Шаруашылық және мәдени саладағы мемлекеттік бюджеттің рөлі

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I Бөлім Мемлекеттік бюджет мәні және мазмұны
1.1 Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні, мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2 Мемлекеттік бюджеттің экономиканы басқару құралы ретінде ... ... ... ... ... .9
1.3 Қазақстан Республикасының бюджет жүйесін бөлу ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

II Бөлім Шаруашылық және мәдени саладағы мемлекеттік бюджеттің рөлі
2.1 Шаруашылық және мәдени саладағы мемлекеттік бюджеттің рөлі ... ... ... ..21
2.2 Мәдени салаларға жұмсалатын шығыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
2.3Шаруашылық саладағы мемлекеттік бюджеттердің қаржылық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
......................................................3
I Бөлім Мемлекеттік бюджет мәні және мазмұны
1.1 ... ... ... мәні,
мазмұны...................................4
1.2 ... ... ... ... ... ... Республикасының ... ... ... ... және мәдени саладағы мемлекеттік бюджеттің рөлі
2.1 Шаруашылық және ... ... ... бюджеттің
рөлі..............21
2.2 Мәдени салаларға жұмсалатын
шығыстар......................................................24
2.3Шаруашылық саладағы ... ... ... ... қатынастардың құрылымында да, мемлекет тарапынан ... ... де ... зор рөл ... ... ... ... бөлігі және мемлекеттік саясатты ... ... ... ... қаржының әлеуметтік-экономикалық мәнін түсіне білудің, оның ... ... ... ... ... ... экономикасының
ойдағыдай дамыту мақсатымен қаржы ресурстарын неғұрлым толық және ... ... мен ... көре ... ... зор. ... негізгі мақсат табыс көлемін көбейтіп, оның шығыс бөлігін ұтымды
пайдалану арқылы бюджет тапшылығын ең ... ... ... ... азайту.
Мемлекет бюджет тапшылығын азайту үшін мемлекеттік шығынды шектеу саясатын
жүргізіп отыр. 2007 жылы ... ... 80 ... ... ... ... және басқалай шығындарын жабуға жұмсалды. Бюджетті
жасақтаған кезде бюджеттер арасындағы ... ... ... ... ... жөн. Дәл ... салық түсімдерінің нақты түрлерінің
ерекшеліктерін, олардың қызметтік міндеттері мен өндіріс процесіне әсер ... ... ... ... ... ... ... іс-
тәжірибесі бірде-бірінде бюджеттік жүйе буындарының ... ... ... ... қамтамасыз ете алмағанын ... ... ... ... үйлестіріле пайдаланылып отырған. Сондықтан да
салықтар мен кірістерді бюджеттердің түрлері ... бөлу ... ... ... ... ... үйлестіру)
және дербестікке иек артуға тиіс.
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты – мемлекеттік ... мәні ... ... ... ... бюджет жүйесінің топтарының
арасында шығындар мен табыстарды бөлу, бюджет ... ... ... ... ... болу тетіктерін, ашу болып отыр.
I Бөлім Мемлекеттік ... мәні және ... ... ... ... мәні , ... – ол ... қаржы категориясыға қарағанда бөлек , ерекше тұрған
экономикалық категория. Оның қаржыдан ерекшелігі тек қана ... ... мен ... ... әр ... ... болуына
байланысты. Сондықтан, көптеген қаржылық байланыстардың ішінде ... ... ... ... ... ... ... болады .
Сондай бір ерекше байланыс қоғамдық құндылық өнім бөлу аумағында
мемлекет пен ... және жеке ... ... ... ... ... қаржылық қарым – қатынастың жалпы белгісі :
біріншіден, олар ... ... ... ... бөлу ... ... ... мемлекеттік функцияларды атқаруға арналған
орталықтандырылған ақша ... ... ... мен ... . Осындай барлық қаржылық қарым - қатынас мемлекеттік бюджет
деген түсініктің экономикалық мазмұнын құрайды.
Қазақстан ... ... ... 4 ... бюджетке
келесідей түсінік берілген : «Бюджет –ол мемлекеттің ... ... іске ... қаржылық қамтамасыз етуге арналған ... ақша қоры ». ... ... – қаржылық жоспар,
материалдық негізі – орталықтандырылған қор, экономикалық негізі –жалпы
экономикалық ...... , ... ...... әр мемлекетке өзінің экономикалық,әлеуметтік және саясаттық
функцияларын орындауға обьективтік ... ... ... ... ... ... да ... бірыңғай категориядан қалыптасады ,
яғни салық, займдар ,шығын және тағы да ... , ... ... олар ... ... ... басқа формацияға ауысса да өздерінің
мазмұнын өзгерпейді. Дәл осы ұғым ... ... ... ... ... , ... экономикалық түбі басқа да экономикалық
категорияға сай ақша түрлеріндегі және соған сәйкес ... ... ... ...... ... қаржы жүйесінің орталық тізбегі болғандықтан, ол сол қаржының
барлық ... ... ... сай. ... ... ... ... ақша қарым – қатынас жүйесі болса яғни ... ақша ... ... және ... ... онда
«бюджет» өз алдына ақша қарым – қатынас жүйесін ... яғни ... ... және ... ... ... қор көптеген қоғамдық
қажеттілік шығындарды қаржыландыруға арналған орталықтандырылған ақша қоры.
Экономикалық әдебиет (заңдар, ... ... ... ... ... ... әр ... ұғымда пайдаланады, мысалы, ақша
қаражатарының кірісі мен шығысы формасына ... ақша ... ... қоры ... ... ... ... мемлекеттік бюджетке тағы да келесідей анықтама
берілген ... – ол ... ... ... – ол басқарушылық жоспар,
бюджет – ол коммуникация құралы, бюджет – ол ... ... ... ... ... ... ... саясатының мазмұны өте кең, себебі ол
мемлекеттік ... ... ... ... ... – экономикалық дамуы мен фискалдық саясаттың көрсеткіштері,
бюджеттің көрсеткіштері тағы басқа көрсеткіштері мен ережелер кіреді.
«Бюджет» ... ... ... ... ... ол ... ... деп айтуға болады :
- ол өз алдында жеке бір экономикалық категория ;
- ол ... ақша ... ... қоры;
- ол эконмиканы реттеуге арналған құрал ;
- ол мемлекеттің негізгі ... ... ;
- ол ... ... ... қатынасқа қатысушылар міндетті түрде
орындатын заң;
Мемлекеттік бюджетке мынандай түсінік берілген – ол ... ... ... ... қарама қарсы өтеу ... ... ... ... ... және ... қорытындысын құрайтын жалпы бюджет».
«Мемлекеттік бюджет» термині – мемлекет құрастыратын және басқаратын
орталықтандырылған бюджеттік қор ... да ... ... күнгі
мемлекеттің бюджетті қаржылық қарым-қатынастағы әр ... ... ... ... күрделі және көп міндет
атқаратын құрал. Бюджет арқылы орталық пен аймақтар арасындағы әлеуметтік
шығындармен ... ... ... мен ... ... ... келеді,
бюджеттік дотациялар мен трансферттер бөлу арқылы мемлекет ... ... ... қалыптастырып іске асырады.
Ал бюджет экономикалық құжат ретінде қоғамдық саясаттың және әлеуметтік
дамуын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... міндет атқарады, яғни ол жалпы ... ... ... ... ... ... ... өндірістің дамуы мен
ұлғайтуының ығыстары, ғылыми-техникалық пен қоғамдық өндірістің салалық
және аумақтық құрылымын ... ... ... ... және
басқа да шығындар қамтамасыз етіледі.
Құндылық бөлудің айрықша аумағы ретінде ... ... ... ... :
1. ... қарым-қатынасының айрықша экономикалық формасы, яғни мемлекет
тарапында жалпы ішкі өнімнің бөлігін жинау және оның қоғамдық мүддені
қамтамасыз етуге пайдалануға арналған;
2. ... ... ... ... ... ... бөлуге арналған;
3. Құндылықты бөлудің ерекше бір кезеңін атқарады, яғни жалпы қаржылық
қарым-қатынас тығыз байланыста болса, бұл арада құндылық болу ... ішкі өнім ... ... ... емес және одан
белгілі мөлшерде бөлек атқарылады;
4. Бюджеттік бөлу пропорциялары ... ... ... ... ... экономикалық дамуының сұраныстары ... ... ... ... бөлу ... ... ... басқа да тізбектерімен өзара
тығыз байланыста, бірақ олардың арасында бюджеттік бөлу ... ... ол ... ... ... мен экономикалық
және әлеуметтікдамуының ... ... ... ... әсер етеді .
Жоғарыда айтылғандай, мемлекетік бюджет басқада бір экономикалық
категория ... ... ... ... ... ақша ... қоры - бюджеттік қорда болады. Бұның
нәтижесінде қоғамда болып жатқан экономикалық ... ... ... пайдалаып жатқан ақша қаражаттары көлемі арқылы ... ... – ол ... ... оның жалпы мемлекеттік функцияларын орындауға
арналған, құндылықты бөлу мен ... ... ... сол құндылықтың
қозғалыс процесін көрсетеді.
Бюджеттік іс-әрекеттің ұйымдастырушылық формалары ретінде кірістің
түсуінің нақты ... ... ... ... ... ... мен оның шығыстарының көлемін есептейтін тәсілдер ... бұл ... ... ... ... ... ... бюджеттік қарым-қатынастың белгілі формалары. Алайда мемлекеттік
бюджет ішкі өнімді құндылықты бөлу мен ... бөлу ... ... ... өндірістің басқа да қатысушылар арасында ... ақша ... ... ... ... Бұл ... мемлекет
ақша қаражаттарының орталықтандырылған қорын қалыптастыру және оны
экономикалық ... мен ... ... ... ... ... ... іске асырылады.
Бюджеттің әрекет етуінің барлық ұйымдастырушылық және ... ... ... жургізіледі, себебі, көптеген меншік формадағы
шаруашылық өз алды ...... ... ... етеді. Бұл, кезекті
ретте, бюджеттік қарым-қатынастың осындай болжам – жоспарлық ... ... ... ... ... ... қаражаттары орталықтандырылған
қорының қозғалысы жоспарлық форма мен ... ... ... ...... яғни мемлекеттің негізгі қаржы жоспарында анықталады.
Бұл ... ... ... ... ... ... бөлу ... қаржылық жоспарды арнайы кіріс және шығысы баптары мемлекеттің
ақша қаражаттарының орталықтандырылған қорын ... ... ... ... ... қаржы жоспар мемлекеттің жоспарлық әрекетінің нәтижесі болып
табылады, себебі мұнда қоғамның ... ... ... анықтайтын
және оларды орындайтын мемлекеттің күш ... ... ... ... жыл ... ... «Республикалық бюджет
жөніндегі» Заңға ... ... ... ... ... ... шартсыз орындалуға тиісті. Қаржы ... ... ... ... ... мен ... да ... дамуының қаржы ... ... ... көбінесе соларды анықтайды. Ол ... ... ... ... ... ... етуіне шарттасты, яғни
негізгі қаржылық жоспар барлық ұлттық экономиканың бюджеті болып ... ... бөлу мен ... ... бір-бірімен бөлек
емес, неғұрлым бірігіп, бір уақытта іске асырады, себебі ... ... ... жағы ... ... бюджет экономиканы басқару құралы ретінде.
Мемлекеттік бюджетті, жалпы басқа да экономикалық категориялар секілді
мемлекет ... ... ... және ... әлеуметтік-экономикалық
міндеттерін нақты шешуге функциясын іске асырудың маңызды құралдары ретінде
қолданып, оны экономиканы ... ... ... ... ... ... ... әсершіл құралына айналдырады. Бюджеттік экономикалық
басқарудың құралы ретінде ... ... ... ол заң ... ие; ... ... өндірістің
дамуына бағытталған, оның тиімділігін жоғарлатуға, қоғам мүшелерінің
мұқтаждықтарын ... ... ... тікелей көрсетілген.
Бюджеттік қатынастарды пайдалану құқықтық формада болғандығы оған ... ... және ... мән береді.
Экономикада тауарлы-ақша қатынас болғандықтан экономикалық пропорциялар
екі формада көрініс табады, яғни натуралды ... және ... ...... ... ... ... құрылымдық
бөлімдері арасында материалды – техникалық құралдарды бөлуі мен ... ... ... ол құндық форма ақшалай қаражаттарды бөлудің
пропорцияларын анықтауды қарастырады.
Реттеу құралы ретінде ... ... ... ... және
аумақтық пропорцияларын жетілдіруде, өндірістен тыс ... ... ... ... ... ... ... қайта бөлуде
пайдаланады. Ол еңбек ақша және материалдық ресурстарды ... ... ... ... жүйелі бақылауды іске
асыру мен баскада әлеуметтік – ... ... ... ... ... басқарудың белсенді құралы ретінде
мемлекеттік бюджетті айтуға ... ... ... ...... ... өндіріс дамуы мен
Оның тиімділігін жоғарлату мүдделерінің алуан-алуан ... ...... ... ... ... ... бұл құралдың рөлі обьективті алдын-ала ... ... ... Оған ... ... ... ... реттеу нәтижесінде бюджеттік қатынастарды негізгі
қаржы арқылы формада пайдалану, ... ... ... ... ... оны ... ... әсер ететін маңызды
экономикалық құрал ретіндегі ... ... яғни ол ... бөлу ... кең ... құндық құралы болып табылады
.
Экономиканың дамуына байланысты оның ... ... ... ... мәні ... Қоғамдық өндірістің ... ірі ... ... ... өсу ... ... сондықтан
ақша қаражаттарын уақыттында ... мен ... ... ... өте ... рөлі ... ынталандырушы есебінде арнайы бюджеттік
механизм арқылы ісеке асырады. Осы механизмнің арқасында ... ... ... даму ... ... ... ... механизім – ол ... ... ... ... және ... ... формалар
кешені мен қаржылық ресурстарды ... іс - ... ... ... ... ... қайта бөлуді қамтитын әдіс - ... ... ... ... ... ... экономикалық мазмұнын құрайтын бөлу ... ... ... Экономикалық категория ретінде ... ... ... ... шығыстар, бюджетаралық байланыстар сияқты
бюджеттік ... ... ... ... келесі құрылымдық
тізбектерді бөлуге болады, олар : ақша ... ... ... ... әр түрлі іс-әрекет салаларына бюджеттік
қаражаттар бөлу мен ... бөлу және ... ... ... ... ... ... басқаруда бюджеттік механизмді
белсенді түрде ... Ол ... ... ... ... ... ... және аумақтық құрылымын
жетілдіруде, жалпы барлық ... ... ... ... рөл ... ... қатар, мемлекеттік бюждет өзінің барлық
көрініс және пайдалану формаларында ... ... ... ... ... ... ... құжат, экономикалық тұтқа және
ынта түрлерінде интегралды әсер етеді. Мемлекеттік бюджеттің басқа ... ... орны мен ... ... ... болады .
Біріншіден, бюджеттің қаржы жүйесінің басқа ... ... ол ... ... және ... ... ... ... ... өнім ... бір ... байланысты бөліс қатынастардың кең ... Бұл ... ... ... барлық ел ауқымында ... ... ... ... ... ... ... барлық кірістер мен ... ... ... ... ... және ... ... байланыста.
Үшіншіден, мемлекеттік бюджет қалыптастыру ... ... және ... ... ... анықталады, қаржы-несиелік жүйенің барлық буындарының ... ... ... ... және әлеуметтік даму
көрсеткіштері ... және ... ... ... қиыстыруға
жетеді.
1.3 Қазақстан Республикасының бюджет жүйесін бөлу.
Мемлекетттік органдардың өздерінің ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс. Бюджеттердің
жекеленген түрлерінің кірістері мен шығыстарын ... ... ... ... ... отыратыны белгілі. Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... өйткені Қазақстан - федералды емес, басқарудың ... және ... ... бар ... ... ... жиынтығында мемлекеттік бюджетті құрайтын
бекітілетін , ... және ... ... табылатын мынандай
бюджеттер жұмыс істейді:
• Республикалық бюджет;
• Облыстық бюджет, ... ... бар ... ... Ауданның (облыстық маңызы бар ... ... ... ... ... ... төтенше мемлекеттік бюджеттің
әзірленуі, бекітілуі және ... ... жылы ... Республикасының бюджет жүйесі түбегейлі өзгеріске
ұшырады. Бұған дейін Қазақстанның мемлекеттік бюджеті, басқа ... ... ... ... ... ... бюджетіне
кірді, онда ел аумағының барлық бюджеттері, ... ... ... ... бюджеттер де қамтып көрсетіледі, онда ел аумағының барлық
бюджеттері де қамтып ... Ол ... ... 15 одақтас
республиканың мемлекеттік бюджетінен және ... ... ... тұрады . Одақтық бюджетке 1970-1990 ж.ж. мемлекеттік
бюджет ресурстарының жалпы ауқымының 50-52% тиді, оның 35% ... және 15% ... ... қарамағында болды .
Бюджет кодексіне сәйкес, мемлекеттік бюджет - аралығындағы ... ... ... ... ... және ... ... талдамалық ақпарат ретінде пайдаланатын ... ... ... бюджет .
Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... – бұл ... және басқа да ... ... және ... мемлекеттік органдардың, оларға
ведомствалық бағынышты мемлекеттік ... ... ... ... ... ... және ... саясаттың
жалпы республикалық ... ... ... арналған
орталықтанған ақша қоры.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... бюджеті .
Тиісті қаржы ... ... ... ... ... заңымен, жергілікті бюджеттер маслихаттардың шешімдерімен
бекітіледі.
Төтенше ... ... ... және Қазақстан
республикасындағы ... ... ... ... ... Төтенше
мемлекеттік бюджетті бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық ... ... және оның ... жою туралы Президенттің Жарлығы
төтенше мемлекеттік бюджетті енгізу және оның ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің қолданылуы
тоқтатылғаннан ... ... және ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджет туралы
заңға және тиісті қаржы ... ... ... деңгейлердің
жергілікті бюджеттері туралы маслихаттардың шешімдеріне ... ... ... ... ... ... жүйесінің ... ... ... ... ... ... КСРО-
ның бюджет жүйесінде ... ... ... ... кезде биліктің
жергілікті оргындарының дербестік ... және ... ... ... жөніндегі құқықтардың берілуімен байланысты бұл
қағидат біршама әлсіреді. ... ... ... ... ... ... етуге бағытталған және ең ... ... ... ... ... ... және саяси
негізін тірек ... Ол ... ... ... ... ... ... бюджеттердің өзара іс-қимылына, төменгі ... ... үшін ... қаржылық қолдауға, сондай-ақ
ішінара қайта бөлудің мақсаты және аумақтық бюджет ... ... ... ... ... ... ... маңызды
қағидаты болып отырған оның жеке буындарының ... ... ... ... ... ... деңгейдегі
бюджеттердің арасындағы түсімдерді ... ... ... ... жұмсаудың бағыттарын нықтайды.
Биліктің әрбір органы өз бюджетін жасайды, бекітеді және ... ... жеке ... ... ... ... ... шектейтін айқын құқықтар белгіленген.
Бюджет қаражатын пайдалана ... ... ... ... алу
сияқты бюджет қаражаттары бойынша талаптардан ... жол ... ... ... ... үкіметтің барлық қаржы
операцияларының, оның ... ... ... және ... ... ... ... және бюджет
заңнамаларында белгіленген барлық түсімдердің тізбесінің ... ... ... ... ... ... және толық
көрсетілуімен ... ... ... – параметрлердің экономикалық ағымдағы жай
күйінің ... ... ... және ... және ... дамуының бағыттарына
сәйкестігі. Реалисттік қағидатына ең ... жеке ... ... және жалпы тиісті деңгейлердің бюджет жобасы процесінде қол
жетеді. Нақтылық дамудың болжамдары мен ... ... және ... резервтердің болуымен нығайтылған
кірістердің ... ... ... бағыттарының есеп-қисаптарының
негізділігімен анықталады.
Транспареттік қағидаты - бюджет заңнамасы салаларындағы нормативтік-
құқықтық ... ... ... және ... ... ... ... фискалдық саясатына қатысты басқа ақпаратты
міндетті түрде жариялау, бюджет процесінің ... ... ... жүргізу.
Дәйектілік қағидаты дегеніміз- ... ... ... ... сферасында бұрын қабылданған
шешімдердің сақталуы.
Тиімділік пен ... ... - бұл ... ... ... нәтижеге жету үшін қажетті бюджеттік қаражаттардың
оңтайлы көлемін пайдалана ... ... бір ... ... ... ... ... және атқару.
Басымдылық қағидаты – ... ... ... ... ... ... дамуының басты бағыттарына сәйкес
жүзеге ... ... - ... ... ... ... бұзғаны үшін жауапқа тарту.
Бюджеттердің ... ... ... ... ... ... ... бюджет туралы заң мен өткен ... ... ... есептердің жариялануы арқылы қамтамасыз
етіледі.
Кірістер мен ... ... ... мен топтамасы
бюджеттік сыныптамалармен анықталады. Бірыңғай ... ... ... топтастыру кодтарын бере отырып функциялық,
ведомствалық және экономикалық ... ... ... ... ... ... болып табылады .
Бюджет ... ... ... ... ... деңгейлер бюджеттерінің түсімдерін белгілі ... ... ... ... ... Сыныптармен
ішкі сыныптар ... ... ... мен ... ... ... бюджетке төленетін төлем немесе түсім түрін
анықтайды.
Бюджет шығыстарының ... ... ... ... ... ... болып табылады, ол ... ... ... ... ... ... қамтып көрсететін функциялық және ведомствалық белгілері
бойынша қаражаттарының ... ... ... ... топ - ... белгілері мен функциялық бағыты бойынша
бюджет шығыстарын біріктіру. Функциялық ішкі топ - ... топ ... ... ... бағыттарын анықтайды. Бюджет аралық
қатынастар:
1. ... және ... ... ... ... бар
қала, астана бюджетінің арасында бюджет кредиттерімен;
2. Облыстық және аудандық бюджеттер арасында;
Ресми трансферттермен;
Бюджеттік ... бөлу ... ... ... жалпы сипаттағы трансферттер ағымдағы нысаналы
трансфетте, дамуға арналған нысаналы ... ... ... ... - ... ... жоғары бюджет беруден
тұратын және керісінше, ақша ... ... ... ... ... субвенциялар, бюджеттік ағымдар, реттеуші кіріс
көздері жатады.
Әр бюджетте оның шығыс және ... ... ... ... дұрыс. Баланс - бұл тепе-теңдік, бюджетті ... ... ... ... ... ... мен ... жай-күйіне жету болып табылады.
Кірістер шығыстардың, яғни ... ... ... сомасының
шығыстардың және қайырымды негізде бөлінетін кірістердің ... ... ... ... - ... ... Ол ... өтеуге бағытталады ... ... ... ... құрауы мүмкін. Аяқталған ... жылы ... ... ... қалыптасқан бюдждеттік қаражаттардың ... ... пен ... атқарушы оргындардың арнайы
шоттарына ... және ... ... ... ... және биліктің тиісті ... ... ... ... ... қажеттік болмаған ... ... ... ... ... тиісті әкімшіліктер
қабылдайды. Шығыстардың кірістерден асып ... ... ... ... ... ... ... болуы қаржылық дағдарыстың жай-күйін сипаттайды.
Тапшылықтың ... ... деп ... жалпы ішкі өнімге
қатысты 2-3% мөлшері саналады. Мұндай жағдайда тапшылық ... ... ... ... ... ... ... жеңіл жабуы мүмкін.
Бюджеттің ... және ... ... кезінде қарыздар
мемлекеттің қажеттіліктерін жаппайды, олар ақшаның ... ... ... қажеттілігінен тыс) эмиссиямен ... бұл ... ... ақша ... ... ... ... нақтылы ... ... ... ... ... ... ... тапшылығы экономиканың жай-күйін қамтып көрсетеді, ... ... мына ... ... ... ... ... жалпы құлдырауы;
2. Қоғамды ... ... ... ... ... ... жабылмайтын ақшаны шектен тыс
шығару;
4. Бюджеттің ... ... даму ... ... едәуір әлеуметтік шығыстардың басымдылығы;
5. Әскери-өнеркәсіп кешенін ұстауға жұмсалатын әскери ... ... ... ... ... ірі ... айналымы;
7. Ұлттық шаруашылықтағы өнімсіз шығыстар мен ысыраптар;
Бюджет тапшылығының екі түрі бар :
1. ... ... - ... ... ... ... ... Циклдық тапшылық - бюджет ... ... ... ... ... ... ... өндірістің циклдық төмендеуінің мынандай әдістері
болады:
1. ... ... ... ... Кірістер тұрақты, шығыстар азаяды;
3. Кірістер өседі, шығыстар азаяды;
Тапшылықты ... - оны жабу үшін ... ақша ... ... қаржыландырудың жолдары :
1. Ақша белгілерін шығару. Бұл жол ... ... ... инфляцияға жеткізеді. Өз кезегінде ақша эмиссиясы
айналысқа ақша ... ... ... ... ... ... қағаздар шығару және оларды коммерциялық банктерге ... да ... ... коммерциялық банктер өзінің резервтеріне
көбейтуді және банктік мультипликатордың арасында айналыстағы ... ... ... ... Бұл ... ... бос ақша
қаражаттары бар ... ... және т.б. ... Шетелдік қарыздар. Олардың Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... банкткер береді.
4. Ұлттық байлықты ... Бұл ... ... ... ... активтерін сатады.
Салықтардың мөлшерін көбейту бюджет тапшылығын ... ... оны ... ... болып табылады. Бюджеттің кірістерін
көбейтуге және шығыстарын қысқартуға, бюджет ... ... ... ... қарсы шаралардың жиынтығында нысаналы ... ... ... және ... іске асыру мемлекеттің қаржы
жағдайын тұрақтандыруға жағдай жасайды, оның ... ... ... ... ... ... саясат үш тұжырымға
негізделеді.
1. Жыл сайынғы ... ... ... ... ... ... ... мақсаты деп есептеледі. Алайда бюджеттің ... ... ... ... ... ... азайтады. Бюджетті теңгеру тіпті экономикалық ... ... ... ... болуы және ... ... ... ... ... ... ... қысқарады.
Бұл жағдайда бюджетті ... үшін ... не ... ... не мемлекеттік шығыстардың қысқаруы, не бұл
екі ... ... ... ... ... ... ... және өндірістің одан
сайын ... ... ... ... ... ... ... инфляцияны үдетуі мүмкін. Инфляцияның болуы кезінде ақшалай
табыстардың ... ... ... салық төлемдерін көбейтеді.
Бюджеттердің артығын жою үшін мемлекет мына ... ... не ... мөлшерлемесін төмендету, не
мемлекеттің шығыстарын ... не бұл ... ... тиіс.
2. Циклдық негізде теңгерілетін бюджет. Бұл тұжырымдамаға сәйкес
бюджет жыл ... ... ... циклдің барысында теңгеріледі,
өндірістің құлдырауын болдырмау үшін мемлекет тапшылықты әдейілеп ... ... ... және ... ... ... функциялық тұжырымдамасының мақсаты макроэкономикалық
тұрақтылыққа, ... емес ... ... ... ... жету ... экономиканы теңгеру болып табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... бюджет тапшылықтары мен
мемлекеттік борыштың да бюджет артықшылығының да ... ... ... ... ... ... ... салық жүйесі бюджетке ... ... ... ... етеді, ал макроэкономикалық
тұрақтылық бұл ынталандыратын болады, мұның нәтижесінде ... ... ... деп ... болады.
Циклдық негізінде және ... ... ... бюждеттің тұжырымдамасына бағдарланған ... ... ... ... ... алатын, бюджет ... ... ... ... ... бойынша тиімді
шаралардың негізделген бағдарламасын әзірлеуді қажет етеді.
ІІ Бөлім. Шаруашылық және ... ... ... ... ... Шаруашылық және мәдени саладағы мемлекеттік бюджеттің рөлі.
Президент тапсырмасына сәйкес жаңа ... ... ... ... ... бюджеттен келесідей тапсырмалар қарастырылғаны баршамызға
мәлім:
• Тұтас алғанда 2007 ... ... ... ... 2012 ... қарай 2,5 есе, оның ішінде 2009 жылы – 25%,
2010 жылы – 25% және 2011 жылы 30% ... ... ... ... ретте 2011 жылы арқаулық зейнетақылық төлемдер ... ... ... мөлшеріне қарай 50%-ға дейін өсірілуге тиіс;
• Мемлекеттік әлеуметік жәрдемақылардың және ... ... ... 2009 ... ... жыл сайын орта есеппен
9% арттыруды;
• Сәби бір жасқа толғанға дейін күтіп бағуға ... ай ... ... ... кезең-кезеңмен өсіруді, орта есеппен
алғанда 2007 жылғы жәрдемақының мөлшерінен 2,5 есеге арттыруды;
• 2010 ... ... 4 және одан да көп бала ... ... жәрдемақылардың мөлшерін 2007 жылға карағанда 4 ... ... ... ... ... ... кезең-кезеңімен өсіру
арқылы 2012 жылы 2 есе деңгейге, оның ішінде 2009 жылы – 25%, ... – 25%, 2011 жылы – 30% ... ... ... ... ... ... көшіп келу үшін оралмандарға бөлінетін ... ... 2009 жылы 5 мың ... ... ... ... ... отбасына жеткізуіміз керек.
Президент Жолдауында айтқандай, әлеуметтік игілікті қамтамасыз ету
өмір сүру сапасын ... ... ... адам ... ... ... ... Еліміздің ғылыми, білім беру ... ... ... ... мұраты осы.
Білім беру саласының басты міндеті – 2010 ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламаны орындай отырып, осы саланың
сапалы қызмет көрсету аясын кеңейту.
Бірінші. Үш ... ... ... сай ... ... және ... ... мүмкіндік беретін білім ... ... ... ... ... ... ... беруді одан әрі дамыту бағдарламасын
әзірлеп, іске асыру.
Бұған, ең алдымен, жұмыс берушілер мен олардың қауымдастықтары, ... ... ... ... ... ... бизнес өкілдері белсенді
түрде тартылуы қажет.
Үшінші. Елбасы Үкіметке «Тілдердің үш ... ... ... ... жеделдетуді тапсырды. Бүкіл қоғамымызды ... ... тіл ... ... ... оқыту сапасын арттыру қажеттігіне
ерекше назар аударды.
Төртінші. Халықты мектепке ... ... ... ... мәселенің шешімін әзірлеу.
Елбасы Жолдауында атап кеткендей, бүгінгі күні біздің денсаулық ... осы ... ... ... ... сай емес. Бұл
денсаулық сақтау ... ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру мен
дамыту жөніндегі жұмысты жандандыруы ... ... ... ... ... ... ... яғни
алдын-ала диагностика жүргізу, ауруды анықтау мен емдеу сияқты қолданыстағы
бағдарламаларды қайта саралауға бағыттау қажет.
Үшінші. Медицина қызметкерлерін қосымша ... мен ... ... сертификаттау мен лицензиялау ... ... ... ... ... ерекше назар халықты дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуге
аударды. Елге әкелінетін медициналық препараттардың сапасына қатаң бақылау
орнатып, белсенді ... ... ... ... ... ... ... тапсырды.
Бесінші. «Дені сау ұлт» үшін инфрақұрылым дамытудың маңызы жоғары.
Балалық ... ... дене ... мен ... даярлыққа және оған ең
қолайлы мүмкіндіктер ... ... ден ... ... орай жаңа стадиондар мен спорт кешендерін, балаларға ... ... ... ... салу мен ... ... арқылы барлық жастағы
адамдардың спортпен шұғылдануына, өздерінің бойларын ... ... өмір ... ұзартуына жағдай жасауымыз қажет.
Біздерге салауатты өмір салтын кеңінен насихаттау жұмыстарын жандандыру
қажет. ... ... бұл ... маңызды мәселе, сондықтан
біздер оған барынша ауқымды дәрежеде көңіл бөлуіміз керек.
Демографиялық ахуалды түбегейлі жақсарту жөніндегі кешенді ... ... сау ұлт – ... ... Оны ... ... мәселесіне отандық
бизнес-қауымдастық белсенді қатысуға тиіс.
2.2. Мәдени ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени шараларға – оқу
ағартуға, ақпараттық қызметтер көрсету (баспасөз, радио, ... ... ... ... ... сақтандыруға жұмсалатын
шығындарды қаржыландыру болып ... ... ... ...... ... қаржыландырудың
жаңа қағидаттары еңгізілді: әлеуметтік сфераның мекемелері ішінара
қаржыландырудың шаруашылық есеп ... ... ... ... беру ... – бұл кепілдірілген бюджеттік ... ... және ... ... үшін ... ... қолдану, денсақлық
сақтауда – ақылы медициналық қызмет көрсетуді дамыту.
Білім беруге жұмсалатын шығыстар мектепке дейінгі ... ... ... ... ... тыс ... ... ұйымдарға,
даму мүмкіндіктері шектеулі оқушыларға, тәрбиеленушілерге ... ... беру ... бастауыш кәсіптік білім беру орындарына
бөлінеді. Аталған ... ... ... кепілдендірілетін деңгей
бөлігінде бюджет ресурстары есебінен жабылады. Білім беру мекемелерін
қаржыландыру бұл ... ... мен ... ... әр ... ... нормативтерге сәйкес жүзеге асырылады.
Қызметкерлер мен өндірістегі ... ... ... ... ... ... ... шығыстар өнімінің өзіндік
құнына кіріктіріледі.
Білім беру мекемелері бюджеттен тыс қаражаттарды және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен ұйымдар –
демеушілер береді.
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңына сәйкес ... ... ... жоғары білім беруді қаржыландырудың жаңа
механизмі қолданылады: бірінші ... ... ... ... ... үшін мемлекеттік бюджет ... ... ... ... ... ... коммерциялық банк құрылымдары
тарапынан ұзақ мерзімді несие беріледі.
Мәдениет пен өнерді қаржыландыру кітапханаларды, клубтарды, ... ... мен ... ... ... сазгерлік
ұйымдарды, ансамбльдерді, киностудияларды ұстауды қамтиды; олар бюджеттен,
сондай-ақ кәсіпорындардың, қоғамдық ұйымдардың ... ... ... пен шығармашылықтың бірқатар ... ... ... және олар бойынша ... ... ... мөлшерінде бюджеттен демеу ... ... ... құралдарын ұстауға жұмсалатын ... ... ... ... ... ... хабарын таратуды,
теледидар баспаларды, газет-журналдарды қаржыландыруға бағытталады.
2.3 Шаруашылық саладағы мемлекеттік бюджеттердің қаржылық негіздері.
Шаруашылық жүргізуші субьектінің қаржысы – ... ... ... ... және ... ... ... табылады, оның
орталықтандырылмаған бөлігін құрайды, материалдық және материалдық ... ... және ... ... ... ... ... қоғамдық өндірістің басты буынына қызмет ... ақша ... аса ... ... атап ... ... ... ұлттық байлықты – халықтың қажеттіліктерін,
өндірістік емес сфераның материалдық шығындарын қамтамыз ... ... ... ... бұл ... қаржысы қаржылардың негізгі,
бастапқы бөлігі болып табылады.
Шаруашылық ... ... ... қаржы жүесінің
сферасы ретінде қоғам ... ... ... ... материалдық материалдық емес игіліктер жасалады.
Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... еңбек және қаржы ресурстарын ... ... бұл ... ... ... ... процесін
қамтамасыз етеді.
Шаруашылық жүргізуші субъектілер ... ... ... ... ... ... – ақша қатынастарының өмір сүруімен
және экономикалық заңдардың іс-әрекетімен ... ... ... ... ақша ... ... ... процесінің негізгі жақтарын білдіреді және
экономикалық заңдардың ... ... оны ... ... ... Ол ... шаруашылықты одан әрі дамытуға қажетті
ақшалай табыстар мен ... бөлу және ... ... Даму ... ... ... жүйесінің маңызды
экономикалық инструментті, экономиканы қайта құрудың ... ... ... ... ... ... берік әрі жақсы
қалыптасқан қаржыландырусыз мүмкін емес. ... ... ... ... олар ... ... ... жиынтығында
басқарудың төменгі ... ... ... ... әсер ... ... ... қаржысы өзіне қоғамдық – пайдалы
қызметтің сан ... ... ... ауыл ... көлік, жабдықтау-өткізу, сауда, дайындау, геологиялық барлау,
жобалау қызметі, ... ... ... ... қаржы, несие,
сақтық, ғылыми, білім, ... ... ... және басқа
қызметті жүзеге асыратын кәсіпорындардың, фирмалардың, ... ... ... ... ұйымдардың,
мекемелердің қаржыларын кіріктіреді.
Қорытынды.
Нарыққа өтпелі кезеңде ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыру
үшін қоғамдық ... ... ... ... ... , ... ... дамыту
және азаматтардың әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... болуы тиіс. Бұл тек ... ... ... ... ... және қаражаттарды
пайдаланудың ... ... ... қолдану жолымен
бюджет ресурстарын қалыптастырып, жұмсау ... ... қол ... ... ғана ... ... қатар бюджет
рәсімін, барлық деңгейлердегі бюджеттер ... ... ... ... ... ... арасындағы
қаржылық өзара ... - ... одан ... мен ... қажет етеді .
Республикалық бюджеттердің атқарылуын ... ... ... ... ... реттеу саласында республикалық
бюджеттің атқарылуына ... ... ... ... ... ... жөніндегі ортақ уәкілетті органмен бірлесіп мемлекеттік
қаржы бақылаудың стандарттарын ... ... ... ... ... сақталуына, республикалық бюджеттің және ... ... ... ... іс – ... ... ... шешімдердің орындалуына бақылауды
және ... ... ... ... өзге ... ... ... әдебиеттер тізімі.
1. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан 2030. Қазақстан халқына жолдауы.
2. ... Н.Ә. ... ... ... ... ... 2001 ... Қазақстан Республикасының Конституциясы Алматы Қазақстан 2000
4. Қазақстан Республикасының бюджет ... ... ... ... 2004 ... Салық кодексі Алматы 2002 жыл
6. Әмірханов Р.Ә.т.б. Қаржы менеджменті. Оқу құралы. Алматы 1999 жыл
7. Б.С ... « ... ... » ... ... 2006ж
8. Байжомаров У.С. и др. Основы экономической теории
9. Баукина М.К, Семенов В.А. ... ... ... Т. ... экономия негіздері ( оқулық ) Алматы ... ... С т.б. ... ... ... ... ... 2001жыл
12. Мамыров.Н.Қ, М.Ә. Тілеужанова. « Макроэкономика » Оқулық Алматы
2003
13. Мамыров Н.Қ, ... Ж.Ә, ... Г.К « ... ... ... ... теория. Политэкономия
15. Осипова Г. Экономикалық теория негіздері. Алматы 2002 жыл
16. Шеденов Ө, ... Ү. ... ... ... : Алматы –
Ақтөбе 2002 жыл

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан территориясындағы тарихи-мәдени ескерткіштер63 бет
Инвестициялар, олардың түрлері, қызметі және жүйесі14 бет
Ақпарат азаматтық-құқықтық қатынастар объектісі ретінде9 бет
Салааралық байланс және халықаралық сауда моделі22 бет
Қазақстан ауыл шаруашылығы18 бет
Қазақстан ауыл шаруашылығында меншік түрлерінің дамуы11 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Аграрлық саладағы инновациялық қызмет73 бет
Аймақтың әлеуметтік-экономикалық дамуында жергілікті бюджеттің әсерін талдау (Қызылорда облысы Қармақшы ауданы әкімдігінің экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі мысалында)33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь