1917-1941 ж.ж.кеңес мектебі мен педагогикасы

Мектептің революциялық қайта құрылуы және
алғашқы қадамдары.
Халық ағарту ісінің барлық жүйесін қайта құру революцияның алғашқы күндерінен басталады. 1917 жылы 9 қарашадағы декрет бойынша, Ағарту ісінің мемлекеттік комиссиясы ұйымдасты, ол негізінен халыққа білім берудің жаңа жүйесін құрудың негіздерін талдаумен айналысты.
Халық ағарту комиссары А.В.Луначарский (1875-1933) жұртшылыққа мұғалімлерге және оқушыларға үндеу тастады. Бұл үндеуде ол халық ағарту саласындағы Кеңес үкіметінің негізгі қағидалары мен міндеттерін сипаттан берді: жалпыға бірдей міндетті бастауыш оқыту, мектептердің барлық сатыларында жалпы білім алуға болатындығы, мектептің діні болуы, білім беруді демократияландыру, жергілікті және ұлттық ерекшеліктерді ескеру.
Халық ағарту ісін басқарудың ескі жүйесін тарату басталады. 1918 жылдың 18 маусымында Халық Комиссарлар Кеңесі “Ресей Социалистік Кеңес Республикасында халық ағарту ісін ұйымдастыру туралы ереже” қабылданды, ереже бойынша республикада халыққа білім беруді жалпы басқару халық ағарту Мемлекеттік комиссиясына жүктеледі, ал жергілікті жерлерде губерниялық, уездік және болыстық халыққа білім беру бөлімдеріне. Халыққа білім беру бөлімдерінің жанынан білім беру кеңестері ұйымдастырылды, еңбекшілердің әртүрлі ұйымдарының өкілдерінен, мұғалімдерден, оқушылардан тұратын кеңесші органдар болып табылады.
1918 жылы 30 мамырда барлық оқу орындары мен жалпы білім беретін мекемелерді Халық ағарту комиссариатының қарамағына беру декретке қол қойылды. Барлық жалпы білім беретін және кәсіптік оқу орындарын Халық ағарту комиссариатының қарамағына жинақтау мектеп реформасының бірлігін қамтамасыз етеді. 1918 жылы 20 қаңтарда Халық комиссарлары кеңесінің “Шіркеулік және діни қоғамдарда ар-намыс еркіндігі туралы” декрет қабылданды. Онда шіркеуді мемлекеттен және мектепті шіркеуден бөлуді жариялады. Бұл декретте ар-намыс еркіндігі жарияланды, белгілі бір дінге қатысына байланысты кез-келген шектеушілік пен жеңілдіктер алынып
        
        1917-1941 ж.ж.кеңес мектебі мен педагогикасы.
Мектептің революциялық қайта құрылуы және
алғашқы қадамдары.
Халық ... ... ... ... қайта құру революцияның алғашқы
күндерінен басталады. 1917 жылы 9 қарашадағы ... ... ... ... комиссиясы ұйымдасты, ол негізінен халыққа білім берудің ... ... ... ... ... ... ... А.В.Луначарский (1875-1933) жұртшылыққа
мұғалімлерге және оқушыларға үндеу ... Бұл ... ол ... ... ... үкіметінің негізгі қағидалары мен міндеттерін сипаттан
берді: ... ... ... ... оқыту, мектептердің барлық
сатыларында жалпы білім ... ... ... діні болуы, білім
беруді демократияландыру, жергілікті және ... ... ... ... ісін басқарудың ескі жүйесін тарату басталады. 1918
жылдың 18 ... ... ... ... “Ресей Социалистік Кеңес
Республикасында халық ағарту ісін ұйымдастыру туралы ереже” қабылданды,
ереже ... ... ... ... ... ... ... халық ағарту
Мемлекеттік комиссиясына жүктеледі, ал жергілікті жерлерде губерниялық,
уездік және ... ... ... беру ... ... ... ... жанынан білім беру кеңестері ұйымдастырылды, еңбекшілердің
әртүрлі ұйымдарының өкілдерінен, мұғалімдерден, ... ... ... ... табылады.
1918 жылы 30 мамырда барлық оқу орындары мен жалпы ... ... ... ... комиссариатының қарамағына беру декретке қол
қойылды. Барлық жалпы білім беретін және кәсіптік оқу ... ... ... қарамағына жинақтау мектеп реформасының ... ... 1918 жылы 20 ... ... ... ... және діни ... ар-намыс еркіндігі туралы” декрет
қабылданды. Онда шіркеуді мемлекеттен және ... ... ... Бұл ... ... еркіндігі жарияланды, белгілі бір дінге
қатысына байланысты кез-келген шектеушілік пен ... ... ... ... ... ... ... немесе ешқандай ұстамауға еркі бар
екендігі атап ... ... ... ... және ... ... ... оқу орындарында діни қағидаларды оқытуға тиым салынды. І
Бүкілресейлік халықағарту съезінде (25 тамыз – 4 ... 1918 жыл) ... ... ... ... мақұлданды: І сатысы - 5 жыл және ІІ
сатысы – 4 жыл; бұл екі ... ... ... ... ... ... ... мектепті құрады. Кеңес үкіметінің жоғарыда көрсетілген декреттері мен
шаралары контрреволюциялық элементтер – буржуазиялар, помещиктер ... ... ... ... ... ... ... революцияға әртүрлі көзқараспен қарады. Көптеген
мұғалімдер, көбіне орта мектептің ... ... ... қарады. Олар Кеңес үкіметіне ... ... ... одағының (БМО) Контрреволюциялық қызметін қолдады. Бірақ
мұғалімдердің көп ... ... ... ... ... ерекше көңілмен қарсы алды.
Контрреволюциялық Бүкілресейлік мұғалімдер одағына ... І ... ... ... ... Ағарту ісі мемлекеттік комиссиясының жұмысын талқылады, олар
халыққа қарсы, Бүкілресейлік ... ... ... ... сынға алып, мұғалімдерді Бүкілресейлік мұғалімдер одағынан шығып,
интернационалист-мұғалімдердің одағына кіру туралы үндеу тастады.
1918 ... ... ... ісі ... ... ... ... Н.К.Крупскаяның жетекшілігімен
“Бірыңғай еңбек мектебінің негізгі қағидалары” және “Бірыңғай еңбек мектебі
туралы ... ... қызу ... ... 1918 ... тамыз айында
“Бірыңғай еңбек мектебі туралы ережелер”жобасы Ағарту ісі Бүкілресейлік
съезінде хабарланып, бірауыздан оны мақұлдады.
“Бірыңғай ... ... ... қағидалары” педагогика-
жұртшылықтың арасында “Бірыңғай еңбек мектебі ... ... ... ... педагогикасының жаңа саяси-идеялық және ... ... ... ... ... ... насихаттаған
буржуазиялық және ұсақ буржуазиялық педагогикаға қарама-қарсы “Бірыңғай
еңбек ... ... ... ... ... ... кеңес
педагогикасының негізгі қағидасы ретінде атап көрсетті. Бірақ ... ... ... ... және ... еңбек мектебінің негізгі
қағидалары” уақытпен байланысты кейбір кемшіліктеріне қарамастан ... үй ... алып ... ... ... ... еңбек
тәрбиесімен ерекше әуестену және т.б) мектепті ... ... ... ... мәні орасан зор болды.
Мектептегі білім беру жүйесінің дамуы.
1918 жылы қабылданған ... ... ... ... ... ... ... жылдарының өзінде кейбір өзгерістерге ұшырады. Жұмысшы
факультеттері, жұмысшы – жеткіншектер үшін мектеп-клубтар жеткіншектер үшін
екі жылдық ... және ... ... жылы ... ... ... ... бас комитеті жалпы білім
беру үшін жас нормасы 16-дан 15 ... ... ... ... Бас ... ... беру ... белгілі өзгерістер енгізді: төменгі кәсіптік
мектептер – техникумдар – бірыңғай еңбек мектебінің базасында халыққа ... ... ... ... ... құру ... ... қаралды. Ол кеңес
екі сатылы тоғыз жылдықтың орнына негізгі мектептің түрі ... екі ... ... ... деп тауып, ұсынған болатын-ды.
Жастарға кәсіптік білім берудің негізгі техникумды ... ... ... және т.б.) ... ... 4
жылдық, кеңес ұсынған еді. Кеңес халықағарту ... ... ... ... үшін ... ... ... жаасу қажеттігін
атап көрсетті. Кеңесте мектеп жүйесінің өзекті негіздері туралы мәселе
бойынша қызу ... ... ... оның ... ... ... ... орта
мектеп мәселесі туралы. Осының нәтижесінде 1922 жылы 1918 жылы қабылданған
жүйемен салыстырғанда одан гөрі ... жүйе ... ... мектеп
(4 жылдық); негізгі жетіжылдық жалпы білім беретін мектеп және жалпы білім
беретін мектептің ... ... ... 9-10 жыл ... ... Бұл
жүйенің жағымды жағы әрбір канцентр белгілі бір саты ретінде жалпы білім
беретін мектеп баспалдағымен ... ... ... және ... ... әрі ... білім беру үшін негіз болды. І сатыдағы мектеп
төменгі кәсіптік білім беру ... үшін ... ... ... ... ... ... шеберханалар және т.б.;
жетіжылдық мектеп – ... ... оқу ... үшін ... ... ... және ... техникумдар;
тоғызжылдық – онжылдық мектеп жоғары оқу орындары үшін негіз болды.
1923-1924 оқу жылынан бастап, ауылдық ... І саты ... ... ... ... (ШЖМ) ашып бастады, оқу мерзімі 3 жылдық.
Бұл мектептердің негізгі мақсаты – ауыл жастарынан ... ... ... белсенділерді тәрбиелеу. 1925 жылы алғашқы ... (ФЗЖ) ... ол ... ... ... ... ... негізгі жалпы білім беретін мектептер болды. Бұл ... ... ... оқу ... түсуге даярлауда ерекше роль атқарған
жұмысшы факультеттерінің саны біршама арта ... 1921 жылы ... ... оқушыларының мектептері (ФЗУ) тез қарқынмен дами ... ... ...... ... өндіріс пен көлік қатынасы саласында
маман жұмысшыларды даярлау.
1921-1922 жылдардағы еліміздің қиын ... ... ... ... зор әсер ... ... ... халыққа білім
беру ісінің мұқтаждарына қажетті қаржыны қысқартуға мәжбүр ... ... ... ... ... үшін ... ... қажет болды.
Халық ағарту ісінің мұқтажына бөлінетін қаржыны амалсыз орталық
бюджеттен қысқарту және мектептерді жергілікті ... ... ... ... ... ... алып ... жылдан бастап, халыққа білім беру ісінің бюджеті нығая бастады
және мұғалімдердің материалдық жағдайы ... ең ... ... ... ... беретін мектептердің жүйесі бірте-бірте өсе
бастады, оны мына ... ... ... ... ... ... саны |
| ... | ... |105524 |7896 ... |91837 |7962 ... |103276 |10219 ... |118558 |11466 ... |133197 |13515 ... аяғында мектептер жүйесі мен оқушылар саны 1944 жылмен
салыстырғанда біршама артты. Сонымен айта кетуіміз қажет, тек ғана ... ... өсіп ... жоқ, ... ... ... және орта
мектептердің саны да артты. 1922 жылдан 1926 ... ... ... ... саны 3 есе ... ... ... үлкен өзгерістер болды. Кеңес мектебінің оқушыларының негізгі
құрамы еңбекшілер балаларынан тұрды, жұмысшы-шаруа балаларының саны артты.
Мектептердің ... ... ... ... оқу және ... ... ... мектеп үйлерін жөндеуге және
мектеп үйлерін ... ... ... ... ... ауыл үшін ... ... оқу құралдарды және көрнекті құралдарды тегін
алуға қаражат ... ... ... ... білім беруді жүзеге асыру.
1930 жылы ... ... ... халық ағарту ісі бойынша ... ... ... ... ... сатысында жалпыға бірдей
міндетті бастауыш білім беру проблемасы негізгі ... ... ... Кеңес жалпыға бірдей міндетті бастауыш білім берудің кең ... ... оқу ... ... бастауыш білім алмаған 8-10 жастағы
балалар мен 11-15 жастағы жеткіншектерді жалпыға бірдей міндетті оқытумен
қамту ... ... 1930 жылы 25 ... ... ... ... білім беру туралы” қаулы ... Онда 1930-31 оқу ... ... ... ... ... ... білім беруді енгізуді
міндеттеді. 1930 жылдың 14 тамызында Орталық ... ... мен ... ... ... бірдей міндетті бастауыш білім беру туралы”
қаулы ... ... ... үш ... ... делінген:
1. 1930-1931 жылы Кеңес Одағының барлық жерінде балаларға жаппай
бастауыш білім беруді енгізу жүктеледі. 8-9-10 жастағы ер ... мен ... 4 ... ... ... көлемінде білім алуға тиісті болды. Осы
қаулыға сәйкес 1930 ... ... ... ... ... ... мектеп (4 сынып) көлемінде білім алуы ... ... 930-1931 ... бастап, мектепте оқып жүрген балалардың бірінші
басқыш мектеп (4 сынып) ... ... алуы ... деп белгіленді.
2. 1930-1931 оқу жылынан бастап, 11-15 жастағы ер және қыз
балаларды ... ... ... 1930-1931 оқу жылынан бастап, өнеркәсіпті қалаларда, фабрика-
зауыт аудандарында және жұмысшы поселкелерінде жетіжылдық мектеп ... беру ... ... ... бойынша балаларды міндетті түрде оқыту
олардың ата-аналарына жүктелді.
Жалпыға бірдей міндетті бастауыш білім беруді жүзеге асыру ... қызу ... ... Бұл ... ... білім берудің қалалық,
аудандық және ауылдық комитеттері ... ... бұл ... ... басқарды.
1930-1934 жылдары жаппай білім беру бастауыш мектеп көлемінде,
өндірістік қалаларда, ... ... ... және жұмысшы
поселкелерінде жетіжылдық мектеп көлемінде жүргізілді. 1930-1931 ... ... ... ... ... ... оқитын балалардың саны жыл
сайын 3-4 миллионға көбейіп отырды. Егер олардың саны 1929-1931жылдары 13,5
миллион ... 1939 ... ... 32 ... жетті. Ұлттық
республикаларда жаппай білім беру ерекше тез қарқынмен дамып отырды. Ү-ҮІІІ
және ... ... ... ... саны өте тез ... ... 1929-1930 жылы 1,6 миллион бала оқыса, ал ... оқу жылы ... бала ... Ауыл ... ... ... оқитын балалардың
саны аталған мерзімде он есе көбейді.
Мектептерді педагогикалық кадрлармен қамтамасыз ету ... ... ... және педагогикалық курстардың
желісі артты. Бастауыш мектеп мұғалімдерінің ... ... ... ... және орта мектептердің желісінің тез
қарқынмен өсуімен ондағы ... ... ... ... ... және орта сыныптардың (Ү-Х) ... ... саны 1927-28 оқу жылы 6554 тен 1937-38 оқу жылы ... Орта мектептердің саны соған сәйкес ... ... ... ... саны 11466 ... ... оқу ... 29562 мыңға дейін
1937-1938 оқу жылында өсті.
Мектеп туралы қаулылар.
30-жылдардың бас кезінде орта және жоғары мектеп туралы партия ... ... ... ... Бұл ... орта және жоғары
мектептің дамуы мен оның оқу-тәрбие ... ... ... және ... ... жетістіктерін айқындап берді. Сонымен қатар біз бұл
партия мен үкіметтің қаулыларына баға бергенде, ... ... ... атап ... ... жылы 5 ... ... және орта мектеп туралы” қаулы
шыққаннан кейн мектеп оқушыларының жалпы даярлығына мән беру ерекше ... 4 ... 1937 жылы ... ... ... ... ... оқу жоспарынан алынып тасталды.
20-жылдардың аяғы мен ... бас ... ... мектеп туралы, мектептің өмірімен байланысы кең өріс алған
қозғалыс Халық ... ... ... мен мектеп тәжірибесінде
кеннеттен негізсіз өзгерістерге әеп соқтырды. Мектеп пен педагогикалық ... ... тән емес ... ... ... мекемелердің
өндірістік жоспарын орындауға қатысу, өндірісте тәртіп нығайту үшін ... ... ... көлемін орындау. “Проект әдісі”
педагогикалық институттарда, техникумдарда әмбебеп әдіс ретінде ... ... ... ... және орта мектеп туралы” (1931
жылы, 5 қыркүектегі) қаулының кезекті “бұрмалаушылықты” болдырмауда ... зор ... ... ... ... ... оқыту және тәрбиелеу
идеясына елеулі соққы беріліп, нұсқан ... ... ... ... ... ... іске ... теория мен практиканың бірлігі
мәселесіне ерекше мән берілді және бүкіл оқушылардың ... ... оқу мен ... мақсаттарына бағындырылуға тиіс екендігі атап
көрсетілді.
“Бастауыш және орта ... оқу ... мен ... ... ... 25 тамыздағы) қаулыда мектепте оқу жұмысын ... түрі ... деп атап ... Ол ... ... жұмысын
және басқа да оқу жұмысының ұжымдық түрлерін қамтыды. Бірақ осы қаулыда
мақұлданған оқу бағдарламаларының ... ... ... қатаң
көрсетілген шектеушілік пен көптеген ... ... ... ... ... және орта мектеп туралы” қаулыда педагогикалық жоғары оқу
орындарында мектеп пен ... ... ... беру жөнінде елеулі
жұмыс жүргізуді талап етті.
1934 жылы 15 ... ... ... ... ... азаматтық тарихты оқыту туралы” және “Бастауыш орта мектепте
жағырафияны оқыту туралы” (1935 ж) қаулыларына ... ... ... ... және ... факультеттері ашылды.
1930 жылдары жалпыға бірдей бастауыш білім енгізіле бастағанда,
мектеп жүйесі мен оқушылар саны тез ... өсе ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету проблемасы ерекше
күн тәртібіне қойылған мәселелердің бірі болды.
Партия 1936 жылғы 4 маусымдағы ... ... ... ... ... ... қаулысында педагогикалық
ілім жалпы алғанда ... жат ілім деп ... Бұл ... ... ... ... педалогияны буржуазиялық ғылым деп
біржақты сынауын ... ... ... ең ... кінә - олардың оқушылар арасында
зерттеу және тесті ... ... ... ... сыналған” жалған
буржуазиялық әдіс деп бағаланды. Оқушылардың ақыл-ой дамуы мен дарындылығын
зерттеу үшін қолданылған бұл ... ... ... ... ... ... келетін буржуазиялық, таптық педалогиялық
ілімді кеңсе мектебі жағдайына сын ... ... ... деп ... еді. Осы ... ... көптеген педалогиялық оқу орындары
жабылып қалды.
Қазіргі ... сол ... ... ... ... ... мен ... зерттеу үшін қолданылған диагностикалық
зерттеу әдістерін де бүгінгі мектеп тәжірибесінде ... ... ... қолданылуда. Бұл қаулы 20-жылдардың бас кезінде мектеп
өміріне кеңінен енгізіле ... ... оқу ... ... ... оның ... ынтымақтастық педагогика идеясын қолдану бағытында
дамуын ... ... ... деп ... ... ... ... туралы қаулыда
негізінен шәкірттердің қабілетін дамытуға тиым ... 70 ... ... ... ... ... ... формализм мықтап орын тапты. Қаулының
кемшілігі ... ... ... ... ... ұсына отырып,
қабілеттіліктерін дамытуға мүмкіншілігі болмады.
20-жылдардың бас ... ... ... ... кең өріс ... ... ... мейлі ол аяғына дейін ойластырылмаған,
кейбір кемшіліктері болғанымен, 30-жылдары Сталиннің жеке ... ... ... және ... ... ... ... бүгін 30-жылдарда қабылданған партия мен үкіметтің ... ... ... ... ... тән ... ... жоққа шығарған құжат ретінде қарауымыз керек.
30-жылдардағы жоғары мектеп пен орта мектептің жалпы білім берудің
қажетті деңгейін қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ... бөліп қарастырды, оқушыларды жоғары оқу
орындары мен ... ... ... ... ... ... ... қарамастан, 30-жылдардың бас кезіндегі орта және
жоғары мектеп ... ... ... ... ... мен
педагогикалық кадрларды даярлауда ерекше роль ... ... ... мен ... ... ... негізін қалаған халық ағарту ісінің
көрнекті қайраткерлері – Н.К.Крупская, А.В.Луначарский, М.Н.Покровский және
басқалары ... ... ... жылдары тәжірибенің жалпы ... ... ... ... мен ... келген жаңа қоғамның
қажеттілігін бейнелей келіп, кеңестік педагогика ... ... ... ... ... және ... да ... алдыңғы қатарлы ойының ұлы идеяларын қарсы қойды: гуманизм,
ұжымшылдық, интернационализм, демократизм, жеке тұлғаны жан-жақты ... ... және ... ... ... ... ... ұштастыру.
Бұл идеялар белгілі “Бірыңғай еңбек мектебінің мектебі ... ... ... ... мектебінің негізгі қағидалары” тарихи мәні бар
мемлекеттік құжаттарында ... ... ... Бұл құжаттарда тәрбие ... ... ... және ... ... өзін-өзі басқарудың
және шәкірттер мен мұғалімдердің өзара ... ... ... және ... тұрғыдан негізделді.
Тәрбие және білім беру мәселелері қызу ... ... ... бас ... жаңа экономикалық саясатқа көшу аяқталуға жақындаған
кезде күшейе түсті. Бұл күрес ... ... ... төңірегенде болды: тәрбие үрдісінің мәні, оның ненгізгі
бағыттығы, кеңес ... ... ... қандай.
Тәрбиенің мәнін жаңаша тұжырымдау “Бірыңғай еңбек мектебінің
негізгі қағидалары” атты ... анық та ... ... ... революцияға дейінгі мектептерге тән тәрбиенің милитаристік және
ұлтшылдық бағыттарын қатты сынға алды.
Ұлтшылдық – шовенистік тәрбиеге кеңестік педагогика патриоттық және
интернационалистік ... ... ... ... ... ... ... қабілеттіктерін
дамытудың рухани бейнесін қалыптастырудың, жоғары ... мен ... ... ең күшті құралы ретінде жоғары бағалады.
20-жылдары педагогикадан алғашқы кеңестік басшылық пайда ... ... ... ... ... ... (1884-1941) ерекше
роль атқарды. Ал “Педагогика” (1922) және ... ... ... ... Осы ... А.П.Пинкевичтің “Педагогика” оқулығы жарық
көрді. Бұл ... ... ескі ... ... ... ... және
тәрбие және білім беру мәселелерін жаңаша шешуге талпынды. Сонымен ... ... ... өздерінің кейбір ескі теориялық көзқарастарының
шектелушілігін жеңе алады. Бұл ең ... ... ... ... Тәрбие балаға мақсатты, ұйымдасқан, ұзақ мерзімге әсер ету ... ... ... ... тәрбие үрдісінің ... ... ... ... үрдісі ретінде тәрбие үрдісінің екі
жақтылық сипатын аталмады.
П.П.Блонский мен А.П.Пинкевичтің еңбектері кейбір кемшіліктеріне
қарамастан, ... ... бір ... алға басқандық болып табылады.
А.П.Пинкевич “Еркін тәрбие теориясының” кейбір қағидаларын сынға ... айту ... ... ... ... жан-жақты пікір талас
өткізілді. Пікір ... ... ... ... мәселелер талқыланды:
педагогиканың әсер ету ... ... ... өмірдің басқа да
құбылыстарымен байланысы, бала ... ... жеке ... әсердің
ролі. Кейбір педагогтар ұйымдасқан ... ... ... ... ... барлық үрдісімен бірдей қарастырды, ұйымдасқан
тәрбие үрдісінің ролін кішірейту есебінен ортаның ролін асыра ... ... ... да ... емес ... ... пікір талас дидактика мәселелерін жедел талдауға
көмектесті. 1927 жылдың өзінде белгілі ... ... ... ... ... (ГЗС) кешенді бағдарламалары өзінің ғылыми
негіздерін ... ... ... ... ... еңбегі
ерекше. Ол тек ғана педагогиканың бұл ... ... ... ... жоқ, ... ... жеке ... мәселелерін, әрбір
оқу пәнінің білімдік және тәрбиелік мәнін қарастырды. Ол жаратылыстануды
оқытуға ерекше мән ... ... ... оқушылардың ғылыми-
материалистік көзқарасын қалыптастыруда ерекше роль атқаратындығын атап
өтті.
Оқыту әдістері мәселесіне ... ... жеке ... ... белсендігін және дербестігін қамтамасыз етуді Крупская талап
етті, оларды ұжымда ұйымдасқан ... ... ... ... мен
құбылыстарға ізденіс тұрғысынан қарауды қалыптастыруға үйретті. Крупская
мектептің міндеті тек ғана ... ... ... ғана ... ... олардың бақылағандығын, таным қабілеттіліктерін және
белсенділігін дамыту, өз ... ... ... ой ... ... ... атап көрсетті.
20-жылдары өзінің жан-жақты педагогикалық және ... ... ... ... ... көрнекті өкілі Станислав Теофилович
Шацкий (1878-1934). Ол халықағарту ісінің ... ... ... Тәжірибе станциясы жас кеңес педагогикасының негізгі
практикалық және ... ... шеше ... ... ... тәрбиесіне,
оқытуды еңбекпен, қоғамдық пайдалы еңбекпен ұштастыруға ерекше мән берді.
Еңбек мектебі құрылысының алғашқы онжылдығында кеңес ... ... ... ... ... Сонымен қатар шетел теорияларына сын
көзбен қарамау, сынып-сабақ жүйесін ... ... ... ... ... оқыту мен тәрбиеде мұғалімнің ролін төмендету аңғарылды.
Кеңестік педагогиканың алдына ... ... ... ... ... тәрбие міндеттерін жемісті шешу мүмкін еместігі
белгілі болды.
Кеңестік педагогиканың 30-жылдарда барлық салаларда ғылыми-зерттеу
жұмысының дамуымен ... ... ... қайраткерлері
меткептердің озат тәжірибесін зерттеу және жинақтаумен айналысты. Кеңестік
педагогика ғылымының өсу көрсеткіші педагогикадан жаңа ... мен ... ... шығару болып табылады.
1932 жылы техникумдар үшін ... ... ... ... пен ... 1934 жылы М.М.Пистрактың
“Педагогикасы” педагогикалычқ ... ... ... ... ... ... оқулығы; 1939 жылы
И.А.Каировтың редакциясына баруымен жарық көрді; 1940 жылы – ... ... ... оқу ... ... ... және Н.К.Гончаровтың педагогикалық училищелерге арналған
“Педагогика” оқулығын атап өтуге болады.
30-жылдары дидактика және ... ... ... бойынша ғылыми-
зерттеу жұмыстары жүргізілді. Дидактика мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ерекше қызығу аңғартқан
көрнекті кеңес педагогтары мен ... ... ... ... ... С.П:Шацкий, А.С.Макаренко,
Ф.Ф.Каролев.
Ұжым мәселесін зерттеуде А.С.Макаренко елеулі үлес қосты. Ұжымдық
тәрбие теориясын талдай ... ... ... тұлғаны қоғамнан,
ұжымнан бөліп қарауға болмайды, тек ғана ... жеке ... ... дамыту, оның нағыз еркіндігі және қызығулары мен ... ... ... ... ... ... ... және
топтастырудың педагогикалық жүйесін негіздеді және тәжірибеде ұжымда ... ... ... ... ... көрді, педагогика ғылымын байытуға
ерекше үлес қосты. 30-жылдары негізгі көңіл дидактиканың жалпы проблемалары
мен жеке пәндердің әдістемесіне ... ... ... ... қаулылар білім беру мен оқытудың теориясы дамуының негізгі
бағыттарын ... ... және ... ... білім беретін мектептердің
оқу жоспарлары мен бағдарламаларын ғыдыми-теориялық негіздермен, ... ... ... ... түрі ... ... оқушылардың таным қызметінің белсенділігін арттыру мақсатында
оқытудың ... ... ... ... 1936 жылы 4 шілдедегі “Халық ағарту ... ... ... қаулысы шыққаннан кейін педалогияны
және оның өкілдерін сынау барысында асыра сілтеушілік және кейбір ... орын ... Кей ... ... ... ... ... еңбектері мен идеяларына дұрыс және объективтік тұрғыдан
баға берілмеді. Педалогтардың, ... мен ... ... мен ... ... ерекше үлес қосқан ғалымдарымыз аз
болған жоқ,олардың қатарында Л.С.Выготский, П.П.Блонский, М.Я.Басов ... ... Бұл ... мен практиктер жеке тұлғаның психикалық даму
заңдылықтарын зерттеуді оны тәрбиелеу үрдісімен бірлікте қарастырудың ... ... ... ғылымын біржақты буржуазиялық ғылым ретінде сынай
оырып, психология ... оның ... ... ... ... ... педагог, психолог ғалымдарымыз кезінде орынсыз ... ... ... ... ... ... ғылымының дамуына
орасан зор зиян келтірді.
30-жылдардың орта кезінде педагогика тарихының саласында ғылыми-
зерттеу жұмысы елеулі ... ... Бұл ... одақтас республикаларда
жемісті еңбек етекне ғалымдардың ішінен С.Х.Чавдаровты ... ... ... ... Т.Т.Тажибаев, Ш.Кохумбаев
(Қазақстан) және т.б. ғалымдарды атуға болады. ... ... пен ... тарихы зерттеле бастады (Е.Н.Медынский,
Н.А.Константинов, ... ... және ... жылы барлық одақтас республикаларда бұрын жұмыс істеген
зерттеу институттарының ... ... ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1941-1991 кеңес мектебі мен педагогикасы26 бет
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
Мектептің оқу – тәрбие ісінде халық педагогикасын пайдалану32 бет
"абайдың ақындық мектебінің қалыптасуы."17 бет
1905-1917 жж. қазақ интеллегенциясының әлеуметтік қозғалысы21 бет
1917 -1928 жылдардағы Қазақстан экономикасы8 бет
1917 ж. Қазан революциясы және Қазақстанда Кеңес өкіметінің орнауы7 бет
1917 жылғы ақпан төңкерісі7 бет
1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейінгі Қазақстанның қоғамдық-саяси жағдайы56 бет
1917 жылғы ресейдегі ақпан – қазан ревалюциясы. Азамат соғысы9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь