Тонау қылмыстарын тергеу

М А 3 М Ұ Н Ы
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I ТАРАУ. ТОНАУДЫ ТЕРГЕУДІҢ ЖАЛПЫ МӘСЕЛЕЛЕРІ.
1.1 Тонаудың қылмыстық . құқықтық және криминалистикалық
сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Қылмыстық іс қозғау және дәлелдеуге қажетті жағдайлар ... ... ... ... 8
1.3 Тергеуші мен анықтау органдары арасындағы байланыс ... ... ... ... .11

II ТАРАУ. ТЕРГЕУДІҢ БАСТАПҚЫ КЕЗЕҢІ.
2.1 Оқиға болған жерді қарау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.2 Жәбірленушіден жауап алу мен куәландыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.3 Куәлардан жауап алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

III ТАРАУ. ІС БОЙЫНША ОДАН ӘРІ ТЕРГЕУ ЖҰМЫСТАРЫ.
3.1 Іс бойынша болжамдар құру және тергеуді жоспарлау ... ... ... ... ... 26
3.2 Күдіктіні ұстау, жеке тінту және жауап алу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
3.3 Сараптама тағайындау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
3.4 Басқа да тергеу әрекеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

ІҮ ТАРАУ. ТОНАУ ЖӘНЕ ҚАРАҚШЫЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАРЫ БОЙЫНША ТЕРГЕУ ӘРЕКЕТІН ЖҮРГІЗУ
4.1 Тонау және қарақшылық қылмыстарын жүргізу кезіндегі шешілетін жалпы мәселелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...36
4.2 Алғашқы тергеу әрекеті және іздестіру шаралары ... ... ... ... ... ... ... 42
4.3 Тонау және қарақшылық қылмыстарын болдырмауда тергеуішінің қолданатын шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...55
        
        «Тонау қылмыстарын тергеу» деген тақырыпта диплом жұмысына берілген
Пікір
Бұл жұмыс маңызды ... ... ... жазылған. Қарастыруға
тиісті негізгі сұрақтарды қамтыған. ... ... ... қолданған
және түсінікті тілде жазылған.
Диплом жұмысын қорғауға жіберуге болады.
«Тонау қылмыстарын тергеу» атты
тақырыпқа жазылған диплом
жұмысына берілген
РЕЦЕНЗИЯ
Диплом жұмысында тонау ... ... ... тонауды
тергеудің жалпы мәселелері, қылмыстық-құқықтық және криминалистикалық
сипаттамалары мен ... мен ... ... арасындағы байланыс,
сараптама тағайындау сияқты атқарылуға тиісті негізгі жұмыстар ... ... ... ... ... барысында тергеушінің атқаруына тиісті
жұмыстар қатары ... ... оның ... ... мен
құқықтарына байланысты мәліметтер анықталған.
Диплом жұмысы ... ... төрт ... және ... ... ... тергеуге байланысты жүргізілетін оқиға
болған жерді қарау, күдіктіні ұстау, жеке ... ... мен ... ... ... ... ... байланысты атқарылатын басқа да
тергеу жұмыстарының ... ... ... жағдайлары ғылыми
негізделген әдістер бойынша ашып көрсетілген.
Диплом жұмысының жоспары дұрыс ... ... ... ... ... нақты мысалдар келтіру арқылы толықтырылған.
Сонымен қатар жұмыста кемшіліктер де бар:
1) Тонау қылмыстарын ... ... ... тиіс ... ... ... жұмыстары қатары өз ... ... ... ... кезінде ... ... ... ... ... берілген тәртіпке сай жазылған, қанағаттанарлық.
РЕФЕРАТ
Бітіру жұмысы «Тонау қылмыстарын тергеу» тақырыбы бойынша ... ... ... сөздер: тонау, тергеу ... ... ... ... ... алу, ... ... жерді
қарау, жоспарлау, болжам, сараптама.
Жұмыс кіріспеден, 4 тараудан, ... мен ... саны 33 ... ... 56 ... ... мен ... мүліктік құқығына нұсқан келтіретін
тонау әрекеттерін тергеу әдістеріне байланысты сұрақтар қаралады.
Жұмыста негізінен қылмыстың осы ... ... ... іс ... ... мен анықтау органдары арасындағы өзара ... ... ... ... ... мәселелерге жауап
беріледі. Жұмыста оқиға болған ... ... ... ... ... алу, куәлар, күдікті, түрлі ... ... да ... ... ... ... ... сонымен қатар,
іске қатысты болжамдар ұсыну мен тергеуді жоспарлаудың ... ... ... ... беріледі.
Жұмыста тергеу практикасы материалдары қолданылды.
М А 3 М Ұ Н ... ... ... ... ... ... Тонаудың қылмыстық - құқықтық және ... ... іс ... және ... ... ... мен ... ... ... ... ... БАСТАПҚЫ КЕЗЕҢІ.
2.1 Оқиға ... ... ... ... алу ... ... ... ... ІС ... ОДАН ӘРІ ... ЖҰМЫСТАРЫ.
3.1 Іс ... ... құру және ... ... ... жеке тінту және ... ... ... да ... ... ... ЖӘНЕ ҚАРАҚШЫЛЫҚ ҚЫЛМЫСТАРЫ БОЙЫНША ТЕРГЕУ ӘРЕКЕТІН
ЖҮРГІЗУ
4.1 Тонау және ... ... ... ... ... ... ... әрекеті және ... ... және ... қылмыстарын болдырмауда тергеуішінің
қолданатын ... ... ... ... ... оның өмірі, құқықтары
мен бостандықтары мемлекеттің ең құнды байлығы ретінде көрсетілген. ... ... ... ... ... қарсы күрес, оның алдын алу
шаралары, тергеу ... т.б ... ... ... өзекті мәселесі
ретінде қарастырыла отырып, өте ... ... ... ... ... осы ... жүргізілетін жұмыстар бойынша жоғары нәтижелерге
жетуді құқық қорғау органдары жұмысының аса жоғарғы ... ... ... және ... ... ... беретін құқықтық негізісіз
қабылдау мүмкін ... ... ... осы мәселелерге байланысты ... ... ... Оған дәлел 1998 жылдың ... ... ... ... қабылданған Қылмыстық Кодекс пен ... ... ... және тергеу аппаратының қайта құрылуы, соттық ... ... ... ... Н.Ә.Назарбаевтың «Қазақстан-2030» атты халыққа
арнауында мемлекет алдында тұрған стратегиялық бағыттың ... ... ... ... мен ... билік реформасын жандандыра
жүргізу;
- заңның шын ... ... ... мен ... бұлжытпай
орындаушы азаматтарды қылмыскерлерден қорғау, керісінше билік пен заңның
барлық ... ... ... ... ... өмір ... қарсы
қолдану қажеттігі». (7,51-52 бет).
Қазіргі кездегі Қазақстанда жасалатын криминалды әрекеттер қатарында
жиі кездесетін бірден-бір қылмыс түрі-тонаушылық әрекеттері. ... ... ... ... күрт өсуі мен көп ... қылмыстың ашылмай қалуы
жағдайлары, тонауды тергеу мен ашуға байланысты мәселелердің басты назарда
болуына мегзейді. Барлық тонау ... ... ... ... ашу тергеу жұмысындағы аса көргендік пен жоғары дәрежесін талап
етеді. Осы талаптарға жауап беретін ... ... және ... ... ... дәрежесін арттыру мен түрлі қылмыстың
жасалу практикасын оқып ... және ... ... ... ... және гуманитарлық ғылымдар негізінде
жасалып, ... ... мен ... алу, ... ашу шараларын
оқытушы бірден-бір сала криминалистика. Қылмыстылық ... ... оны ... мен ... ашу ... ... ... туындаған тонауды ашу әдістері мен тергеуді терең ... ... ... ... бітіру жұмысын осы тақырыпта жазуыма
себепкер болды.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... алдын алу және қылмысты ерекеттерді жою болып табылады, сол үшін
барша құқық қорғау ... ... ... ... ... ... ... жекелей қылмыстар бүгінгі күні өрши түсуде, осы қылмыстарды
болдырмау үшін ... сот, ішкі ... ... ... қазіргі заманға сай алуан ... ... ... ету керек. Соңғы кезде түрлі заңдар қабылданып, бұл заңдар әлі
өзінің толығынан өз орнын таба ... ... ... заң ... ... керек. Барлық шыққан заңдар ... да ... ... үшін ... ... бостандығы заңмен қорғалады,
ешқандай заңды бұзған ... ... ... құтылмау керек.
Азаматтардың жеке меншігіне ... ... ... ... ... жатады. Аса қауіпті қылмыстар қатарына ... ... ... ... олар ... ... ... қатар, азамат
денсаулығына, өміріне қауіп төндіреді.
Практикада көбіне тонау және ... ... ... ... ... ... іс ... дұрыс тергеу әрекеті
жүргізілмейді, ... орай ... ... ... ... ... негізінде айтайын дегенім қазіргі нарық ырқына көшу кезеңінде
біздің ... ... ... мемлекетінде, өзге көршілес тәуелсіз
мемлекеттердегідей қиыншлықтар көптеп кездесуде. Экономикалық дағдарыс
барысында ... ... ... ... ... қылмыстарды естудеміз.
Экономикалық қылмыстар көбеймесе, азаяр түрі жоқ. ... ... ... ... ... күні ... ... баспасөз беттерінен естіп
оқып, көріп жүрміз. Осы қылмыстар сияқты қылмыстардың бірі ... ... табу ... ... ... ... ... болып отыр.
Көбіне бұл қылмыстарды жасаушылар жастар екендігін айтқым келеді, осы
атап айтқан қылмыстарды ... ... бірі ... ... алу,
түрлі насихаттар жүргізу, қылмыс болған жағдайда оқиға болған ... ... ... ... ізін ... ... шұғыл оперативті шараларды
жүргізіп, дер кезінде қылмысты ашу болып табылады.
Аталған қылмыстарды ашу барысында ... ... ... ... ... киім іздері, айғақты заттарды алу, жәбірленуші мен куәлардан жауап алу
қылмыстың ашылуына зор үлесін тигізеді.
Кіріспе ... ... ... "Тонау және қарақшылық қылмыстары бойыша
тергеу әрекетін жүргізу" тақырыбы ... ... ... ... төрт тарау
және қорытындыдан тұратындығын айтқым келеді.
Жұмысты жазуда осы тақырыпқа байланысты арнайы ... ... ... ... ... қатар Алматы қаласы Алмалы аудандық
Ішкі істер ... ... ... ... ... ... қазіргі кезде қолдануға ұсынылған профессор Р.Сапарғалиевтің
"Заң терминдерінің түсінігі" Алматы -1995 жыл, доцент ... ... ... ... ... Алматы -1996 жыл, доцент
М.Ш.Жүзбаевтің "Қылмыстың күн бойынша альбом-схемасы" Алматы -1996 ... ... ... ... субьектісі" Алматы -1977 ж. сияқты
еңбектері ... ... ... ... ... МӘСЕЛЕЛЕРІ.
1.1 Тонаудың қылмыстық - ... және ... ... ... ... 178- ... байланысты
тонаудың ұрлықтан айырмашылығы «бөтен ... ашық ... ... яғни, мүлікті ашық ұрлау ... - ... ... ... ... мүлікті иеленушінің көзінше ұрласа немесе басқа
азаматтардың қатысында, яғни, кінәлінің әрекетінің ... ... ... ашық ... ... аса қауіптілігін немесе асқан жауыздығын
дәлелдейді.
Сондықтан тонау ұрлыққа қарағанда қатаң жазаланады.
Енді тонау мен қарақшылықтың арасындағы айырмашылыққа ... ашық ... ... бола ... мемлекеттің, қоғамның немесе
азаматтардың жеке мүлкін еркін пайдалануымен немесе өзінің қалауынша ... ... ... ... ... өзіне тән белгісі (күдікті)
кінәлінің мемлекеттің, қоғамың ... ... жеке ... ... ... ... күш қолдануы арқылы иеленуі.
Қарақшылық-бөтен мүлікті ұрлау ... ... ... ... ... мен ... қауіпті күш көрсетумен немесе тікелей
осындай күш ... деп ... ... шабуыл жасау. (ҚРҚК 179-
бап.)
Қарақшылық ұрлықтың бір түрі бола отырып, адамның өмірі мен ... ... де қол ... ... ... күш көрсету мемлекеттің, қоғамның, жеке азаматтардың
мүлкін иелену құралы бола отырып, уақытқа байланысты ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар жеке
азаматтардың қауіпсіздігін нығайту мақсатында қарақшылық ... ... ... ... ... залалы бар ма, осыларға
қарамастан объектіге шабуыл жасаған кезінен ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың жалпы түсінігіне сырттай ғана қатысты
болмайтындығы
Қылмыстың криминалистикалық сипаттамасы тек ... ... ... ... ... ... белгілі бір аймақта немесе ... ... елге ... ... толық оқу мен іске байланысты
материалдарды барынша байыту және ... ... ... тән түрлі
белгілерін криминалистикалық ерешеліктері ... ... (21, 365 ... ... ... ... ... оқып
үйрену негізі 60-жылдардың соңынан ... ... ... ең ... ... «қылмыстың жекеленген ... ... ... ие), яғни ғылыми нұсқауларды
құрастыру мен тергеу практикасының мазмұндылығы үшін» (35, 437 бет) ... ... ... ... басталады.
Мұндай нұсқаулардың одан әрі дамуы көптеген ғалым-криминалистердің
жұмыстарында жалғасын тапты. ... ... ... ... толыққанды, нақты болып табылатын анықтама Г.А.Мозговых
берген анықтамасы: «Бұл - ... ... бір ... ... ... белгілі бір түрге жататын қылмысты нақты тергеу мен оны табысты ... ... алғы ... ... (26, 124 ... криминалистикалық маңызға ие белгілер мен ерекшеліктер тонауға
байланысты айтылғанда ең ... ... ... тоқталу қажет.
Тонауды жиі жасайтындар негізінен 16 мен 30 жас арасындағы азаматтар.
Статистика көрсеткеніндей тонаудың 90 пайызы ... жеке ... кету ... ... да, ал 10 пайызы мемлекеттің және
қоғамның мүлкін ... ... ... ... және ... қол сұғу ... ... Алайда бұл қылмыстар (әдетте) 2-3 адам
қатысатын, сирек те болса 4 адам ... ... ... ... ... жасалады. Мұндай топтардың басшылары көбінесе ... ... ... ... ... ... ... қылмыстарын, жасалған
орыны бойынша топтарға бөлуге болады.
Бірінші топқа көшеде тонаушылық жатады. ... ... тиіс ... басым бөлігін құрайды, әдетте кешкісін, түнгі уақытта, нашар
жарықтандырылған көшелер мен ... ... ... ... ... ... ... және зәру заттар, әдетте ... ... ... күнделікті керек заттар. Тонаудың негізгі
әдістері: қорқыту, ұрып-соғу, бас ... ... алу, ... ... ... ... Мұндай әрекеттер әдетте жәбірленуші қорғанышсыз болғанда
немесе мас болғанда жасалады.
Өзіне ... деп ... ... ... ... оны қуып
жетіп қоршап алады. Содан соң қорқытып немесе ... ... ... 433-434 ... оқиғалар қатарында қылмыскер өзі таңдаған адамға көбінесе
жақсы әсер бере отырып әрекет ... ... ... сұрайды, қаланың бір
жақтарын сұрауы немесе шылымды тұтатуға оттық сұрауы мүмкін т.б.
Мысалы, азамат Н.Умуров өзінің досы ... пен ... ... ... «Мерей» бірлестігінің қасында өтіп бара жатқан азамат
Ә.И.Цайзерден оттық беруін өтінеді. Ол тоқтағанда олар ... ... ... ... ... мен жылы ... шешіп алған.
Тонаудың екінші тобына автокөлік жүргізушілері мен ... ... бұл ... ... көп ... ... көлік иелеріне
көрсетілетін күш қолдану мен материалдық шығын үлкендігі және автокөлік
авариясының ... ... бұл ... ... ... бұл түрі әдетте түнде және арнайы топтармен жасалады. Қылмыскерлер
өз көліктерінде немесе ұрланған ... ... өз ... жасауға
қажетті жағдай туғанда жәбірленушінің бағалы затын күш қолданып, ... ... ... ... кетеді.
Тонаудың үшінші тобына тұрғын үйге басып кіру жатады. Мұндай қылмыстың
4/3-і ұйымдасқан топтармен жасалады. Мұндай жағдайларда тонауға ұшырайтын
құралдар: ... көп ... ... ... ... ... пәтерлерге қоңырау береді егер ... ... ... ... ішке ... де ... егер есікті кәрі адамдар немесе
балалар ашса оларды ұрып-соғып, байлап керек заттарын ұрлап ... ... ... күндіз, мейрам күндері, яғни тұрғындар
пәтерлерінде болмаған мезгілде, ... ... мен ... ғана ... Пәтерлерді тонауда қылмыскерлер көбінесе аяқ астынан әрекет етуге
тырысады.
Пәтерлерді тонауға әрекет еткенде қылмыскерлер ішке ... ... үшін ... өздерін үй басқармасы қызметкерлері, пошта, су
құбырлары, жәбірленушілермен ... ... ... ... ... ... Көп жағдайда пәтер тонаушылар өздерінің сыртқы пішіндерін
өзгертеді. (қара көзілдіріктер, ... ... ... ... т.б) ... мен ... өздерінінің түстерін анық білмеуі үшін. Қылмыс
жасауда уақытқа байланысты дәлелдер қызығушылық тудырады. «А.Я.Целищеваның
жұмысындағы «тонау ... ... (18 ... 24 ... ... (12-16 сағ) ... 20%, ... (00-06 сағ ... ... (6-12 сағ) 5%, көп ... деген деректер келтірілген.
Тонауда жәбірленушілер арасында белгілі бір шектеу болмаған. ... ... ... мен ... ... және ... шабуыл жасайды.
Тонауда жәбірленушілердің төртінші тобын ... бай ... Оның ... көп ... ақша ... ... ... заттарды
иеленушілер, валюта иелері. Көп жағдайда олар ... ... ... назарын өздеріне аударады. Мысалы баға үшін
саудаласпайды, үлкен купондармен есеп ... ... ... шығарады, қымбат заттар сатып алады т.б.
Мемлекеттің, қоғамның, жеке меншік комерциялық күзетпелі объектілерді
тонауда әдетте жәбірленушінің жеке ... ... ... ... Бұл ... қол ... ... объектінің мүліктік жағдайы
мен мүлік күзетінің қаншалықты мықты екендігі қылмыскермен анықталады да
осы жағдайлар ... ... ... ... ... ... іс ... анықталуға тиіс жағдайлар:
1. Мүлікті ... ... күш ... ... орын алды ... Қылмыс құрамы бар ма, ... ... ... т.б;
3. Шабуыл жасау қай жерде ... ... ... ... ... ... қашан жасалды (күніз, тәулік уақыты);
5. Кімге шабуыл жасалды, кімге күш, қорқыту ... ... ... ... ... ... азаматтық мүлкіне);
6. Қандай құралдың, сайманның көмегімен жасалды;
7. ... кім ... күш ... ме, ... күш ... ... ... Әрекетті тонау деп табуға қандай ... ... ... Осы қалада, ауылда, ауданда ... ... ... ... ... Тонаудың алдын алу мен ... ... ... ... болады.
«Қылмыстың криминалистикалық сипаттамасы-қылмысты тергеудің жеке-
дербес саласы бола отырып,» – ... атап ... ... ... - қызметтік роль атқарады» (26. 125 бет)
Криминалистиканың жалпыланып дәлелденгені, нақтыланған белгілері мен
алдыңғы жасалған және сәтті ашылған істердің ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... іске байланысты
барлық жағдайлар мен дәлелдеу пәніне кіретін және ... ... ... өз ... ... Қылмыстық іс қозғау және дәлелдеуге қажетті жағдайлар.
Тонауға байланысты қылмыстық іс-істі қозғауға қажетті нақты негіздер
мен жағдайлар ... ... ... ҚІЖК-нің 177- бабына сәйкес қылмыстық іс
қозғау негізіне жататындар:
1. ... ... ... ... ... ... органы лауазымды ... ... ... ... ... хабарламасы бойынша:
4. ... ... ... хабарламасы бойынша:
5. қылмыстық іс қозғауға ... ... ... ... іс қозғауға негіз болатын бірден-бір айғақ табуы.
Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... жатады.
«Қылмыстық іс қозғау туралы сұрақты дұрыс шешу үшін ... ... ... оның ... қылмысты кең көлемде зерттеу
емес, қылмыс белгілерің бар-жоқтығын анықтау, яғни, қылмыстың ... ... ... Басқа сөзбен айтқанда, қылмыстық іс ... ... ала ... ... үшін ... негіздердің барлығы
анықталады, алайда мұның өзі істің басқа сатыда қаралуына негіз болмауы
мүмкін» (33,11 ... ... ... ... қылмыстың белгілері
байқалғанда-ақ қозғалуға ... ал іс ... ... ... ... ... бұған әсер етпейді.
Дер кезінде қозғалған қылмыстық іс тергеушінің іске ... ... ... дәлелдермен толықтыруына, кінәлілерді табуына, ... ... ... ... және қылмысқа қатысты жағдайлардың өзгертілуіне
жол бермейді. Қылмысты ашудың сәттілігі тікелей-қылмыстық істің дер кезінде
қозғалуына байланысты.
ҚР ҚІЖК-нің 177-190 ... ... іс ... реті мен ... ... ... мен оның мерзімдері, жасалған немесе дайындалып
жатқан қылмыстық әрекет, хабарламалар және қылмыстық із кесу ... ... ... және ... мен ... ... ... іс жүргізу шешімін бекіту мәселелері толық көрсетіледі.
Тонау ... арыз ... ... ... тонау фактісі орын алғандығы
туралы хабарлама алған жағдайда тергеуші ең ... іс ... ... ... ... ... шын ... мен келесі мәселелерді шешуге
міндетті: көрсетілген әрекет орын алды ма;
- Бұл ... ... ... бар ... ... ... ... көрсетілген фактілер қылмыстық іс
қозғауға жеткілікті ме: (19, 9 ... ... ... ... ... жауап алынғанда тергеуші
осылар жөнінде қылмыстық іс қозғап, тексеру туралы қаулы шығарады.
Тексерудің мақсаты қозғалуға тиісті ... ... ... ... ... жоқ болған жағдайда іс бастаудың негізсіз ... ... ... ... ... мен ... ету ... табылады. Егер болған оқиға өзінен өзі-ақ қылмыстық
әрекет болып тұрса онда ... тек қана ... ... табу ... ... жоқ. Көпе-көрнеу қылмыстық әрекет бойынша қылмыстық істі
бірден бастаудың орнына негізсіз тексеру шараларын жүргізу, қылмыстық ... кері ... ... Тонауға байланысты қозғалған қылмыстық істі
тергеу барысында тергеуші алдына ... ... ... және ... бұл ... ... ... Бұл сұрақтардың негізгілері мынандай:
1. тонау қайда жүзеге асырылған;
2. тонау қашан ... ... ... кім жәбірленген;
4. тонау қандай әдіспен жасалған ... ... ... күш қолдану болған ба, болса ол қалай көрініс тапқан,
егер шабуыл жасаушы қорқыту ... ... онда ... ... ... тонау әрекетінің салдарынан жәбірленушінің
денсаулығына ... ... ... ... ... және ... салдары немесе мүмкін болатын зардаптар дәрежесі) қандай;
6. тонау барысында ұрланған мүлік қандай және ол ... ... ... ... ... саны және ... ... ... ... ме ... мемлекеттікі
немесе қоғамдық ұйымдар мүлкі ме? Егер тоналған мүлік мемлекет ... ... ... ... ... меншік екендігін яғни,
жекеменшік пе немесе ... ... ме, ... ... ме, яғни ... ... жеке ... мүлік
емес мемлекеттің немесе қоғамдық ұйым меншігі екендігін білген бе?)
7. тонауды кім істеді (бір адам ба әлде қылмысты топ па, егер ... ... ... ... топ мүшелерінің әрқайсысының
топтағы орны, топқа ... ... да ... ... мүмкін бе,
тонауды жүзеге асыру барысында ... ... ... ... сату мен ізді ... ... көмектесушілер болды ма, қандай
негіздер бар, қылмыскерлердің әрқайсысының жеке басының мінездемесі, атап
айтқанда ... ... ... ... ... да ... жасаған ба?)
8. Ұрланған зат қай жерде, атап айтқанда мүліктің пайдалануға ... мен ... ... Қылмыс жасарда, яғни, тонау алдында жасалған дайындық әрекеттері
қандай?
10. Тонаудың ... ... ... ... қылмыстың алдын алу органдарына хабарламаған ... ... ... ... ... жасаушы жағдайлар және қылмыс жасаудың алдын
алу үшін қандай шараларды жүзеге асыру керек (полиция бұрыштарының ... ... ... жарығымен жарықтандырылуын қамтамасыз ... ... ... ... т.б) (34,24 ... іс қорғау туралы тергеуші қаулысында: қаулының қабылданған
орны мен уақыты, кіммен құрылғандығы, істі қозғауға негіз ... ... ... ... ... қозғалғандығы, қылмыстық заңның бабы,
қылмыстық іс қозғау белгілері бойынша, ... ... ... ... ... ... ... Қылмыстық істің қозғалғандығы туралы
қаулының көшірмесі 24 сағаттың ішінде прокурорға жіберіледі.
Қабылданған шешім туралы оның ... және ... іс ... адамға (яғни күмәндіге) оның құқықтары мен міндеттері көрсетіле
отырып, қылмыстық істің қозғалғандығынан ... ... (ҚР ... іс ... сатысы қатаң шектелген мәселесінде ие, бұл сатыда
ешқандай дәлелдемелер ... ... ... іс ... ... ... ... арыз, түсініктемелер, оқиғаның болған орнын
қарау протоколы) жұмысқа қоса қатталады.
1.3 Тергеуші мен анықтау органдары арасындағы ... ... алу мен дер ... ашу, кінәліні жазалаудың
әділдігін, заңдылықты бұлжытпай сақтай отырып жүзге асыру, ... ... мен ... алу органының маңызды жұмыстары болып табылады.
Тергеуші әр уақытта қылмыстық ... ашу ... тек өз ... ие бола ... ... да тергеуші мен жауап алу органдарының
арасындағы өзара байланыс аса үлкен практикалық ... ие. Заң ... ... ... өкілеттілігін нақты көрсетеді және ... ... ... (шектеу) ауқымы мен шегін белгілейді. Істің
оң нәтижелерге В.Е.Розенцвайг атап ... ... ... және бір ... ... ... мен қарастырылған
әдістер мен құралдардың ... және ... ... ... ... болады. (31,16.) 1998 жылдың 1 ... ... ... жаңа ... іс ... ... реттеуші мен
анықтау органдарының арасындағы қалыптасатын өзара байланыстың құқықтық
негізі нақты көрініс табады.
«Қылмыстық істер ... ... ... ... ... жұмыстары материалдарымен танысуға, оларға жазбаша атқару үшін
міндетті іздестіру және тергеу іс-әрекеттерін ... ... ... нұсқаулар беруге және ... ... ... ... ... етуге құқығы бар» (64 бап 7 т).
«Қылмыстың сипатына қарай анықтау органдарына:
1) заңмен белгіленген құзыретіне ... ... ... мен ... ... ... қылмыстардың алдын алу және алдын кесу ... ... іс ... және ... ... ... қолдану;
2) алдын ала тергеу жүргізу, міндетті істер бойынша осы ... ... ... ... іс ... және ... іздестіру
шараларын қолдану» (65-бап 5 т).
«Анықтаушы - өз ... ... ... іс бойынша сотқа дейінгі
іс жүргізуді жүзеге асыруға уәкілетті мемлекеттік лауазымды адам» ... ... ... ... ... ... органының
қызметкерін тартуға құқылы» (201 бап 5 т).
Тергеуші мен ... ... ... мен ... сипаттай
келе профессор И.В.Попов былай ... ... мен ішкі ... ең алдымен қылмыстың алдын алу шараларын жүргізуге міндетті,
екіншіден егер қылмыс әрекеті фактісі болған ... тез ... ... ... ... ... және ... жұмыстарын жандандыра
жүргізуге, қысқа мерзімінде толық және жедел тергеу жұмыстарын жүргізуге,
нәтижесінде ... ... ... ... ... ... шын
мәніндегі мақсатын анықтауға, қылмыскерлерді және олардың қылмыс жасауына
жағдай жасайтын ... ... ... ... (21,38 т).
Шын мәнінде көптеген қылмысты толық және тез арада ашу, ... ... ... ... ... мен ... қаруды іздеп табу,
тоналған және қайтаруға тиісті құнды заттарды табу, т.б. ... ... ... мен ... ... ... өзара байланыс өте үлкен
роль атқарды.
Нақты қылмыстық іс ... ... мен ... органдары
арасындағы байланыс бұл - «қылмысты ашу мен оның жолын кесу ... ... ... тән ... ... құралдарды пайдалана отырып әрекет
етуге ... ... ... ... ...... тергеу мен анықтау органдары арасындағы байланыс» (13,4 т).
Тергеу мен анықтау органдары арасындағы байланыс түрлі формада көрініс
табады. Мысалы: ... ... ... бірге қарау, ақпарат алмасу, бірлесе
әрекет етуді жоспарлау, тергеу және ... ... ... ... болған жерге бірге шығу әрекетіне байланысты келесі жағдайлар
ескерілуі тиіс;
а) қылмыс жасалғандығы туралы ... ... ... ... ... ішкі істер қызметкерлері, мамандар мүмкіндігінше ең
бірінші болып келуі керек. б) ... ... ... ең ... ... мен ... әрекет ету органдарының қызметкерлері келеді
деген сөз — ... ... ... ... ... айғағы.
Тергеуші өзіне атқаруға тиісті тергеу жұмыстарынан басқа міндеттерді
орындамауға ... ... ең ... ... - ... іс ... ... көрсетілген нормаларды қатаң сақтай білу, қылмыстық іс
қозғау.
Анықтау органдары заңда көрсетілмеген іс жүргізуге қатысты емес ... ... ... ... ... жұмыстардың жүргізілу тәртібі
1994 жылы қабылданған ҚР-ның «Жедел-іздестіру қызметі ... ... ... ... ... анықтау органдары, тергеушінің жұмысына кіретін
тонауға байланысты қозғалған істерде ... ... ... ... ... тиісті мұндай жұмыстары қатарына
(іздеу) қылмыскерді, жәбірлеушіні, авто көлікті, ... ... және ... ... ... және ... ... алынып
пайдаланылудағы мүлікті іздестіру ... ... ... қатарына
ізделуші объекті туралы мағлұмат алу мақсатында жүргізілетін сұрау ... да ... ... ... ... үшін ... да көптеген
әрекеттер жасалуы мүмкін. Мысалы: тінту, алып қою үшін көрсету т.б.
Жедел-іздестіру шаралары ... ... ... ... ... іс жүргізуге негіз болмайтын, дайындалып жатқан немесе жасалған қылмысқа
байланысты ... жеке басы ... ... мен оның ... ... оның басқалармен байланыстарын, ... ... ... ... ... етуге нұсқан келтіруші әрекеттер жөнінде
дәлелді ақпарат беру (10,39 ба).
Тонауға байланысты ... ... ... ... ... ... ... қызметтік — иісшіл иттерді
пайдалану, қылмыскердің ізіне түсу «ізін ... ... ... оның тұрғылықты орнын бақылауға алып тексеру, ... ... ... ... алу, ... туралы анықтамалар жинау
жатады. Бұл шаралар қатарына тағы да қылмыс ... ... ... ... қарау, түрлі анықтама, мәліметтерді жинау, жеке ізге
түсу ... ... ... ... ... қылмысты яғни тонауға
байланысты істі жүргізуге дөл сол ... аса ... ... беруге
мүмкіндік беруі мүмкін. Мұндай ақпараттарға:
1. Қылмысқа байланысты нақты мәлімет беретін деректер.
2. ... ... істі ... ... іске қайшылықты
жақтар туралы мәлімет беру мен істі жүргізу барысында және сот ... ... ... мінез құлық ... ... ... ... ... ... және осындай жағдайға
қатынасы бар ... ... ... тиімді тактикалық
әдістер және техникалық құралдарды ... ... ... ... ... қаралуға тиіс ... іске ... ... ... іске баға ... ... ҚР ҚІЖК-нің 64-бабында
тергеушіге өз тергеуіндегі ... ... ... органдарына тапсырмалар
мен нұсқаулар беруге құқылы екендігі көрсетілген. Тергеушінің ... ... ... мен ... Бұл ... үшін ... болады. Алайда Бұл тапсырмалар мен ... ... ... ... мен ... ... ... өз кұзыреті шегінде өздері белгілейді.
Тонауға байланысты істі жүргізуге қажетті нұсқаулар мен тапсырмаларды
тергеуші сәйкес ... ... ... ... ... ... орындау барысында анықтау органдары ҚРҚІЖҚ-нің 196-бабында
көрсетілген уақыт шегінде орындауға тиіс.
Анықтау органдарының ... ... оның ... мен
нұсқауларының орындалуы туралы мәліметтерінде, ... ... ... іздестіру және тергеу әрекетінің барысы ... ... ... - жедел-іздестіру қызметі барысында
қолданылған әдістер мен т.б. әрекеттер туралы мәлімет ... ... ... ... ... ... ұйымдасқан өзара
байланыс тергеуші мен анықтау ... ... ... жағдайында
хабар алмасуға қол жеткізу нәтижесінде мүмкін болады.
Тонауға байланысты қылмыстық істерді жылдам және сапалы ашу үшін ... мен ... ... ... ... жеке тергеу және
жедел-іздестіру жоспарлары мен ортақ мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... ТАРАУ. Тергеудің бастапқы сатысы
2.1 Оқиға болған жерді қарау.
Тонауға байланысты қылмыстық істерді тергеу әдетте ... ... ... басталады.
Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексінің 221-бабында
тергеу ... бұл ... ... ... атап көрсетіледі.
«Қылмыстық іс ... ... ... ... ... ... мүмкін болмайтын
болса, оқиға орнын қарау қылмыстық іс қозғаудан бұрын жүргізіледі». ... ... арыз ... ... алғаннан кейін, тергеуші бірден
оқиға ... ... ... оған ... жүргізуі керек. (ҚР/ЖК 222-бап 2
тар).
Біз профессор К.А.Бегалиева мен ... ... ... ... ... ... заттай белгілер қалдырылған жағдайда,
тергеу жұмыстары ең алдымен қылмыс пен қылмыскер туралы ... ... мен ... ... бекітуге бағытталуға тиіс». (9,59 бет).
Оқиға болған жерді қарау — ... ... ... алдын
ала тергеу жұмыстарын жүргізуде бағыт берумен ... ... ... ... ... ... ... болған жерді қарау — адам өлтірушілік,
зорлау, техникалық құралдарды ... ... ... ... ... және ... ... т.б. қылмыстарға байланысты тергеу жүргізу
барысында ... ... ... ... осы ... ... іс қозғауды міндетті түрде оқиға болған жерді қараудан бастауы
керек.
Біздің көзқарасымыз бойынша оқиға ... ... ... ... ... анықтаманы профессор В.И.Попов береді. Ол былай сипатталады:
«Қылмыстық із қозғалғаннан ... ... ... іс ... ... ... ... жедел-іздестіру шараларымен жүзеге
асыратын ... ... ... ... ... материалдық
салдарын, заттай дәлелдемелерді алып қою, қылмыс іздерін табу, қылмыскердің
жеке басы туралы ... ... ... және ... барлық
мәліметтерді қылмыстық оқиғаның «ізін суытпай» ашуға пайдалану т.б.» (28,9
бет).
Оқиға ... ... ... ... бұл ... сияқты қылмыстық
әрекеттің «ізін суытпай» ашу мен қылмыскерді ... үшін аса ... ... ... ... Егер ... болған жерді қарауға
шығуға дейін ... іс ... ... ... ... іс қозғау
керек, бұл-тергеушіге көптеген артықшылық береді. «Дер кезінде ... іс, ... ... ... мен қылмысты ашу жұмыстары арасында
тиімді өзара ... ... ... ... ашу, ... ең ... дер кезінде және ... ... ... жерді қарау жұмыстарына байланысты. «Оқиға болған
жерге дер кезінде шығу және ... ... ... ... ... ... ... дереу жүзеге асырылуға тиіс. Кешеуілдетпей ... ... ... қарау қылмыскер әрекетінің нәтижесінде ... ... ... бірден тағайындауға мүмкіндік береді. Оқиға
болған жерде ... ... ... ... ... әшкерлеуге
пайдасын тигізетін ақпараттар туралы барынша ... ... ... береді». (19,17 б).
Оқиға болған жерді қараудың мақсаты:
а) оқиға болған жердің жағдайын толық оқу мен есепке алу.
б) заттай дәлелдеме, ... ... алу, т.б. ... ... іске ... маңызы бар барлық нақты мәліметтерді бекіту
(оқиға болған уақыты, оқиғаның орындалу механизмі)
г) жедел-іздестіру шараларын ... үшін ... ... ... ... тың көздерін ашуға байланысты мәліметтер алу.
е) оқиға болған жердегі ... ... ... ... келісім және оқиға мен оның қатысушылары туралы анықтама бекіту.
Жоғарыда аталған оқиға болған жерді қарау барысында анықталуға ... ... ... барысының барлық кезеңдерінің түпкілікті мақсаты —
жағдайды толық анықтап, қаралып отырған ... ... ... — оқиғада қылмыс құрамының барлығын немесе ... ... ... ... ... оқиға болған жерді қарау ережелерінің
негізгілері:
1) оқиға болған жерді ... ... ... ... егер мұндай
жағдай мүмкін болмаса, арыз немесе ... ... ... ... ... орган қызметкерлерінің жетекшісі жүргізеді.
2) міндетті түрде куә ретінде бөгде адамдарды қатыстыру;
3) аса қажет болған ... ... ... ... ... ... жерді күзету, қылмыскердің ізіне түсу мен қылмыстың
«ізін суытпай» алу, кешеуілдетуге ... ... ... ... ... ... ... барысында қандай болмасын ... ... үшін ... ... ... және ... ... оқиға мемлекеттік немесе қоғамдық мүлікке зиян ... ... ... ... ... ... барысына мүліктік иелігінде
болып табылатын, мүліктік жауапкершіліктегі жақтар қатысады.
Оқиға болған ... ... ... ... ... болған жерді
қараудың тактикалық ережелерінің төмендегідей қатарын сақтауға міндетті:
1. оқиға ... ... ... ... ... толық
және жоспарлы түрде жүргізуге;
2. оқиға ... ... ... ашылуға тиіс барлық сұрақтарға
жауап алу;
3. іске ... ... бар ... ... мен ... ... ... тізімге алу, өзгерістер мен фактілерді ... мен осы ... ... ... кең ... жеке ... ... оқиға болған жерді қарау жұмыстарын жүргізу басында
жұмысты жан-жақты, толық жүргізу үшін тергеуші келесі сұрақтарды шешуге
міндетті:
1. ... ... жер ... ... мен ... негізінде оқиға
орнын қараудың қандай ... ... ... ... ... Тергеуші келгенге дейін оқиға болған жердегі жағдайларды бұзу мен
өзгертулер болдыма, болса кіммен және қандай мақсатта ... ... ... ... ... ... ... заттай дәлелдер бар?
Оқиға болған жерде әрекетке тән сипаттар барма?
4. Қылмыс қашан жасалған?
5. ... осы ... ... ... Жәбірлеуші кім, ол оқиға болған жерге қалай тап болды?
7. ... ... ... ... етті?
8. Қылмыскерлер оқиға болған жерге ... ... ... немен
келді?
9. Қылмыскерлер не істеді және қалай, қай жерге қалай ... ... ... жанасты?
10. Қылмыскерлер оқиға болған жерде неше уақыт болды?
11. Қылмыскерлер ... ... ... ... жолмен, қалай кетті?
12. Қылмыскерлермен не тоналды?
ІЗ.Қылмысқа себеп болған жағдайлар (көрсетілімдер) қандай?
14. ... жеке ... ... ... ... мен
сипатаулар? (28,11-12 б)
Тонаумен ұштасқан қылмыстардың ... ... ... ... куәлерді қатыстыра отырып жүргізу тиімді. Бұлардың
қатысуы қылмыстың осындай ... ... ... ... жерді қарау
барысында тергеушіге, шабуыл жасау қай жерде, қалай ... ... ... жұмысына қиындық тудыратын көптеген сұрақтардың нақты
жауабын береді.
Оқиға болған жерді қарауды бастамас бұрын ... ... ... ... алу ...... қалай жасалғандығы туралы толық
мағлұмат алады.
«Егер шабуыл ашық алаңқайда жасалған болса, ... ... ... ... ... онда ... ... транспорт құралдарының
ізін іздестіруден ... ... ... анықтау қылмыскерлердің
санын, қозғалыс ... ... ... ... ... ... Алынған мәліметтер шабуыл жасаушының жеке басын дәл
анықтауға көмектеседі. Егер шабуыл ... ... ... ... ... ... қолданылатын саусақ іздерін іздеу керек, Бұл ... жеке ... ... ... ... Сонымен қатар бұзып
кіруде қолданылған құрал ізін табу қажет, бұл ... ... ... ... ... ... ... криминалистикалық сараптама
жүргізілгеннен кейін бүзу құралын табуға мүмкіндік береді.
Оқиға ... ... ... ... ... мен ... ... ұмыт қалдырылған немесе лақтырылып тасталған құралдар
мен заттарды табуға баса назар аударылуы керек. (12, 206). Мұндай заттарға
түймелер, бас ... ... ... ... бұзу ... т.б. ... ІІБ-ның жұмыс практикасында мынандай оқиға орын ... ... ... ... болған ... ... ... қылмыскерді тінту барысында
алынған оның ... ... ... ... ... барысында өзінің үстіндегі киімдерін шешіп оқиға
болған жерге қалдырып, өзі ... ... киіп кету ... Мұндайда табылған киімдерді мұқият қарау керек, кейде оның
қалтасынан қылмыскердің жеке басын куәландыратын, ... ... ... сияқтылар), шаш талшықтарын табудың маңызы зор. ... ... ... ... табылған шаш пен
шаштарының ұқсатығын ... ... Бұл ... іске ... ... ... табуда үлкен мәлімет беретін тағы бір жағдай — оқиға орнын
қарау ... ... аяқ ... ... ... жерде қылмыскер қалдырған
киім, аяқ киім тағы басқа құралдарды полиэтилен қаптарға ... ... ... ... ... ... ... жағдайда оның заттары мен
оқиға орнынан ... ... ... ... ... ... иісшіл иттер көмегімен анықтауда үлкен себебін тигізеді. Оқиға
болған жерді қарауда оқиға болған жердің айналасымен тек сол ... ... ... ... ... қылмыстық іске қажетті ... ... ... жерден едәуір қашық жерлерден ... ... ... қарауды түгелдей немесе таңдап алып қарау әдістер
қолданылады. Түгелдей қарау әдісі ... ... ... ... ... жеке учаскелерге бөледі және әрқайсысының шекарасы қатаң
көрсетіледі де, әр ... ... ... ... ... алып ... бойынша жұмыс жүргізу іздер мен заттай дәлелдер белгілі бір орында
жинақталуы мүмкін деген болжам болғанда жүргізіледі.
Оқиға болған ... ... ... ... ... ... нәтижесінің
негізі болып табылатын хаттама жазады.
Оқиға болған жердегі жағдай фотоға түсіру арқылы және оқиға болған
жерді қарауды ... ... ... алынады. «Тонау мен қарулы шабуыл
жасауға байланысты оқиға болған жерді ... ... тек ... ... ... ... ғана ... оның қоршаған айналаға қатысты
жағдайын да ... ... ... ... ... елді мекеннен қашықтығы,
көрші ғимараттар мен көрші үйлерге қатысты ара қашықтығы т.б.). ... ...... ... жағдайын толық анықтауға мүмкіндік береді.
(34,31 бет).
Тонау қылмыстары ... ... ... тиіс ... бірі — ... мен куәлардан жауап алу болып табылады.
Кәулар мен ... ... алу ... мен ... ... ... ... куәландыру, шабуыл жасау
нәтижесінде жәбірленуші қандай да бір зардап шеккенде тағайындалады.
2.2 Жәбірленушіден ... алу мен ... ... - оның ... ... ... іздері
мен басқа да белгілер іске қатысты ... орын ... және ... ... сараптама жүргізудің қажеті ... ... ... ... ... ... мен ... арасында күрес болуы
мүмкін, осының ... ... дене ... ... ... ... ... кездеседі. Куәландыруға жәбірленушімен
қатар күмәнді адам да тартылуы мүмкін. Мұндай ... ... ... ... және ... ... түсіру әдісімен суретке түсіріледі.
Егер куәландыру ... ... ... ... ... ... ... немесе басқа да қылмыскер қолымен ... (май, ... ... ... ... немесе дәкемен мұқият сүртіліп
алынып, сараптамаға жіберіледі. Жәбірленуші денесінде күш ... ... ... ... іздерді табу, оқиғаға ... ... ... ... салыстыруға, тексеруге көмектеседі.
Оқиғаны куәландыруды тергеуші дәрігер немесе ... ... ... ал ... ... ... болмағанда бөгде адамдар
қатыстырылып жүргізіледі.
Куәландыру, куәландыруға ... ... ... ... ... ... куәландыру сол жынысты бөгде адамдардың қатысуымен
жүргізіледі. Егер ... ... ... ... ... ... болса, тергеуші қатыспайды. Мұндай жағдайда куәландыру ... ... ... маманымен, дәрігермен бөгде адамның қатысуында
жүргізіледі. Куәландыру барысында куәландырушының денсаулығына ... және оны ... ... жол ... ... ... ... жәбірленуші денесіндегі
жарақат, қайталау, тырнақпен салынған т.б. іздер оған ... ... ... үлкен роль атқарады.
Осы жағдайларға байланысты мысал келтірейік: 17.01.99 жылы 20 сағ. 20
минутта Алмалы 17 Б-на ... С. ... өзін 20 ... ... ... ... тонап кеткендігі туралы хабарлады. Тергеуші азамат С.
Рудневке қатысты соттық-медициналық ... ... ... қаулы
шығарды. Соттық медицина қызметкері жәбірленушіні қарап, оның сол ... ... қан ... ... ... ... қандай да
бір жұмыр затпен келтірілген және келтірілген ... ... ... ... оның ... ... зардап тигізбейтіндігін
анықтайды.
Тергеуші ... ... ... хаттама жасайды. Хаттамада
тергеушінің әрекеті ... ... ... ... ... ... толық тіркеледі. Хаттамаға тергеуші, соттық медицина
қызметкері немесе дәрігер ... ... ... бөгде адамдар
қол қояды.
Жауап алу «тергеу органдарының қылмыстық іс жүргізу заңы ережелеріне
сәйкес жауап алушыдан өзіне ... іске ... ... ... іс ... ... ... жағынан тергеуші, анықтау органдары жүргізетін анықтаушы жақтар,
прокурор және сот, екінші ... ... ... ... ... ... ... жағынан сөйлеушіден тыңдаушыға берілетін хабарлама
алмасу нәтижесі» (30,16-ет).
Қылмыстық іс жүргізу көдексінің ... ... ... деп ... бар ... ... материалдық, моральдық, мүліктік және күш
көрсетілуі салдарынан белгілі бір зиян ... ... ... ... ... ... көрсетілетін әрекет.
Тонауға байланысты қылмыстық іс қозғау үшін жәбірленушінің жазбаша
арызы ... ... ... ... ... ... ... байланысты
хаттамамен бекітіледі. Тергеуші жәбірленушіден ... арыз ала ... ... ... ... жағдайда қылмыстық жауапкершілікке
тартылатындығы туралы ескертуге, және ... бұл ... ... ... ... ... деп ... негізі жасалған қылмыс
нәтижесінде оған жоғарыда аталған ... ... ... болуы
шарт. Жәбірлеуші деп табу үшін ... пен ... ... ... арасындағы себепті байланысты анықтау керек.
Тонауға байланысты жүргізілетін ... ... бірі ... ... ... алу. ... ... болып табылатын жақтан жауап
алу барысында бірден қылмысты ... ... ... ... ... Бұл ... жәбірленуші оқиға барысы мен күдіктіге
байланысты көп мәліметті есінде сақтайды». (19,29-6).
Бірақ мұндай жағдайда жәбірленушіден оқиғаға ... ... ... ... ... ... ... жағдайды өзгерту мүмкін еместігіне көз
жеткізілгенде, ... ... ... ... негіз болғанда ғана
мүмкін болады. Жәбірленушіден жауап алуды жүргізерде оның ... ... ... ... ... оның күтпеген жерден тонауға ұшырауы,
сондай-ақ қылмыскермен болған уақыттағы оқиғаның ... көз ... ... ... ... ... жағдайды Н. И. Порубов былай сипатайды:
«Жәбірлеушінің психикалық жағдайы, өз ... ... ... ... т.б. оның көрсетулерінде басқаша бейнелеуі мүмкін.
Сондықтан тергеуші жәбірленушінің ... мен ... ... ... оның ... ... ... тапсырмаларын беру арқылы
тексеруге бақылау тапсырмаларын беру арқылы тексеруге міндетті» (29. 112-
бет).
Сондықтан, ... ... ала ... ... ... мен ... шабуылдың барысы туралы толық және нақты мәліметтер;
шабуыл жасаған адам, тоналған заттар туралы ... ... ... керек.
Жағдайды анықтау мен шабуыл жасау барысын білу ... ... ... ... алу ... Шабуыл қай жерде жасалды (көшеде, аулада, дәлізде, пәтерде, тоғайда
т.б);
-қандай себептермен бұл жерге тап болды;
-шабуыл ... ... ... және ... ... ... қандай жағдайда болды;
-шабуыл жасалғанда кіммен болды;
-шабуыл қашан жасалды;
-шабуыл қандай ауа-райы, жарықтандырылу ... ... ... шабуыл жасайтын жерге қандай жолмен кірді немесе
қай жақтан және олар қалай пайда болды;
-шабуыл ... ... ... ... ... ... ... барысында қорқытушылық, күш көрсету болды ма, қандай
сипатта болды;
-шабуыл ... ... өзін ... ... айқайлады ма,
көмекке шақырды ма, қашуға ұмтылды ма, қарсылық көрсеттіме, егер ... оның ... ... ... қалды ма (киімі жыртылды ма,
жарақат, тырнақ іздері, тістеуден қалған іздер т.б);
-жәбірленушіге ... ... ... ... іздер қалдырылды
ма;
-қылмыскерлер бірін-бірі қалай атады, олар не ... ... сөз ... ... ... бағытқа қашып жасырынды;
-қылмыскерлерде транспорт көлігі болды ма, болса қандай;
-қылмыскерлер оқиға болған жерде қандай із, құралдар, заттар ... ... ... ... ала ма;
-шабуыл жасау барысын кімдердің көріп, байқауы мүмкін;
-жәбірленушіде бағалы заттардың бар екендігін кімдердің білуі мүмкін;
-жәбірленуші оқиға туралы ең ... ... ... егер ... не ... ... байланысты біреуден күдіктене ме, күдіктенсе қандай
негізде;(36,20-21 бет)
Куәлар мен жәбірленушіден ... ... - ... ... ерекшеліктеріне баса назар аудару қажет. Алынған ... ... ... маңызға ие. Сонымен қатар қылмыскердің жеке
тұрпаттары туралы анықтап сұрау жәбірленуші мен ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар кейде оқиға
болғаннан кейін ұзақ ... ... ... өз ... береді
(12,33 бет). Қылмыскердің сыртқы тұлғасын анықтауда оның ... ... ... үлкен маңызға ие. Осы ережелерді басшылыққа ала ... өз ... ... ... ... ... ... жауап алу хаттамасында көрсетеді, (жасы, жылы,
бойы, дене ... ұлты т.б) ... ... дене мүшесінің кейбір
бөліктерінің ерекшеліктерін сипаттауға мүмкіндік алады.
Қылмыскерді іздеуде оның кейбір ерекше ... ие ... ... ие ... Мұндай белгілерге дене мүшелерінің ерекше айырмашылықты
бөліктері, өзіне бірден назар ... бет ... мен дене ... ... ... белгілер қатарына «әртүрлі анатомиялық кемшіліктер»
(қолдың қысқалығы, бүкірлік, аса ұзын саусақтар, омыртқа ... ... және дене ... ... ... ... көз, мұрын, құлақ т.б); түрлі тыртықтар мен тума кемістіктер (қолы,
ерні), қалдар, сүйелдер, ... ... ... ауырулары іздері, түрлі
татуировкалар, сонымен қатар қозғалыс барысындағы ... ... ... тілінің кемістіктері» жатады. (17,14 бет)
Тоналған заттардың белгілерін хаттамада көрсеткенде олардың топтық,
түрлі ерекшеліктерін ғана емес, сонымен қатар ... жеке ... ... ... анықтап көрсету керек.
Бұл жұмыстарды сапалы жүргізу, тоналған затты болашақтағы іздеу мен
оның сақтауға қойылғандығы ... ... ... осы ... ... ... ... үшін аса қажет. Мысалы, нақты
ақша тоналған жағдайда жауап алу хаттамасында жоғалған ақшаның саны, ... ... ... ... ... ... ... көрсетілуге
тиіс.
Егер жәбірленушіге шабуыл жасау барысын сипаттап беру қиындық туғызса,
мұндай ... оны ... ... ... ... ... алу ... жүргізіледі.
Өзі анықтама берген оқиға болған жерге бару жауап ... көп ... ... ... есінде қалмаған кейбір ... ... ... ... ... ... жасалғаннан кейін дереу берген жауабында
ұмыт қалдырған кейбір ... ... ... ... ... ... кейін 2-3 күн өткеннен кейін қайта оралып сұрауға болады.
Бұндай қайталау әрекеті реминесценция, яғни ... ... ... ... ұмыт қалдырылған бейнелердің қайта көрініс табуына ... ... ... ... ... ... ... куәлардың
берген жауаптарынан нақты және толық алады, ... ... ... ұстауға
кректі бір жағдай жәбірленушінің өзіне қатынасы жөнінен істің шешімі өз
мүлдесін қорғауына мүлделі болуы.
Жәбірленушіден ... алу — дер ... және ... ... ... ... ашуға зор үлес қосатын — аса қиын ... ... ... ... ... алу.
ҚР ҚІЖК-нің 82-бабына сәйкес жүргізіліп отырған іске байланысты өзіне
мәлім мағлұматтар жөнінде жауап беруге, көрсетулер беруге осы ... ... ... ... ... адам куәгер бола алады.
Тонауға байланысты істер бойынша куәгерлер ... ... ... ... мен ... ... адамдарға оқиға болған жерге жақын маңнан жүрген жүргіншілер,
жақын ... ... ... аула ... ұйымдар мен
мекемелердің жұмысшылары мен келушілері жатады. Бұлардан ... ... ... ... ... алайда қандай да бір себептермен қылмыс
жасалғандығы туралы және оның ізін ... ... ... ... ... ... мекемелерінің қызметкерлері, ... ... ... ... ... ... жарақат алған
қылмыскер, арзандатылған дүкен сатушылары, қылмыскер ұрлаған заттарын арзан
бағамен сонда өткізуі мүмкін).
«Куәгерлерден жауап ... ... істі ... ... қатысты
мәліметтерді алу болып табылады. Жауап алудың сәтті жүргізілуі және
күткендей ... қол ... ... — оны ... ... дайындық пен
тактикалық жағынан ... ... ... ... жүргізу
нәтижесінде мүмкін болады» (39,21-бет).
Іс жүргізу ережелерінің ерекшеліктері мен әр түрлілігіне қарамастан
жәбірленуші мен ... ... ... ... мен ... бір. ... ... алдыңғы параграфта сөз болған жәбірленушіден жауап ... мен ... ... жауап алуға байланысты да
қарастыруға болады.
Қылмысты ... ... ... ие дер ... жүргізілуге тиіс
шаралардың бірі — ... дер ... ... тарту болып табылады. Ең
алдымен куәгерлерді таңдап, анықтау керек. Жұмысты куәгерлердің ... ... ... ... ... анықтау органдарында жүргізуге болады.
Оқиға болған жерде оқиға ... ... ... ... жауап алу
арқылы анықталады. Оқиға болған жерде көрермендердің берген ақпараттары
қылмыс туралы, ... ... мол ... ... ... ... жылдам ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Тонау барысын көргендерге байланысты және ... ... ... ... ... жүргізілуі мүмкін:
- оқиға ... ... ... ... алу, ... да ... ... куәгерлері туралы мағлұмат берулері мүмкін:
- мұндай мәліметтерді жауап алу барысында анықтау:
- оқиға болған жерге жақын ... ... ... ... ... мен бірлестіктер жұмысшыларымен пікір алысу шаралары:
- ... ... ... ішкі істер органдарына сұрау салу:
- жергілікті теледидар, газет, радиоға хабарлама беру;
- аса ... ... ... ... ... ... бойынша куәгерлерден ... алу, ... іс ... жағдайда, қылмыскерлерді іздеп табуда куәгерлерден ... ... шара бола ... қылмыстық істің болғандығын дәлелдеп қана қоймай
қылмыскерлерді әшкерлеудің алғы шарты болып табылады». (19,25 бет).
Мысал келтірейік:
02.11.1998 жылы ... 20-да ... ... белгісіз азамат
Н.Коркиннің артынан жүгіріп келіп, аяғынан теуіп ... ... ... шешіп алып, белгісіз бағытқа қашып жасырылған. Оқиға болған жерге
жақын тұратын адамдарға сұрақ бергенде, жауап ... ... ... уақыт шамасында көшеде болғандықтарын, және олардың қасынан қолына
тұмақ ұстаган жас жігіттің жүгіріп өткендігін ... ... ... ... көп ... ... ол куәгерлермен куәландырылды. Қылмыскер ретінде М.
Түсіпов танылды.
Тонауға байланысты тергеу жұмыстарын ... және ... ... ... ... алу барысында мына мәселелерді анықтау қажет:
- қылмыстық ... ... ... ... (уақыт,
оқиға болған орын, тонауға жағдай ... ... ... ... және ... жасалғаннан кейін);
- қылмыскердің тонауға дейінгі, тонау ... және ... ... тонау әрекеті адамдар тобымен жасалғанда, оның қатынасушылардың
тонауға қатысты орнын, әрекетінің сипатын анықтау;
- ... ... ізін ... ... ... ... ... ұшырағанға дейінгі, ... және ... ... ... (мас күйінде ме әлде сау ма);
- оқиға болған жерге байланысты жауап ... ... ... ... ... ... ... алу;
- жауапкершілікті ауырлататын немесе жеңілдететін жағдайлардың бар-
жоқтығын ... ... ... ... ... себептер мен белгілер
туралы мәліметтер;
Тонау барысында ... ... ... ... жауап алу
барысында, қылмысты ашуға себебін тигізетін, ... ... ... жағдайларды анықтаудың маңызы зор.
Мысалы, тоналған затты өткізу үшін қылмыскер арзандатылған дүкен
жұмысшыларымен сауда қатынасына түсу ... орын ... ... қажет
болатын жағдайлар:
- заттардың өзіндік белгілері;
- ... ... ... ... ... Бұл заттарды өткізуші адамдардың белгілері: Жәбірленуші жеткізілген
медициналық көмек ... ... ... ... ... болатын жағдайлар:
- шақыртуды кім жасаған;
- жәбірленуші қандай жағдайда ... ... ... ... туралы не айтты: (16,26 бет). Куәгерлерден
жауап алуды оқиға ... ... ... ... ... ... бастау тиімді. Еркін әңгімелелесуден кейін куәгерлерге қосымша,
нақтылауды қажет ететін және бақылау сұрақтарын қою ... ... ҚІЖК ... оның мінез-құлқына кері әсерін тигізетін сұрақтарды қоюға
тыйым салады. (ҚРҚІЖ 213 бап).
Куәгерлерден ... алу ... тек ... орын ... ... емес, қылмыскерді әшкерлеу шаралары ... ... ету ... Куәгерлерден жауап алуды ұзақ уақытқа кешеуілдетуге
болмайды, бұлай болғанда куәгер оқиға ... ... ... ... ... ... үшін, мүмкіндігінше, қылмыс барысы туралы, оны
жасағандар туралы мәліметтерді ... мол ... ... Мұндай табысқа қол
жеткізу, дер кезінде жүргізілген куәгерлерден алынатын жауаптың толықтығына
байланысты. (13, 28 бет).
II ... Іс ... одан әрі ... ... ... құру мен тергеу жұмыстарын жоспарлау.
Одан әрі тергеу жұмыстарын жүргізу барысында қылмысты ашу — болжамдар
ұсыну мен ... ... ... жұмыс барысын дұрыс жоспарлауға,
сонымен қатар іске қатысты ... ... мен ... ... ... толық зерттеуге, қылмыскерді іздеу, жұмыстарының жандылығына және
қылмысқа қатысты барлық ... ... ... ... — бұл қылмыс жағдайына байланысты тергеушінің белгілі
мәліметтерге негізделген болжауы. Тергеу болжамы әр түрлі. Олардың ... ... ... барысы туралы болжам болса, екіншісі (жеке) тонау
әдістері, тоналған заттардың жасырылған орны, т.б. іске ... ... ... болжамдар.
«Болжамдар құру негізіне — іске байланысты ... ... ... ... ... ... (оқиға болған жерден табылған
дәлелдер, куәландыру, куәлардың мәліметтері т.б.). ... ... ... барысында тергеуші қылмыс жасау әрекетінің әдістерін анықтайды да,
осылар негізінде болжамдар жасайды. Бұл басы ... ... ... ... (24,65- ... ... тергеушінің алдын ала болжауы мен куәлермен оқиғаны
көргендердің де ... ... ... ... енгізуге әсер ететін жағдайлар:
а) қылмыс болған жағдайдың куәсіздігі;
б) тергеу кезеңдері;
в) күдіктінің болуы:
Жоғарыда ... ... ... ... ... ... болжамдар жасауда белгілі бір дәрежеде ықпол етеді. Болжамдарды
дұрыс тағайындамау, дұрыс жүргізілмеген тексеру ... ... ... ... ... ... себебі болып табылады. Сондықтан, оқиғаға
байланысты болжамдар құрғанда оны қайта-қайта тексеріп, талдаумен бірге,
болжамның 1 ... 2 ... ... ... ... тіпті олар ең
ұшқыр болып кәрінген жағдайда да.
«Тергеу жұмыстары — жоспарлы түрде жүргізілгенде ғана ... ... ... ...... тергеуші жұмысының ең тиімдісі
мен ұтымдысы. Ол тергеушінің жедел-іздестіру органдарының ... ... ... және ... ... ашылуы мен қылмыстың тамырына балта
шабу мақсатында жүргізілетін жан-жақты жұмысы» (32,6 бет).
Тергеуші ең алдымен өз тергеуіндегі іске ... ... ... ... «Тергеу жоспары — болжамдар негізінде құрылады. Болжам мен жоспардың
арақатынасы мынандай: егер болжам — ... ... ... ... онда
жоспар — осы болжамдардың растығын дәлелдеуге бағытталған, оның көрсетілген
тәртіп бойынша жүргізілетін, кешенді тергеу әрекеті. ... - ... ... ... (13,37 бет).
Тонауға қатысты істі қараудың жалпы жоспарында мыналар қаралады:
а) іске байланысты барлық болжамдарды бекіту;
б) ... ... ... ... мен ... ... ... жағдай мен ... ... ... ... мен ... ... және жедел-іздестіру шараларын
бірден-бір іс жүргізу әрекеті ретінде қарау;
г) ... ... мен ... ... ... ... әрекетін жүргізетін қатысушылар құрамын белгілеу;
е) нақты іздестіру әрекетін жүргізу үшін қажетті күш пен ... ... ... ... ... алу мен ... ... шығару;
Жоспарлау — тергеушінің творчестволық жұмысы болып табылады. Тергеуші
тергеу жүргізудің жалпы жоспарын ... ... ... ... ... қарау,
жауап алу, тергеу экспериментін жүргізу, жеке тінту мен шолу сияқты
жекеленген ... ... де ... ... ... — тергеу
әрекеті барысында үнемі толығып, қайта қаралып отыратын фактілерді жан-
жақты есепке алып отыруына ... ... ... өзі де ... ... отырады. Сондықтан жоспарлау ...... ... ... ... қорытындысы шыққанға дейін үзілісіз
жүргізілетін ... ... ... (24,58 ... ... ұстау, жеке тінту және жауап алу жұмыстары
Тонауды тергеудің сәтті жүргізілуі, тергеу практикасы көрсететіндей,
тонаудан ... ... ... тез ... ... Қалалар мен елді мекендерде патруль полициясы жұмысы ... ... ... ... ... ... ... қылмыскерлерді ұстау әрекеттері кездеседі.
Алайда көп жағдайда тонауға байланысты қылмысты ашу мен ... ... ... — жәбірленушінің оқиғадан кейін дереу ... мен ... ... және оның көрсететін тонаушылар туралы
мәліметтері бойынша ... ... ... ... ... мен ... ... шаралары тиянақты да ұйымдаса жүргізілгенде мүмкін болады.
Осындай жағдайлар барысында іске қатысты ... ... ... сатысындағы сияқты, тергеудің одан кейінгі сатыларында да орын
алулары мүмкін.
Тонаушы қылмыскерлер көбінесе суық және атыс ... ... ... ... ... және патруль қызметі мамандарына,
тонау қылмысын ашуға байланысты қылмыскерді ұстауда «самбо» ережелері мен
атыс құралдарын ... ... білу ... ... ... ... ... мүмкіндігінше тиімді болады.
Қылмыскерді ұстағаннан кейін жәбірленушіге күш көрсету немесе қорқыту
үшін қолданылған құралдар мен қару ... жеке ... ... алынып
қойылады. Жеке тінту жүргізу барысында бұлардан басқа ... ... ... ... ... ... ... құжаттар, киім, т.б.)
алынып қойылады.
Жеке тінту жүргізілгеннен кейін, күдіктінің киімдері — ... ұсақ ... ... қалған іздерді, оқиға болған ... ... ... ... Егер ... ... болған соң дереу
ұсталса оның киімдерін қарағаннан кейін, денесіндегі ... ... ... аса ... ... ... ол соттық-медициналық
сараптамаға жіберіледі» (22,627-228 бет). Бұл ... соң ... ... ... күдіктінің тұрғылықты жеріне тінту жүргізіледі.
Егер күдікті тонаудан кейін өз үйінен басқа жерлерде ... осы ... ... ... аяқталысымен, оның тұрғылықты жеріне тінту
жүргізіледі, тінтудің мақсаты - қылмыскердің ... ... ... қатысы барлығын немесе тонаумен айналысқандығын ... ... алу — ол ... ... ... ... күдіктінің ұсынысы бойынша оған бірден қорғаушы тағайындау мүмкін
болған жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... адамнан жауап алу, күдіктену негізінде жүргізіледі. Жауап алу
алдында тергеуші ұсталған азаматқа оның ... ... және ... беруге қарсылық білдіруге құқылы екендігімен хабардар етеді.
Қылмыскерлер тонау мен шабуыл жасау әрекеттеріне дайындалу барысында,
көбіне ... ... ... ... ... ... т.б. билет сатып
алады, туысқандарымен, болмаса ... ... ... ... олардың ол
орында болғандығын дәлелдейтін жалған жауаптар беруге т.б. ... ... ... ... ... ... қиындықтар туғызады.
Оларды әшкерлеу, (заттай ... ... ... болған жерден
табылған дәлелдерге, ... ... ... тергеу әрекеттері негізіне
сүйене отырып мүмкін болады. Қылмыскерді оның барлық жалған ... ... ... ... ... әшкерлеу үшін, жауап алудың түрлі тактикалық
әдістері, оның ішінде оның ... аса ... ... ... ... ... оқиға байланысты оның ... ... ... ... ... ... ... кейін ұзақ уақыт аралығында
күдіктіден жауап алғанда ол қылмыс жасалған күні не ... ... ... ... береді. Бұл тергеушіде сезік тудыруы мүмкін. Яғни өз
өміріндегі барлық ... ... ... ... ... Есте ұзақ
сақталатындары, әдеттегідей ерекше, айрықша оқиғалар. ... ... ... ... мен өз ... толық сақтауға ұмтылуы өз-өзінен
түсіністі жағдай, өйткені ол күнгі ... оның ... ... анық ... ... ... ... (30,12 бет).
Қылмыс жасалған күнгі оқиға туралы күдіктінің ... ... ... ... ... ... Бұл бөлімі күдіктіге қол қою үшін
беріледі. Бұдан кейін оған қылмыс жасалғанға дейінгі ... одан ... ... ... ұсынысы беріледі. Күдіктінің Бұл ... ... ... ... және ... емес, осы жағдай тергеушінің
анықтауы үшін аса қажетті жағдай ... ... Бұл ... қолдану
күдіктінің алибиінің жалғандығын дәлелдейді. Күдіктінің көрсетуі бойынша
жауап алынған куәлердің жауаптарының сипаты мен екіұштылығы, өзге ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығын тексеру ... ... ... ... мен ... байланысты алиби
қатысында, фактілердің кезектесуін өзгерте отырып жүргізілу әдісін ұсынады.
Күдіктінің жауаптарын салыстыра ... оның ... ... ... ... Бұл күдіктіні ... ... ... өзі жасаған қылмысты мойындап, дұрыс жауап берсе, оның
жауаптары мен дәлелдемелері қайтадан тексерілуі және ... ... ... ... ... ... қылмыскердің өзі жасаған ауыр
қылмыстың ізін жабу ... ... ... ... ... ... құтқару мақсатында немесе қылмыс жасауға қатысқандарды
сатып кетпеу пиғылымен істеліп отырған жоқ па деген сұраққа нақты ... ... ... ... ... ... беруінің тағы бір себебі: тергеушінің
теріс мінез-құлқы болуы мүмкін, яғни, жауап алудың заңсыз ... ... ... ... ... барысының әділетсіздігі. (30, 122-123 бет).
3.3 Сараптама тағайындау
Тонауға байланысты жүргізілетін тергеу барысында әртүрлі ... ... ... Ең алдымен сот-медициналық және
криминалистикалық сараптама.
Сот-медициналық сараптамасын ... ... ... ... қандай да болмасын зақымдану болғанда орындалады.
Тонау барысында жәбірленушіге қандай да болмасын күш жұмсау әрекеті
анықталған болса, онда ... ... ... ... ... ... анықтауға міндетті жағдайлары: дене
зақымдалуының бар жоқтығы мен оның қашан пайда болғандығын және зақымдалу
дәрежесі ... ҚР ... ... 2 ... бойынша Ж. Гуржановтың
қылмысына ... ... ... іс ... ... ... ... мақсаты — шабуыл жасау барысында
жәбірленушімен қылмыскердің денесіне түскен зақымының сипатымен ... ... ... ... медициналық және биологиялық сипаттағы
сұрақтарға жауап алу. Мұндай міндетті төрде шешілуге тиісті ... ... ... ... ... ... мәліметтерді алуы үшін
төменгідей сұрақтарға жауап алуы қажеттігі туындайды:
- зақымдалу қашан болған
- ... адам ... ... және өзін зақымдандыру уақытында
қандай жағдайда болды.
- Егер ... ... ... ... ... ... қандай, т.б.
Бұл сараптамалар Республикалық Сот-медициналық ... ... ... және Алматы қалалық сот-медициналық сараптамасы
мекемелерінде жүргізіледі.
Тонауға байланысты ... ... ... жүргізілетін
криминалистік сараптамаларға көбінесе, ... аяқ ... ... ... ... ... сараптама жасау, суық қаруға сараптама) және ... ... ... ... ... жүргізу тағайындалады.
Арнайы мамандалған жақтар жүргізетін ... ... мәні - ... ... ... ... ... саусақ
іздері мен қалдыру уақытын, сондай-ақ із қалдыруға мүмкіндік тудырған
жағдайлар. Дактилоскопиялық ... ... ... сұрақтарға жауап
алуға болады:
- көрсетілген объектілерде папилярлы сызықтардың іздері бар ма ... олар ... ... ... ... ... ... нақты адаммен қалдырылған ба;
- оқиға ... ... ... іздер қандай қолмен және қандай
саусақтармен қалдырылған.
Дактилоскопиялық сараптаманы тағайындай отырып, тергеуші, ... ... ... әзірлеуге, сараптамаға жіберілгенін
дәлелдемелердің көлемін анықтауға, салыстыру үшін ... ... ... үшін алынатын саусақ іздерін ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарға жауап алуға
болады:
- іздер қандай аяқ киіммен қалдырылған және размері қандай;
- ... ... ... аяқ ... ... ба;
- ізді қалдырушы адамның дене ... ... ... ... ... жауап алу үшін сараптамаға, фотоға түсіру арқылы
алынған оқиға болған жерде қалдырылған ... ... ... ... ... ... үшін ... киім жіберіледі. (25, 6-10 бет).
Тонау болған жерде ... ... ... ... ... бөлшектер
табылады. (Мысалы түйме, белбеу, түрлі құралдардың сынықтары, т.б.). Мұндай
заттарды күдіктіден салыстыру үшін алынған заттармен салыстырудың ... ... ... заттарды оның жекеленген бөлшектері бойынша сараптау үшін
жүргізілетін трассологиялық сараптама ... ... ... ... ... ... қандай заттың бөлшегі, зертелуге
арналған объект бөлімі топтың құрамдас бөлігі болып ... ма; ... ... бұрын бүтін бір затты құрамады ма:
Сараптамаға оқиға ... ... ... ... заттарды,
күдіктіден алынған және басқа жерлерден табылған заттарды ... ... (25, 21-22 ... ... барысында, қылмыскерлер жәбірленушіге күш көрсетуде
оның денсаулығына аса қауіпті емес зақым келтіру және ... ... өз ... жасалған (пышақ, кастет, т.б.) суық қаруларды қолдануы
мүмкін. «Суық қаруға криминалистикалық сараптама жасаудың және ... ... ... қару тобына жататындығын дәлелдеудің мәні - қарудың
дайындалу әдісін тағы басқа да іске ... ... ... ... ... ... ... (8, 21 бет).
Тонау барысында әдетте қылмыскер мен жәбірленуші арасында өзара қарым-
қатынас болады, осының ... ... ... ... ... ... ауысады.
Күдіктінің киімінде жәбірленуші киімінің өте ұсақ талшықтарының
кездесуі және бұл ... ... ... ... ... ... т.б. бойынша сәйкес келуі осыларға байланысты болатындар ұсынуды
негіздеумен қатар, жәбірленушінің көрсетулерінің растығын дәлелдейді.
Талшықты материалдарды ... үшін ... ... ... ... ... - тоқыма, жіп, ... ... ... бір ... ... ... жататындығы
- құралдан алынған талшықтарды басқа талшықтармен ... ... ... ... анықтау;
- талшық іздері бойынша және киімнен жұққан шаң тозаң т.б. бойынша
қылмыскер мен жәбірленушінің өзара ... ... ... ... ... ... ... аталған криминалистік
сараптамалардан басқа, аса қажет болған жағдайда басқа да сараптамалар
тағайындалуы ... ... ... ... ... немесе қолжазбаны
анықтау т.б. жағдайларда. (25, 22-25 бет).
Тонауды ... ... ... ... анықтау үшін
жүргізілген өте сәтті сараптама туралы мысал келтірейік: Күдіктінің үйін
тінту барысында ... ... ... ... ... бар ... ... Бұл жазу жақында тонауға ұшыраған жәбірленушінің ... еді. ... ... ... ... ... алып ... жасырылған. Күдікті
бұл қойын кітапшаның өзінікі екендігін айтып ... ... ... күртешесінің қалталарының қалай орналасқандығы мен қойын кітапшадағы
жазулар туралы нақты ... ... ... ... мен ... үлгісін алып, сараптамаға жіберді. Зерттеу барысында қойын
кітапшадағы жазу жәбірленуші П.Р.Паповтың жазуы екендігін дәлелдеп берді.
Жоғарыда аталған және ... да ... ... ҚР ... ... Сот Экспертизасы Орталығы мен оның ... ... ... да ... ... ... тергеу жұмыстарының соңғы сатысында ... да ... ... қатарына көбінесе тану үшін көрсету, оқиға
болған жерді ... ... мен ... ... толықтау жұмыстары
жатады.
Тонау үшін көрсету — бұл куәгерге, жәбірленушіге, күдіктіге ... ... мен ... ... олардың фото түсірмесін, олардың
арасында ұқсастықтың бар-жоқтығын анықтау мақсатында жүргізілетін тергеу
әрекеті (ҚР ҚІЖК 228-299 бап). Тану үшін ... ...... тән ... ... ... ... адам санасында бұрынғы көрген
бейнелердің қайтадан нақты кәрініс табуы үшін ... ... үшін ... ... ... ... кінәліні жәбірленушіге
және куәгерлерге ... үшін ... ... ... ... ... қатысы жоқ және түр-тұлғасы мен жас мәлшері жәбірленуші
сипаттап көрсеткеннен алшақ емес ... ... ... үшін ... күдіктіні ұстағаннан кейін тез арада жүргізу тану
жұмысының сенімді және сәтті жүргізілуіне себебін тигізеді. Өйткені шабуыл
жасалған ... пен ... ... ... ... аз ... ... санасында қылмыскер бейнесі сақталып, өз бояуын әлі өшірмейді.
Оның үстіне тергеу изоляторында ұзақ уақыт ұсталу күдіктінің ... ... ... (шашын қысқарту немесе өсіру, сақал, мұртының
өсуі, киімдерін ... т.б.). ... ... ... тану үшін ... құралды көрсетпес бұрын ол өзі көрген ... мен ... ... мен ... туралы жауап алынады. Танылуға
тиіс адамдарды көрсету, сол ... ... ... және ... ... ... ... айырмашылығы жоқ адамдар арасында ... ... ... ... саны үшеуден кем болмауы керек.
Тонауды тергеуге байланысты істер бойынша көбіне танылуға ... қоса ... ... ... ... көрсетіледі. Егер
күдіктіден тоналған заттар алынса, олар жәбірленушіге тану ... ... ... ... ... сондай-ақ бір тектес заттар
арасында да жүргізіледі.
ҚР ҚК-нің 178-бабы бойынша кінәлі ... ісі ... өз ... үшін ... ... 21.12.98 ж. 20 ... Байзақов пен Қазбек би
көшелерінің қиылысында белгісіз қылмыскермен М.Ахметжанов тонауға ұшырады.
Жауап алуда жәбірленуші тонаушының ерекше белгілері мен ол алып ... ... ... толық сипаттап берді. 24.12.98 ж. ... ... ... ... ... ... тұрған К.Потеевті
ұстады. Ұсталған азамат пен оның сатып ... ... ... ... ... ... ... өзіне тану үшін
көрсетілген адамдар арасынан ... ... ... ... ... ... киімін таныды.
Жеке тапсырмаларды орындау мақсатында сондай-ақ тергеу мекемесі
қызметкерінің қолында ... ... ... фото ... ... тану үшін фото ... көрсету жағдайлары жиі кездеседі. Бұл
жағдай тоналуға тиісті объектінің өзін ... ... ... орын ... ... фото ... бойынша тану жүргізілгенде,
фото бейне боямасыз, яғни, ... адам ... ... жас ... ... ... Бұл фото ... өзара алшақтығы үлкен емес
бейнелер арасына орналастыра отырып ... ... Фото ... ... ... да әрқайсына мөр қойылып арнайы ... Әр бір фото ... ... сан тағайындалып, кейін
тергеушінің өзі ... және іске ... ... ... ... ... мәліметтері бойынша реттелінеді. (15, 48-бет).
Айта кететін бір жағдай кейде ... ... ... ... тонау үшін көрсету ережелерінің орнының бұзылуы ... ... ... дәлелдеме жоқ деген ... ... ... ... ... ҚР ... ... Пленумының қылмыскерлер жинағында
осындай ережелердің ... ... ... ... тану үшін көрсетудің «алдын ала» және «заңсыз» жүргізілуі
жағдайлары. Кейде ... ... ... ... ... ... тану үшін ... күдікті сезіктенбеу үшін
жасырын жағдайларда жүргізеді. (мысалы есіктің тесігінен көрсету ... ... өту ... ... күдіктіні танымаса, онда бұл әрекеттер туралы ешқандай
құжат толтырылмайды. Егер таныса, бұдан кейін «арнайы» ... ... ... ... ... ... тану ... жәбірленушіге көрсетеді.
(6, 238-бет).
Тонау бойынша ... ... ... ... күдіктінің,
жәбірленушінің, кінәлінің берген жауаптарын нақтылау мен оқиға болған жерді
қарау жұмыстарын пысықтау ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жүргізіледі. ҚРІЖК-нің 238 бабының
тұжырымдамасы бойынша бұл ... ... ... қарауды тексеру және
нақтылау» деп аталады. Оқиға болған жердегі ... ... ... ... ... мұнан бұрын жауап алынған адамның көрсетулерін
тексереді. Оның қылмыс жасалған орынға келетін жолдары мен ... ... ... ... ... ... ... ортаға қатысты ... ... ... ... ... ... орынды көрсету барысында
барлық жағдайда іске қатысты деректерді ... мен ... ... ... осындай мақсаттарды жүргізілетін оқиға болған жерді көрсету
әрекеттері барысында қылмысқа ... жаңа ... мен ... ... ... (37, 13 бет). ... болған жерді көрсетуге шығу жауап
берушінің ерікті ... ... ғана ... ... ... ... алып қана қоймай, келісім туралы жауап алу хаттамасында көрсетуге
міндетті. Көрсетулерін дәлелдеу үшін жүргізілетін тексеруге қатысты адам өз
келісімін ... ... ... ... ... ... ... әрекеттері
барысына міндетті түрде бөгде адамдардың қатыстырылуы қажет.
Тексеру әрекеттерін жүргізудің тағы бір ... ... ... ... барысында оған қатысушылардың кемшіліктері ... ... ... қадағалау мен айналадағыларға қауіп
төндірмейтін болуын қамтамасыз ету керек. (14, 1-2 ... ... ... ... ... ... тергеуші немесе
анықтауды жүргізуші жақтар оқиға орнын көрсетуде нақтыланған ... тиіс ... ... ... ... көрсетулерімен және іздестіру
барысы мен тергеу ісі материалдарымен салыстырулары керек.
Оқиға болған жерді көрсету барысында алынған деректердің ... ... ... ... ... ... ... анықтау жүргізген адам
бөгде адамдарды және оқиға қатысы бар басқа да қатысушыларды тергеу жүргізу
бөлмесіне шақырып, бұдан ... ... ... ... жерге бірге шығады.
Мұнда апаратын жолды тек ... ... ... адам ... ... ... ... т.б. ешкім құқылы емес.
Оқиға болған жерге баратын жолдағы қозғалыстың сенімді болуының кепілі
ретінде және баруға тиіс ... дәл бару үшін ... ... ... ... ... жауап алушыдан оқиға болған жерге ... ... т.б. ... ... сұрап алуға тиіс. Ал жолдағы қозғалыс
үстінде тергеуші оның айтқан оринтирлерінің көз жетерлік жақындықта көрініп
тұруын ескертіп, нақтылауы ... ... алу ... ... ... ... жағдайлармен үйлесуі, жауабының растығы ... ... ... оның ... ... өте ... ... дәлелдейді.
Тергеуші іске байланысты оқиға болған жерге баратын жолдар мен ... ... ... адам ниет ... жағдайда, тексеру жүргізуді
олардың әрқайсысымен жеке-жеке жүргізу керек. Жауаптарының растығын ... ... ... ... тексеруге шығу барысында, күзетуде ... мен ... ... ... ... ... ... кетпейлері т.б.
әрекеттер жасамаулары үшін міндетті түрде оның ... ... ... ... ұстауға тиіс тағы бір мәселе: бұл оқиға ... ... ... күдікті өз әрекеті мен оқиға барысында орын алған
жағдайларды көрсеткен болып, іздеу органдарымен әлі ашылмаған ... ... ... әлі ... ... байланыс жасауы, мүдделі
жақтарға жалған алиби жасаулары немесе ойлап табулары үшін мәліметтер беруі
мүмкін. (14, 13 ... ... ... ... ... ... бұл жерді жауап
алынғандардың көрсетулері бойынша олардың ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ҚЫЛМЫСТАРЫ БОЙЫНША ТЕРГЕУ ӘРЕКЕТІН ЖҮРГІЗУ
4.1 Тонау және қарақшылық қылмыстарын жүргізу кезіндегі шешілетін
жалпы ... ... және ... ... қарсы қылмыстар сияқты ең
қауіпті қылмыс тонау ерекше қылмыс.
Тонау және қарақшылық қылмыстары ... өте ... ... ... ... ... қатал жазалар қолданып олармен шешімді күрес
жүргізіп отыру керек.
Тонау және қарақшылық қылмыстарын дер ... ... ... ... ... ... ... құқық қорғау орғандарының үлесі
мол. (29, 56)
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... 192
бабының 2-тармағына сай тонау /178бап/ және қарақшылық /179 бап/ ... ... ... ... ... ішкі ... ... жүргізеді. (2)
Қазақстан Республикасы Қылмыстық Кодексінің 178 және 179 баптарында
атап керсетілген қылмыстары ... ... ... және ... әртүрлі ауырлататын жағдайын анықтап тиісті ... ... Жеке ... ... ... ... ... арқылы иемдену
және адамның мүлкіне шабуыл жасап тонап алу ... ... ... ауыр ... ... ... бұл ... жасағанда ең негізгі мақсаты өзінің
экономикалық жағдайын көтеріп, баюды ... ... ... ... Кодексінің 178 бабы/ бөтен
мүлікті ашық ұрлау болып табылады, ... ... ... ... ... оның ... де күшейе түседі, яғни жаза ауырлайды.
Тонау қауіпті қылмыс-жәбірлеушінің ... мен ... ... емес ... не ... күш ... деп ... арқылы да жасалады, тонау
қылмыстары көп жағдайларда адамдардың тобының алдын-ала сөз ... топ ... ... ... ... /ҚР ... 179 бабы/ яғни бөтен мүлікті ұрлау мақсатында
шабуыл жасауға ұшыраған ... ... мен ... ... ... ... тікелей осындай күш қолданамын деп қорқытумен ұштасқан
шабуыл жасауды айтамыз.
Тонау және қарақшылық қылмыстарды аса ... ... ... ... ... ... да, ол аса қауіпті қылмыс болып ... Б.Г. осы ... ... ... ... бір-
бірімен байланысты элементтерді айтады: олар қылмыс жасау ... ... ... ... ... тікелей зат,оған қоса азаматтарға қарсы
қастандық жасауы, ... ... ... ... кінәлі адамдарды
жасыру ниеті қылмыс жасауға осылар себеп ... ... ... дұрыс идея, осы идея бойынша аталған қылмысты
обьективті түрде қарау керек. Осыған орай бұл бір ... осы ... ... айтса, ал келесі бір жағынан осы атап ... ... ... ... ... Олар ... осы атап айтылған қылмыс түрі қалай жасалады, ... ... ... және ... ... әрекеттері, қылмыс нәтижесі.
б) алғашқы тапқан белгі бойынша шешім айтуға болады ма, қылмыс осы
әрекет немесе басқадай жағдаймен ... ... ... қылмыс іздер, қандай іздер болуы мүмкін ?
Қарақшылық және тонаудың криминалмстикалық мінездемесі ашық ... ... ... зорлықпен жасалады, және екі жақты бағытта болады,
жәбірленушінің жеке мүддесіне соным ... оның ... ... ... ... мүлкін алады, осыған орай тергеу әрекеті тоналған
мүлікті ... ... ... қару ... ... қару-жарақ қолданғанда, жәбірленуші осыған
орай қарсылық көрсеткеңде онда осы қылмысты оқиға болған жерде ... ... бұл ... ... ... ... көп ... (30)
Ерекше жағдайда шабуыл жасап тонау қылмысын жасаған кезде ... онда бұл ... ... ... ... ... жүргізеді.
Осындай қылмыстар шенберін анықтау үшін осы іске орай дәлелдеме, болжау
/версия/ осыларды тексеру ... және ... ... ... ... ... ... Істер Жүргізу Кодексінің 117 бабының
негізіне орай мынадай ... ... ... яғни іске қатысты
дәлелдемелерді ... ... ... ... ... жері, әдісі және
басқа да мән-жайлары, қылмыстың ... тиым ... ... ... ... ... заңмен тиым салынған әрекетті ... оның ... ... ... ... себеп-салдары,
жасалған қылмыстың зардаптары, қылмыспен келтірген зиянның сипаты мен
мөлшерін анықтау керек.
Тонау және ... ... ... ... ... ... ... сұрақтарға шектелмей, тергеу практикасында қылмысты
категориялап анализдеу арқылы жүзеге асырамыз. Осы ... С.С. ... ... ... Ол ... ... ... жинақтай отырып
тонау және қарақшылық қылмыстарындағы тергеу ... ... ... мына ... берілген сұрақтарды қойып жауап алуы тиіс:
- қылмыс қай жерде жасалған ?
- ... ... ... ... және ... ... бойынша зардап шеккен кім ?
- қылмыс қандай әдіспен жасалған /шабуыл жасаушы қаруланған ... ... ... ... ... ... жәбірленушіге күш
көрсетті ме, көрсетсе ол қандай жағдайда өтті/.
- осы қылмыста жәбірленушінің денсаулығына және өміріне қандай ... ?
- ... және ... кезінде не тоналды және осы тоналған мүлік
кімдікі /мінездеме, бағасы, қанша, тоналған, ұрланған мүлік ... әлде ... ме, ... ме, ... ... ... болмасын мүлік кімге жататындығын анықтау керек.
Қылмыскер ... ... ... кезде мемлекеттің немесе жеке азаматтардың
мүлкін аламын деп ... ме, әлде ... ... ме, жеке адам ... әлде ... ұрлаймын деген ой болды ма. Осы жағдайларды ... ... ... дәрежелеу үшін қажет.
— шабуылды кім жасады? /бір адам немесе бір топ адам ... ... ... қай ... тұр?
— қылмыс жасалар кезде қандай дайындық әрекеттер жүргізілген, нендей
дайындық көрілген?
— осы қылмысты әрекетті білген адамдар болды ма? және осы ... тұра ... ... ... хабарланған ба?
... ... ... жағдай себеп болды және осы қылмысты
болдырмау үшін ... ... ала ... ... ... ... ... обьектілердің күзетін күшейту керек, милиция ... ... ... ... ... ақша тасыған кезде жеке көлік
күзетпен қамтылуы керек. (31) ... ... ... /қарақшылық/ және тонау
қылмысты тергеу әрекетін жүргізу спецификасын қылмыстың ... ... ... Бұл ... әртүрлі, қылмыскерлердің жасау әрекетіне
орай нақты бір жағдайға байланысты. шабуыл ... ... және ... ... ... ... ... практикасында зерттеп осы
әрекеттерді екі негізге бөледі:
- ашық жерде шабуыл жасап тонау
- ... үйде ... ... ... аталған бірнеше шабуыл жасап тонау және тонау әдістерін көрсетеді.
Көптеген шабуыл жасап тонаулар және аз көшелерде, сонымен қатар ... ... ... ... Егер ... жеке ... жасағанда,
көптеген жағдайда жәбірленушіге әртүрлі себептермен тиіседі /темекі тұтату,
уақыт сұрау, жолды сұрау немесе басқадай жағдаймен жасайды/ ... ... ... ... ... ... ... немесе жарақат саламын
деп қорқытып зорлық көрсетіп оның мүлкін тартып алады. ... ... ... ол ... ... ... түрде артынан келіп
басынан ұрып мойнына қыл арқан байлап өлтіреді. Бір топ болып ... олар ... ... ... ... ... жәбірленуші мүлкін тартып алады кейде өлтіремін деп қорқытады.
Егерде жәбірленуші қарсылық ... осы ... ... кейде
қылмыскерлер алдын-ала өзінің жәбірленушісін белгілеп қояды. Мысалға:
ресторан немесе сыра ... ... ... ... ... көп мөлшерде
ақша бар екендігін біліп алып, ... ... бар ... ... ... ... ішкізеді, осыдан кейін көптеген сылтау тауып, жасырын
жерге апарып, шабуыл жасап тонайды. ... ... ... тобы өз
топтарына жас әйелдерді қатыстырады, оларды ресторанда, билерде немесе
басқалай қоғамдық орындарда таныстырады. Танысқаннан ... олар ... ... ... ... сол ... ... әрекеттерін
жасайды, яғни тонайды.
Тергеу практикасында шабуыл жасап ... ... ... такси жүргізушілеріне жасалады. Қылмыскерлер ... ... ... ... және қала ... немесе елсіз
жерлерге келгенде қару ... ... ... оның ... ... алады. Кейбір жағдайда қарсылық көртсеткен жүргізушіні өлтіріп ... ... ... ... ... тастап, жасырынуға бет
бұрады, ал ... ... ... ... ... тағы да ... жасап
тонау қылмыстарына қайталап пайдалануы мүмкін. Темір жолдарында шабуыл
жасап тонау әрекеттері тамбурда ... ... ... орта ... тұрған
азаматтар ұшырайды. Осыған орай жәбірленушіден тартып алынған мүлкін ... ... ... үшін ... ... лақтырады немесе
қару көрсету арқылы жүріп келе жатқан поездан ... ... ... ... ... ... азаматтардың үйлерінде де жасалады, қылмыскерлер
комуналдық шаруашылық жұмысшылары, почта, байланыс немесе басқалай ... ... ... ... ... ... алдын-ала шабуыл
жасап тонау обьектісін белгілейді, тұрғындардың өмірін зерттейді, өздеріне
транспорт даярлайды, яғни тез және ... ... ... ... ... ... ... тонау және қарақшылық қылмыстарын жасайды.
Өздерінің шабуыл жасауына обьектіні алдын-ала белгілейді. Мысалы Мақтаарал
ауданы Қарақай ұжымшарының ... ... ... және
С.Саменовтер өздерінің ауылдастары Б.Оразбаховтың бірнеше жылдан бері сауда
саттықпен ... ... ... ... біле-
тұра,соңғыда нақтылай ақша бар-жоғын білу мақсатында қарызға ақша сұраған,
Б.Оразбахов ақшасын барлығын, ... ... зат ... қарызға
беретіндігін айтқан, алдыңғы топ ... ақша бар ... ... соң, оңай олжа табу ... алдын-ала сөз байласып,
қылмыстық топ құрып, қолайлы кезең түн ... ... суық ... қаруланып Б.Оразбаховтың үйін тонамақ ниетпен алдын-ала
құрған жоспарлары бойынша 1998 жылы ... ... 03-ші ... ... ... ... 03-терде өздерін танытпас үшін беттеріне
маскалар киіп, ... ... ... ... ... ұйқыда жатқан
Б.Оразбаховты және оның жұбайын өздерімен алып келген арқанмен байлап
тастайды және ... ... деп ... жәбірленушінің ақшалай 30 мың
тенгесін және 70 мың ... ... алып ... ... ... ... арқасында сезікті ретінде Р.Налибаев тез арада тұтқынға алынып
оның тұрғылықты үйіне тінту ... ... Б. ... ... ... заттар табылада, бұлтартпас дәлелдердің, айғақты заттардың
арқасыңда Р.Налибаев өз кінәсін мойнына алып толық ... және ... ... ... де ... баяндайды. Айыпкерлер Р.Налибаев,
С.Кушербаев және С.Саменовтар тергеу барысында осы қылмысты жасауға бір ай
көлемінде дайындық ... ... үйін ... қай ... ... болатындығын зерттегендіктерін, сонымен қатар жәбірленушінің
құнды заттары, ... ... мол ... ... білгендіктерін
көрсеткен.
Сондай-ақ қылмыскерлердің басым көп қылмыстық іс әрекеттерін жасайтын
орындарына кішкене сауда ұйымдары дүкен, ... адам аз ... ... ... тек қана ... қарауылдайтын жерлерді, кезде шабуыл объектісі
жинақ-саңтық кассалары, мемлекеттік ... ... ... бөлімшелері,
сонымен қатар түрлі мемлекеттік және қоғамдық ұйым ... ... ... ... орнына немесе жинақ сақтау кассасына кіріп, қару
көрсету ... іште ... ... ... ... ... еденге
жатқызуға мәжбүр етеді, осыдан кейін олар ... ... ... ... алып кетеді. Жекелей жағдайларда қылмыскерлер түнде қылмыс
жасағанда күзетшілерге ... ... ... ... тастайды немесе өлтіреді.
Осыдан кейін есікті немесе терезені сындырып қойма ішіне кіріп ішіңдегі
ақша, құнды ... ... ... және ... қылмыстары кейбір
жағдайда ерекше жоспар арқылы жасалады, көптеген жағдайда тонау және
қарақшылық түн ... тез және ... ... осы кезде жәбірленуші
қылмыскерлердің жеке белгілерін көре алмай қалады. ... ... ... ... ... өзі ... себептер /түн, үрей/ түрлі
жарақаттар алу арқылы есінен танып ... ... ... ... бере
алмайды. Осыған орай тергеу әрекеті кезінде жоғарыда аталған қылмыстарды
анықтау үшін ... ... ... ... ... ... ... және қарақшылық қылмыстарына тергеу
әрекеттерін шешуде қиындықтарға әкеліп соқтырады, осыған орай түрлі тергеу
әрекеттерін жүргізу керек.
Практикада тергеушілер ... ... ... ... болып,
қылмыстық істі ашуда өзара байланысты болады. ... ... ... бұл ... ... орын ... Бұл ... Қазақстан
Республикасы Қылмыстық Істер Жүргізу Кодексінің 36, 65, 64, 200, ... ... ... ... ... ... міндеттерін
процессуальдық әрекеттермен жүзеге асырады. Тергеушілер қызметі негізінен
фактілерді толығынан зерттеп, оны тексере ... ... ... ... ... бағалау арқылы жүзеге асырады. ... ... ... ... кейбір жағдайда ... ... ... емес, ұрланған заттарды табу қиын. ... ... ... құқық байынша анықтама жүргізуші органдарды
пайдаланады. Қазақстан Республикасы Қылмыстық Істер Жүргізу Кодексінің 65
бабында анықтама ... ... ... ... ... ... ... табу жүктелген. Заңда негізделгендегідей, оперативті
іздестіру шаралары ... ... ... ... ... ҚР ҚІЖК-нің 115 бабында көрсетілген, дәлелдеме ... ол ... ... бұл ... ҚР ... 116 бабында көрсетілген.
Тергеуші өзі тергеген ісі бойынша анықтама жүргізуші органға ... ... ... ... ... береді және анықтама жүргізуші
органдардан тергеу әрекетін жүргізгенде көмектесуін талап ете ... ... ... ... ... тапсырмаларын анықтама жүргізуші орган
міндетті түрде орындауы керек. Іздестіру әрекеттері және тексеру өндірісі
туралы әрекеттерді ... ... ... ... және ... қылмыстарын тергеуші анықтама жүргізуші органмен
тергеу барысында өзара байланыста болып жұмыс жасайды. Тергеушінің өзіне
қарулы қылмыскерді ... ... ... ... ... ... ... ұрланған мүлікті іздестіру қиын. (9) Тонау және қарақшылық
қылмыстары ... ... ... ... ... ... ... осыған орай тез арада бастапқы болып шағымдар ... ... ... ... ... және ... туралы хабарды түскен бойда осы істі
жүргізетін тергеушіге хабарлайды. Анықтама жүргізуші оттан тез ... ... ... ... анықтап, ұстау шарасын, ұрланған
затты іздестіруге, жәбірленушіге көмек көрсетіп, ... ... ... ... ... ... ... анықталады,
алғашқы жәбірленушінің жауабы бойынша шабуыл жасап тонау қылмысын ... ... қай ... жасырынғандықтарын, олардың ұрлаған
заттарының белгілерін анықтайтын сұрақтарға жауап алады, ... ... ... ... ... өз ... байланысты қылмыскер шабуыл
жасаған жерден ... кете ... онда ... соңынан қуғыншылар
ұйымдастырылып жіберіледі.
Яғни із бойынша қуғыншылар ... ... ... ... керек. Қылмыс жасалған жерде, жағдайға байланысты қылмыскерлерді
ұстау үшін осы ... ... ... ... ... жұмысын
жүргізулері керек, сонымен қатар мұндай жағдайларда із ... ... ... ... қылмыскердің ізіне түскен ит қылмыскерді табуы мүмкін.
Сонымен қатар қылмыскер тастап кеткен немесе ... ... ... ... ... ... мүмкін. Тінту жұмыстарын жүргізген кезде оперативті
милиция қызметкерлері жергілікті ... ... ... ... көмек сұрауға болады. Іздестіру процессінде ... ... ... ... ... ... да жерлерден тығып
қойған жерлерінен табады. Осы табылған ұрлықты ... ... ... ... алып ... ... ой болса, онда тығылған ... ... ... тұзақ қойып аңду жүргізу керек, бұл ... ... ... Осы ... ... ... ... автобус
жолдары, темір жол станциялары, аэропорттар жабылуы керек. Қылмыскерлерді
іздеу барысында ... ... ... ішкі ... ... қылмыскер
туралы мәліметтер берілуі ... ... ... бойынша
тергеушінің анықтама жүргізуші ... ... ... ... атап өткендей, тергеуші өзінің өндірісіндегі ісі бойынша анықтама
жүргізуші органға тапсырма береді. ... ... ... олар мыналар:
оқиға болған жерді қарау, тіпту,оқиға болған жерде ... ... ... ... ... ... ... /мысалы тінту, жауап немесе
куәландыру, із кесуші ит алып келсе./
2. Тергеу әрекетіне жағдай жасау /мысалы өмірбаяны, өмір сүру ... ... ... және ... ... алар ... ... керек,
объектіге қатынасы, бақылау/.
3. Тергеу әрекетін жүргізу /мысалы: із бойынша /по горячим/ сонымен
қатар ... ... ... ... Тергеу әрекетінің нәтижесіне көмек ... ... ... ... бір ... ... бір ... қашуға мүмкіндігі болса,
жергілікті жерді оқиға болған жерді ... ... орай ... ... ... әрекеттерімен тығыз байланыста бола отырып, дәлелдеу
үшін өте қажет/.
Шабуыл жасап ... және ... ... ... ... ... шешу ... қылмыскерді табу үшін тергеушіге қоғам көп көмегін
көрсетеді. Бірақ қоғамдық көмекшілерге тергеу ... ... ... бұны ... өзі ... ... Осыған орай, қоғамдық
күштерді тиімді пайдалана отырып осы айтылған қылмыстарды тез ... ... ... ... болады. Шабуыл жасап тонау және тонау қылмысын жасаған
қылмыскерлерді ... ... ... ... сұрақтарды шешуде
тергеушіге қоғам көп көмегін тигізеді.
Көптеген жағдайда ... ... және ... ... ... ... ... көп көмегі тиеді. Оқиға болған жерді қарауда көмек
сұрайды. Бірақ та қоғамдық көмекшілерге ... ... ... ... бұл істі тек тергеуші атқарады. Тез арада қылмыс хабарламасын
қылмыскерді ... ... ... ... пайдалана отырып,
тергеуші қысқа мерзімде қылмысты ашады. ... ... ... ... және ... ... ... туралы жауап берген кезде жәбірленуші
жауапты толық бермейді, яғни жәбірленуші алғашқы ... ... ... болады, қылмыскердің жасаған іс әрекетінің салдарынан үрей
туғызады, ... ... ... ... ... көп ... өз жауабын тергеу барысында толықтырып кеңейтеді. Белгілі орыс
заңгері Кони А.Ф. айтқандай : "Жай ағаш ... ... ... ... ... - айқай" дейді. Жәбірленуші қатты қорқып қалғаннан
кейін көптеген жағдайда шабуыл жасау жайында дұрыс жауап айта ... ... ... әрекеті және іздестіру шаралары
Тонау және қарақшылық қылмыстары ... ... ... ... ... іс ... тергеу әрекеттері жүргізіліп және ... ... ... істі ... ... ... орай іс қозғау статьясы ерекше,
қысқа және нақты алдына мақсат ... ... ... ... іс ... ғана ... тергеу орындары іске кірісе алады,
қылмыстық іс тек ... ... ... ғана қозғалады.
Осыған орай Қазақстан Республикасы Қылмыстық Істер Жүргізу ... бабы ... іс ... ... және ... ... арыздары
2. Кінәсін мойындап келу
3. Мемлекеттік органның лауазымды адамының немесе ұйымда ... ... ... ... ... ... ақпарат құралдарындағы хабар
5. Лауазымды адамдардың және қылмыстық іс қозғауға құқық берілген
органдардың қылмыс туралы ... ... ... ... ... 184 ... атап ... мағлұматтар тексерілуі тиіс. Тергеу әрекеттері ... ... және ... ... ... ... заң бойынша іс
қозғалады, оқиға болған жерді қарауды жүргізеді, тергеуші тергеу әрекетін
жүргізсе, онда бұл ... ... ... іс ... ... есептеледі.
Шабуыл жасап тонау және тонау фактілері туралы, тергеу органдары
жәбірленушінің өзінен, оның туысқандарынан, ... ... ... ... ... біледі. Қылмыс туралы арыздар ... ... ... ... түрде болады. Ауызша арыздар - тергеуші
ауызша арыз ... ... ... үшін ... тартылатыны туралы
ескертіледі. Осыдан кейін ол жаза бастайды, мүмкіндігі бойынша ... ... Арыз ... ... ... қандай жағдайда болса
да анықтау керек, қашан, қандай жағдайда шабуыл жасады, қылмыскерлер ... ... ... киімі, қалай шықты және қайда жасырынды, қандай заттар
алып кетті және ол ... ... Осы ... ... із ... анықтауға болады, бұл жағдайда куәларды ... ... ... жөн. ... ... ... ... істеген
бойда, егер фактілер болса, ол тез арада іс қозғап, өз ... ... ... тергеу әрекет шараларын жүргізуі тиіс. Тонау және ... ... ... арыз ... уақытты өткізіп алып берсе, онда не
себепті арыздың кешіктіріліп берілгендігін анықтау керек, осыдан кейін ғана
қылмыстық іс ... ... ... ... Заң бойынша қылмыс ... ... ... ... шешім ол түскен күннен бастап жиырма төрт
сағаттан кешіктірілмей ... ... ... ... ... ... алу, ... немесе өзге материалдарды талап ету, оқиға өткен
жерді қарау, сараптама жүргізу үшін бұл мерзімді анықтау органының бастығы,
тергеу ... ... он ... ... ал ... жағдайларда бір айға
дейін ұзарта алады. Тонау және қарақшылық қылмыстары бойынша хабаршарды
телефон арқылы хабарлайды, ... ... ... ... ... осы ... одан мән жайды анықтап сұрау қажет, жәбірленушінің
жағдайын, қай жерде шабуыл жасалғандығын білу ... тез ... осы ... ... ... жағдайда бірінші жәбірленуші жарақат алса дәрігерілік
көмек көрсету керек. Оқиға болған жерді қарау өндірісін жүргізгеннен ... ... ... ... ... керек. Оперативті өкіл органдарына
жергілікті жерді тінту туралы тапсырма береміз, ... ... ... белгілері туралы, ұрланған зат туралы хабарлама мағлұмат
беру керек. Егер тонау және қарақшылық қылмыстары ... ... ... ... онда іс өлік ... ... болады.
Тонау және қарақшылық қылмыстарын қарағанда, бұл істе ... ... ашық ... ... транспортта жасалса онда басты роль оқиға
болған жерді қарау болады. ... ... ... ... ... ... ... табылады, осы әрекеттерден ... ... іс ... ... оқиға болған жерді қарау жүргізілмесе құнды, нақты дәлелдемелер
іс бойынша жоғалады, басқалай ... оны ... ... ... ... ... ... жалпы криминалистика анықтаған тергеу
ережелерін пайдаланып басшылыққа аяу керек. Тонау және қарақшылық қылмысты
оқиға ісін қараған ... ... ... ... ... қылмыс жағдайын /оқиғаның/ анықтау
2. қылмыс қаруын анықтау
3. қылмыскер ізін анықтау және оның ... ол ... ... оқиға болған жерді қараған кезде қылмыс туралы болжам ... және оны ... ... ... және ... ... ... кезде тергеу әрекетін жүргізу
кезінде ерекше бір нәрсе ол жәбірленушіні қатыстыру ... ... ... ... ... ... ... жағдайына байланысты белгілі бір
себептермен қатыса алмаса, онда ... ... ... ... ... ... жерінен, үйінен немесе емханадан алады. Оқиға болған жерді қарау
кезінде ... ... ... жерде нақты жауап алу керек, шабуыл қай
жерде болған, ... ... ... ... олар ... ... ... қандай қарулармен қаруланған, басқадай жағдай болды ма, қылмыскерлер
қай бағытқа кетті, із бойынша іздеу ... ... ... аяқ киім ... ... ... ... аяқ киімі қандай болғандығын анықтау керек қылмыс қалдырған
аяқ киім іздерімен салыстырып анықтау керек болады, ... ... ... ... керек, топырақ үлгісін немесе басқадай заттай дәлелдемелерді
куәландыру керек, өйткені сезікті адамды куәландырған кезде, оның ... ... ... ... сезіктіден жоғарыда көрсетілген іске қатысты
дәлелдемелер анықталуы мүмкін. Жәбірленушіге қатысы жоқ қан ... онда ... ... ... ... өзін қорғаған
кезде, қылмыскер қаруды ұқыпсыз пайдалану арқасында көрсету мүмкін. ... ... ... ... ... ... және де иіс іздерін де
табуға болады, соңғысы ауа есебінде қылмыскер ұстаған қол, немесе басқа да
заттарда /бұған шыны, ... ... ... ... ... ... ... тіркеу керек. Сезікті адам білінсе
оны үйретілген ... ... ... ... /осы ... ... ... тек оперативті мәлімет болады.
Оқиға болған жерді қараған кезде тек шабуыл жасап тонаған ... ... ... бағыт, олар өздерінің жәбірленушісін қай жерден
күтті /осыған орай бірге ішті ме/. Сонымен қатар ... ... ... кету
бағыты, кідірген жерлері, өзін тәртіпке келтірген жері, ... ... ... екенін анықтау, тонап алған заттарын өзара бөлу, жәбірленушіден алған
затты бөлу.
Егер шабуыл үйде жасалса тергеуші қол ізі ... ма, жоқ па ... ... қол, ... іздері қылмыскерді анықтау үшін керек, ... ... ... үйге ... кіргені туралы, криминалистикалық
экспертиза арқылы қылмыс қаруын анықтауға ... ... ... ... ... ... қылмысы жасалса, онда тергеу ... ... ... ... қылмыскер қай жерден мінді және олар
машинаны қай жерге тастап кетуі ... ... ... ... Осыған
орай қылмыскердің тұрғылықты жерін және олардың жүру маршруттарын білуге
болады. ... ... ... ... кезде түрлі заттарды анықтауға болады,
қылмыскер ... ... ... ... ... ... кетуі
мүмкін, ондай заттар мыналар: сындыру құралы, суық қару, темекі қорабы,
түрлі жазулар, сигарет тұқылдары, ... ... ... жасаған жерді
қараған кезде, қылмыскер ұмытып кеткен шаппалы ... ... ... ... кезінде пышақтың әртүрлі ... ... ... ... қылмыскердің кірші қалтасынан салып жүргендігінен ... ... іс ... ... далелдеме болып тіркеледі. Қылмыс жасады деген
сезіктіні ұстаған кезде тергеуші оның киімін тексереді және оның ... ... ... ... ... осы кішкене бөлшектерді және
пышақтан алған бөлшектерді тексеріп анықтағанда құрамына қарай ұқсас ... тұз, ... ағаш ... Осы ... ... ... ... жағдайда тергеуші оқиға болған жерде қылмыскер қолын орыған
орам табылды, осыған орай ... ... ... ... ... із кесу ... ... арқылы, шабуыл жасаушылар қайда қашып
кетуі мүмкін екенін анықтауы керек. Осыған орай ... ... ... тергеуші
оперативті милиция қызметкерлерімен ... ... ... шығу ... ... ... ... оқиға болған
жерді күзетулері керек, оқиға ... ... ... ... ... және қылмыскерлерді іздестіріп ұстауға шұғыл шара қолданулары керек.
Оқиға болған жерді қарап аяқ жағынан кейін тергеуші ... ... ... фото, киносуреттер, сызылған схема, планда ... ... ... ... ... ... болған жерді жоспарлау ерекше оқиға
болған жерді ... ... осы ... ... ... жоспарлы түрде
жүргізіп, істі ашуға болады. Шабуыл жасап тонау және тонау кезінде тек қана
шабуыл ... ... ... ... емес. Сонымен қатар жергілікті жердегі
қаланың орналасуын белгілеу керек. Оқиға болған ... ... ... ... ... чемоданындағы түрлі техникалық заттарды қолдану
қажет, яғни қол саусақ іздерінің, адам және ... ... ... ... қылмыс жасау құралы, транспортты анықтау үшін керек. Тергеушіге
тергеу чемоданындағы ... ... ... ерекше жағдай мылтық атылу
іздерін алуда көп көмегін тигізеді. Криминалистикалық әдебиетте жоғарыда
атап айтқан ... ... ... ... ... ... - дәлелдеме жинаудағы тергеу әрекетінің көп тараған түрі. Жауап
алу арқылы іс бойынша ақиқатқа жетеді. ... орай ... алу ... көзі болып табылады. Жауап - бұл процессуалдық заңмен. Бастапқы
алынған жауап ... ... ... үшін ... куәдан жауап
аламыз, істі әрі қарай жүргізіп, ... ... ... ... ... ... ... кінәлілерді, ұрланған дүние-мүлікті
оперативті іздестіру шараларын жүргізу үшін ... ... ... іс ... ... ... жасалғаны,кімдер жасағаны, ұрланған зат
туралы жауап аламыз.
- шабуылға қай ... ... ол ... не ... ... ... ... кезінде ол сол жерде кіммен болды және не істеген?
- шабуыл ... ... ... жағдайда болды?
- шабуыл жасау кезінде кіммен болды?
- шабуыл жасау қандай жағдайда болды /ауа-райы,жарық/?
- ... ... ... жері ... қай ... келген /егер
шабуыл үйде болса/ немесе шабуыл жасаушылар қай ... ... ... ... ... ... жасаушылардың саны және олардың әрқайсының әрекеті?
- шабуыл жасау нәтижесі
- шабуыл жалаушылар қаруланған ба, ... ... ... ... жасаушылар қару қолданған ба, қолданса қару қолдану нәтижесі
- зорлық орны болды ма немесе зорлық қолданамын десе, күш ... ... ... ... ... қимылы: айқайлады ма, көмекке шақырды
ма, қашуға әрекет ... ... ма, ... ... ме, егер ... ... ... киімінде іздер қалуы мүмкін /киімнің
жыртылуы, жарақат, ... ... ... ... кезінде жәбірленушіге қандай жарақат қандай жағдайда,
не нәрсемен келтірілген?
- шабуыл жасаушылар бірін-бірі ... ... ... ... ... ... ... қандай бағытта жасырылды?
- қылмыскелерде транспорт құралдары болды ма, ... ... ... жасаған жерде қандай іздер қалдырды?
- жәбірленуші ... ... ... ... тани ... ... осы шабуыл жасау көрінісін кім көрген?
- ... ... заты бар ... кім білген?
Егерде жәбірленуші шабуыл жасау кезінде тоналған заттар, ақша немесе
басқа заттар ... емес деп ... онда ол ... ... затты қандай
мақсатта алған, қай жерде сақтаған және шабуыл жасау ... осы ... онда ... болған.
- жәбірленуші бірінші болып осы хабарды кімге хабарлады, егер де кім
хабар берсе не ... кеш ... ... ... ... ... туралы біреуден сезіктенеді ме?
Сезіктенсе негіз бар ма?
Жәбірленушіден ... алу ... ... ... мән-жайды
анықтағаннан кейін жәбірленуші деп айтамыз /ел Қазақстан Республикасы ҚІЖК-
нің 75 ... ... ... ... оған ... құқ пен ... ... жасап тонау және тонау ісі бойынша қылмыстық іс қозғалып
шығарылғаннан кейін жәбірленуші болып есептеледі.
Жауап алуды жеке ... алу ... оның ... ... ... ... де шабуыл жасап тонау және тонау кезінде жәбірленушінің ... ... ... онда оған ... ... ... ... дәрігер рұқсатымен жауап алынады. Егер де жәбірленуші ауыр ... онда ... ... ... іс ... ... ... қылмыскерлердің
түр-түсі ұрланған заттар түрі туралы білу керек. Әңгімені магнитофонға
жазған дұрыс. Түн кезінде ... ... ... қата ... ... жасап тонау кезінде жәбірленуші Д. қылмыстық ісі ... ... ... ... ... жасағандарды біле, көре алмадым, тек ... ... ... олар үшеу болды, осы кезде тергеуші толық мәліметті
білетін еді. ... ... екі адам еді. ... көбінесе қылмыскер
бойы және басқа да ... ... ... ... Орта ... ... ол ұзынша деп айтады, ал керісінше ұзын бойлыны қысқа
деп айтады. Осындай қателікті болдырмас үшін ... ... ... ... я болмаса басқа адам бойымен, немесе басқа бір ... ... ... ... ... түр-түсін айтып
бергеннен кейін, олардың түр-түсі туралы қосымша сұрақ қоямыз. Осыған орай
бағыт беретін ... ... ... ... ... өзінің қылмыскердің
түр-түсі туралы қате мағлұмат беруі ... бұл ... қате ... ... ... ... сипаттау үшін криминалистика бекіткен
ауызша суреттеу схемасын бағытқа аламыз. Ауызша суреттеу схемасына қарай
отырып, ... ... ... ... соны ... керек. Тергеуші
осы ережелерді еске ала отырып жәбірленуші ... ... ... ... ... ... керек:
а) қылмыскердің жалпы түрі /еркекпе, жасы, бойы, дене құрылысы, ... ... ... ... формасы, түрінің жеке ... ... ... иық, төс, ... ... ... ... ауызша
суреттемені қолдана отырып, көпшілік жағдайда шабуылда жасаушылардың ... ... ... жай ... қолданады, тергеуші осы кезде
жәбірленушіден нақты өзі білетін белгі бойынша жауап алады.
г) ... ... ... ... қол, өркеш, бел омыртқасы
қисық біткен/
д) дененің немесе түрдің кемшілігі /қол, аяқ, көз, ... шрам ... ... қал, ... ... ... ... қатар
түрлі динамикалық кемшіліктер /жүрісі, сөйлеуі, кемістігі/.
Қылмыскерілердің түр-түсін белгісін анықтай ... осы ... ... ... ... аяқ ... киімдері, бас киімі,
сонымен қатар шабуыл жасаушының ... ... зат ... ... аудару
керек. Шабуыл жасап тонау қылмыстық іс бойынша жәбірленуші өз ... ... ... ... ... ... ... айтады. Осыған
орай біреуінің қолында осындай ... ... ... ... ... бұл дәлелдеме қылмыскердің кінәсін мойнына қойып ... ... ... ... кім екендігін сұрастырса кейін тергеуші
қылмысты кім ... ... адам ... ... ... ... жасау
кезінде қылмыскер жәбірленушімен сөйлескеннен кейін, тергеуші шабуыл
жасаушылардың ... ... ... ... ... ұрланған заттарды анықтағанда жалпы жеке ерекше белгілеріне
тоқталады, зақымдалған ба, ... тозу ... жазу бар ма, осы ... ... ... ... Жәбірміенушіден жауап алғанда ұрланған
заттардың құжатын сұрастырамыз, ... ... ... ... ... ... ... сағат бауларының үзігі бар ма.
Бастапқы тергеу әрекет ... ... ... ... ... болды. Куәландыру - бұл процессуалдық әрекет, тірі адам денесін
қарау, қылмысты ізді ... ... ... ... ... да ... қылмысқа
қатысты белгілерді анықтау үшін:
а) куәландыру бойынша қаулы шығарылады, кімге ... ... ... ... айғақтардың қатысуымен жүргізіледі, егер де куәландыру
жалаңаш түрде ... онда ... осы ... ... ... ... /ер
немесе әйел/.
в) егер де тергеушілер анықтау қиынға түссе маман шакырылады /дәрігер/
г) егер куәландыруда адам ... ... ... ... ... ... /ер, ... жалаңаш куәландыру болса бұл іске дәрігер қатысады.
Осы куәландыру ережелері Қазақстан Республикасы ҚІЖК-нің 226 ... ... ... ... ... ... ... іздері немесе қарсылық белгілері яғни - ... ... осы ... ... азаматтардан шабуыл жасау ... ... ... кезінде денедегі жарақаттардың нақты
орналасқан жерін, түрін толығынан жазу керек. Ерекше жағдай ... ... ... ... шабуыл жасады деп. Осыған орай денедегі жарақат,
киімдегі жарақат залалдар сәйкес ... ... ... ... ... ... ... іздерін анықтау үшін, оның денесінде
кйімінде оқиға болған жерден түрлі зат ... әк, т.б ... ... криминалистикалық сарап арқылы микро бөлшектерді анықтағанын
ерекше белгілерді мінездеме бере отырып ... ... ... ... ... ... ... Осыған орай куәландыру
бойынша сот-медициналық экспертизаны қатыстырмау ... қате ... ... ... ... ... ... тағайындаймыз. ҚР ҚЖІК-нің
240 бабында іс үшін ... ... бар ... ... ... немесе басқа да арнаулы дерек қажет болған реттерде сот,
прокурор, тергеуші немесе ... ... адам ... ... ... іс бойынша әр-түрлі ... ... ... ... ... ... ... иденфикациялық белгілері ... ... ... ... және қарақшылық кезінде жәбірленушіге ауыр ... ... оны ... сот ... ... бойынша шешіледі. Осы айтылған іс бойынша алғашқы тергеу
әрекетіне сот-медациналық экспертиза тағайындалады және ол ... ... ... ... ... ... ... сезіктіге жарақат келтірілсе,
онда сот-дәрігер экспертіне мынандай сұрақтар анықталу керек:
1. дене жарақатының ескеруі мерзімі қандай?
2. қандай қарумен келтірілген?
3. ... ... ... бар ... осы азаматтың денесінде тыртық, тістің іздері бар ма?
5. жәбірленуші тісінің ізінен қалған ба?
Осы айтылған сұрақтар дене жарақатының ... ... ... ... ... ... қанның кімдікі
екендігін, адамдікі ме әлде ... ме ... ... қатар тобын анықтап
береді. Осы ... ... ... бөлек дактилоскопиялық,
трассологиялық экспертиза тағайындалады. (32) Мысалға, оқиға болған жерде
аяқ ізін ... ... ... ... ... жерде аяқ ізін зерттеуге
келе ме?
- із түсу механизмі /жүру кезінде, секірген кезде, қашқан кезде т.б./
- ... ... ... із ... аяқ ... түскен.
- із қандай размерлі аяқ киімнен қалған.
Осы экспертизадан бөлек шабуыл жасап тонауға байланысты, ... ... ... ... түрлі заттарды зерттеу үшін
немесе оқиға болған жерден алынған, заттар ... ... үшін ... қол жазу ... ... ... ... анықтау үшін тағайындалады[1]. Тергеушінің міндеті тонау және
қарақшылық қылмыстарын жүргізу кезінде осы атап ... ... ... ... ... орай ... ... отырып,
сарапшының қарамағына сапалы материалды жіберу керек. Мұның ... ... ... анықтап, оны упаковкалап қатаң тәртіпті ... ... және ... ... дұрыс шешу үшін жоспарлы түрде тергеу
әрекетін жүргізгенде іске асырылады. Тергеуші ... ... ... тергеу
әрекетін жаспарлы түрде ұйымдастырылып жүргізсе онда қылмысты істі ... ... ... Алдын-ала тергеу кезінде нақты қылмысты ашу үшін
тергеу әрекеттерін жаспарлау ... ... ... ... ... ... ... Тергеуші өзінің өндірісіндегі алғашқы тергеу
әрекетіндегі материалдарға, фактіге сүйене отырып, түскен мағлұмат бойынша
жәбірленуші ... ... ... жүргізеді. Оқиға болған жерді қарау
кезінде қылмыскердің жәбірленушінің ара қатынасы жайлы болжау/ ... ... ... ... ... кезінде немесе басқа да ... ... ... ... іздемеді, өйткені қылмыскер алдын-ала құнды
заттардың қай жерде сақталуын ... ... ... бір ... ... ақша бар екендігін біледі. Осы ақшаға қатысы барлар қылмыскерлерге
алдын ала ... ... ... ... ... ... үшін
криминалистикалық есеп жүргіземіз, яғни ішкі ... ... ... ... ... осыған ұқсас қылмыстарды анализдеу
арқылы құралады.
Болжау /версия/ ... ... ... ... ... тонау немесе
тонау арыз берушінің ойдан шығарғаны ма екенін болжайды.
Болжау /версия/ статиясын тексеру ... ... ... ... ... ... болжамдар пайда болады. Жалпы
ереже бойынша тергеу әрекеті кешігін ... ... осы ... жоғалуы мүмкін. Осыған орай бірінші болып жүргізілуі ... ... ... ... жерді қарау, сот-медициналық куәландыру, зат
алу, айыпкер аресті, мүлікке тоқтам салу, ... ... ... да ... мүмкіншілік болса, жоспарлы түрде жүргізілу керек. Мә-ліметтерді
пайдалана отырып жоспарлау кезінде жоспарлау принципі, криминалистика ... жеке ... ... ... ... ... істі ашу ... Тонау және қарақшылық қылмыстарын болдырмауда тергеуішінің қолданатын
шаралары
Қылмыстық сот өндірісінде қылмысты алдын-ала болдырмауда ҚІЖК-нің 8
баб. атап ... ... сот ... ... ... ... тез және ... ашу, айыптыларды әшкерелеу және заңның ... ... ету, ... ... ... ... адамның әділетті
жазалануын және айыпсыз бірде бір адамның қылмыстық жауапқа тартылмауын
және ... ... ... сот ісін ... ... пен құқық
тәртібін нығайтуға, қылмыстарды болғызбауға және жоюға қоғамның ... ... мен ... ... ... ... ... және заңдарын бұлжытпай сақтау, жұмыс
ережелерін құрметтеу рухында тәрбиелеуге. ҚР ҚІЖК-нің 117 бабы ... ... ... ... және ... сот ... ... ететін себептер мен жағдайларды анықтауға міндетті. Қылмысты оқиғаның
себебін және ... ... бұл бір ... белгісі. Тонау және
қарақшылық жасаған азаматтың жеке басын анықтаймыз, не себептен ... осы ... ... оған ... жаза ... ... ... зерттеп қарағанда, шабуыл ... ... және ... ... есірткі пайдаланатындар екен. Отбасында, жұмыс
ұжымда, оқу орнында ... ... ... болмауы, өзін қоршаған
ортаның ықпалдығы азаматтарға еріп кетуі, осының бәрі қылмыс жасауға ... және ... ... ... ... себептерінің негізгісі
осылар. Тонау және қарақшылық қылмыстарының жасалуының қоса тағы бір себебі
құнды заттар жиналған объектінің дұрыс ... ақша ... ... ... қарамауы, кәсіпорын немесе оқу орнында
заңсыз суық атылатын қаруды жасауы, жүргізушілер ... ... ... қараусыз тастап кетуі осының бәрі себеп болды. (33). Екінші
қатарда тез арада қылмыстың ... ... ... ... алмауы,
түрмеден босап шыққандарға бақылау жүргізілмеуі, ... ... ... ... ... ... ... бәрі
қылмысқа себеп болды. Тонау және ... ... ... жағдайы
тергеу әрекетін жүргізілген кезінде анықталады. Оқиға болған жерді қараған
кезде, ... ... ... ... ... ... ... себеп болды. Жәбірленуші куәнің, айыпкердің жағдайлары көптеген
жағдайда жәбірленушінің келеңсіз өмір сүруіне байланысты болды /мас ... ... ... ... білмеуі, ішімдікке үйір ... үйір ... ... жасау оқиғасына, барлық жағдайда байланысты.
Заң бойынша тергеуші қылмыс жасау оқиғасын, ... ... ... сол ... ... үшін жаңа ... жасалмауы үшін қолынан
келер игі-шараларын қолдануы қажет. Тергеушіге заң ... ... ... ... ... ... ... қатынас қағазын жіберіп отырады. Сонымен қатар қатынас ... ... ... иесі заң ... тез ... шара ... бір ай ... ішінде хабарлауы керек. ҚР ҚІЖ-нің 204 бабына ... тек ... ... ... ... өзі сену үшін ... ма екенін, сену үшін өзі тексеру керек. Көбінде ... ... ... ... да шара ... ... ... практилық мақсаты бойынша қатынас қағазы өзінің
рөлі орындау үшін, осы құжат нақты бір талапқа жауап ... ... ... ... ... ... игі-шараларын жүзеге асырса, сонда ғана
ол негізгі күш болады. Осы құжат ... ... ... мазмұнын
келтіреді. Себебін, жағдайын, қылмыс жасауға себебін, болған не жасаған
азаматтардың жеке ... ... ... ... ... ... директорына күзетті күшейту туралы, есеп береді. Кемшілігі үшін
қатынас қағазын жазатын болса қатынас қағазға тергеу ... ... ... ... ... ... тергеу әрекеті кезінде ондай
жағдайды болдырмауға ... ... онда осы ... басқа біреулер
жасап қылмысқа ұрынуы мүмкін.
Тергеушінің қылмысты іс бойынша қатынас қағазына қоса тергеу ... ... ... ... ... оқиғаның алдын-ала,
болдырмауы шарттарын жасау үшін ... ... ... Нақты
профилактикалық шара, тергеушінің кәсіпорын, ұйым, ұжым ... ... ... ... ашып, лекция оқу керек. Тергеушілер газет, баспа сөз,
радио, теледидар бойынша қылмыстың алдын-ала болдырмау шарттары бойынша ... ... ... оқып түру керек. Осы атап айтылған әрекеттердің
барлығында қылмыстың алдын алу ... ... ... ... ... ... ... тергеу әдістерін
тергеудің әрбір сатысында тергеуші алдында шешуге тиіс нақты сұрақтар ... ... ... (мысалы: түскен деректерді дұрыс оқу,
қылмыстық іс қозғау, жоспарлау мен ... ... жеке ... ... т.б.). Осы ... дұрыс шешілуі нәтижесінде, ... іс ... ... талаптарына сәйкес тиімді жүрізуге қол
жеткізіледі.
Тонау қылмыстарына байланысты келіп түсетін ... ... ... мен ... ... ... ... шаралар қолдана
отырып (шешу қажеттігі жөнінде) тез ... ... ... ... ... ... үлкен маңызы ие болады. Басқаша айтқанда, қылмысты
тергеудің сәтті жүргізілуі мен оның ... ... ... ... осы ... ... ... қызметкерлердің қылмысты тергеудің барлық
механизмін түгел меңгеруге деген - құлшыныстары, сәтті жүргізілетін тергеу
мен ашылусыз қалмайтын қылмыстық әрекеттердің ... ... ... ... іске ... ... тергеу
жұмыстары барысында, (тергеу) осы салада қызмет атқаратын тергеушілердің
криминалистика ғылымымен даярланған практикада жоғары баға ... ... ... маңызы зор ғылыми негіздерді басшылыққа ала отырып жұмыс
жүргізу қажеттігі туындауда. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ұштастыру қажеттілігі туындап отыр.
Тергеу практикасындағы ілгері басушылық пен ... - ... ... ... ... процестің нәтижесінде мүмкін болатын
жағдай.
Тонау және қарақшылық ... ... ... ... этапы
бойынша бітіру жұмыс еңбегімде жаздым. Осы еңбегімде тонау және қарақшылық
қылмыстары бойынша ... ... ... іске қатысты жағдайларын
зерттедім.
Бастапқы ... ... ... және қарақшылық қымыстары бойынша
ұрланған құнды заттар бойынша болжау /версия/ құрамыз.
Тонау және қарақшылық қылмыстары бойынша, ... ... ... кім ... ... тек қана ... ... қызметкерлерімен
тығыз байланыста болып, заңдылықты сақтап, криминалистикалық тәжірибені
пайдалана отырып объективті ... ... ... және ... ... ... табуда жетістікке жетеді. Осы категориялы
іс бойынша ... ... ... ... шаралары тез арада
жүргізілсе, қылмысты ашу сапалы болады.
Осыған орай қылмысты ашуға:
- оқиға болған жерді ... ... ... ... экспертизаның барлық мүмкіндігін пайдалану керек
- алғашқы күннен бастап тергеу ... ... ... керек
- тергеу әрекетін жоспарлы түрде жүргізу керек
- оперативті іздестіру жұмысының сапалылығын көтеру
- сезіктінің жеке басының кім екенін анықтау
- кінәлінің жеке ... ... ... бұл ... ... ... ... тұрғындарды көмекке пайдалану
- әр іс бойынша жан-жақты іске қатысты дәлелдерді толық объекті түрде
қарау керек.
Жоғарыда аталған мән – ... жан – ... ... және ... қылмысты ашуға зор маңызы бар.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Алматы, 1995.
2. ҚР ... ... ... ... ҚР Қылмыстық Іс Жүргізу Кодексі. Алматы: Баспа, 1998.
4. ҚР-ның "Жедел-іздестіру қызметі туралы" заңы, Қазақстан ... 18 ... ҚР ... "ҚР ... ... органдары жүйесін
болашақта реформалау шаралары туралы" Жарлығы 22.04.97ж.
6. ҚР Жоғарғы Соты ... ... ... 1991 ... ... А.Ф., Мозговых Г.А., Шакиров К.М. Криминалисти-ческое
исследование холодного оружия. Алматы, 1991.
8. Бегалиев К., Попов В.И. ... ... ... места
происшествия. Вопросы борьбы с преступностью. М., 1983.
9. ... Р.С. ... ... и оценка доказательств. М.,
1966.
10. ... А.Н., ... А.М. ... ... при ... ... М., ... Гаухман А.Д., Степанов С.С. ... ... и ... ... М., ... ... А.Л. Опознание в следственной, ... и ... ... Алматы Ғылым, 1995.
13. ... А.Л., ... Ш. ... показании на месте.
Тактическая основа следственных действий. Вып.2. Алма-Ата: КазГУ, 1977.
14. ... ... ... ... дел по ... М., ... ... С.П. Допрос. М., 1974; Волгоград, 1978.
16. ... ... под ред. ... ... ... ... ... под ред. ... М., ... ... А.М. Расследование по уголовному делу. Планирование,
организация. М., 1970.
19. Мозговых Г. ... ... ... по с/к ... и ... судебных экспертиз». Алматы:
КазНУ, 1988.
20. Мозговых Г.А. ... ... ... ... и ... ... ... при их
расследовании. Теоретические и практические вопросы судебной экспертизы.
Сб. КазНШСЭ Вып.2. Алматы, 1958.
21.Порубов Н.И. Допрос в ... ... ... ... ... Н.И, Тактика допроса на предварительном следствии. М.ВЕК,
1973.
23. Розенцвайг В.Е. Взаимодействие следователя с ... ... ... ... ... ... ... действий.
Вып.З. Алма-Ата:КазГУ, 1991.
24. Руководство для следователей. М., 1998.
25. Сергеев Л.А. Общие ... ... ... ... ... А.Я. ... грабежей и разбойных нападений в
условиях криминального города. М., 1986.
27. ... М.Н. ... ... на ... ... ... Алматы қаласы, Алматы аудандық ІІБ-нің ... ... ... ... ... К. ... Республикасындағы құқық қорғау
орғандары. Алматы - 1995ж.
30. Профессор Жакішев Е.Р. "Криминалистиканың ... ... ... ... Алматы - 1991 ж.
31. Степичев С.С. Қарақшылық шабуыл және шабуыл ... ... ... ... М., 1971 жыл
32. А.М. Агушевич. Экспертиза тағайындау және ... 1996 ... ... ... Е. ... ... 1995.
-----------------------

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тонау қылмысының криминалистикалық техникалық-тактикалық әдістері42 бет
Криминалистік әдістеме5 бет
Меншікке қарсы қылмыстарды тергеу әдістемесі52 бет
Меншікке қарсы қылмыстарды тергеу әдістемесі туралы41 бет
Сахналаумен жасырылған адам өлтіру қылмыстарын тергеуді криминалистік қамтамасыз ету және тергеуге қатысушылардың қызметін үйлестіру32 бет
"Алдын ала тергеудің аяқталуы."70 бет
АІІБ-ның тергеу бөлімінде өткен өндірістік тәжірибе есебі4 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь