Философияда сана мәселесі

1. Философияда сана мәселесі. Сананың құрылымы мен мәні
2. Сана бейнелеудің ең жоғары формасы.
3. Сананың тарихи сипаты.
4. Сана және тіл.
        
        Тақырып: Сана оның пайда болуы мен мәні.
1. Философияда сана мәселесі. Сананың құрылымы мен мәні
2. Сана ... ең ... ... ... ... ... Сана және ... Сана және өзіндік сана.
6. Сана және бейсаналық.
1. Философияда сана мәселесі. Сананың ... мен ... ең ... ... ... – адамның рухани дүниесі, сана, ақыл, ой.
Адамзат игіліндегі ... ... және ... ... ... түрлі техникалық табыстар, өнер, дін, әдебиет, философия, ғылым-
осылардың бәрі сол сананың ... ... ... сананың баламасы
жоқ. Ол тек адамға тән. Сондықтан қашан да ... ... ... қоятын
ұғым туып, оны бастапқы деп санаған. Енді ... бұл ... адам ... ... болады, ал ми-оның мекені. Сана ... ... ... ... ... ми ... жанарларда да бар. Ао сана
тек адам миының ғана ... Бұл өте ... ... ... ұзақ ... ... нәтижесі. Сананың миға бар ... сана миға ... ... ... интроекция арқылы келеді-міс
деген жалған пікір таратқандар да ... ол ... Р. ... ... сананы материядан тыс, дербес, мәңгі өмір ... ... ... деп ... ... ... ... ал жанды ұшып жүрген
шыбынға балаған. Халқымыздың ... ... сөзі ... ұғымнан
туындаған.
Идеалист философияның қайсысы болсын сана, идея, рух материядан тыс, дербес
өмір сүріп қана қоймайтынын, қайта сол материяны билейтін, оның ... ... күш деп ... ... ... сана ... бар деп ... Мысалы, орта ғасырда өмір ... Д. ... ... тас та ... ... ... бүкіл табиғатты жанды деп
қараған ұғымды философияда гилозоизм деп атайды. Бұл ұғым ертедегі гректің
hule – ... zoe – ... ... екі ... ... ... дүниенің бірлігі оның материалдығында екенін ... ... да ... ... Мәселен, Фогт, Бюхнер, Молешотт деген немістің
жаратылыстану зерттеушілері сана ... ... ... ... ... ... қойып, екеуін бірдей алып қараған. Мәселен, Фогт ... ... ... ... ... ... бірдей» деп жазды. Әрине, ой
да, өт те жеміс, туынды, ... ... ... ... де, ... ... Бұл ... қатар қою материя мен идяның қарама-қарсы
екенін білмегендік немесе ... ... ... К. ... ... ... ... тұрпайы материализм деп атап, сынға алды.
Адам мимен ойлайды. Сана ойлау процесі арқылы пайда болады. Мисыз сана ... ... те жоқ. ... бас ... ... ... шары операция
арқылы алынып тасталған құрбақа сол ... ... ... бақылдап,
шыбын-шіркей ұстап жеп тіршілік ете береді екен. Ал сондай операциядан
өткен көгершін ағаш ... ... және тура ұшып кете ... түрлі тітіркендіргіштерге жауап бере алмай, жем қабылдаудан
мүлде қалады ... Ал енді бас миы ... ... ит ... ... ... Олай ... бұл тәжірибелер бас мидың тіршілікте
атқаратын қызметі жан-жануарлардың даму сатысы ... ... ... ... ... ... ... ми ойды, сананы тудырушы, оның
қайнар көзі деуге ... Ми ойды ... ... тудырмайды. Ой
мидың ішінен қайнап шықпайды. Сананы тудыратын – ... ... миы ... ... ... келетін мәліметтерді орталық жүйке жүйесі
арқылы қабылдап, оны қорытады, белгілі ой тұжырымдарын ... Сана ... ... деген сұраққа жауап беру: ол түйсік мүшелері арқылы обьективті
ақиқатты бейнелендіріп, оларды ... ... ... ... ал бұл үшін көп
нәрседен хабардар болу ... ... ... ...... дүниенің
бейлену нәтижесі. Сананың негізінде не жатыр ... ... ... ... ... ... білу жатыр. Ал білім практикалық қызмет
үшін аса қажет. Материалдық практикалық ... – адам ... ... онда ... ... қалыптасуы мен дамуының түпкі негізі практикалық
іс-әрекет, ... ... ... Сана ... ең ... формасы.
Идеалистер сананың екінші, материяның бейнесі екенін мойындағысы ... ... адам ... ... дүниеде кездеспейтін, қате,
жалған ойлар, мәселен, түрлі жын-сайтан, дию, су перісі ұғымдар ... ... ... кездеспейтін ол жын-шайтандардың бейнесі қайдан
пайда болады, ол ... ... деп ... ... Осыдан келіп идеалистер
сананың ... ... ... Ал енді ... діни ... өздігінше
ойлап шығарған делік дейді әлгі идеалистер, сөйтіп, олар бұл ... ... ... өмір ... ... тек ... өзінен шыққан деу керек деген
қорытынды ... Қай ... ... жын да, ... да, ... ... тек адам, жан-жануарлар бейнесінде елестетеіледі. ... ... ... мидан емес, ми арқылы обьективтік дүниеден бейнеленіп
алынатын материалдық заттар мен ... ... ... ... ... сана ... өмір сүре ... ал біздің түйсіктерімізге әсер
ететін – сыртқы ... Сол ... ... ... ... ... адам миына
жетеді. Ми оларды қорытады, шешім жасайды. Әрине адам ми ... ... оның мәні ... ... соны ... Ми-ең алдымен обьктивті
ақиқатты сыртқы дүниені дұрыс бейнелейтін орган. Бірақ сана мен обьективті
ақиқат ешқашан да ... ... ... Сана – оның идеалдықбейнесі.
Мұны Гегель де мойындаған. Бұл дәлдік пен айырмашылық диалектикасы. Сананың
мәнінде білім ... Ал оны ... ... ... Сана - ... өзгеше сапа, рухани құбылыс.
Адам санасы обьективті дүниенің айна бетіндегідей механикалық бейнесі ... ... ... оған ... ... басқада жағдайлар әсер етеді.
Сондықтан адам бір ... ... ... ... ... ойға ... ... дүние санаға түрткі болады. Бірақ адам обьективті өмірді шын да,
жалған да, дұрыс та, ... та ... ... ... орны ... ... ... да бар. Адам ұйқыға кеткенде түс көреді. Ол ... ... ... процесс. Оны сана билей алмайды. Әрине көрегендік түстерде
болады. Оның ... ... ... ... ... та ... ... та
(нерационалдық) әрекеттер бар. Оның ауқымы кең. Адам әр ... әр ... сана ... ... ... Көп ... адам ... әдіспен,
ойламай-ақ дәлме-дәл жүзеге асырады. ... ... ... ... ... ... бағындырады. Ал Зигмунд Фрейд
ақылсыздықты (нерационализм) дәлелдей отырып, оның аржағында сана ... ... өзі де ... ... ... ... ... екі түрлі
құбылыс бар дейді З. Фрейд. Бірі – «ол» (id) (моральдық қасиет), екіншісі
«мен» (ego) ... ... ... ... оған ерік ... дей
келіп, З. Фрейд өзі «id»-ті қолдайтынын айтады. Сондықтан З. Фрейдтің үлкен
ғалымдығына ... оның дәл осы ... ... ... Р. ... ... сана мидың жемісі емес, ол –
принциптік координация ... ... ... ... құбылыс. Сондағы «мен»
дегені – адам, оның санасы, сезімі, ал «мен ... ...... Одан соң ол ... және «мен емес» арасында байланыс бар. Осы
байланыстың түп негізі, оның ойынша «мен» ал «мен ... ... өмір ... Бұл ... ... ... ... «мен» «мен емеске»
бағынышты.
Адам бойындағы барлық күшін обьективті дүниеден алады. Соны сезіну, тану,
білу арқылы ... ... ... ойын ... сана ...... ... адам миында пайда болатын
субьективтік бейнесі, сәулесі. Бірақ ол жай ... ... ... бейне.
Бейнелеу барлық материя тән ... ... өмір ... ... ... ... ... әсер етіп отырады және белгілі бір
дәрежеде өзгерістерге ұшырайды, ... зат ... өзі әсер ... ... ... ... ... сатылары:
- қарапайым бейнелеу – бейнелеудің бұл ... ... ... ... ... ... ... немесе айнаның бетінде
бейнеленуі).
- информациялық бейнелеу -бейнелеуші ... ... ... ... жасайды. Мұндай бейнелеу тірі табиғатта да, қоғамда да
кездеседі. Мысалы лекция оқушы ұстаздың ... ... ... ... қарапайым бірклеткеалы жануарлар мен өсімдіктердің тітікенуі.
- әлеуметтік бейнелеу- қоғамдық ... жеке және ... ... ... көзқарас, идея, теорияларда бейнеленуі.
Бейнеленудің ең ... ... ... ... ... ... төменгі формаларының эволюциясының сатыларынан өтті.
- Тітіркенуі - ... ... ... уақытына, басқа сыртқы
әсерлерге реакциясы.
- Сезімталдық – жануарларға тән. Организм өзіне биологиялықжағынан алғанда
қажетті емес, ... ... ... тұрғыдан бейтарап, бірақ онымен
қосыла отырып, информациялық маңызы бар нәрсеге ... бере ... ... ... бейнелеу – нерв ... ... ... ... ... ... әсері негізінде психикалық ... ... ол ... ... ... ... қажетке асады.
- Адам санасы – бейнелеудің ең жоғары түрі.
3. Сана және тіл.
Тағы адам өзін ... ... ... ... адам бөліп алады. Сан
өзінің шығуы жағынан екінші Сана ... ... ... ... рөлі ... Оның ... таңдай алады, келешекті ... Сана ... ... қана ... сонымен қатар оны өзгертеді,
қолдан жасайды. Құрылыстар мен ... ... ... ... ... адам ... Сол арқылы сана затқа айналады, заттандырылады.
Сананың пайда болуы екі факторға ... ... ... - ... ... ... болған жоқ. Оның алдында алғашқы адамдар бір-бірімен
түрлі дыбыс, қимыл-әрекеттер, ымдасу арқылы ұғысқан. «Алдымен ... ... ... ... тіл – ... Ф. ... маймылдың миын адам миына
айналдырды.
4. Сана және өзіндік сана.
Сана белгілі бір дәрежеде – сана-сезімге ... Сана ... ... ... ... ... ең жоғары сатысы.
Сана-сезім дегеніміз - ... ... ... ... сезе ... ... ретінде түсіне бастауы. Адамның сана-сезімі ... ... ... ... ... ... Адам ...
басқа адам. Ол соған қарап өзін көреді. Сана-сезімнің бастамасы, міне осы.
Одан соң, адам өзін-өзі көргісі келсе, оны өз ... ... ... ... ... ... ... атқарған іс дегеніміз- адамның затқа
айналдырған санасы, ... ойы, ... ... бір ... ... ... ... рухани құбылыс. Сондықтан адам өзін-өзі танып қана
қоймай, өзіне-өзі баға береді, ... ісін ой ... ... ... ... ... ... социология, этика,
психология, педагогика, этнография сияқты бірнеше ғылымдардың ... ... ... де сана ... көп ... Ол ... ойланатын, зерттелетін
салалары бар. Алдымен сана, кейін өзіндік сана пайда болады. Өзіндік ... адам өзін ... ... ... ... ... ... сол дәрежеде адам әр нәрсенің ұқсастық жақтарын да байқап,
соларды теңеу, салыстыру, ажырату, талдау, бейнелеу ... ... ... ... ... ... Жұмбақтар, мәселен, өзіндік сана ... ... ... ... ... ... барлық ерекшеліктері
дәл келтіріледі. Мәселен, ... ... оның ... ... түйе ... ... ... қасқырдың жүйріктігіне ұқсатып
барып сомдаған. Егер жәй сана негізінде ... ... ... ... ... жұмбақтар, жаңылтпаштар дүниеге келген. Бірақ сана да,
өзіндік сана да ... ... ... күрделеніп отырған.
Өзіндік сана - адамның өзін саналы тіршілік етуші ретінде түсіне білу,
өзіне деген сыни ... өз ... ... білуі. Өзіндік сана
рефлексия феноменімен тығыз байланысты. Рефлексия – тұлғаның өзі ... ішкі ... ... ... ... ... ... өзінің жанында не болып жатқанын түсіне алмайды. Рефлексия
деңгейі әртүрлі болуы мүмкін. Рефлексиясы ... өзін таып – ... сыни ... ... ... адам міндетті түрде өзгереді.
Сана және бейсаналылық.
Адамның жан-дүниесінің яғни ғылымда қабылданған термин бойынша ... ... ... шын ... ... екі ғасырда ғана айқындала
бастады. Оған дейін ғылымның, философия тарихында ойшылдардың көпшілігіне
жан әлемі тек ... ... ... Өткен ғасырларда ойлаудың
барлық жақтары тек ... ... ... талданып келді. Саналы ... ... ... ... барын сезген, біршама аңдаған
ойшылдар да болды. Лейбництен кейін де ... ... ... ... барлығын айтқандар болды (Вунд). Бірақ бейсаналық
психикалық қызметтің адам жанында ... зор орын ... ... ... ... З. Фрейд (1856-1939). Сананы бейсаналықтан
ажырататын негізгі белгі саналы процестерді адам өз ... ... ... ал ... яғни ... ... іске аспаған психикалық
қызметті өз ойлауында байқамайды, тіпті білмейді, олардың не ... ... ... ... ... ... ешбір есеп бере алмайды. Бірақ бұл ... ... ... бірден ілігетін сыртқы белгі.
Ойлаудағы рефлексияның ең жоғары дәрежжесі – адам өз ... ... ... ... ... ... ... жоғары деңгейінде адам
өзіне осы жөнінде ... есеп ... ... ... ... ... таза түрі – ойлаудың өзі туралы ойлануы.
Сананың табиғаты адамның ... ... ... ... ... сол
қатынастың негізгі жағы, себебі бұрын анықтағанымыздай адам өзінен тыс
дүниенің, соның ... ... ... да ... мазмұнын игере,
бойына сіңіре отырып, өзін-өзі жасацды. Ол тек сыртқы дүниеге ... Оның ... ... - өзі ... немесе жарату. Бұл процесс
идеалдық формада, ойлау процесінде болады. ... ... ... жасау, өзгертуі немесе өзгертпеуі оның өзін көруі, сезінуі, білуі,
тану негізінде өтеді. ... адам ... оның ... ... ... ие, ... негізгі пиғыл-мақсаттарын, өмірлік мәнін өзі
анықтайтын дәрежедегі адам. Тек ... адам ғана ... ... ... ... ... бар екендігі бұрыннан көптеген
фактілер арқылы белгілі.
Бұрын білмейтін операцияны адам үйрену кезінде сол ... бәрі ... ... ... ... Оны ... ... қимылға айналған
кезде. Ол саналы ... ... тек ... психикалық
автоматизмге ұласады. Мысалы, адамға жануарларданөзгеше екі аяқпен ... ... Оны ... ... ... ... үшін ол ... бірақ физиологиялық автоматизм емес, психикалық автоматизм. Осындай
көптеген автоматизмдер кейін адамның айрықша ойланатын ... ... ... кейде бір себептермен адам сол автоматизмді жоғалтып алғанда
(мысалы, аурырғанда) оны қайтадан ... ... ... тура келуі мүмкін.
З. Фрейд саналы психикалық процесс деп адамдық «меннің» сыртқы обьектілерді
қабылдауын ғана түсінді. Оның ... ... ... ол ... ... ... ... жағын да, бейсаналық жағын да қамтиды.
Сол кездегі жаратылыстану ғылымдарының тұрғысында ол бейсаналықты негізінде
адамның ... ... ... қажеттіліктерімен байланыстырады.
Қоғамдық сана – қоғамның өзін-өзі, өзіндік қоғамдық ... және ... ... нәтижесінде пайда болатын қоғамдағы әртүрлі пікірлердің,
теориялардың, идеялардың, діни сеніммдердің жиынтығы. Ол ... ... ... ... ... белсенді, дамуына әсер етіп отырады.
Қоғамдық сана және жеке ... ... жеке мен ... арақатынас
ретінде қарастыруға болады. Жеке сана ... ... ... ... ... ... ... болады. Адам өмірге келгенде қоғамда
өзіне дейін қалыптасқан өндірістік ... ... ... ғана емес, рухани мәдениет пен мәдени құндылықтар ... ... ... да жеке адам қоғамдық сананың принциптерірімен және
шектеулерімен ... ... ... ... 21 ... 2010, 11:24

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Л.С.Выготскийдің «психологиялық жас» категориясы9 бет
Сана проблемасының философияда қойылуы12 бет
Философия, саясат, қазіргі заман. Т Мор мен Т Кампанелланың утопистік- социалистік ілімдері.Саяси және құқық сана мәселелері.Қазақстан тәуелсіздігінің нышандары.Саяси философияның қалыптасу ерекшеліктері.XX ғасырдағы Қазақстандағы қоғамдық-саяси, философиялық ойлар27 бет
Философиялық сана таным және ондағы адам мәселесі12 бет
Абай Құнанбаев - "Қазақтың бас ақыны"11 бет
Жалпы дін туралы түсінік15 бет
Жаңа заман философиясы жайлы4 бет
Жылқы малына байланысты тілдік единицаларды “ғаламның тілдік бейнесі” теориясы тұрғысынан зерттеу5 бет
Этнопсихологияда жеке тұлғаның эмоционалды-танымдық сферасы тіл және мәдениет10 бет
Қазақ әдебиетiндегi ұлттық дәстүр және М. Әуезовтiң жаңашылдығы26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь