Бауыржан Момышұлы (1910-1982)

Момышұлы Бауыржан (1910.1982) . екінші дүниежүзілік соғыстың даңқты жауынгері, халық қаһарманы, қазақтың көрнекті жазушысы. Туған жері.Жамбыл облысының Жуалы ауданындағы Көлбастау мекені.
Бауыржан жеті жылдық мектепті бітіргеннен кейін біраз уақыт мұғалім болған. Сонда жүргенде кезекті әскери міндетін өтеуге шақырылып, онда бір жарым жыл жүріп, запастағы командир атағын алады. Туған ауылына қайтып оралған соң, ол біраз жыл қаржы мекемесінде қызмет істейді. Содан қайтадан Қызыл Армия қатарына шақырылып, түрлі әскери бөлімдерде взвод, рота, командирі болады.
1941 ж. Ұлы Отан соғысы басталысымен, Бауыржан даңқты генерал.майор И.В.Панфиловтың басшылығымен Алматы маңында жаңадан жасақталған 316 атқыштар дивизиясының құрамында майданға аттанады, батальон, полк командирі қызметтерін атқарады. Соғыстың соңғы жылдарында гвардиялық дивизияны басқарады.
1941 жылғы күзгі, қысқы кескілескен шайқастар кезінде өз батальонын 27 рет шабуылға бастап шықты. 5 рет қоршауды бұзып, негізгі жауынгерлік құрамымен аман.есен дивизиясына қосылды. Жауынгерлік іс.қимылдарға қатысты ұрыстан шығу, шегініс жасау тәсілдерінің арнайы тарау болып әскери жарғыға енуі, тактикада «ошақты» және «икемді қорғаныс» ұғымдарының қалыптасуы Бауыржан Момышұлының осындай тәжірибелерінің жиынтығы болып табылады. Оның қолбасшы, терең ойлай білетін әскери мамаң ретіндегі таланты соғыста полк, дивизия басқарған жылдары кеңінен ашылды.
Бауыржан Момышұлы жау шептеріне ішкерлей еніп ұрыс жүргізу теориясын соғыс тәжірибесінде алғаш қолданушылардың және оны дамытушылардың бірі болды.
Бауыржан Момышұлы — әкери педагогика мен әскери психологияны байытушы баға жетпес мұра қалдырған дара тұлға. Оның атақ, даңқы, батырлығы А.Бектің «Волоколамск тас жолы» атты кітабында суреттелді. Кітап неміс, чех, еврей, ағылшын, француз, т.б. шет ел тілдеріне аударылды.
        
        Момышұлы Бауыржан (1910-1982)  -  екінші дүниежүзілік ... ... ... ... ... қазақтың көрнекті жазушысы. Туған жері-Жамбыл облысының Жуалы ауданындағы Көлбастау мекені.
Бауыржан жеті ... ... ... ... ... ... ... болған. Сонда жүргенде кезекті әскери міндетін өтеуге шақырылып, онда бір жарым жыл жүріп, ... ... ... ... Туған ауылына қайтып оралған соң, ол біраз жыл қаржы мекемесінде қызмет істейді. Содан қайтадан Қызыл ... ... ... түрлі әскери бөлімдерде взвод, рота, командирі болады.
1941 ж. Ұлы Отан ... ... ... даңқты генерал-майор И.В.Панфиловтың басшылығымен Алматы маңында жаңадан жасақталған 316 атқыштар дивизиясының құрамында майданға аттанады, батальон, полк командирі қызметтерін атқарады. ... ... ... ... ... ... ... күзгі, қысқы кескілескен шайқастар кезінде өз батальонын 27 рет шабуылға бастап шықты. 5 рет қоршауды ... ... ... құрамымен аман-есен дивизиясына қосылды. Жауынгерлік іс-қимылдарға қатысты ұрыстан шығу, шегініс жасау тәсілдерінің арнайы тарау ... ... ... енуі, тактикада және ұғымдарының қалыптасуы Бауыржан Момышұлының осындай тәжірибелерінің жиынтығы болып табылады. Оның ... ... ... ... әскери мамаң ретіндегі таланты соғыста полк, дивизия басқарған жылдары кеңінен ... ... жау ... ... еніп ұрыс жүргізу теориясын соғыс тәжірибесінде алғаш қолданушылардың және оны ... бірі ... ... -- ... педагогика мен әскери психологияны байытушы баға жетпес мұра қалдырған дара тұлға. Оның атақ, даңқы, батырлығы А.Бектің атты ... ... ... ... чех, еврей, ағылшын, француз, т.б. шет ел тілдеріне аударылды.
Соғыстан ... ... ... ... ... Бас ... Жоғары әскери академиясын бітіреді. Әскери-педагогикалық жұмыспен айналасып, ... ... ... ... ... ... 1956 жылы ... атағымен отставкаға шыққан Бауыржан біржола шығармашылық жұмыспен айналысады. Ол қазақ және орыс ... ... ... өз өмірінде көрген-білгендерін арқау етеді. Оның қаламынан туған, өмір шындығын арқау ... ... ... мен ... ... ... ... іздеп оқитын шығармаларына айналады. Олар бірнеше қайтара басылып ... ... ... ... ... ... ... батыры атағын алады. Алайда халықтың өзі деп ... ... ... ... бұл атақ Отан ... біткеннен кейін жарты ғасырдай уақыт өткенде барып берілген болатын. Ел тәуелсіздік алғаннан кейін Қазақстан Республикасының ... ... ... жарлығымен оған деген атақ берілді.
БАУЫРЖАННЫҢ СОҒЫС ТАРИХЫНДА БОЛМАҒАН 27 ТАКТИКАЛЫҚ ЖАҢАЛЫҒЫ
Жас сардар ... ... ... ... ... қарына малтыға жүріп, бес рет қоршауды бұзып, жалпы саны 207 рет қол ... ... ... 27 рет ... ... айтуынша, соғыс тарихында болмаған тактикалық жаңалық жасады. Командир Момышұлы жетік стратег, асқан тактик болумен қоса, сұңғыла психолог та еді.
Момышұлы өмірбаянының осы ең ... ... ... түбіндегі шайқас ерекше орын алады.
1941 жылы қазанның он бесі күні таң атар-атпастан панфиловшылардың И.В.Капров басқарған 1073-полктің ... ... ... ... ... ... ... Алған жолынан, айтқан сөзінен қайтпайтын қайсар командир Бауыржан роталардың соғыс қимылын жаңа тактикаға жанастыра отырып, операцияны ... ... ... Осы ... ... кезеңдерінде жауға қайсарлықпен қарсы тұрып, майдан даласында ерлік көрсеткендердің ішінде Қ.Шәріпов, Р.Жанғозин, Б.Жетпісбаев, М.Әлімжанов, Д.Снегин, Е.Таймасов, Т.Ахтановтардың ... бір ... ... ... жағдайға ұшыраған кейбір полктердің батальон, роталарымен байланысы үзіліп, жауынгерлердің қай жерде, қандай халде ... білу ... ... ... ұшырағандардың бірі - Бауыржан басқарған бірінші батальон еді. Баукең енді шегінудің нақты жоспарын жасады. Батальонның алдында жүретін он бес ... ... ... ... ... ... ... взвод-взводпен бөлек-бөлек болып, бірінің ізімен бірін жүргізе жылжуды ұйғарды. Батальон алдындағы ... аға ... ... пен ... жетекші Мұхаметқұл Сләмқұлов басқарды. Күндіз жау көзіне түспеу үшін жауынгерлеріне түнделетіп жүруді бұйырды. Күндіз қалың тоғайда тыныстап, түнде барлаушылар арқылы ... ... ... ... ... ... қарағайлы тоғай іші қар. Жауынгерлер шаршады. Әйтсе де табанды төзімділік көрсеткен батальон екі күннен кейін ... пен ... ... ... ... Барлаушылардың айтуынша, осы Ивановск деревнясында панфиловшылардың 1075-полкінің бірінші батальоны тұрады екен. Бұлар әлі шайқасқа қатыспапты. ... ... ... ... бұл ... уақытша әдейі резервте ұстап тұр екен. деген лақапты естіген олар түгелдей аман оралған жауынгерлерді зор қуанышпен қарсы алды. Бауыржан ... ... ... ... ... ... көзіне жас алды. Иван Васильевич көптен көрмеген бауырын кездестіргендей Бауыржанды қаусыра құшақтай алып, бетінен сүйіп: деп ... ... ... 1942 ... қаңтар-ақпан айларындағы ұрыстарында 8-гвардиялық дивизияның Бауыржан Момышұлы басқарған полк жауынгерлері ерекше көзге ... ... екі ай ... батысқа қарай 500-600 шақырым алға басып, фашистердің ... ... мен ... қырды, көптеген техникасын жойып жіберді.
Бауыржан Момышұлының қатардағы жауынгерлер жайлы айтқан небір қасиетті ... ... ... ... қолбасшы солдаттың мінез-құлқын, парасатын, елі үшін шыбын жанын қиятын ерлігін керемет білген. Соның арқасында ... ... ... бастап, жігерлендіріп отырған.
Бауыржан Момышұлы соғыс жылдарында адуынды да ... ... ... ... қана ... жоқ, ... қатар қарамағындағы жауынгерлер мен офицерлердің ақылгөй жетекшісі, ... де ... ... да ... ... де бола ... ... Бауыржан Момышұлының 1990 жылдың 12 желтоқсанында туғанына 80 жыл толуына орай Кеңес Одағының Батыры ... ... атақ ... ... ... сөзі ... айналып, ел тілегі орындалды.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мақыш Қалтаев12 бет
Халықаралық теңіз құқығы жайында13 бет
Ақ ниетпен хат жаздым, ата, сiзге… (бауыржан ата рухымен сырласу)3 бет
Батыр-Бауыржан8 бет
Батырдан қалған өсиет (Бауыржан Момышұлының қанатты сөздері)17 бет
Бауыржан Момышұлы2 бет
Бауыржан Момышұлы соғыс жылдарында4 бет
Бауыржан Момышұлы шағармасының зерттелуі43 бет
Бауыржан Момышұлы шығармаларындағы Абай дәстүрі7 бет
Бауыржан Момышұлының жеке қорына сипаттама49 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь