.
Тұрақты деректеме баспаханалық жолмен дайындалған біріңғай формаға
немесе фирмалық бланкі деп ... ... ... ( ... ... құжаттың жасау кезінде түсіріледі.
Машинкада, баспаханада немесе компьютерде дайындаудың ережесі, құжаттың
дизайны « ... ... іс ... бойынша бсшылық» деп аталатын ... ... (осы ... ... ... қараңыз) (11, 13, 14,
17, 21)
2.Текелі қалалық әкімшілік ұйымдастру, бұйрық-жарлық
құжаттарын талдау.
2.1. Әкімшілік ... ... және ... ... ... ... сайын, оны басқарудың жүйесі де күрделене
түседі. Олай ... ... ... ... ... толтырудағы
бірлескен іс- әрекеттке жауаптырақ қарауға тура келеді.
Жарғы мен құрылтай шарты компанияны ашу. ... құру және ... тек ... мен ... ғана ... ... ... жиналысы ғана кәсіпорының ұзақ мерзімді түпкі ... ... ... ( директорлар кеңесін) сайлайды не
тағайындайды. Бұл органның ... ... ішкі ... және ... ... ... мекемелерінің өкілдері,
менеджерлер мен ғылыми қызметкерлер кіре ... (18, ... ... органы тек маңызды мәселелерді ғана ... ... ... ... ... және ... ... не бас директор болуы мүмкін.
Ағымдағы басқару құрылымы орталықтандырылған немесе орталықтандырылмаған
болуы мүмкін. Орталықтандырылған құрылымда барлық қызмет басқару ... ... ... ... ( ... ... қаржы т.б.бойынша) президентке бағына отырып, бөлімдер мен
қызметтерді тікелей ... жүйе – ... ... ... ... ... ... бағыныштылық тізбегі кәсіпорынның көлемі мен басқару
қызметіне байланысты екі, үш және төрт ... ... ... ... ... ... таңдауда ең алдымен барлық басқару бөлімдерінің
бақылауда болуын, жауапкершілігін және қызметтердің ... ... ... ... ... ағымдағы қызметі бойынша ұйымдық құжаттарды жасауда ... ... ... ... ... елтаңбаның Ведомстваның, мекеме-
ұйымның атын немесе диаметрі менің аты
(қазақ тілінде) ... ... ... ... ... ... ...... орны ... ... ... ... ... ... және қызметкерлердің санаттары
Мына ... ... ... ... ... ӨЗГЕРІСТЕР ЕНГІЗІЛЕДІ
1)
2)
3)
2. Осы бұйрықтың орындалуына бақылау ... ... ... ... бұйрықтың үлгісі
Кәсіпорынның атауы

ӨКІМ
00.00.00.
ҚАЛАСЫ
Жөндеу жұмыстарын жүргізу туралы
... жылу ... ... байланысты
МІНДЕТТЕЙМІН;
1. № 1- БӨЛМЕГЕ ЖӨНДЕУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛСІН
2. ЖАУАПТЫ ... ... ... ... ... ... бас инженер А.В. ТЕРЕХОВҚА
ЖҮКТЕЙМІН.
Кәсіпорынның директоры қолы ... ... қолы ... ... ... ... демалыс кестесі туралы
200 жылы берілетін демалыстардың кестесін жасау ... ... ... ... ... 200 ... ... шамамен алынған тізімін ұсынуға тиіс.Тізіьді тапсыру
уақыты ... ... 200 ... ... ... ... кестесін жасап,
оны ... ... ... ... қолы ... ... ... хаттаманың нысаны
Кәсіпорынның атауы
Хаттама
00.00.00 №
Қаласы
Бас директорда өткен өндірістік мәжілісі
Төрағаның аты-жөні
Хатшының аты-жөні
Қатысқандар;
(лауазымы, аты-жөні)
Қаралған мәселелер;
1.
2.
Шешім қабылданды;
1.
2.
Төрағасы Қолы Аты-жөні
Хатшы Қолы ... ... ... хаттаманың нысаны
Кәсіпорынның атауы
Хаттама
00.00.00.№
Қаласы
Еңбек ұжымының жиналысы
Төраға
Хатшы
Қатыс жиналысы
Төраға
Хатшы
Қатысқандар
Шақырылғандар
Күн тәртібінде;
1.
2.
Тыңдалды;
(аты-жөні лауазымның) (сөзінің қысқаша мазмұны)
Сөз алғандар
(аты-жөні, ... ... ... ... ... ... ... толтырылады)
Төраға қолы аты-жөні
Хатшы қолы аты-жөні
... ... ... бөлімшелер туралы ережелер.
Құрылымдық бөлімшелер ( бухгалтерия, жарнама, өткізу, күзет бөлімдері)
жарғыға бағына отырып, соның ... ... ... ... ... да ие ... Ондай құжат құрылымдық бөлімшелер туралы
ереже болып табылады.
Ереже әрбір бөлімше үшін жеке жасалынады және онда ... ... ... ... ... ... мен ... «Жалпы ережесінде» бөлімшелердің ... ... және ... ... басшыға қойылатын квалификациялық талаптар,
басшы болмаған кезде оны ... ... ... Бөлімде
құрылымдық бөлімше басшылыққа алатын құқықтық актілер аталады.
«Негізгі міндеттер» атты ... ... ... қызметінің бағыты
баяндалады.
«Қызметтер» бөлімінде шаруашылық қызметінің нақты түрлері көрсетіледі.
«Құқықтары мен ... ... ... ... пен ... және өзге ... қатысты алғанда орындайтын міндеттемелері
мен қызметтерін жүзеге асыруға қажетті құқықтары ашылады.
«Жауапкершілік» бөлімінде міндеттемелердің мезгілінде ... ... ... ... ... берілген құқығын дұрыс
пайдаланбағаны үшін ... ... ... қай ... және кім
жауапкершілікке тартатыны сипатталады.
« Өзара қарым-қатынас. Байланыстар» ... ... ... ... ... бағытта әрекет ететіні, кіммен бірлесіп ... ... ... ... ... ... бөлімшенің жұмыс тәртібі, қызметін
тексеру қалай жүзеге ... оның ... ... мен ... ... ... ережелерді бөлімшелердің жетекшілері, вице-президенттер ... ... ... ... Осы ... ... ... қызметтері
арасындағы жауапкершілік пен құзыреттерін бөлу нақты ... ... ... ... және ... ... әдістемесі.
Лауазымдық нұсқаулықтар кәсіпорын қызметкерлерінің құқықтық жағдайын,
қызметтерін, құқықтарын, міндеттерін мен жауапкершілігін белгілейді. Жақсы
жасалған, тәжәрибеде сыналған құжат үміткерді ... ... ... ... ... ... қоса ол ... аталған лауазымға алуда
келісім-шарттардың көлемін елеулі ... ... ... береді.
Тиімді басқару жұмысы лауазымды адамның қызметі мен сол қызметті жүзеге
асырудағы мүмкіндіктерінің тепе-теңдігі арқылы мүмкіндік болады. Лауазымдық
нұсқаулықтың тепе-теңдігі ... ... ... тек ... орындауды
қамтамасыз ететін құралдар арқылы орындалатын қызметтер ғана ... ... ... мен ... ... ... ... яғни әрбір
міндеттемелер белгілі бір құқықпен қамтамасыз етілуі қажет және әрбір құқық
тек белгілі бір ... ... ... ... ... ... де ... сәйкестендірілуі қажет, яғни, бір нәрсеге
жауапкершілік соған сай ... ... ... ... ... ... ... мазмұндық балансы кесте түрінде былай беріледі.
ҚЫЗМЕТТЕР ... ... ... ... ... ең ... «Жалпы ережелер» кіреді. Онда
маманның қызмет аясы , оны ... ... және ... тәртібі
белгіленеді, квалификациялық талаптар анықталады. Сондай-ақ ол кім
бағынатыны, ... ... ... ... ... өз жұмысында
басшылыққа алуға тиіс заң актілері көрсетіледі.
«Қызметтері» бөлімі заманның қызметінің бағыттарын анықтайды.
«Лауазымдық міндеттері» ... ... ... ... оның
босқару процесіне қатысу түрлері ( ... ... ... ... Орындайды, бақылайды т.б.) санамалап көрсетіледі.
«Құқықтары» бөлімінде маманның өз міндеттемелерін орындауға қажетті
құқықтары анықталады.
«Жауапкершілік» бөлімі өз ... ... және өз ... үшін ... ... ... ... бөлімінде хабар алмасу мен қызметтік
өзара қатынастар шеңбері, ... ... ... т.б. ... ... бөлімшенің басшысы жасайды және кәсіпорынның
директоры бекітеді.
Мысалы, «Кәсіпкерлік істің негіздері» атты кітапта лауазым ... ... ... және ... ... ... және ... мәселелері бойынша вице-перидент бас
директорға бағынады. Ол барлық басшылық комитеттердің ... ... ... ... байланысты өтетін мәжілістерге қатынасады.
Ұйымдастыру және басқару ... ... ... ... ... ... әкімшілік жауапкершіліктер болады:
жоспарлауды ұйымдастыру;
қаржылық жоспарлау мен бақылау;
іс жүргізу ... ... және ... ... ... вице-президент:
- компания мен оның бөлімдері үшін олардың табысы мен активтерін қысқа
мерзімді және ұзақ мерзімді ... ... ... ... мақұлданған әдістерді енгізіп, қолдану туралы өкім береді;
- компанияның ... ... мен ... ... ... ... бас ... ұйымдық құрылымын қарастырады және
қабылдаған бюджеттің орындалуына басшылық жасайды;
- ... ... ... орындарға кадрларды тандап ұсынады;
- қаржы операцияларын жоспарлау бойынша зерттеулер жүргізеді (18, 87-
88).
2.4 ... жеке ... ... ... ... ... түрде « Ішкі еңбек тәртібінің ережесі» деп
аталады. Онда жұмысшыларды жұмысқа алу, ... ... ... ... ... ... міндеттері, кәсіпорындағы еңбек шарттары
мен ұйымдастырылуы анықталады.Құжат еңбек туралы занға негізделеді, жұмыс
берушімен жұмысшының өзара қатынасын ... ... ... деректерден тұрады: кәсіпорынның атауы
құжаттың аты, күні, нөмірі, шығарылған орны, мәтіннің ... ( жеке ... ... ... ... құрастырушылардың бұрыштамасы (виза),
құжаттың еңбек ұжымымен келісілгені туралы белгісі.
«Жалпы ережелерде» ереженің құқықтық ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылар).
«Жұмысқа алу» бөлімінде түрлі санаттағы қызметкерлерді жұмысқа алудың
тәртібі мен мерзімі, еңбек ... ... ... ... ... мен ... уақыты» бөлімінде жұмыс аптасының, жұмыс
күнінің ұзақтығы, демалыс күндері, мерзімінен артық жұмыс істеудің ... ... ... ... ... кезеңдері, ақы төлеу
жіәне демалыстың түрлерін алудың тәртібі қарастырылады. ... ... ... ... ... ... ... Ережеде бұл құқық
болмауы тиіс.
«Іссапар және ауыстыру» бөлімінде ( бұл жерде екі бөлім болуы ... ... ... ... және ... ... әлеуметтік сақтандыру және өтем ақы төлеу» бөлімі ... ... ... есептеледі. Бұл бөлімде еңбекақының түрі ( келісімді
немесе мерзімді), еңбегі үшін сыйақының көлемі мен ... ... ... ... ... мен ... ... анықталады.
«Мадақтау және жазалау шаралары» бөлімінде моральдік және ... ... ... ... және ... белгіленеді.
«Қызметтен босату»бөлімінде әртүрлі санаттағы жұмысшыларды қызметтен
босатудың шарттарымен тәртібі, бұл жағдайдағы кепілдіктер мен ... алу, ... ... ... еңбек даулары бағыныштылық
немесе заңдар ... ... Мұны ... ... қарау»атты 10-бап
қарастырылады.
2.5 Әкімшіліктегі штат кестесін жасау тәртібі.
Кәсіпорынның құрылымы, сандық құрамы, біріншіден, « Құрылым және штат
саны» ... ... ... Құжаттың мәтіндік бөлігі кесте түрінде
орындалады. Онда кәсіпорынның барлық құрылымдық ... ... ... ... және әр ... түрі бойынша штаттық тұлғалар
саны көрсетіледі.
Құжат кәсіпорынның бланкісінде жасалып оған басшының орынбасары қол
қояды, бас ... ... ... ... ... лауазымдық және сандық құрамы, жалақы қоры көрсетіліп,
«штат кестесіне» бекітіледі. Ол кәсіпорынның бланкісінде ... ... ... ... ... ... ... ақысы, қосымша ақы және
жалақының айлық қоры туралы мәліметтер ... ... ... ... ... қол ... , ... келісіле отырып, кәсіпоын басшысы ... ... ... ... штат ... ... айлық қоры көрсетіледі.
Бұл аталған құжаттарға тек директордың ... ... ... ... ... ... (орысша)
тенге айлық жалақы
ШТАТ КЕСТЕСІ ... ... ... ... ... ... |Штаттық |Қызмет- |Атаулы |Басқа-л|Жалақы- ... ... ... ... |тік жала-|үстеме |ай |ның ... ... | |дың саны ... |ақылар |үстеме |айлық | |
| | | | | ... ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |
| | | | | | | | ... ... Қолы Тегі, есімі, әкесінің аты
қоры
3. Текелік қалалық әкімшілігіндегі қолданып жүрген бұйрық-жарлық құжаттары
және ... ... ... жолдары
3.1.Әкімшіліктегі бұйрықтар және оларды рәсімдеу негіздері
Кәсіпорынның ағымдағы қызметі бұйрық- ... ... ... ... ... Бұйрық беру құқығына, әдетте, бірінші басшы- несиені
реттеуші әкімшілік ... ие. ... ... мен оның орынбасарлары-
құрылымдық бөлімше жетекшілері нұсқау, жарлықтар бере ... ... ... ... ... конференциялар т.б)
шешім қабылдау барысын қағазға түсіріп ... ... бір ... табылатын шешімдер шығара алады.
Мазмұны жағынан бұйрықтар екіге бөлінеді: негізгі қызмет ... ... ... ... ... ... ... бойынша бұйрықтар өндіріс істері, жоспарлау, есеп беру,
қаржылпндыру, несие алу- беру, тауарлар ... мен ... ... ұсыну,
ұйымдастыру мәселелері бойынша басқару жөніндегі ... ... ... ақ, ... ... ... орындау, шаралар белгілеу,
орындау мерзімі мен бақылауды және оған жауаптыларды анықтау ... ... ... және ... ... мүмкін. Мысалы: еңбек тәртібі
ережелерін бекіту туралы бұйрық директордан бастап, баолық ... ... ол ... ... Ал өтемақы төлеу туралы бұйрық
жеке адамдарға қатысты болғандықтан жекелік болады.
Бұйрықтың ... ... ... ... әзірленеді де,
орынбасарлармен, қызмет бабы ... ... ... ... ( қаржы жөніндегі ), ... ... ... ... қол қояды. Бұйрық беру тәртібі бұзылғанда, оның заңды күші
жойылып, кері ... ... ... оның қажеттігін, заңдылығын
негіздейтін құжаттар қоса тіркеледі.
Бұйрық, егер оның ... өзге ... ... қол ... күннен
бастап күшіне енеді. Қол қою құқығына мекеме басшылары, олардың бірінші
орынбасарлары, сондай-ақ біліктілігі ... және ... ... ... ... ие бола ... ... бұйрықтың аяқталу мерзімі көрсетілмесе, оның күші ... Оның ... ... ... жаңа ... шығарып қана жоя алады,
немесе жоғары құзырлы орган, немесе сот жояды.
Негізгі қызмет бойынша бұйрықтар кәсіпорынның бланкісіне ... ... ... тұрады: кәсіпорын атауы, құжат түрінің атауы (бұйрық),
мерзімі, индексі (нөмірі), мәтін тақырыбы (бекіту туралы, ... ... ... туралы белгі, мәтін, қойылған қол, ... ... ... мәліметтердің магнит таспасына аударылғаны туралы
белгілер.
Кәсіпорынның бланкісінде бұйрықтың үлгісі төмендегідей:
Бұйрықтың ... екі ... ... белгілеуші және жарлық.
Белгілеуші бөлікте тиісті істердің мақсат – міндеттері, бұйрық шығарудың
себептері баяндалады, не ... ... ... ... ... ... бөлігі жеке жолға жазылған « ... ... ... ... бұл бөлімінде орындалатын істер, оған жауапты адамдардың аты-жөні,
лауазымы, іске ... ... ... Ол араб ... ... ... мүмкін. Әр тармақ үшінші жақ бұйрық рай ырықсыз етіс
тұлғасындағы ... ( ... ... т.б) және ... ( ... ... немесе бөлімшені) көрсетуден басталады.
Орындауға жауаптылықты: «Бұйрықтың орындалуын бақылау (лауазымы, аты-жөні)
жүктелсін» деп ... ... ... ... ... берілуі мүмкін және бұйрық
мәтінінде оларға сілтеме жасалуы тиіс ( қосымшаға ... ... ... ... ... ... пен ... беттері бірыңғай құжат түрінде нөмірленеді.
Іс жүзінде кейде түпнұсқаның қандай да бір бөлімінің ... ... ... ... ... ... ... жатады.
Бұйрықтан көшірмеде жарыққа дейінгі барлық деректер сақталады, ал жарлық
бөлімінен тек нақтылы сол ... ... ... алынады. Көшірме де
үзінді нұсқа сияқты күәләндырылады.
3.2. Нұскаулар мен жарлықтар және оларды қолдану әдістері
Нұсқау – ... - ... ... ... сипатқа ие
құжат. Нұсқаулар бұйрық, ... ... ... ... ... қол қою құқығына бірінші басшы, бас мамандар ие.
Нұсқаудың мәтіні бұйрықтағыдай ... және ... ... бөлігі: « орындау мақсатымен», «соған сәйкес», «мақсатында»
деген сөздермен басталады. ... ... ... ...... шұғыл мәселелері бойынша шығарылатын құқықтық акт.
Оған директордың орынбасарлары, өз өкілеттіліктері ... ... ... қол ... ... ... ... бөліктерден тұрады.
Жарлық құжатының сапалы болуы пішімі жағынан ... ... ғана ... ... толық, анық, дәл ... да ... ... бұйрықты құруда көбінесе мынадай қателер жіберіледі:
- Құжатты шығаруға себеп болған дәлелдерді талдаудың орнына қабылданған
шешімге байланысты басшыны ақтау орын ... ... ... бір ... бірнеше адамға немесе бірнеше бөлімшелерге
қатысты болып келеді де, кімге не істеу қажеттігі нақты айтылмайды;
- Құжат не ... тыс ... ... ... де , ... ... ... жояды, не бұйрықты орындаудың оған бұрыннан жақсы
таныс жолдары мен әдіс – тәсілдерін көрсетеді;
- Құжатта оны ... ... ... ... ... ... «деңгейін көтеру керек», «жоғарылату қажет», «төмендету қажет»
т.б. осындай жалпылама нұсқаулар болады. ... ... ... ... көрсетілмегендіктен, бұндай нұсқаулардың орындалуын
тексеру қиын болады. Мұндай « жалпылама басшылық» - жаман әдет, мәнсіз
– мағынасыз ... ... ...... ... ... ... Қаулылар, шешімдер, хаттамалар және оларды рәсімдеу әдістемелері
Мұндай құқықтық актілерді алқалық басқару ... ... ... Кодексіне, басқада заң шығару актілеріне сәйкес мемлекеттік
басқару органдары мынадай жарлық құжаттарын шығарады: ... ... ... ...... және оның ... – жарлықтар;
министірліктер – министерлердің бұйрықтарын, алқа шешімдерін; кооперативтік
ұйымдар – шешімдер; қоғамдық ұйымдар – ... ... ( ... ... әр ... ... шығаруға өкілетті органдардың
бірлескен жарлық құжаттары « бірлескен шешім» түрінде шығарылпды және ... бұл ... ... ... әр ... үшіе құқықтық күшке ие
болады.
Мәселелерді таоқылаудың барысы және алқалық онргандар отырыстарында,
кеңестерде, жиналыстарда, мәжілестерде ... ... ... ... ... барысының жазбасы, стенограммалар, мәжілісті
өткізуге дайындалған дыбыстық жазбалар мен ... ( ... ... ... ... ... жобалары ( күн тәртібі
тіркелім қағаздары, келісім қағаздары т.б.) негізінде толтырылады.
Егер мәжіліс барысы стенограммаға жазылса, стенограмма мәтіні ... да, ... ... сақталады. Кино -, фото-, бейне-, аудио-,
құжаттарды сақтау бойынша мемлететтік архивтің ерекше ережелері бар.
Хаттама – ... ... ... және ... мәжілістерінде мәселені талқылау мен шешім қабылдаудың барысы
туралвы мәлімет беретін құжат.
Толтырудың тәсілімен көлемі ... ... ... фонаграфия,
конспект түрінде және сөйлеген сөздердің мазмұны жазылмаған ықшамы түде
болып келуі мүмкін.
Қысқа ... күн ... ... аты ... сөйлеген
сөздердің тақырыбы және қабылданған шешімі көрсетіледі. ... ... ... ... хаттамаларда сөйлеген сөздердің барллығы көрсетідеді.
Хаттаманың толықтық дәрежесі жиналыстың өзі айқындайды. Бұл ... ... ... ... ету ... Құжаттың заңдылық
жарамдылығы барлық қажетті деректермен, олардың ... ... ... ... анықталады. Мысалы жиналысқа қатысушылардың санының
көрсетілуі маңызды, Ол ... ... ... ... ... ... ... бөлігінде қатысушылардың құрамы, күн тәртібі; ... ... ... ... сөздер және қабылдаған қаулы
көрсетіледі. ... ... ... ... қолы ... ... блоынша басқарудың алқалық органдарының ресми ... ... ... құру ... ... машинкада басып
толтыруды формуляр-үлгісі мынандай:
Хаттама
00. №1
Текелі қаласы
Құрылтайшылар жиналысы
Аты
Төраға – тегі, есімі, әкесінің аты
Хатшы – тегі, есімі, әкесінің аты
Қатысқандар – аты – ... ... құру ... ... бекіту туралы
1. тындалды сөйлегендер
Қаулы қабылдады
2. тындалды
Қаулы қабылданды сөйлегендер
Төраға қолы ... ... ... қолы ... ... ... ... ... компъютерді пайдалану
Электронды техника кәсіпорын құжатын толтыруды анағұрлым оңайлатып, оны
басқаруды ... ... ... ... ... ... құжат айналымын да жетілдіреді.
ДК клавиатуралары жазу машинкасы сияқты мәтінді ... ... оны ... ... ... ... ... файлға
қойылып,ұзақ сақталады және оны кез келген уақытта ... ... ... ... ... өзге, ДК арнайы бағдарламаның көмегімен басылған ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Ондай бағдарламаны мәтіндік редактор немесе мәтіндік профессор деп ... ... ... кезде құжат дисплей экранына
шығады және оған қажетті өзгерістер ... ... ... бір жерден
екінші жерге көшіруге, құжаттарды біріктіруге,сөздер мен ... үшін ... ... ... тағы ... ... ... 131 ).
ДК мәтіндік редакциялаудың көптеген бағдарламалары бар;
Лексикон, Word Word for Windows`98 Мысалы, Лексиконның ... ... ... ;
- ... ... оны ... жадына сақтау;
- файлдың атымне құжатты ДК-ден іздеп табу және мәтінді қарап түзету
енгізу;
- ... азат ... ... ... ... мәтін үзіктерін бір жерден екінші жерге және бір ... ... ... ... ... ... қазақ, орыс, ағылшын тілдерінде әртүрлі
көлемдегі қаріптерімен беруге болады;
- мәтіннен емлелік қателерді тауып жөндеуге болады;
- бір мезгілде ... ... ... ... ... ... әртүрлі типтерінің үлгісін салуға болады ... ...... ... ... жеңілдетеді.Әртүрлі құжат
түрлеріне ортақ шаблондар, бір ... ... ... суреттер немесе
басқа да мәліметтерді(Auto Text) құруға болады.
«Auto Text» командасы;
- Жеке ... ... ,
- ... дәстүрлі бастапқы сөйлемінің;
- Мәтінің жиі қолданылатын оралымдарының;
- Кәсіпорын-контрагенттің пошта мекен – жайының;
- Келісім шарттың ... ... ... ... ... ... жиі ... жайларының(шетелдік фирмалармен
келісімшарт жасау үшін );
- Құжатты толтыру үшін қажет кестелердің, ... ... ... құжат мәтінін жасауды жеңілдете алады.
Win word –тың бағдарламалар жинағына көптеген ... ... ... ... ... деп ... ... хаттар,факстер, түйіндер, күн тәртібі,баяндамалық және
қызметтік хаттар тағы басқа жатады.
Мәтін редакторының көмегімен ... ... ... ... ... ... ... өзіндік визиттік кортачкасы
қызметін атқара алады.
Синонимдік сөздіктер, мәтіндік емлелік және стилистикалық түзетулер
бойынша да ... ... ... ... және электронды құжаттардың
алмасуында ДК-дің қолданбалы бағдарламалары көп ... ... келе ... ... апаратының тиімді қызметі оның
құжаттармен жұмысының дұрыс деңгейге қойылуына байланысты. Іс – ... ... ... ... мен ... ... бір де бір
технологиялық функциясы құжаттарды жасау, орындау және рәсімдеу процесі –
құжаттаусыз іске ... ... ... ... шаруашылық, қаржылық және
қоғамдық қызметтің сан қилы мәселелері ... ... ... ... ... ... актілер, келісім шарттар хаттамалар,
өтініштер, жеделхаттар, анықтамалар және тағы басқалар. ... ... ... хат ... деп аталады. . Құжаттардың жасалуына, олардың
тіркеліуне, жіктелуіне, қозғалысына есепке алынуы мен ... ... ... іс ... деп аталады.
Қазақ тілінде іс жүргізуге ендіру тәжірибе жүзінде ойдағыға қарағанда
анағұрлым күрделі процесс болып шықты.
Іс ... ... ... ... ... мәдениет, ақпарат және қоғамның ... ... және ... ісін жүргізу бойынша комитет төрағасының бұырығымен
2003.29.04 №33 Қазақстан Республикасының мемлекеттік ұйымдарды құжаттама
және құжаттау ісін ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуді құжаттарды жасау және ... ... ... ... ... ... әрі ... болу керек. Оның жүйесі
ішкі фирмалық құжатпен ,яғни «Іс қағаздарын жүргізу туралы» ... ... ... ... ,ақпарат және
қоғамдық келісім министрлігінің 2030 жылғы 29 ... .№33 ... ... және ... ... ... ... бұйрығының талаптарына
сай құрастырылған және ұйымның ... ... ... ... ұйымдастырушылық құрлымына және құжат айналымының ... іс ... ... ... ... реквизиттер төмендегідей;
Наградалардың бейнесі, ұйымның атауы, ұйым туралы анықтама мәліметтер,
құжат түрінің атауы, құжат датасы, ... ... ... ... және ... ... ... құжатқа қол жеткізудің шектеу
грифі мекне жайы, құжаттың бекітудің грифі, қарар, бақылау жөніндегі ... тағы ... ... ... ... оны ... ... де күрделене
түседі. Олай болса сізге өкілеттілікті ажыратуға, құжат ... іс- ... ... ... тура ... басшылық органы тек маңызды мәселелерді ғана қарастырады.
Атқарушы ... ... ... ... және ... басқаратын
президент не бас директор болуы мүмкін.
Ағымдағы басқару ... ... ... ... ... Орталықтандырылған құрылымда барлық қызмет басқару жөніндегі
вице-президентке бағынады. Басқа ... ( ... ... ... ... ... бағына отырып, бөлімдер ... ... ... түпкі мақсатын таңдауда ең алдымен барлық басқару бөлімдерінің
бақылауда болуын, жауапкершілігін және қызметтердің нақты ... ... ... ... ... қызметі бойынша ұйымдық құжаттарды жасауда дәл
осындай ... ... ... қызметі бұйрық- жарлық құжаттары арқылы реттеліп
басқарып отырылады. Бұйрық беру құқығына, әдетте, бірінші ... ... ... басшысы ие. Кәсіпорын директоры мен оның орынбасарлары-
құрылымдық бөлімше жетекшілері нұсқау, жарлықтар бере алады.
Басшылықтың алқалық органдары (кеңестер, ... ... ... ... барысын қағазға түсіріп белгілейтін хаттаманың бір ... ... ... ... алады.
Нұсқау – ақпараттық - әдістемелік немесе ұйымдастырушылық сипатқа ие
құжат. ... ... ... жарлықтардың орындалу тәртібін
түсіндіреді. Нұсқауға қол қою құқығына ... ... бас ... ... мәтіні бұйрықтағыдай белгілеуші және жарлық бөліктерінен
тұрады.
Белгілеуші ... « ... ... ... ... ... сөздермен басталады. Жарлық бөлігі бұйрықтағыдай құрылады.
Жарлық – басқарудың шұғыл мәселелері бойынша шығарылатын құқықтық акт.
Оған директордың ... өз ... ... ... ... қол ... ... бұйрықтағыдай құрамды бөліктерден тұрады.
Жарлық құжатының сапалы болуы ... ... ... ... ғана ... ... ... анық, дәл болуына да байланысты.
Қолданылған әдебиеттері:
1.Қазақстан Республикасының Заңы 1997 жылғы №151-1
Қазақстан ... тіл ... ... ... от 7 января 2003 года№370-11
Об элекронном документе и ... ... ... Указ ... Республики Казакстана от 31 июля 2000
года№427
О мерах по улушению работы государственного аппарата, ... ... и ... ... ... ... Казакстана от
26 февраля 2003 года №204
О признании утратившим силу постановления Кабинета министров
Республики Казакстана от 30 июня 1992 года ... ... ... ... Казакстана по защите
государственных секретов от 29 августа 2000 № 8
Об утверждении Правил ... ... и ... ... ... ... ... распространения
6. Приказ Председателя Комитета по управления ... и ... ... ... и общественного согласия Республики
Казакстана от 29 апреля 2003 № ... ... ... ... и ... ... ... ... ... ... ... министра иностранных дел Республики Казакстана от 21
ноября 2000 года № 264
Об утверждении Провил консулъской легализации
-----------------------
Хаттаманың деректемелері: ... ... ... ... өткен күні; индексі;
(нөмірі;) мәжіліс өткен орын; бекіту грифі ( егер
қажет болса); тақырыбы ( жиналыстың, алқалық
органының атауы)
Бұйрық ... орны ... ... ... ... ... енгізу туралы
Мәтін
Кәсіпорын директоры Қолы Қойылған қолдың анықтамасы
Бұрыштамалар
Іске........
Орындаушының
Аты-жөні мен телефоны ... ... ... ... ... ... тілінде) (орыс тілінде)
Лауазымдық нұсқаулық Бекітемін
00.00.00 №00 Кәсіпорын басшысы
Алматы Қолы ... ... ... ... ... бөлімшенің
Басшысы
Қолы Тегі, есімі, әкесінің аты.
Бұрыштама
Құжат үлгісі мынадай:
Кәсіпорын атауы Кәсіпорын атауы
(қазақ тілінде) (орыс тілінде)
ЕРЕЖЕ ... ... ... Қолы ... ... әкесінің аты
туралы
(бөлімшенің аты) Күні
Мәтіннің құрылысы
Жалпы ережелер. Негізгі міндеттер. ... ... ... ... Өзара қарым-қатыныстары. Байланыстары.
Жұмыстың ұйымдастырылуы.
Құрылымдық бөлімшенің
басшысы Қолы ... ... ... аты
МАҚҰЛДАНДЫ МАҚҰЛДАНДЫ
Қ.Р-ның қаржы министірлігі ... ... ... ... ... (аты-жөні) №
(күні)
Алматы электроника зауыты
Қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... ... мырзаға
«Эмикс» фирмасы қызметтерінің батықтарына
480025, Алматы қаласы
Абай данғылы, 67, ... ... ... А. Сабиров
12.06.97.
БЕКІТІЛДІ
Директор Кеңесі мәжілісінің
Хаттамасы
15.03.1997,№5

Пән: Іс жүргізу
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 70 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Талдықорған облысының ландшафтық, геоэкологиялық жағдайлары51 бет
Текелі қаласындағы қорғасын -мырыш кен орны34 бет
Delphi бағдарламасында Шымкент қалалық жол полициясының деректер қорын жобалау21 бет
XIX ғасырдың екінші жартысы XX ғасырдың басында Қазақстандағы әкімшілік құрылыс пен құқық5 бет
XVII-XIXғғ патша үкіметінің әкімшілік саяси реформалары.25 бет
«Алаш» партиясының бағдарламалық құжаттарындағы саяси-құқықтық идеялар15 бет
Алматы қаласы кедендік бақылау департаменті бойынша кедендік әкімшіліктендіру қызметін ұйымдастыру мен жетiлдiру тұжырымдамасы жинақталған тәжiрибенi жүйелеу250 бет
Алтын Орданың қалалық орталығы - Сарайшық11 бет
Атқару құжаттарын қабылдау бойынша талаптар11 бет
Атқарушы билік органдарының әкімшілік құқықтық мәртебесі21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь