1918-1920 жылдардағы азамат соғысы

Мазмұны

Кіріспе 3
Қазақстан аумағындағы соғыс қимылдары 4
Соғыс жылдарындағы әкономикалық саясат 8
Қазақ өлкесіндегі майдандардың жойылуы 10
Азамат соғысының қорытындылары 12
Қорытынды 13
Әдибеттер тізімі 14
Қосымша
        
        Реферат.
Тақырыбы: 1918-1920 жылдардағы азамат соғысы.
Орындаған: Маулутканова Н.Б.
Мазмұны
Кіріспе
3
Қазақстан аумағындағы ... ... ... ... ... өлкесіндегі ... ... ... ... ... ... ... соцализімнің қоғамдық - әлуметтік алғысшарттары
туралы түсінік айқын емес еді. Дүние – ... ... үміт арту ... ... ... ... ... жүйе ішкі қорларды барынша
жұмылдыру мақсатымен күшке сүйеніп, өкімет билігін ... ... ... ... ... ревалюциялық күштеу,
мемлекеттің жаңа үлгісі арқылы социализм орнату ... ... ... ... әлуметтік топтар мен таптар, діни ... ... ... ... билігі жолында жүргізетін қарулы күрес. Тарихта
белгілі бір ел ... ... ... ... ... ... не болмаса көп ұлтты елдерде ұлттық езгіге қарсы
қарулы көтерілістерінің азамат соғысына ұласқаны ... ... ... ... ...... ішінде билік үшін сол ел азаматтарының өзара
соғысы. Большивиктік билеушілер өздерінің ... ... ... ... жіберді. «Ақтар» деп аталған күштер бірігіп
большевиктерге қарсы азамат ... ... ... қарашада Орынборда атаман Дутов контрркволюциялық төңкеріс
жасап, ... ... ... ... ... ... ... «Жетісу
әскери үкіметі» де бүкіл өкімет билігін басып алды.
1917 жылдың аяғында Торғай облысындағы саяси жағдай қиындап ... ... ... ... ... ... ... Кеңес
өкіметіне қарсы бірікті.
Дутовшыларға қарсы күрес жүргізіліп, шұғыл әскери көмек көрсетілді.
Нәтижесінде:
▪ 1918 ... 18 ...... ... ... ... орнады..
▪ 1918 жылғы 8 қаңтар – Ақтөбеде орнады.
▪ 1918 ... 15 – 16 ...... ... ... ... ... өкіметін орнату туралы шешім
қабылданды.
▪ 1918 жылдың басы – Ырғыз, Торғай уездерінде Кеңес ... ... ... қиын ... ... 1918 ... 15 қаңтарда
жеңіп шықты. Орал өңірінде қалыптасқан конрревалюция ошағы 1918 жылы 28 –
29 наурызда төңкеріс жасап ... ... ... ... өкіметі осындай
қиыншылықтармен Орал өңірінде азамат соғысы жылдарында ғана ... ... ... арасында соғыс жағдайы енгізілді.
Контрревалюциялық күштер 1917 жылы ... ... ... ... ... ... Симбирск жасағын қарусыздандырып, прапорщиктер
мектебін ашты. 1918 жылы 2 – 3 ... ... ... көтеріліс
жасап, Верныйда Кеңес өкіметі жеңді.
1918 жылғы науырыз – Жетісу облысында ... ... ... 1917 ... – 1918 ... науырыз аралығы – Кеңес өкіметі ... ... ... ... 1918 жылы ... соңында Петропавлды, маусымда
Көкшетауда, Ақмоланы, Омбыны, Повладарды, Семейді, Қостанайды басып ... А. ... 1918 ... маусымда Орынборды алып, Қазақстанды ... ... ... жолды ксіп тастады. Ақгвардиялық «Сібір
үкіметін» ресми түрде таныған Аламорда үкіметі атаман А. ... ... ... ... шықты. Орта Азия мен Қазақстандағы қарсыласу ... ...... ... және ... ... ... елдер ревалюция өртінің өздерін шарпуынан сескеніп ... ... ... ... қарулы күштерін Кеңестерге қарсы
аттандырды. ... ... ... ... ... ... салды.
Контрреволюцияға шетел интервенттері көп көмек ... ... ... ... ... ... ... ағылшын әскерлері енді. Орта Азия мен Қазақстанды
интервенттер мен ақ ... ... алу ... ... ... науырызда Орал обылыстық Кеңесін талқандаған ақ казактар
қаланы алды. Оларға қарсы күресу үшін құрылған «Ерекше армия» сол ... ... азат ... екі рет ... ... ... қаланы алудың сәті
түспеді.
1918 жылы қараша ... « ... ... ... Дала ... ... алу мақсатымен Жетісу ... ... ... және басқа да әскер бөлімдерін жіберді. Солтүстік Жетісуда табан
тірескен ұрыстар өрши түсті.
Кеңестер Түркістан мен Қазақстанда «Мұсылман ... деп ... ... ... ... әскер бөлімдерін құру бастапқыда еріктілік
қағидасымен ... 1920 жылы ... ... ... ... рет ... ... көрініс берді. 1920 ... ... ... ... Комиссариаты Бөкей ордасында, Орал және Торғай облыстарында 37 әскер
бөлімі мен бөлімшесін құрды. Әскер бөлімдерін құру істерімен Дала ... ... Ә. ... Торғай уезінің әскери комисары А. Иманов,
қазақ атты ... ... ... ... ... Б. ... ... әскери бөлімшелердің командирлері және ... Т. ... ... Б. ... және басқалар белсен айналысты. Олар халық арасында
үлкен ұйымдастыру жұмыстарын ... ... ... өріс ... ... ... алғашқы кезекте Шығыс майданындағы соғыс операцияларының
барысымен тығыз байланысты болды. 1919 жылғы қаңтар айында Қызыл ... мен ... ... ... өзі ... Ресейдің Қазақстанмен және Орта
Азиямен тікелей байланысты қалпына келтіруіне мүмкіндік берді. Осы ... ... ... ... ... ... ... Басты соққыны
Колчактың ақ гвардияшыл әскерлері ... ... ... ... ... қозғалысы өрістеді. Партизан
қозғалысына әскерден қайтқан солдаттар мен матростар, Ақпан ревалюциясы ... ... 1916 ... ұлт – ... қозғалысына қатысқан басшылық
етті. Қостанай уезінде астыртын жұмысты Мәскеудегі ... ... ... М.Г. ... Қара теңіз әскери флотының бұрынғы
матросы Г.И. ... ... ... ... ... қатысқан А.И.Миронов,
Торғай депутаттар Кеңесінің мүшесі К.М.Иноземцев, үш революцияға қатысушы,
Қостанай төтенше ... ... И. ... әскерден қайтқан А.
Жиляев және басқалар ұйымдастырды. Кеңарал болысында астыртын жұмысты 1916
жылғы қозғалыс ... бірі Өтеп ... Ой ... ... ... ... ... өкіметін орнатуға Черкасск қорғанысы (1918
жылғы маусым – 1919 жылғы қазан) үлкен рөл атқарды. Колчак тылында ... ... 1919 ... ... ... ... алды. Көтеріліске
шыққандар Әскери Кеңес, Әскери – евалюциялық трибунал, ... ... ... ... олар ... ... қала алмады. Жақсы қаруланған
Колчак ... ... ... ... ... Колчак әскерлерін талқандау Шығыс майданының Солтүстік
және Оңтүстік топтарына жүктелді. М.В.Фрунзе басқарған Оңтүстік ... 1919 ... ... ... азат ... ... ... қоршауға
алған ақ гвардияшыл әскерлерді талқандауға 25 – Чапаев двизиясымен бірге
қазақ атты ... ... ... 1919 жылдың жазында Шығыс майдан
әскерлері Калчак қолын ... ... қуып ... ... 1 – армиясы Орыбор контрревалюциясының негізгі
күші – Калчак ... ... ... ... Ақтөбе бағытында
шабуылға шықты. Шабуыл жасаушыларға Арал теңізі жағынан ... ... ... ... Калчакшылардың қыспаққа түскен Оңтүстік армиясы
тізе бүгуге ... ... 1919 ... ... ... – Ташкент
теміржолының Мұғалжар ... 1 – ... ... ... ... Соның нәтижесінде Түркістан Орталық Ресеймен қайта қосылды. Жылдың
Соңына қарай Орал обылысы ақ казактардан толық арылды.
1920 ... ... ... Түркістан майданының әскерлері Атырауды
алды. Орал майданы жойылды. 1919 жылдың күзінде Шығыс майданнының 5 ... ... М.Н. ... Солтүстік, содан соң Шығыс
Қазақстанды азат ете бастады. ... ... ... азат етілді. Сол
жылғы қарашада Семейде Калчак өкіметі ... ...... ... Ол ... Кеңес өкіметін қалпына келтірді.
1920 жылғы науырыздың аяғына ... ... ... ... ... азат ... Жетісу майданы жойылды.
Соғыс жылдарындағы әкономикалық саясат.
Азамат соғысы жылдарында демографиялық ... ... ... Мал саны күрт ... ... ... ... мекендеген жерін
тастап, көшіп кетуге, кейде шекараның арғы жағына өтіп кетуге мәжбүр болды.
Қатігездік пен зорлықтың ... ... ... ... ... ... ... азамат соғысы жағдайында ... ... ... ... одан әрі ... күресе берді.
1919 жылғы желтоқсанда Кеңес үкіметі Алексадров – Гай – Ембі теміржол
желісін салуға шешім қабылдады. Бұл ... Орал – Ембі ... ... ... ... тиіс еді. ... ... елдің ашыққан
обылыстарының халқын астықпен қамтамасыз ету үшін Жетісу теміржолының
Петропавл – ... ... ... да ... деп санады.
Кеңес республикасының экономикасы майдан мұқтаждарына жұмыс істеді.
1919 жылы қаңтарда ... ... мен бөлу ... азық ... ... адам және ... байлықтарын барынша игеру экономикалық
әдіске жатпайтын күштеу әдістерімен ... ... ... Ұсақ ... ... ... ... Жұмыс
күшін есепке алу мен бөлу жүйесі, егістіктерді суландыру, жол салу, отын
дайындау, жүк тасу ... ... үшін ... салығы еңгізілде.
Кейбір әскери бөлімдер еңбек армиясын жағдайына ... ... ... ... адамдардан жаңа батальондар мен роталар
құрылды. 1920 – 1921 жылдары өлкедегі еңбек ... ... 6 ... адам ... ... ... жергілікті бюджеттерді жоюдан, ... ... ... ... ... ... құрудан, ұсақ және
майдагенрлік өнеркәсіпті мемлекет меншігіне алудан көрініс берді. Батыс,
Солтүстік және ... ... ... ... дайындалды. Көктем мен
жазда өлкеге орталықтан азық дайындаушылар ретінде 11500 – ге жуық жұмысшы
келді.
Халық шаруашылығын ... ... ... ... ... ұйымдастырудың әскери формалары, бөлу ұстанымы, бұқараны
кейделендіру – осының бәрі большевиктер басқарған Кеңестердің ... ... әзір ... ... Импералистік және азамат
соғысы экономикалық дағдарыс туғызды. Мемлекет иелігіндегі ... ... ... 1913 жылмен салыстырғанда Қазақстанда мұнай
өндіру төрт есе, ... ... ... бес есе ... Ал мыс ... ... қалды. Риддер кеңіштері, Екібастұз көмір орындары және ... ... ... ... ... ... ауыл ... да
құлдырап кетті. Кеңес өкіметі еңбекшілердің жағдайын ... ... ... ... ... ... ойластырды.
Алайда зорлыққа негізделген азық саясаты сәтсіздікке ұшырады.
Шаруалардың шыдамы таусылды. Қостанай, ... ... ... ... ... ... болды. Шын мәнінде, бұл қозғалыстар шаруалардың
Кеңес ... оның ... ... деген наразылығынан туындады.
1921 жылдың ақпан айында патша армиясының полковнигі ... ... ... бастаған 25 мың адамнан тұратын отряд Петропавл ... ... ... үйін ... Азық салғыртына наразы орташа
шаруалардың бір бөлігі көтерілісшілерге қосылды. Сібір мен ... ... ... ... үш апта бойы үзіліп қалды. 1921 жылдың науырыз
айында Орал губерниясында Сапожков отрядының ... 10 ... ... ... етті. Қарқарлы уезінің 70 – тен астам басшы партия және
кеңес қызметкерлері көтерілішілер қолынан қаза ... ... ... ... ... ... шаруалардың наразылығын шебер
пайдаланды.
Ұсақ тауарлы өндіріспен айналысатын шаруалар мүдделерін ескеретін жаңа
экономикалық саясат керек ... ... ... ... ... ... өлкесіндегі майдандардың жойылуы.
Қазақ жеріндегі Колчак әскерін талқандау Шығыс майданының Солтүстік
және Оңтүстік топтарына жүктелді.
▪ 1919 жылғы ... - ... топ ... ... Фрунзе)
әскерлері Уфаны азат етті.
▪ 1919 жылғы шілде – 25 – Чапаев дивизиясы мен қазақ атты әскер
бригадасы ... жау ... ... 1919 ... ... – Қызыл Армия Челябіні азат етті.
Осыдан кейінгі міндет – Орал мен ... ... азат ... ... 1 және 4 – армияларына жүктелді. 1 – ... ... ... ... ... 1919 ... қыркүйек – 1 армия ... ... ... (Орынбор – Ташкен темір жолы) түйісті Нәтижесінде
Түркістан Орталық ... ... ... ... майданы
жойылды.
Орал облысын азат етуге 4 – армия мен 25 ... ... ... ... шайқаста В.И. Чапаева және ... ...... қаза ... (1919 ж. ... 1919 жылғы қараша – Қызыл Армия Ілбішін мен Жымпитыны азат
етті.
▪ 1919 ... соңы – Орал ... ақ ... ... азат
етілді.
▪ 1920 жылы қайтар айында Орал ... ... 1919 ... күз – ... ... 5 – ... (Қолбасшы
М.Н.Тухачевский) Солтүстік және Шығыс ... азат ... ... ... ... 1919 ... қараша – Семейде Колчак ... ... ... қайта орнады.
▪ 1920 жылғы науырыз – Семей облысы түгел азат етіліп, ... ... 1920 ... ...... контрревалюциялық бүлік
ұйымдастырылып, Верный бекінісін жаулап алды. Қызыл ... ... ... 1920 ... ...... соғысының Қазақ жеріндегі ең
соңғы майданы – Солтүстік Жетісу майданы ... 1920 жыл – ... ... ... ... ... ... ревкомының үкімі бойынша атылды.
Азамат соғысының барысында кеңес үкіметі ұлт аймақтарындағы жаңа
өкіметтің ... ... ... Алашордамен келіс сөз жүргізді. Ақ
гвардияшылар мен интервенттер тарапынан ... ... пен ... ... ... бағыттарын өзгертуге итермеледі. А. Байтұрсынов
«Тңкеріс және қазақ» мақаласында «Алаш» зиялыларын Кеңес ... ... ... ... ... қол жеткізді.
▪ 1919 жылғы 4 сәуір – Бүкіл Ресейлік Орталық ... ... ... ... жариялады.
Азамат соғысының қорытындылары.
Азамат соғысының кескілескен қырғынында 8 млн адам қаза ... мен ... ... ... ... халық зардап шекті.
Олардың қайсысы болса да малды, ең алдымен, аттарды өз ... ... ... күштеп мобилизация жүргізді, ауылдарды және даланы өртке
орады. ... ... пен ... ... ерекше қатыгездігімен
көзге түсті.
Азамат соғысының салдары:
▪ Демографилық жағдай ауырлап, 8 млн адам қаза ... Мал саны күрт ... ... ... мен ... ... ... ұшырады.
▪ Қатігездік пен зорлық – зомбылықтың күшейтілуі үрей және
ертеңгі күнге сенімсіздік туғызды.
Қорытынды
Азамат ... ... ... тым қымбатқа түсті. Контрреволюцияның
күші басым еді. Халықаралық капитал, офицерлер ... ... ... ... ... таптары соның жағында болды. Ұлт ... ... де ... беріспейтін шайқасқа түсті.
Азамат соғысының барысында Кеңес ... ... ... Бір жағынан, Кеңестер алаш қатарындағы буржуазиялық мамандарды
өзіне тартқысы келді, екінші ... ... мен ... ... пен ... күшейтілуі алаш зиялыларының өздерін
Кеңес өкіметі қосынына әкеп ... ... ... Е. Қазақ тарихынан. Алматы, 1997 жыл.
2. Аманжолов К. Қазақстан тарихы. 1 – кітап. Алматы.
3. Қазақстан. Ұлттық энциклопедисы. 1-4 томдар. Алматы, ... ... ... 1,2,3-томдар. Алматы, 1996,1998,2002
5. Қазақстан таризы. Алматы, 1994 жыл.
6. Мусин Ч. Қазақстан ... ... 2000 ... ... М.К. ... ... ... 1992 жыл.
Қосымша.
Ұлтық келісім тактикасына қол жеткізуге қазақ халқының ағартушысы әрі
гуманисі А. Байтұрсынұлының сіңірген ... зор ... Ол ... ... ... ... «Ресей халықтары құқықтарының декларациясын»
жариялау қазақтардың ұлт мәселелесіне мұқият қарауының басталуы деп санауға
болады. Колчак ... ... ... ... ... біз ... деп мен шын жүректен айта аламын және өз жолдастарымның көңілін
орнына түсіре аламын.
Бүкілресейлік Орталық ... ... 1919 ... 4 ... ... ... ... азамат соғысына қатысқан қырғыздар
(қазақтар), сондай – ақ ... ... ... ... үкіметінің
мүшелері өздерінің бұрынғы ұлтық конрревадюциялық қызметі үшін ... ... ... ... ... деп ... - деп жазды.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Қазақстан азамат соғысы жылдарында (1918-1920 жж.)13 бет
Қазақстанда Азамат соғысы жылдарында жасақталған Қызыл армияның әскери бөлімдері мен құрамалары (1918-1920 ж. ж.)18 бет
Азаматтық қорғаныс жүйесінің құрылымы мен ролі6 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет
1837-1847 жылдардағы Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтеріліс14 бет
1850-70 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс49 бет
1905-1907 жылдардағы революцияның Қазақстанға саяси дамуына әсері.9 бет
1917 -1928 жылдардағы Қазақстан экономикасы8 бет
1917 жылғы ресейдегі ақпан – қазан ревалюциясы. Азамат соғысы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь