Экономикалық жүйе: мәні, түрлері және көрсеткіштері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І бөлім. Экономикалық жүйенің теориялық негіздері.
1.1 Экономикалық жүйе. Экономикалық дамудың жалпы проблемалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Экономикалық жүйе және оның мәні, құрлымы мен негігі қасиеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
ІІ бөлім Экономикалық жүйенің түрлері .
2.1 Дәстүрлі экономика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2.2 Әкімшілдік . әміршілдік экономика ... ... ... ... ... ... ... 8
2.3 Аралас экономика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9
2.4 Нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
ІІІ бөлім. ҚР экономикалық жүйе және шенбердегі модельдер
3.1 Швед моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
3.2 Жапон моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
3.3 Американ моделі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
3.4 Жаңа индустриялдық елдер ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
Пайдаланған әдибеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТІРЛІГІ
ЖӘГІР ХАН АТЫНДАҒЫ Батыс Қазақстан аграрлық – техникалық университеті
«Мемлекетті реттеу» кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: ... ... мәні , ... және ... БФ – 11 топ ... Д. А.
Тексерген: апа оқытушы
Абдулова Н.
Орал – 2007 жыл
Мазмұны
Кіріспе _______________________________________________________3
І бөлім. Экономикалық жүйенің теориялық негіздері.
1.1 ... ... ... дамудың жалпы
проблемалары__________________________________________________4
1.2 Экономикалық жүйе және оның ... ... мен ... бөлім Экономикалық жүйенің түрлері .
2.1 Дәстүрлі экономика __________________________________________7
2.2 Әкімшілдік - әміршілдік экономика____________________________8
2.3 Аралас экономика ___________________________________________9
2.4 Нарықтық экономика________________________________________13
ІІІ бөлім. ҚР ... жүйе және ... ... Швед ... ... ... ... _______________________________________________17
3.3 Американ моделі ____________________________________________18
3.4 Жаңа индустриялдық елдер __________________________________19
Қортынды ... ... ... ... ... ... жазудағы мақсат экономикалық жүйенің мәні ... ашып ... , оның ... мен ... ... ... енгізу
экономикалық жүйенің мақсаттарын айқындап көрсету .
Күнделікті экономикалық өмірде адамдар арасындағы қатынастар әрқашанда
экономикалық жүйе ретінде қызымет жасайды . Бұл ... ... ... алғашқы білімін – нарықты экономикаға кіріспе ретінде ... ...... білімге «кіріспе» , сондықтан мұнда қарастырылатын
бірқатар ... ... ... ... ... ... ... баяндау көптеген қиындық келтіреді . Экономикалық жүйенің
қалыптасуы оның процесі өте күрделі , ал ... ... ... : ... қасиеттерін және өзара байланыстарын анықтау деген сөз .
Экономикалық қатынастардың табиғатын нақты ұғынбаса , экономикалық
жүйенің ... ... ... ... .
3
1.1 Экономикалық жүйе.
Экономикалық дамудың жалпы проблемалары.
Бұл тақырыпты аталмыш оқулық курсының алғашқы бөлімін – ... ... ... ... . Және оны оқып – ... ... өмірінің бастапқы баспалдағы ... ... ... жол ... ... кездейсоқ жайт емес анық . Өйткені бірқатар елдерде экономикалық
қарым – қатынастардың жеткілікті дамуына орай , ... ... ... ... мен қызымет түрлерін пайдалану ... ... . ... , ... әр түрлі факторларының
әсерінен пайда болатын құбылыстар орын аларын сөзсіз . Ол ... ... , ... , ... , ... , ... , ... және т
. б . мәселелер .
Экономикалық қатынастардың мазмұны осы құбылыстар арасында ... ... ... өмірде адамдар арасындағы қатынастар
әрқашанда белгілі экономикалық жүйе ретінде қызымет жасайды . ... – бұл ... ... ... . Ол ... мүліктік
қатынастар мен ұйымдық түрлер негізінде қоғамда жүзеге асады .
Экономиклық қатынастардың табиғатын нақты ұғынбаса , ... ... ... қиынға соғады . Материалдық игіліктерді өндіру
процесінде қалыптасатын өндірістік қатынастардың ... ... білу ... ... ... , мазмұнын түсінуге жол ашады
.
Бұдан туындайтын дәрістің басты мақсаты – оқырмандарды экономикалық
қатынастарды ... ... ... ... ... ... түсінуге
бағыттау .
Тақырып – экономикалық білімге «кіріспе» , ... ... ... ... ... ... болғандықтан ,
оларды қарапайым түрде баяндау ... ... ... ... ... өмір ... , өндіріс те сонша өмір сүреді . Қоғам өзінің
дамуында қанша кезеңнен өтсе , ... те ... ... өтті .
Бұл кезеңдердің ішінде өндірістің аса айрықша «кезеңдері» орын алған ... ... ... – темір , соқа – тоқыма станогі – пар машинасы
электірлі двигатель – ... ... . Бұл ... адамдардың тек
техникалық қуаттылығын ғана анықтайды , сонымен қатар , оладың ... ... ... ... ...... потенциалын белгілейді
. Нақ осы қарым – ... ... ... ... процеске
айналдырады , олай болса , олардың алдында тұрған мақсаттарды ... ... ... ... жүйе және оның мәні , ... мен ... қасиеттері .
Адамзат өмірі өте күрделі және сан қырлы . Ол ... ... ... , ... ... , ғылым мен мәдениет салаларындағы ... пен ... ... іс ... ... ... Сөйтіп
адамдар арасында қоғамдық қарым – ... ... бір ... ... бір өмір ... , мемлекеттің , отбасының моральдық – адамгершілік
нақты формалары қалыптасады . Осыларды нақты білу үшін , ... және ... ... ... бір ... ... ... . Бұл талапқа
жүйелік тәсіл сай келеді . Жүйелік тәсіл – күрделі ұлттық экономикадан ... ... және ... ... ... , ... финкциялары мен
тікелей және кері байланыстыратын анықтауға жол ашады . Сондықтан оны ... ... ... ... ... өте зор .
Жеке экономикалық жүйелер – мәселен : кәсіпорын , фирма , ... ... ... ... , ... ... т . б . күрделі ... ... ... ... . Бұл ... әрдайым өзара әрекет жасайды : Бір
– бірімен бәсекелестік күрете ұйымдастырылады , қайта құрылады , ал ... ... ... ... не ... ... бойынша , тура түсінік алудың маңызды бағыты – қоғамға
белгілі бір жүйе ретінде қарау . ... ...... және ... ... жол ашады . Жүйе тәсілін оқып –білу , бір ... ... ... ... ... ... ... , екіншіден , -
басқарушыға күрделі күрделі проблемалардың мәнін түсінуге ... ... ... орта туралы нақты мәлімет ала отырып , ... ... ... .
Жүйе – біркелкі жинақталған заттардың немесе бөлімдердің жиынтығы .
«Жүйе» ... жан – ... ... ... . ... , тау жүйелері ,
өзен жүйелері және күн жүйелері . Біз ... ... әр ... ... ... ... кездесеміз . Сонымен , ... ... ... , ... ... де ... ... қарастырылатын проблема – экономиакалық жүйк дегеніміз не ?
«Экономикалық әдебиеттерде ... , ... ... және
«өндірістік қатынастар жүйесі» деген ұғымдарды кездестіреміз . ... ... ... бір ... ... ... ... . Мысала , мұның ішінде ... ... ...
техникалық база өндіргіш күштердің өз шнгіндегі бірлігі , өндіріс тәсілі -
өндіргіш күштердің өндірістік ... ... және ... – қондырма қарым – қатынастарының өндіргіш күштермен бірлігі ... жүйе ... ... ... қатынастарының өзара
бірлігі). Ал өндірістік қатынастар жүйесі : өндіріс тәсілін , базисті ,
шаруашылық ... және ... ... ... бір ... ... .
5
Сонымен экономикалық жүйе – бұл жоғарғы дәрежелі қоғам жүйесінің ... . Ол ... даму ... ... – ала ... алиайды , ал
экономикалық ғылым ... ... және ... ... ... ... мен жолдары іздестірумен айналысады . Бірақ та ... ... ... түсінбей тұрып , экономикалық жүйенің
ойдағыдай әрекет жасауын бағалау қиын . ... , ... ... ... ... ... ... және т . б . Экономикалық жүйенің мәні –
табиғи ресурстардың ... ... ... ... ... ... ... – экономика күрделі екі жүйе – «табиғат» ... ... ... ... . ... - «Қоғам» - арасындағы
үздіксіз қарым – қатынасты қамтамасыз ететін біркелкі жүйе ... ... ... «кірісінше» табиғи және еңбек ресурстары үздіксіз түсіп отырады , ал
«шығыс» қоғамдық тұтынуға сай келетін өнімдерден ... . ... ... ... ...... ... қалыптастыратын еңбек
ресурстары мен қажеттілік өндірілген ... ... және ... ... ... және ... бөліктерінен алынған деректерге байланысты
экономикалық ... ... ... . ... ішкі ... ... элементтердің жиынтығын және олардың байланыстыратын қамтиды .
Экономикалық жүйкнің қалыптасу процесі өте ... , ал ... ... : оның элементтерінің қасиеттерін және өзара ... ... ... ... сөз ... ... сапалық және сандық прцесін сипаттайтын
элементтеріне жататындар : өндіріс , бөлу , ... және ... ... ... ... ... жеке құрлымын жете түсіну үшін әр түрлі
жүйелердің «интеграцияланған табиғатын» білу қажет .
Экономиклық жүйе ... ... ... ... ... , ол өз ... дербес әрекет жасайтын өзара байланысты ...... ... . ... ... экономикалық жүйклкр , мәселен :
кәсіпорындар (фирмалар) – концерн сала – ұлттық экономика – дүниежүзілік
экономика өте ... ... бір ... болып саналады . Бұл жүйелердің
өзара тұрақты әрекет ... , бір – ... ... ... ... ... , ... да естен шығармау керек .
Әлемдік экономикалық әдебиеттерде экономикалық жүйені ... ... екі ... ... ... .
1. ... типтер бойынша
2. Экономиканы ұымдастыру типтері бойынша .
Осындай әдістер негізігде экономикалық жүйені шешуді ... ... ... ... ... ... ... - әмәршілдік экономика
б) Қазіргі рыноктық экономика немесе аралас экономика
в) Еркін ... ... ... ... ... ... экономика
Дәстүрлі экономика –тұйықталған , оқшауланған шаруашылыққа негізделеді
. Өткен кезеңдердегі негізгі экономикалық проблемалар ... ... ... . ... экономикасы нашар дамыған елдерде күні
бүгінге дейін дәстүрлі немесе әдет – ... ... ... ... ... . Нені ? ... және кім үшін ... керек ? Бұл
проблемалар ұрпақтан –ұрпаққа жалғасып ... ... салт ... . ... , Құрал – жабдықтар мен ... ... ... ... ... бөлу ұзақ ... құрметтеліп келген әдетке
негізделген . Әрбір адамның экономикалық ролін өз шыққан тегіне тартушылық
және қоғамның ерекше ... ... . Бұл жүйе ... ... әр
түрлі техникалық және басқару жаңалықтарын енгізуді қатал шектейді . Себебі
олар ... ... ... ... және ... ... қауіп төндіреді . Экономиканың осы түрі ... ... , ... ... мен ... ... қазір өте сирек кездеседі .
7
2.2 Әкімшілдік - әміршілдік экономика
Әкімшілдік - әміршілдік экономика . Бұл ... ... ... ... бөлу ... ... тек ... қана қабылдайды . Мұндай
жүйеде барлық материалдық ресурстар мемлекет қолында ... ... және ... жоспарлау негізінде экономикалық шешімдер
жасау мемлекеттік меншіктің үстемдігімен жүзеге ... . ... ... ... кәсіпорынның өндірістік жоспары жоғағы оргындар арқылы айқындалады
Сонымен бірге , олардың әрқайсысының өндірістік практиканы ... ... ... алуы ... ... де нақты анықталынып отырвды . ... ... ...... ... ... ... белгіленген
негізігде бөліске түседі .
Рыноктық экономикадағы еркін бәсеке және оны тереңрек талдау ... - ... ... ... ... болуына ықпал етеді .
Әміршілдік экономика теориясының ... ... ... етеді. Әміршілдік
экономика теориясының ұраны : «Қазіргі өндіргіш күштермен олардың ... , ... ... ... ... . ... қоғамдық
анархия өндірісті қоғамдық – жоспарлы реттеумен алмастырылады .
Әміршілдік - әкімшілдік ... ... ... ... ... ... : ол ашық түрде жұмыссыздықты , өндірістің тым
құлдырауын болдырмайды . Ал қиын ... ... ... материалдық ,
еңбектің және ақша қорларын ірі халық ... ... ... ... асыруға шоғырландырады және жұмылдырады . Сондықтан да
жоспарлау жүйесін қоғамдық меншікке негізделген социялистік ... ғана ... жеке ... ... ... ... ... қолданады . Айталақ
екінші дүниежүзілік соғыс кезеңде Гитлерлік Германияда байқалады ... ... ... мен ... ... ... жоспарлау және
соғыс ұйымдарының тікелей бақылауында болады . Осы ... ... ... – да дәл осылай жүзеге асты.
Әміршілдік - әміршілдік экономиканың олқылықтары мынадан ... , ... ... ... көп ... бюрократтық инстаеция
арқылы шешу қажет болды . ... ... ... көп ... ... ... ... болып табылады . Мұндағы басты мақсат - өнімді жаңа шығару
қажеттілігі , жаңа ... мен ... ... ... . Ал келісімге
кеткен уақытбұған кедергі жасайды . Екіншіден , ... орын ... ... тұтынушы алдында емес , жоғарғы жақтағы орталық ұйымдар
алдында есеп береді . ... ... ... , боямалы ақпараттан
құралады . Сондықтанда орталық ұйымдар экономика және ... ... ... ... көзқараста бола алмайды . Осының бәрі
әкімшілдік - ... ... ... етеді , оны әртүрлі тапшылыққа
алып келеді .
8
Аралас экономика
Аралас нарықтық экономика дегеніміз не ? ... ... ... ... ... : ... экономика өмірдің нашарлауын жалпы
суықтырудың нақтыланған алып ... ... ... Әрі ... ол ... ... – бұл нарықпен , команда , дәстүр элементімен ... - ... ... ... ... ... түп ... болып
«конвергенция» теориясы (авторы – Нидерланд ... ...... Ян ... және ... ... ... (авторы – Гарвард институтының профессор экономисі Джон ... ... ... ... ... ... ... аралас экономиканың
ерекше бір типі ретінде қарастырып оның нарықтық және жоспарлы жүйеден
тұратынын айтқан .
Аралас экономика « ... ... баға мен ... салдағы
өндірісті анықтайды , олай болса мемлекет нарықты салық салумен шығынмен
, реттеумен тікелей реттеп отырды» деп ... ... Пол ... аралас нарықтық экономика теориясының негізін қалаушы батыс
герман экономисі , Фрайбург университетінің профессоры Вальтер ... – 1950 ж . ж .) ... ... . Оның ... ... : ... ... толығырақ жүйесін мүмкіндігі келгенше
нарықтық экономикаға қол жеткізу негізінде ... ... . ... ... ... : «... ... ... саясатқа емес
экономикалық саясатты адамға бейімдеу».
Аралас экономика жүйесінің ерекшеліктері .
Аралас экономиканың ... ...... ... араласуы. Бұл ең алдымен мемлекеттік экономикалық қызыметінің
күшеюден көрінеді . Аралас экономикаға тән белгінің бірі – мемлекет ... ... ... . ... , жеке ... ... бәрі келе
бермейді , бұл әсіресе темір жол транспортында , атом энергетикасында ,
космостық техникада ... ... ... ... меншіктің пайда болуы – тауар қатынасарында жаңа ... ... ... ... ... . ... экономиканың маңызды
бір белгісі құндық және жоспарлылық ... ... ... . ... ... мемлекеттік және басқада органдарда жүреді .
Жапония аталған шаралардан басқалардан да жүргізеді . Олар : «бүкіл
экономика үшін ұзақ ... ... ... жан – ... ... ... экономиканың мәнді бір сипаты – микро – макро деңгейіндегі
экономикалық процестерді ұжымдастырудың , ... ... ... .
Аралас экономика қазіргі қоғамның индустриалдық даму дәуіріндегі
экономикалық жүйе сипаттайды , оған ... бір ... тән . ... ... және ... ... ... тәуелді .
9
Аралас экономиканың мазмұны
Қазіргі қоғам дамуының объективті процестерін талдау мағынаны
білдіреді : қазіргі экономикалық құбылыс – ... ... ... ол ... ... туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа
түрі .
Аралас экономикада ешкімді , ештеңені ешқандай қыстау , ... , ... . ... ... ... ... , ... жаңадан , бұрынғылары
қоғамдық құрылыс элементтерінің «ескертуімен» ... , ... ... .
Мұндағы процестер өте күрделі , өйткені жаңа заңдылықтарды қалыптастыру
бұрынғылардың ... мен ... ... ... туралы сөз болып отыр . Өндірістің жаңа ұжымдық түрінің ену –
процесі аралас экономика .
Аралас ... ... ... айырмашылығы мынада : өтпелі
экономика формациялық даму деңгейін және қайта өзгерісті ұйымдастыруды
көрсетеді . Қоғамдық ... екі ... , ... ... ... ... еді .
Аралас экономиканың сипаттары
Қарастырылып отырған аралас экономиканың белгілерінің тағы бір ... ... ... ... ... ... . Ірі ... көлемі , олардың өндірістік
тұтынуы , ... және ... ... ... өнім ... ... баға белгілеуге , сұранысты , ұсынысты бақылауға , ... ... ... ... , ... бәсеке дәуіріне тән
қиындықтарды жеңуге көмектеседі .
Аралас экономиканы қазіргі қоғамдық ... даму ... жүйе ... , оған ... бір ... тән . Ол
заңдылықтар тауарлы және ұжымдық өндірістің заңдарына тәуелді .
Аралас экономика шаруашылықты жүргізу жүйесі ... ... ... қана ... өндірісті дамытып тереңдете түседі . Бұл шеңбердің
ұлғаюы тауарлы қатынастардың жер шарындағы ... ... ... . Олар ... ... ... ... , оның
заңдары әрекетінің күрделенуінен ұжымдық өндірісте кең таралады .
Аралас экономиканың ... ... ... ... басқасына ауыстырған өндіргіш
күштердің өсуі адамзат қоғамының әлеуметтік – ... ... да ... ... ... . Бұл ... ... Ресей
ғалымдарын мынадай қортындыға итермеледі :
«Мүмкін соғыстан кейін тарихқа тән жалпы адамзаттық құрлымының интенсивті
күшеюі , өркениеттің жаңа түрінде ... ... ... ... Ол экономикалық
тиімділікті терң түсінгені ізгілікпен қосуға бағытталған». Екінші жағынан
, ... ... ... ... ... . Олар , жай ғана
модификация емес , басқа да ... , ... өту ... ...... экономика , өйткені мұнда ұжымдық өндіріс
қалыптасуды , біреуінің заңдылықтары басқасына айналды . ... ... ... , ... өндіріс заңдылықтарына әрекеті сипатымен
байланысты . Экономикалық қатынастар дамуының табиғи – тарихи процесі
меншіктің түрі формаларының басын ... . ... ... ... ... ... ... тәсіліне ауысып отырады .
Аралас экономика түрлі өндіріс әдістері ... ... , ... жеке ... ісіне араласуына болады деп қарамау керек.
Аралас экономиканы көп укладтылықпен теңдестіру де қате көзқарас. ... ... ... ... ... ... болады . Аралас
экономиканы формациялық емес деп ... да ... . ... көзқарас
азаматтық өндіріспен ұштасады , оған маркстің лениндік формация жүйесінде
орын табылғаны белгілі . Шын мәнінде бұл көзқарас қоғамдық ... ... ... . Егер бұл ... ... емес ... ... ол информациялық құбылыс бола алмайды . Мұнда көз қарас қоғамдық
даму барысындағы процестерді көрсете алмайды ... ... ... ... және ғылымдарының ілімдері .
Әр түрлі елдердің қазіргі экономикасын аралас экономика ... ... , ... АҚШ – тың ... ГФР – ның ... өтпелі
деп айтуға келмейді . АҚШ – тың , ГФР – дың ... өз ... және ... ... ... ... , оларда
туып келе жатқан қоғамдық – экономикалық құрылыстың ... ... жоқ . ... біз АҚШ – тың ... ГФР – ның
қазіргі экономикасын өтпелі экономика дей аламыз. Жаңа ... алғы ... және жаңа жүйе бір – ... өз бетімен дамитын
ерекше эмбрион сияқты . Зерделеп отырған құбылыстың белгілерін атау қиын
емес , өйткені оларды бұрынғы ...... өз ... ... . ... ... оларды монопалисттік капетализімнің
немесе индустриялды қоғамның , болмаса ... бір ... ... ... ... Осы алғашқы шарттар аралас экономика ұғымын
анықтайды . ... ... ... экономиканың мынадай белгілерін атап
өтуге болады ... ... ... қоғамдық өндірістегі тауарлы және ұжымдық
өндірістің ... , ... тән ... , заңдылықтар мен қатынастарды
сипаттайды . Аралас экономика , нақтылы экономикалық шындықтың құн ... ... ... әрекетін білдіреді . Олар туралы Дж . ... ... ... ... ... ... ... деп жазды . Проблеманың осы жағынан назар аударуды Ч . ... , ... мына ... келтірді : «Дәстүрлі экономикалық
теорияның ең үлкен қателіктері – бизнесмендерді қозғаушы күш ... мен ... сату , ал ... ... ... ... – бір ... сатып алу мен сату қатынастары .
11
Алғашқы экономиканың алғашқы ...... ... ... . Бұл ең ... ... ... күшеюінен көрінеді , бұған сұранысты ынталандыру , салықты
реттеу арқылы инвестицияны жылдамдату және т . б . ... ... ... ... тән ... бірі ... пен бизнестің өзара
байланысы . Аралыс экономиканың басты белгісі – мемлекеттік меншік .
Айталық , жеке ... ... бәрі келе ... , бұл ... ... ... , атом энергетикасында космостық техниканы игеруде
ерекше ... ... ... ... ...... ... жаңа лептің
, ұжымдық өндірістің үстемдігін сипаттайды . Аралас экономикаға меншіктің
көп түрлілігі тән , мұнда жеке дара және ұжымждық меншіктің түрі ... ... , ... ... ... болуына әсер етеді . Аралас
экономиканың маңызды бір белгісі – құндық және ... ... ... . ... ... ... мемлекеттік жоспарлау
оргындары Жапониядағы индустриялды құрылысының кезеңі сияқты стратегиялық
жоспарлау принципі негізінде «тұрақтандыру саясатын» салық , ақша ... ... ... белсенділікті реттеу үшін қолданылуы .
12
2.4 Еркін бәсекелестік нарықтық экономика.
Нарықтық экономикада : нарық , баға , пайда және ... ...... , қалай және не үшін» өндіру керекекендігін анықтайды .
Нені өндіру керек ? Бұл ... ... ... ... доллар
мөлшерімен шешіледі . Мәселен , Лос – Анджелос немесе ... ... ... ... ... ... ет жеткізу керектігін ешкім
жоспарламайды . Тұтынушылар не үшін ақша ... ... ... де ,
өндірушілер сол тұтынушылардың қажетті ... үшін ақша ... ... ... ... ... , күш ... . Қалай ? Көбірек
түсіруге ынталы өндіруші өнімді өндіруді қалай ұйымдастыру проблемаларын
өзі шешеді . Нарық анықтайтын баға жағдайында жойылып кетудің бір ғана ... ... ... ... ... ... сата ... салды . Сөйтіп
басқалармен бәсекеге түскен өндірушілерге қарағанда , оның шығыны аздау
болады .
Кім үшін ? Өнімді кім үшін ... ... ... ... ... ... ... мүшелерінің пайдасына шешіледі . Бір айта кететін
жайт , таза ... ... еш ... болған емес . Өкімет және
экономика ... бір – ... ... ... ... процес .
Әлемде кең тараған нарық экономика жүйесі .
Қазақстан Республикасы ұлттық тәуелсіздік ... қоса ... ... ... ... де сан ... ... шешуге мәжбүр
болып отыр . Кеңес Одағымен бірге ... - ... ... ... ... да , XX ғасыр соңындағы дамудың жалпы әлемдік деңгейіне
сай келетін өркениетті шаруашылық ... ... ... әлемдік
қауымдастықтың толыққанды мүшесі ретінде қатарға қоуы үшін ... ... ... ... экономиканы мемлекет , кәсіпорын , ұйымдар
деңгейінде ғана емес , ... ... ... ... ... ... ... . Нарықтық экономиканы мәселелері мен басты ... ... , ... ... ... ... , қоғамның шынайы экономикалық
өміріне аяқ басқан адам ретінде елестету қиын .
Нарықтық шаруашылық ... ... ... ... ... ғасырлар бойына , ... ... ... планетаның түрлі аймақтарында тарихи дамудан
өткені бәрімізге белгілі . Нарықтық ... - ... ... ... қауымды ыдырай бастағанда – ақ қалыптаса бастаған , ал
ол өзінің гүлдену дәірінде капитализм жағдайында ... – ақша ... ... ... көріледі . Нарық экономиканы зерттеуде қоғамдық жүйені
талдаудың негізгі екі ... ... . ... ... ... ... жатқызылады немесе , оның ... ... ... жүйе ... ... ... және жеке ... тәрізді
құрамдас бөлімдері жатқызылады . Макроэкономикалық деңгей зерттеу
өнімінің ... ... , ... ... ... мен ... қоғамның немесе
оның басты секторлрарының басқа да көрсеткіштері тәрізді талдау көлемін
қамтиды . Жеке сала , ... ... , ... ... ... , ... немесе кәсіпорынның табысы тағы да бар басқа көптеген
экономикалық көрсеткіштер ... . ... да ... ... емес жеке ... ... деуге болады .
Нарықтық экономиканы қалыптастыру .
Осы заманда қоғам ... ... ... ... ... аса ... ... ие : Сондай мақсаттардың ішінен мыналарды
айтуға болады :
1. Өндірісті мол да сапалы ... , ... ... ... экономикалық өсу , яғыни жоғары өмір сүру жағдайына
қол жеткізу ;
2. Толық жұмыспен ... , ... ... ... және ... ... лайықты жұмыс туаып беру .
3. Шектеулі өндірістік ресурстардан аз қалдықпен жоғары өнім ... ... ... .
4. ... ... ... мен волюталық тұрақтылық , яғыни инфляция
көрсеткіші болып табылатын , бағаның жалпы деңгейін ... ... ... . ...... ... ... мен модельдері .
|Негізгі белгілері|Типтер |
| ... ... |
| ... | |
| | |XVII – XIX ғ. | ... XX – шы ... |
| | |ғ. | |
| ... - ... |Аралас ... |
| ... ... | ... |
| | | | ... |
|Өндірісті |Қоғам ... ... ... ... |шеңберінде |шеңберінде |бөлшектеп ... ... | | ... ... |
|Меншік түрінің |Мемлекеттік |Жеке ... ... ... ... |
|басымдырақ болуы | ... ... ... ... ... ... өзін ... және |Нарықтық және|
|реттеу | |- өзі ... ... |
| | ... | | ... ... ... |Өндірістің |Экономикаға мемлекетінің араласуы|
|экономикалық |тапшылықтығы |цикалдық |. ... ... ... | ... Әрбір |ескерту мен бәсеңдету бойынша |
| | |8- 10 жыл ... ... |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... | ... ... ... ... және |Күшті ... ... ... ... ... |
| ... ... |әлеуметтік ... , |
| ... ... | ... ... |
| ... жою| ... ... ... | | | |гі ... ... жүйе ... ... .
3.1 Шведтік аралас жүйе .
Мұнда мемлекет экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін табысты
қайта бөліске салу ісіне ... ... . Швед ... ... ... өнімге қойылған ең жоғарғы мөлшері салық – 50% ... , ал ... ... елдерінде , АҚШ және ... оның ... – 30 - ... . ... ... 40% - ті : денсаулық сақтау , әлеуметтік
тұрғыдан қамтамасыз ету , ... және ... ... ... ... Бұл ... ... беріп отыр . Мысалы , басқа елдерге қарағанда бұл
елде жұмыссыздықтың саны өте ... ; ... ... ... ... ... , әсіресе , зейнеткерлерді , мүгедектерді әлеуметтік жағынан
қамтамасыз ету бірінші орында ; швед компанияларының эксперттік ... ... олар ... ... ... орын ... . Швед моделінің
өзекті буыны - әлеуметтік саясат . Әлеуметтік саясаттың ішіндегі мынадай ... ... ... ... ... ... : теңдік принципін жүргізу ,
яки қоғам мүшелері өздерінің ...... ... ынталығына орай
тепе – тең жағдай жасау ; әр түрлі қиын жағдайлврға тап болған адамдарды
әлеуметтік ... ... ету . Швед ... ... ...... экономикалық өсуі мен халықтың тұрмыс ... ... ... ... ... ... қолайлы жағдай туғызады .
16
3.2 Жапон моделі .
Бұл елдің экономикасы – ... пен жеке ... ... ... ... дамыған жоспарлау және «үйлестірумен» сипатталатын
көптеген ерекшелігі бар ... . ... ... ... жоспарлауы ұсынушылық мазмұнымен сипатталады . Әлеуметтік ... даму ... ... ... заң емес . Ол ... ... шешуге бағытталған экономикалық құрлымның жеке ... және ... ... бағдарлама . Жапония
экономикасына тән ... - ... ... әдіс – ... ... ... қатар , өз экономикасының дамуына жол ашатын басқа елдердің барлық
онды тәсілдерін пайдалану. Бұл жапонияда өте ... ... ... және ... ... ... ... кеңінен жол
ашады. Басқа көптеген нарықтық экономикалы ... ... ... ... ... ... Бұл орынға, бәсекелестік негізінде
дарынды адамдар тағайындалады. Жалпы экономикалық дамудың стратегиясы – ең
әуелі аз ресуртар жұмсалатын және өте ... ... ... ... ... ... негізделген өнімдер өндіруге бағытталған. Осыған
байланысты жапондар, мансапқа жетуге, материялдық жағдайын ... ... , яки ... ... ... ... қадам болып саналатын
объективті қажеттілік – білімінің мәртебесіне көбірек ден ... ... АҚШ ... ... экономикалық және ғылыми – техникалық мүмкіндігі жоғары ең
алдынғы қатарлы капеталисттік ірі мемлекет.АҚШ – та ... ... ... , ... ... ... ... қамтамасыз етуде ,
бизнесті реттуде мемлекет аса зор роль атқарады. Шешімдердің ... ... және ... ... ... байланысты қабылданады.
18
3.3 Жаңа индустриялдық елдер .
Кейінгі он жылдықта ... ... ... ... ... ... деп санайтын аралас экономикаға негізделген айрықша «жаңа
индустриялдық елдер» (Тайвань, Сингапур, Оңтүстік Копея, Гон - ... ... ... Оңтүтік Корея экономикасының өрістеуіне себепкер болған –
мемлекеттік экономикалық жоспарлау кеңесінен ең ... ... ... ... шаруашылықты дамытудың бес жылдық жосары. Экономиканы
мемлекет ... ... ... бағыты – экономикалық өсуді, ... ... ... ... ... Бүгінгі таңда бұл елде
экономикалық дамудың ұзақ мерзімді бағдарламасы шаруашылық жүйені үйлесімді
пайдалануды, оның ... ... ... ... алық салу және ... экономикалық ынталандыру әдістерін пайдалану арқылы жүзеге асырылады.
Экономикаға мемлекет араласатын ... ... ... ... және қаржы – несие жүйесін қамтымайды. ... ... (ұн, ... ... ... ... ... қатар, көптеген
өндіріс монополияланған немесе өмірге қажетті экономиканың дамуыда маңызды
орын алатын ... ... ... ... химиялық өнімдер) тауарларға баға
белгілеу орталықтан қатаң бақылауға алынған.
19
Қортынды .
Осы жазылған ... ... ... ... ... ... ... жөн.
Сонымен, экономикалық жүйе – бұл жоғары дәрежелі – ... ... ... . Ол өзінің даму мақсаттарын ... – ала ... ... ... ... ... ... және жалпы приориттеті бағытына
жетудің әдістері мен жолдарын іздестіру мен ... ... мәні ... ... қоғам тұтынуына жарамдық материялдық
игіліктерге айналуында.
Әлемдік экономикалық әдебиетерде ... жүйе ... ... ... ...... ... ең идеалды экономика ретінде
қарастырылады .
ә) әкімшіл - әміршіл экономикаға ... : ... ... шығындары,
орындау шығындары .
б) нарықтық экономика – нарық, баға, пайда және шығын ... өзі ... ... және Кім үшін « өндіру керек екендігін анықтайды.
В) аралас экономика – экономикалық қатынастардың әр ... ... ... ... әр ... ... ... ерекше жүйе.
Көптеген әлем елдерінде экономикалық жүйе шеңберіндегі модельдер жан
–жақты дамыған. Қазіргі кезде нарықтық жүйе ... ... ... Швед моделі, Жапония, АҚШ, Жаңа индустриялдық елдерде т. ... ... . ... ... ... туралы біздің білік – білігіміз
қаншама терең болғанмен, ... ... ... ... шаруашылық
практикасы екені даусыз. Біз өмір сүріп отырған қоғамның заңдары туралы
біліміміздің дұрыстығын ... ... тек іс- ... ... ... ғана айқындайды. Қоғамның экономикалық дамуы ... да ... Ол ... ... ... ... қашанда ғылыми – техникалық прогрестің әсерімен ... ... ... ... ... курстық жұмыстың мазмұнын толықтай
ашады және ол болашақ білікті мамандар үшін өз пайдасын ... ... ... Әубакіров Я. Ә. «Экономикалық теория» оқу құралы Алматы , 2000 ... ... Б. Б. ... ... ... 2001 ... Булатова «Экономика» Москва, 2002 жыл
4. Байжомартов Ч. С. ... ... ... ... 1998 ... Добрынина «Экономическая теория» Москва, 2001 жыл
6. Носова С. С. «Экономическая теория» Минск, 2001 жыл
7. Николаева И. П. ... ... ... 2001 ... ... С. С. «Экономическая теория» Москва, 2000 жыл
9. ... Б. ... ... ... ... ... 1999 ... Сейтқасымов Ғ. С. «Ақша, Несие, Банктер» экономика, 2001 жыл
11. Шеденов Ө. Қ. «Жалпы экономикалық теория» Алматы – ... 2002 ... ... М.Н. ... экономической теорий» Кирова «АСА», 2002 жыл
21

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1С бухгалтерия бағдарламасының қолданылуымен еңбек көрсеткіштерінің есебі62 бет
« ОХ Заречное » шарттарында аналық ұядан алынған қара –ала тұқымдарының өнімділік сапасының салыстырмалы көрсеткіштері53 бет
«Cүт сарысуы негізіндегі фитосироптың микробиологиялық көрсеткіштерін зерттеу»45 бет
«АДМА» ЖШС»кәсіпорнының қаржылық- экономикалық көрсеткіштері. Іс-тәжірибе есебі47 бет
«Жартаc» ЖШС-ндегі еңбек өнімділігі көрсеткіштерін талдау, оны арттыру мақсатында кәсіпорын тарапынан жасалатын шаралар жүйесіне баға беру, оның кемшіліктерін анықтау және оларды жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсыну64 бет
«Таза Мұнай Ақтөбе» ЖШС-нің мысалында кәсіпорынның экономикалық тиімділік көрсеткіштерін талдау және бағалау27 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
Іле өзені – Қапшағай бекетіндегі су сапасының химиялық көрсеткіштерін анықтау21 бет
Аграрлық сектордағы пайдалылық көрсеткіштерін есептеудің теориялық негіздері41 бет
Адам даму индексі және оның негізгі көрсеткіштері6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь