Адам аралық қатынастар психологиясы

Жоспары:

1. Адам аралық қатынастар жөнiндегi жалпы түсiнiк.
2. Адамдардың бiрiн.бiрi қабылдауы мен түсiнуi.
3. Таным мен түсiнудегi қателiктер себебi.
        
        Адам аралық қатынастар психологиясы.
Жоспары:
1. Адам аралық қатынастар жөнiндегi жалпы түсiнiк.
2. Адамдардың бiрiн-бiрi қабылдауы мен түсiнуi.
3. Таным мен түсiнудегi қателiктер себебi.
Адам ... ... ... ... түсiнiк.
Адам аралық қатынас дегенiмiз – қарапайым да күрделi проблемма.
Күнделiктi тұрмысымызда осы ... ... ... емес.
Адам арасындағы қатынастардың түрi келесiдей: жеке және ... ... ... тең ... және тәуелдi, қарама-қарсылықты және дау-дамайлы.
Жеке қатынастар екi адам арасындағы ... пен ... пен ... ... мен ... ... Мұндай сипаттағы
қатынастардың пайда болуы әр жеке адамның қоғамдағы орны мен ... ... ... бала өз ... сыйлауы да, жеккөруi де мүмкiн; өз
қызметiн ойдағыдай атқарып ... ... бiр ... үлкен сүйiспеншiлiк
танытса, екiншiсiн көргiсi келмейдi.
Қызметтiк қатынастар топ не мекеме мүшелерi ... ... ... құқы не ... орай ... ара ... ... адамның меншiктi қажеттерi сипатында қаралса,
олар жеке қатынастар атанып, ал ара қатынастар тұстай жүйелiкке ... одан да көп ... ... ... ... ... деп аталады.
Тең құқықты қатынастар – қатынастар мүшелерiнiң ... ... ... ... ал ... ... ... мен
мiндеттерi бiрдей болмаған жағдайда қалыптасады.
Адамдар арасында қарама-қарсылық болмай, өзара терең сыйластық жайлаған
ортада үйлесiмдi қатынастар нышан ... ... ... ... ұнамды ниеттерi екiншi бiреулердiң
келеңсiз ниеттерiмен тоғысқан шақтарда қарама-қарсылықты қатынастар ... ... ... ... ... ... дау-дамайлы,
жанжалды қатынастар өрбидi.
Адамдар арасындағы, тiптi кейде бiр тұлғаның да бойынан көрiнетiн
адамдық ... түрi мiне ... Бұл ... бәрi ... бiр-бiрiне беретiн бағалары мен мiнездемелерiнде, әр адамның
басқаға бағытталған iс-әрекет, ... ... ... ойы ... ... ... да келелi қатынастар жүйесi қалыптаспаған ортада адамның өрелi
өмiр сүруi өте қиын, себебi әрбiр жеке ... да, топ мен ... ... ... осы ... айқындайды. Балалық шақта орныққан адам
аралық қатынастарға орай адам азаматтық қасиеттерiн тiктейдi. Ересекткрiң
төңiрегiндегiлермен қатынасын сол ... ... ... ... ... сәттi орындалуы не кедергiге ұшырауы мүмкiн.
Адам аралық қатынастардан туындайтын ең қиын да ... ...... қоғамнан алыстау, яғни кейбiр адамдардың көпшiлiк арасында
сиымсыздығынан ... ... ... ... ... ... жек ... тап болып, назардан тыс қалады, елеңбейдi.
Осыдан өзi қатарларынан оң ... таба ... ... ... ... ... өмiр ... айрылғандар да
кездеседi.
Адам аралық қатынастардың ... ... ... ... өзi ... араласа отырып, бiр-бiрiне болған айрықша сезiмдер мен
ықыластарға ... Жеке ... ... ... субъектив сипатта
болып, әр адамның шын мәнiндегi тұлғалық оң не ... ... сай ... Олар ... ... көңiл-күйiне байланысты, бiр адамның
екiншiсiне деген сезiм ... ... ... ... ... ... бiр сәттiк болуынан, жеке қатынастар құбылмалы болып келедi: бүгiнгi
тәп-тәуiр сыйлы қатынас күн өтпей-ақ керi сипатқа енуi ... аян ... ... жеке ... ... ... ... олар,
әдетте, көңiл-күйге байланысты өзгере бермейдi. Мұндай қатынастардың ... ... ... ... ... ... қатынастар деп
те атайды, яғни мұндай өзара байланыстар қатынасқа ... ... жеке ... мен ... ... ... ... өмiрде жеке және қызметтiк қатынастар өзара кiрiге ... ... ... ... таза ... ... мүмкiн емес.
Бiрiншiден, әр адам ... ... ... ... ... мән мен сән ... ... екiншiден, әрқандай тұлға ... ... жеке ... ой, ... және ... ... ... бәрi адамның басқалармен болған қызметтiк қатынасына әсерiн
тигiзбей қоймайды.
Қарама-қарсылықты қатынастар ... ... ... ... ... ... бiр-бiрiнiң әрекетi мен ниетiн түгелдей шектемейдi. Бiрде
келiссе, бiрде қарсы тұрып, алға қойған мақсатқа жетуi ... ... ... ... ... ... мен дау-дамайға бармайды.
Кейде екi адам бiр ортада бола тұрып, бiр-бiрiне деген ыстық та, ... ... ... яғни ... ... жасауға ешқандай қажеттiлiк
таппайды, мұндайда олар арасындағы ... ... ... ... ... ... бiр ортаға түсiп ... бiрi ... өзiн ... ұстау қажеттiгi де туытдап қалады.
Мұндай кезде адамдар бiр-бiрiне тiкелей жек көрушiлiк танытып, ... ... ... ... ... таба ... да, ... де.
Мұның бәрi ортадағы жанжалды қатынастың ушығуынан.
Адамдар арасындағы және бiр ... ... түрi – бұл екi ... қатынастар. Мұндай ара байланыстың себебi бiр адамдағы
екiншiге деген өзара тiкелей ... екi ... ... жек көрушiлiк пен
құрметтiң қосарлана жүруi. Осыдан мұндай қатынастағы адамдар ... ... ... ... ... ... екенiн айырып алуында
бiраз қиналады.
Адамдар ... ... ... ... ... өзара
әрекетке, тiлдесуге болған өмiрлiк қажеттiлiгi жатыр. Тұрмыстық не қоғамдық
қажетсiнуден бiрiн-бiрi керексiнген ... ... ... ... ал ол
болмаса бiр-бiрiнен бейтарап қалады. өмiрлiк маңызды қажеттiлiктерi бола
тұрып, ... ... ... ... қалыптар да болады. Бұл
жағдайда да қатынастар үзiлмейдi, бiрақ мұндағы қатынастар ... ... ... ... қажетсiнулерiнiң арасында өз мәнi бойынша iзгi ... ... да ... ... ... ... қатынас
деп атайды. Альтруист адамдардың барынша ойы, iс-әрекетi әрдайым тек
жақсылыққа, қай жағдайда да ... ... ... арасындағы үйлесiмдi қатынастар сирек кездеседi, сондықтан
мұндай қатынастарды адамдардың мәңгi арман еткен мұраты ретiнде ... Бұл ... ... ... ... “сүйiспеншiлiк” қатынасты
жатқызуға болады. Егер бiр адамның екiншiсiне психалогиялық тартымы болса,
бiрiн-бiрi ... ... ... ... ... ... ... аямаса, мiне мұндай қатынасты - үйлесiмдi қатынас деп ... ... ... ... сипатына ықпал етушi факторлардың бiрi
психалогиялық үйлестiк ... Көп ... ... ... ... үшiн ... керек етедi, бiрақ,
көзқарас, ниеттерiндегi ... ... ... ... ... ... Мұндай толық психалогиялық үйлесiм таба алмаған
жандар ... ... ... ... қатынастар болғанымен, уақыт
өтумен бiрте-бiрте өрiм түскен ... жеке ... ... ресми байланыстарының кедергiсiне айналады.
Адамдар арасындағы қатынастардың өзгеруiне ... ... ... – бұл
нақты адамдар қатынастарының туындап, дамитын әлеуметтiк-психалогиялық орта
сипатының ауысуы. Екi немесе одан да көп ... ... ... ... ... психалогиялық үйлестiк болған, бiрақ
кенеттен өзгерген әлеуметтiк-саяси жағдай оларды ... ... ... ... екi ... ... тастайды. Мұндай жағдай жастарда кездесiп
тұрады: өзара келiсiмдi жас жұбайлардың өмiрi ... ... ... ... ... туысқандарының ықпалынан құрдымға кетедi. Мейлi, бұл
жас жұбайлар арасындағы қатынас кейiн ... ... ... ... ... ... жалғасын табу қиын.
Адамдар қатынасының орнығуы немесе өзгеруiне және бiр себепшi фактор –
бұл адамдардың жас деңгейi. өмiр бойы ... ... ... оның ... жандарға, болып жатқан оқиғаларға әсерiн
тигiзбей қоймайды. Жас деңгейi әртүрлi адамдардыңбiр ... ... ... ... ... ... ... жастық айырма неғұрлым үлкен болса,
психалогиялық келiспеушiлiк те соншама болады. Мысалы, жастардың киiмi,
өнер ... ... ұнай ... бәрiмiз де куәмiз. Бұл жағдай
әулеттер арасындағы қатынастардың мән-мағынасына өз ... ... осы ... ... өз ... ... адам өзi сезе
ала ма, не сезбей ме? Бұл сұраққа ... ... ... ... бұл нақты адамның ой-өрiс ... даму ... ... ... ... ... ... төңiрегiндегiлермен
қатынасын жақсы түсiнiп, дұрыс қабылдайды. Адам ... ... ... және ... ... ... ... қабiлеттi керек етедi
(қоршаған ортадан келiп түскен ақпараттық ... ... ... ... ... бере ... бұл адамның жасына тәуелдi. Егделер балаларға қарағанда
өзара қатынасты дәлiрек ... ... не ... ... оңай ... ... ... да отынды сезiнедi. ... ... ... және өз iшiне ... да, жағымсыз да
сипаттарды бiрдей қамтыған ... ... ... ... ... қатынастар сол қатынастардың нақты адам өмiрiндегi
маңызына қарай да бағаланады. Қарым-қатынас адам үшiн ... ... оның ... ... дәлсiздiктер жiберiлуi мүмкiн. өзiнiң
төңiрегiндегiлермен байланысына аса үлкен мән ... ... ... ... ... мақтауға бейiм келедi. Керiсiнше,
кiмде кiммен ұнамсыз қатынаста ... аам ... ... ... ... ниеттенедi де тұрады.
Әрқилы адамдардың өзара қатынастарын тануда көптеген жеке ... бар. ... ... ... ... ... ... жан-жақты пайымдаумен, дұрыс қабылдауға қабiлеттi, екiншi
бiреулердiң жалпы оң пiкiр ... өрiсi ... ал ... өзiне деген бағасын бiрде дұрыс түсiнсе, бiрде оған
сана-сезiмi жетпей қалады.
Адам аралық қатынастар толық ... ... ... бiркелкi
тұрақты қалыпқа келедi. Егер де қатынастарға тән осы ... ... ... ... ... және ... ... едi. Себебi
қауымдық бiрлестiктердiң негiзi жалпы адамдардың ... ... ... ... келуiнде. Ал жеке тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк топтардағы қызметтiк, ресми қатынастар ... ... ... кiшi топтағы байланыстар да бiршама ... ... ... ... ... ... ... тәуелдi, сондықтан адамдар мұндай жағдайдағы қатынастарды
өзгерте бергендi онша құптамайды. Егер күнара субъектердiң ... ... бола ... ... ... ... ... баршаға аян.
Жеке адамдар арасындағы қарым-қатынастар өте нәзiк те үзiлгiш ... ... ... ... ... сол ... иелерiнiң құбылмалы
көңiл күйiне тәуелдi. Уақыттың өтуiмен, ... егде ... ... тұрақтала түседi, балалық пен жас өспiрiм шақтағы адамдар
арасындағы бұрқасым жол таңдау бұл ... ... келе ... ... ... сабыр тауып, кездейсоқ қатынас, байланыстарға құлай түспей, өз
қалауын таңдай алу қабiлетiне ... ... ... және ... ... бiрiн-бiрi жете танып, бiрiнiң қылығына екiншiсi көнiгiп,
өзара ... ... ... ... олар арасындағы бұдан ... қай ... ... ... салу өте ... Көп жағдайда, тым
жақсы басталған таныстық қапелiмде үзiледi, ал ... тiптi ... ... ... ... ... ұнатпай жүрген адамына бара-бара
үлкен құрметпен қатынас көрсеткендер де аз ... ... ... бiр-бiрiне алғашқы танысуда берген бағалары мен қабылдауына
байланысты психалогиялық заңдылықтарға орай туындайды.
Нақты мезеттегi адамдар арасында ... ... ... көптеген
шарттарға тәуелдi, мысалы, адамның ден саулығы мен психалогиялық кейiпi.
Денi сау, көңiлi көтерiңкi болса, ... ... та ... ... ... ... болса, қатынасың одан әрi ... ал ... да ... ... түзiлген қатынас көбiне баянды болмайды.
Адамдар арасындағы қатынастар ... жеке ... ... әрдайым ұнамды арақатынастардың орнығуына ... ақ ... ... достық пен ұжымшылдық қасиеттер
пайдалы. Ал сенiмсiздiк, күмәншiлiк, өшпендiлiк, тұйықтылық пен өзiмшiлдiк
... ... ... керi әсерiн тигiзедi.
Ой-өрiсi кең дамыған, тәжiрбиесi бар адамдар өз қатынастарын меңгере
алады, бiрақ бұл көптiң ... келе ... iс, ... көп ... ... мәнiн соларды түзушi адамдардың өздерi де түсiне
бермейдi, ал түсiнбеген затты саналы басқару мүмкiн ... ... ... ... тек ... қана қоймастан, адамның
оларды басқару қабiлетi де ... ... ... ... ... ... ерекшелiктерiне қосымша өмiрлiк тәжiрибесi. әрқашан адам ... ... де ... ...... ... кәсiби қызмет
бабымен жұмыс жүргiзетiн, сендiре ... айта ... ... ... ... ... ... саясаткер, мекеме және
өндiрiс басшылары, ... ... мен ... Адам ... ... ... бiлу қабiлетiн қатынастар психалогиясын үздiксiз
үйрену арқылы жетiлдiре, дамытып баруға болады.
1. Адамдардың бiрiн-бiрi қабылдауы мен түсiнуi.
Адамдар ... ... ... ... ... бiрiн-бiрi
қабылдай алуы, түсiнуi және бағалауына байланысты, яғни тiлдесу нәтижесiнде
бiр адамның екiншiсiнiң образы жөнiнде ... ... ... ... ... оның сырт пiшiнi мен психалогиясын және әрекет-қылығын
байланыстыра, ... ... ... Ал психалогиялық бейне әр адамның
қажетсiнуiнен, қылық мотивтерiнен, мiнез ... ... ... ... ... мен ... ... Бұлардың
бәрi “Ат кiсiнеп, адам сөйлесiп” ... ... ... ... ... жiктелiп, бекидi де адамның жеке, нақты бағасын беру негiз
болады.
Бөгде адамның бейнесiн ... ... бiз оған ... ... ... оның даралық ерекшелiктерiн тануға
мүмкiндiк аламыз. Адамды жөнiмен танып, дұрыс бағасын берiп, оның ... ... мен ... ... ол тарапынан болып қалар
жаупты әрекеттердi күнi ... ... бiз ... бәрiн өз
қажеттiлiктерiмiз және мүдделерiмiзбен салыстырамыз, әңгiмелесудiң қолайлы
жолдарын болжастырамыз, осы арқылы екi тарапқа да ... ... ... ... ... қатынастарға кiремiз. Сонымен, қызықтырған
адамның мiнез бiтiстерiн бiлiп алып, ендi оған ... өз ... ... ... ... де, бiз ... ... ол адамның даралық қасиеттерiне сәйкес болған жөн. Осының ... адам ... ... ... ... жайлы да берiк аралық қатынастар
орнығады.
Адамның эмоционалдық жағдайын бағалай отырып, бiз оның ... ... ... ... ... тереңдете түсуге мүмкiндiк аламыз
және өзiмiздiң, оның және ... ... орай ол ... ... ... ... ... iздестiрiп, пайдаланамыз. Егер
бiз қатысқан адамдардың әртүрлi тұмыстық жағдайлары ... ... ... алсақ, оның мiнез-ылығын қажеттi бағытта ... ... ... адам ... ... алып ... ... мүмкiндiктерге ие
боламыз.
Бөгде адамның тұлғалық дәрежесi жөнiнде бiз оның дене ... және ... ... бойынеша топшылаймыз. Бұл
белгiлел адамның сырт ... ... ... сөзiнен, бет-
әлпетi мен ым-ишарасынан байқалады. Адамның сырт көрiнiсi мен ... ... ... де ... ... болғанымен, бұлардың екеуi
қандай да өзара ықпалды қатыста. әрқандай адам ... ... ... осы сырт келбет пен сөз, қылық ... ... ... адам ... мен дене ... өзара байланысты екенiн
дәлелдеген. Дене бiтiмi ерекше ... ие ... ... үш ... жатады:
астеник, пикник, атлетик. Пикник типтес адамдар – көңiлдi, ... ... ... ... ... ... – көбiне тұйық,
оңашаланғанды ұнатады, ұдайы ойға ... ... ал ...... келедi.
Адамның iшкi жан дүниесi оның сөзi мен тiлiнен айқын көрiнедi. Қандай
сөздер мен ... ... ... сөз ... мен ... ... ... процесiндегi тыныстары мен жеделдiгiне орай жеке адамның
ерекшелiктерiн байқаймыз. Адамның сөйлау мәнерiнiң ... тума ... ... оқу-тәрбие барысында пайда болады.
Кейбiр қатынастарға байланысты адамдардың психалогиялық бейнесi тұрақты
келедi де, ... ... ... ... сырт ... орай оның ... ... сақталады. Осыдан бiз адамды көпшiлiк ... ... Және бiр ... сақталатын қасиеттер – адам мiнезi, қылық-әрекетi
мен әдеттерi. Осылар бойынша санамызда ... ... ... бiз ... ... ... ... кездейсоқ ұшырасқан адамымыз көптен таныс сияқты болып көрiнедi.
Ал тiлдесе келе, оның әрекет-қылығына мән бере, тiптi басқа бiреу ... ... ... керсiнше, алғашқыда танымасақ та, ... ... ... ... бұрыннан бiзге таныс белгiлердi байқап,
жақындасуға тырысамыз. ... ... ... ... адам бейнесiнде
үлкен рөл ... - ... ... ... ... - ... сырт
көрiнiстерi.
Уақыт ағымына берiлмей, ұзақ мерзiм сақталатын белгiлер – адамның
қажетсiнуiлерi, әрекет-қылық мотивтерi мен ... ... ... ... ... ... бiрақ бұл үшiн аталған белгiлер сол адамның сырт
көрiнiсi мен мiнезiнен бiраз байқалуы тиiс.
Жоғарыда бөгде ... ... бiлу ... әңгiмеледiк, ал ендi адам
өзiн-өзi сарапқа сала ала ма, жоқ па ... ... ... iзделiк. Бұған оң
да, керi де жауап айту мүмкiн. Егер адам ... түк ... онда ... ... ... ... ала өзiндiк болжастыруға келмей,
тұрақсыз кейiпке енер едi. Сонымен бiрге, мұндай адамның қатынас қылығы мен
iс-әрекеттерi ақыл оралымынан ... ... ... сәйкестiк
таппайды. Егер адам өз әрекетiн сырт көзбен бағалай алмаса, оның ... ... ... оғаш көрiнедi. Егде адам бала ... ... бала ... келмей үлкеннiң ұстамдығын танытса,
төңiрегiндегiлер мұндайларды не жай күлкiге ... не ... ... ... егер адам өзi жөнiнде бәрiн бiле берсе, онда өмiрге
деген қызығушылықтың да қажетi болмай қалары сөзсiз, себебi ... ... ... болмысы осы өзiн тануға деген жоғары ынта-ықыластан нәр алады.
Адамдың қалыпты өмiрi үшiн ... бiле ... та, аса көп бiлу ... ... ... ... ... сырт көрiнiсiнен басқа өзiнiң мiнез
бiтiстерi жөнiнде де азды-көптi мәлiметке ие,бiрақ бұл мәлiметтер ... өзi ... ... ... ... ... бiрге, адам
өзiнiң кейбiр әлеуметтiк талапқа сай ... мен ... ... бейiм. Ал өз саласының астарында жатқан немесе моральдық
тыйымдарға байланысты санаға жат психалогиялық ... тiптi ... өзi ... ... ... оның ... ... байқауына болады. өз әрекеттерi мен сол әрекеттерге берген
басқалар бағасын салыстыра, адам ... ... өзi ... мен ... ... нәтижеге жетсе, мақтау алып, не сәтсiздiкке ұшырап, сырттың
жоғары немесе ұнамсыз бағасына кезiгумен әр жеке адам ... ... ... ... ... iсiне қанағаттануын, болмаса
қанағаттанбауынiшкi, ниеттегi психалогиялық ... ... ... ... ... мен ... оң не ... бағытын дұрыс та толық тани
алады.
Есте ұстайтын жәйт, өз ... ... ... ... құлай түсуге болмайды. Себебi өзiңiз ұнамды ... ... ... ... ... ... қалай да жек көретiн адамдар сiзде бiрде-
бiр ұнамды қасиет көре ... ... ... ... әр адам ... ... әрекетiн тiптi де бiлмеуi мүмкiн, себебi мұндай
сапалық басқарудан айырылған ... адам ... ... ... баға берiп, әрекетiн байқастыру қабiлетiнен айырылады.
Адамның өзiн-өзi тануы төңiрегiндегiлердiң қабылдауы мен бағасына тығыз
байланысты, кеңiрек айтар болсақ, барша адамдардың өзара ... ... ... ... ... негiзiнде адамың психалогиялық
бейнесiн түзу үшiн келесi ... ... бiтiс ... ... ... ... ықтималды болжай әсерлену, асыра сiлтей
әсерлену, жеке адамның бiтiстердi бiрiктiре әсерленуi. (Р.С.Немов)
Адам ... ... ең көп ... ... – бұл бiтiс ... Оның
мәнi: адам төңiрегiндегiлердi өзiне тән қасиеттер мен сапалар ... яғни өз ... ... ... ... ... оның қылық-
әрекетiн түсiнгiсi келiп, өзiн сол адамның орнына қоя салады. ... ... ... ... мiнездi екiншi адамға таңа салуда да ... ... ... ... бiтiстерiн өзiмiздi қызықтырған
адамға таңу арқылы да нақты тұлға жөнiнде бiр жөндi психалогиялық мәлiмет
топталтыруымызға болады.
Алғашқы әсер ... ... ... ... ... қалыптасатын
образды бекiту үшiн қолданылады. Бұл құбылыстың болуы адамға ... ... ... ... қарағанда күштiрек сезiлуiнен. Назарға
алған адам жөнiнде көп, әртүрлi ақпаратты ... ... бiрi бiр ... ... бiздiң санамызға ең алғашқы мәлiмет тұрақталып қалатыны
ғылымда ... ендi ... ... ақпараттағы адам қасиеттерiнiң тiзiмi молдау
болып, мәлiмет бөлiктерiн хабарлау барысында бiршама уақыт үзiлiсi ... ... ... ... ұмытылады. Бұл жағдайда ... ... ...... ... ... iске кiрiседi, яғни талдауға
түскен адамның образы ол жөнiндегi ең соңғы мәлiметке орай құрылады.
Ықтималды болжай әсерлену деп ... ... ... адам ... ... ... ала болжастыру қабiлетiне ие. Осыдан тұлға
басталған iс-әрекеттiң ... ... мен ... ... ... ... әлi ... жоқ бүтiн затты оның бөлiктерi бойынша ойда
белгiлi бiр ... ... ... ... бере ... мен ... дәл болжастыру қажеттiлiгi адамдардың өзара
түсiнуi мен ... ... өте ... Мысалы, адамға тән белгiлi
бiтiстерi бойынша оның әлi ... ... онда ... тиiс ... ... батыр адам әрқашан да адал да аңғал болатынына ешбiр
күмәнданбаймыз, сондай-ақ, қорқақ - әрдайым өтiрiкшi, мәдениеттi – ой ... ...... сенгiш, өшпендi адам - әрқашан тұйық, күмәншiл
келедi. Егер өмiр жағдайлары адамның әлi ... ... ... ... растайтын болса, онда болжастыруға ... ... ... түседi не керiсiнше де болуы мүмкiн. Адамның болжастыру
қабiлетiне өмiрлiк тәжiрибе өзi түзулер енгiзiп,нақтылап барады.
Асыра сiлтеу әсерi адам ... ... ... ... күштi
ықпал етуiнен пайда болады. Мұндай әсерден бiрiншi берiлген мiнездеме қатып
қалған, өзгермес күйге түседi. Егер қандай да адам бiр ... ... ... ... ... кейiн де бiз осы бағамыздан танбай, басқа бiр сын
көзқарастарды ол адамға жолатпауға тырысамыз. Керiсiнше де ... ... ... ... адам соң қай күйге келiп жолықса да, баяғы жек
көрушiлiгiмiзден арылуымыз ... ... ... ... ... ... ығыстырып, өз орнын бермеуге тырысады.
Психологиялық бейне жасауда ең күрделi де маңызды тәсiл – веке ... ... ... ... Оның мәнi мынада: әрбiр адам сан-
қилы тұлғалармен көп мәрте кездесе жүрiп, қабылдау және ... ... сырт ... ... және ... туралы пайымдау
бекiтедi. Көп қайталап кездескен бұл әсерлер бiрiгедi де, ... ... ... адамның сырт келбетi белгiлi бiр психологиялық iшкi қасиетпен
ұштастырылады. Осы ... ... ... ... бiр ... одан оның сырт ... қарап, өзiмiздiң санамызда
орныққан осы пiшiнге сәйкес қасиеттi iздестiремiз. Мысалы, қабағы ... ... ... ауыр ... келедi. Мiне осы жалпылай, бiрiктiре
түскен iшкi бейнемiздi ... ... ... ... бәрiне бiрдей
баламалай саламыз. Адамдардың ... ... ... iс-
әрекетiнде жалпылай кездеседi, ал iс-әрекеттегi жалпы қасиеттер ... сырт ... ... көрiнедi. Осылай жалпылай бiрiктiрiп, образ
жасау қасиетi жас өспiрiмдiк ... ... өмiр бойы ... ... Осы тәсiлдi жақсы игеруден адам психологиясы құрылымының
бiр белгiсi: ... ... ... мiнезi – бойынша сол аданың
басқа да қасиеттерiн бағалаушы адам өзiнде қалыптасқан бiрiкпе образ арқылы
ашуға ... Егер осы ... ... ... тәсiлi адамның сырт
көрiнiсi мен iшкi ... ... ... ... жақын екнiн
дәлелдей алса, онда бұл ... ... оның ... күнi ... таптырмас құралға айналады, ал керi ... ... тап ... аданың ерекшклiктерiн тануда жеке-дара және кәсiби ерекшелiктер
көп рөл ... ... ... ... адам ... жеңiл
түсiнедi, қабылдайды, себебi мұндай адамдар, әдетте ... де бай ... ие ... ... ... ... қасиеттердi
iздестiруге бейiм келедi, ал өз өмiр жолы сәтсiздiктен қаланып, көпшiлiкпен
тiл табыса алмаған адам басқалардың да оңды ... ... ... ... ортасында жүрген кәсiп, қызмет иелерi (педагог, дәрiгер,
экономист, саясаткер, әдебиетшi, өнер ... ... ... қасиеттерiне сәйкес қабылдай бiледi.
2. Таным мен түсiнудегi қателiктер себебi.
Бiрiн-бiрi түсiнуде дадамдар көбiне шектен тыс ... ... ... ... ... ... ... оның төңiрегiндегiлерге баға берудегi өз қабылетiн
асыра дәрiптеуiнен келiп ... ... ... ... ... ой-
өрiстерi мен ептiлiктерiнiң мүлтiксiз жұмыс атқаруға жарайтынын ... ... да сол ... ... ... ... ойдың арбауында
қалып қояды да, нәтижеде назарға алған адамы жөнiнде қате пiкiрге тап
келедi. Ал ... өзi ... де, ... ... түпкi себебi –
заттар мен жан дүниелi ... ... ... ... ... ... мәнi: ... кезеңдегi өзiнiң психологиялық кейпiне
назар салмастан, адам нақты көрiп тұрғаны мен естiгенiне сенiп ... ... бен ... ... ... адамның жеке кәңiл-күйiнiң жағдайына
тәуелдi. Қандай да адамды қабылдауымыз бiздiң өзiмiздiң сол ... ... ... ... бен ... байланыстыкеледi. Осы
тұғыдан адам бағалауда өз сезiмi мен пiкiр пайымдауына да ... ... ... ... мәнi: басқаны бағалай және қабылдай отырып, тұлға
өз қабылдау процесiнiң қандай жағдайда өтiп ... ... және ... оның ... әрекет-қылығы мен бақылауындағы адамның болмысын
нендей әсер етiп жатқанын байқамауы ... ал адам ... ... ... ... өзiнiң әдеттегi, қалыпты қылықтарын ... ... ... өзi де нақты жағдайларға орай өз әрекетiнiң формасын
өзгертедi. Мысалы, дәрiгердi сырқаттың өзiнiң қызмет ... ... сол ... ... ... не ... орнында кездестiрiп, тану үлкен
өзгешелiктерге ие. Осыдан психологиялық образ қалыптастыру ... орай ... мен ... ... ... шеп ... ... жасауға байланысты қателiк мәнi: бақыланушы адам
жөнiндегi пiкiр ... ... ... бәрi ... үстiрт
берiледi. Мұндай қателiк болмау үшiн төңiрегiндегiлердi түсiнуге ниет ... адам өзiн ... ... ... ... ... алынған тұлға жөнiнде ой топшылаудан аулақ болғаны жөн.
Қателiктердiң және бiр тобы жалған қарапайымдылықтан ... ... ... ... шын ... кiм екенiн бiлмейтiн, қоғамдық беделi
жоқ, аңғырт адамдарда болады. Бұл типтегi ... ... ... ... мен әрекет-қылығының мәнiн түсiнуге қабiлетi жетпегенiнен, өзiн
дүниесiн хабарсыз, не ... ... ... ... ... кiм ... соның
арбауына түсiп кете бередi.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам аралық қатынастар психологиясы туралы түсінік15 бет
Жанұя құрамы және түрлері7 бет
1915-1945 жылдар аралығындағы Корей халқының Жапон отарына қарсы ұлт азаттық қозғалыстары38 бет
1917-1920 жылдар аралығындағы Астрахан қазақтары158 бет
1986 жылдан 2002 жылдар аралығындағы салқын кездегі Алматы және Астана қалалары бойынша ауа температурасының термикалық режимі38 бет
1991-2002 жж аралығындағы Қазақстандағы саяси партиялар50 бет
2010-2012 жылдары аралығында атмосфералық жауын-шашынның химиялық құрамының өзгеруі46 бет
XIX ғасырдың 40 - 60 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастар11 бет
Xvii ғасырдың екінші жартысы мен xviii ғасырдың аралығындағы қазақ қоғамындағы саяси-әлеуметтік хал-ахуал жайлы56 бет
XVII-XIX ғғ. аралығындағы Ресей империясы13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь