Бұлшықеттердің жіктелуі

1. Дененің екіжақты симметрия принципі бойынша құрылуына сәйкес бұлшықеттер жұп болады немесе екі симметриялы жартыдан тұрады (мысалы, m. trspezius).
2. Құрылысы сегментті тұлғада көптеген бұлшықеттер (қабырғааралық. Омыртқалардың қысқа бұлшықеттері) сегментті болып келеді немесе материяның іздерін сақтайды (тік іш бұлшықеттері). Іштің жалпақ бұлшықеттері сүйекті сегменттердің - қабырғалардың редук-циялануы себепті сегменттік қабырғааралық бұлшықеттерден тұтас құрастыруға айнала қосылып-бірігуінен түзілген.
3. Бұлшықет қозғалысы екі пункт арасындағы (punctum fixum et punctum mobile) ең төте қашықтық болып табылатын түзу сызық бойымен жалғасатындықтан, бұлшықеттердің өздері де осы нүктелер арасындағы ең қысқа қашықтық бойымен орналасады. Сондықтан бұлшықеттің беку нүктесін, сондай-ақ бұлшықет жиырылғанда қозғалмалы пункт озғалмайтын пункте тартылатынын біле отырып, осы бұлшықет қозғалысының қай жаққа қарай жасалатынын және оның қызметін әруақытта алдын ала айтуға болады.
4. Бұлшықеттер буын арқылы асып өтіп, айналу біліктеріне белгілі бір қатынаста болады, бұлшықеттердің қызметі осыған байланысты.
Көбіне бұлшықеттер өздерінің талшықтары немесе олардың күшін теңдестіруші арқылы әруақытта буындағы өзі айнала қозғалатын білікті шамамен тік бұрыш жасай айқастырады. Егер фронталды білігі бар бірбілікті буында бұлшықет вертикалды, яғни білікке перпендикулярлы жатса, онда ол бүгу қозғалысын, flехіо (қимылдаушы бөліктер арасындағы бұрышты кішірейту) жасайды. Егер бұлшықет вертикалды, бірақ жазғыш жағында жатса, онда ол жазу, ехtensio (толық жазылғанда бұрыштың 180° дейін үлкеюі), қозғалысын жасайды.
Буында басқа горизонталды білік (сагитталды) болған жағдайда екі бұлшықет - антагонистері күшінің теңестірушісі де осылайша орналасып,
        
        БҰЛШЫҚЕТТЕРДІҢ ЖІКТЕЛУІ.
1. Дененің екіжақты симметрия принципі бойынша ... ... жұп ... ... екі симметриялы жартыдан тұрады (мысалы,
m. ... ... ... ... ... ... ... қысқа бұлшықеттері) ... ... ... ... ... ... (тік іш бұлшықеттері). ... ... ... ... - ... ... ... қабырғааралық бұлшықеттерден тұтас құрастыруға айнала қосылып-
бірігуінен түзілген.
3. Бұлшықет қозғалысы екі пункт ... (punctum fixum et ... ең төте ... ... ... түзу сызық бойымен
жалғасатындықтан, бұлшықеттердің өздері де осы ... ... ең ... бойымен орналасады. Сондықтан бұлшықеттің беку нүктесін,
сондай-ақ ... ... ... ... озғалмайтын пункте
тартылатынын біле отырып, осы бұлшықет қозғалысының қай жаққа ... және оның ... ... алдын ала айтуға болады.
4. Бұлшықеттер буын арқылы асып өтіп, ... ... ... ... ... ... ... осыған байланысты.
Көбіне бұлшықеттер өздерінің талшықтары немесе ... ... ... ... буындағы өзі айнала қозғалатын білікті
шамамен тік бұрыш жасай ... Егер ... ... бар ... ... вертикалды, яғни білікке перпендикулярлы жатса, онда ... ... ... ... ... арасындағы бұрышты кішірейту)
жасайды. Егер бұлшықет вертикалды, бірақ жазғыш жағында жатса, онда ол
жазу, ехtensio ... ... ... 180° ... ... қозғалысын
жасайды.
Буында басқа горизонталды білік (сагитталды) болған жағдайда екі бұлшықет
- ... ... ... де ... ... сагиталды
білікті буын бүйірлері бойымен айқастыруы керек (кәрі жілік-білезік
буынындағы ... Бұл ... егер ... немесе олардың
теңдестірушісі сагтитталды білікке перпендикулярлы және одан ... онда олар ... ... ... ... қозғалысын, егер
латералды жатса, онда одан әкету, abductio қозғалысын ... ... ... тағы да " ... ... ... онда ... оны
перпендикулярлы немесе қиғаш қиып өтіп, ішке қарай (қол-аяқтарда ... және ... ... ... - ... ... ... Сөйтіп, буында қанша айналу білігі барын білсек, қызметі ... ... ... және олар буын ... ... ... аламыз. Бұлшықеттердің айналу біліктеріне сәйкес орналасуын білудің
практикалық маңызы бар. Мысалы, егер фронталды біліктің ... ... ... ... ауыстырсақ, онда ол жазған бұлшықет сияқты қызмет
атқара бастайды, бұны жансызданған бұлшықеттердің қызметін ... ... ... салу ... ... ... жіктелуі. Сансыз көп бұлшықеттердің (олар 400-ге жуық)
пішіні, құрылысы, ... және ... әр ... ... Пішіні жағынан
бұлшықеттерді ұзын, қысқа және ... деп ... Ұзын ... рычагтарына сәйкес келеді де, сондықтан көбіне қол-аяқтарда
кездеседі. Олар ұршық ... ... ... ... ортаңғы бөлігі
қарынша, venter бұлшықеттің басталатын жеріне сәйкес келетін бір шеті -
басы, саput, ал ... шеті – ... саuda деп ... Ұзын
бұлшыкеттердің сіңірі - tendо, жіңішке таспа тәрізді болып келеді.
Ұзын бұлшықеттер түрлі ... ... ... ... ... олардың тірегін күшейтеді. Екібасты, biceps, үшбасты, triceps және
төртбасты, guadriceps, бұлшықеттер ... Әр ... ... ... ... ... қосылып-тұтасқанда олардың арасында аралық
сіңірлі дәнекерлер, intersecciones tendineae қалады. Мұндай бұлшықеттердің
(көпқарыншалы) екі (мысалы, m. Rectus abdominis) ... одан көп ... Rectus ... ... болады. Бұлшықеттер аяқталатын сіңірлердің
саны да өзгеріп отырады. Мәселен, қол мен ... ... және ... бірнешеден сіңір (4-ке дейін) болады, сол ... ... ... жиырылуы бірден бірнеше саусаққа қозғалу эффектісін
беріп, сол арқылы бұлшықеттер жұмысын үнемдеп жасауға қол жетеді.
Жалпақ бұлшықеттер негізінен ... ... және оның ... ... ... aponeurosis, деп аталатын сіңірі болады.
Бұлшықеттердің басқа пішінділері де ... ... (m. ... (m. ... ... (m.pyramidalis), дөңгелек (жұмыр)
(m. teres), дельтатәрізді (m. deltoideus), (m. serratus), ... soleus) және ... ... ... ... ... ... талшықтары тік
параллелді (m. rectus), қиғаш (m. obiguus) ... (m. ... (m. ... орналасқан бұлшықеттер болады. Соңғы бұлшықеттер
тесікті қоршап тұратын қысқыш немесе сфинктер түзеді. Егер қиғаш талшықтар
сіңірге бір жағынан ... ... онда бір ... ... Талшықтардың сіңірге ерекше қатынасы жартылай ... ... және ... жарғақты (m. semimembrsnosus) бұлшықеттер де
байқалады.
Бұлшықеттер қызметі жағынан бүккіштер (flexores), ... ... ... ... (pronatoros), ... ішке ... және ... ... айналдырушылар
(supinatores) деп бөлінеді.
Бұлшықеттер буындарға (бір, екі немесе бірнешеу) қатынасы бойынша бір,
екі немесе көпбуынды деп аталады. ... ... ... ... ... ... ... орналасады. Орналасу жағдайына
қарай бұлшықеттер беткей және терең, сыртқы және ішкі, латералды ... деп ... ... ... ... көп: ... ... бөлігін тұлға миотомдарының
дорсалды бөлімдерінен пайда бодған аутохтонды ... ... ... ... ... және ... арқаға (трункопеталды) ауысқан
бұлшықеттер қабаттасады, соның себебінен олар екі - ... және ... ... болып орналасады (121, 122— суреттер).
Беткей бұлшықеттер.
1. Иық беллеуі мен тоқпан жілікке бекитін бұлшықеттер: а) ... ... ... бұлшықет: тұлғаға бастан ауысқан, сондықтан XI ... ... ... ә) ... аса ... трункопеталды: тұлғаға қолдан ауысқан, сондықтан иық ... б) m. levator scapulae және ... ... иық ... ... иық өрімінің қысқа ... ... ... ... ... ... де тұлғаның кейін қарай
ығысқан
венгралды бұлшықеттерінің туындылары. Олар ... ... ... нервтендіріледі.
3. Терең бұлшықеттер. Филогенез үрдісінде біліктік қаңқаны қамтамасыз
ететін бұлшықеттер, ... ... ... ... ... сондықтан адам
онтогонезінде де олар бәрінен бұрын пайда болады және ... ... ... жатады. Олар шығу тегі
жағынан былайша бөлінеді:
1. Миотомдардың дорсалды бөлімдерінен пайда болған, сондықтан жұлын
нервтерінің артқы тармақтарымен нервтендірілетін аутохтонды бұлшықеттер.
2. ... ... ... тармақтарымен нервтендірілетін
вентральтекті терең бұлшықеттер.
Арқаның беткей бұлшықеттері. Иық ... мен ... ... бекитін
бұлшықеттер екі қабат болып орналасады, олардың ең беткісі екі ... ... ... және ... аса ... тұрады.
1. Трапециятәрізді бұлшықет, т.trapezius. Ол шүйдеге дейін арқаның
жоғарғы бөлігін алып ... және ... ... ... Трапеуиятәрізді
екі бұлшықетті қоса алғанда трапеция пішіні түзіледі, бұлшықеттің аты
осыдан ... ... ... ... ... қылқанды
өсінділерінен, lig. nuchae және шүйде сүйектің linae nuchae ... Оның ... ... төмен түсіп, бұғананың
акромиалды шетіне ... ... ... ... ... ... ал ... жоғары көтеріліп, латералды
бағытталып spina scapulat-ге барады.
Қызметі. ... ... ... иық ... ... ... бұл
кезде жауырын, қолды горизонталды сызықтан жоғары көтергендей, өзінің
төменгі бұрышымен ... ... ... ... ... ... темен түсіреді. Барлық талшықтар жиырылғанда бұлшықет иық
белдеулерін артқа және ... ... ... ... екі ... екі ... өзара жақындайды.
2. Арқаның аса жалпақ бұлшықеті, т. Latissinmus dorsi, өзyің ... ... ... төменгі ідетінің астында
жатып, арқаның бүкіл ... ... алып ... Ол ... төрт (кейде
бес және ... ... ... бел және сегізкөз
омыртқаларынан, сондай-ақ ... ... ... бөлігінен, төрт тісше арқылы
төменгі төрт қабырғадан ... Бұл ... ... сыртқы қиғаш
бұлшықеттерінің артқы тісшелерімен кезектесіп ... ... ... ... ... басталған жерінен жоғары және ... ... ... ... ... crista tuberculi minoris-на
бекиді.
Өзінің басталатвш бөлігінде, арқаның аса жалпақ бұлшық ... ... fascia ... ...... ... апоневроз
түзеді.
Ьаіік-пен косылып-бітіскен аукымды апоиевроз түзеді.
Қызметі. Иықты жазып, пронациялайды, көтерілген қолды түсіреді. Бұлшыкет
тоқпан жілік арқылы әсер етіп, иық ... де сол ... ... ... ... қол ... ... жағдайда кеуде
торын кеңейтіп, тыныс алуға, сондай-ақ тұлғаны қолға тартып, жақындатуға
(мысалы, арқанмен жоғары өрмелегенде) ... ... ... ... ... ... ... бұтақтан бұтаққа лақтырып
жеткізе алады (қолдың көмегімен жүру-брахиация), маймылдарда аса ... ... ... ... және ... оның ... ... (фило-
генездің қалдық әсері) осыған байланысты.
3. Ромбтәрізді ... т. ... ... ... ... пішіні ромб табақша сияқты. Екі төменгі мойын және терт
жоғарғы кеуде омыртқаларынан басталып, spina ... ... ... жауырынның медиалды жиегіне бекиді.
Қызметі. Жиырылған кезде ромбтәрізді бұлшықет жауырынды омыртқаға ... ... Ол m. serratus ... ... ... онымен бірге
жауырынның медиалды жиегін кеуде торына жақындатады.
4. Жауырынды көтеретін бұлшықет, т.levaror scapulae. Төрт жоғары мойын
омыртқаларының ... ... ... ... және ... ... жоғарғы бұрышына бекиді.
Қызметі атынан көрінеді.
Қабырғаларға бекитін бұлшықеттер екі жұқа табақша ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы тісті бұлшықет, т.serratus posterior, ромбтәрізді
бұлшықеттің ... ... екі ... ... және екі ... ... басталып, төмен қарай латералды бағытталып, ІІ-V
қабырғаларда ... ... ... ... ... ... бұлшықет, т.serratus posterior inferior, төменгі
кеуде жане жоғарғы бел омыртқаларының қылқанды өсінділерінен басталып, ІХ-
ХП қабырғаларға бекиді.
Қызметі. Төменгі қабырғаларды ... ... ... ... - басты бөліктері -
оның денесі мен сіңірінен басқа оның ... ... ... ... ... тобы (немесе дененің белігілі бір
бөлігінің барлық бұлшықеттер жиынтығы) талшықты дәнекер ... ... ... ... ... және ... ерекшеліктеріне қарай беткей, терең
және ағзалар шандырлары деп бөлінеді. Беткей (теріасты) ... ... ... ... ... Олар ... ... түрі болып, сол аумақтың барлық бұлшықеттерінқоршайды.
Беткей ... ... ... ... ... ... ... және олармен бірге ... ... ... етеді.
Терең шандырлар, fasciae profundae синергист-бұлшықеттер тобын (яғни
біртектес қызмет атқаратын) немесе ... жеке ... ... fascia propria) ... ... ... шандыры
зақымдалғанда, бұлшықеттің осы жері томпайып, жарық түзіледі.
Бұлшықеттердің бір ... ... ... ... ... ... қарай, көрші бұлшықет топтарының арасына өтетін
және сүйектерге бекитін ... ... ... ... ... түзіледі.
АДАМНЫҢ ҚАҢҚАСЫНЫҢ БҰЛШЫҚЕТТЕРІ
БҰЛШЫҚЕТТЕРДІҢ ЖАЛПЫ ... ... ... тірек-қимыл мүшелерінің ішіндегі адам денесін
қозғалысқа келтіруші ірі ... жүйе ... ... Бұл ... ... ... келтіруші ірі мүшелер болып қоймай: ауыз
қуысының, кеуденің, ... ... ... ... және ... ... көмейдің, көздің, дабыл қуысының бұлшықеттерін
құруға қатысады. Сонымен қатар, бұл мүшелердің ... тек ... ... ... ... бірден-бір болып ... ... ... ... ... адамдарға белгілі.
Адамның бұлшықеттерінің жалпы саны 600-дей, салмағы ... дене ... 60 ... жаңа ... ... 40, ... ... салмағы 25-30 кемиді.
Бұлшықеттердің құрылысы
1. Адам ... ... ... ... ... ... ... байланысты ерікті көлденең жолақты және еріксіз
бірыңғай салалы бұлшықеттерге бөлінеді. ... ... ... бұлшықеттері (бас, мойын, тұлға, қол, аяқ) және жұтқыншақтың, жұмсақ
тандайдың, көмекейдің бұлшықеттері ... ... ... ... ішкі ... қабырғаларының құрамындағы еттер мен
қантамырлардың, без ... көз ... ... қабық пен кірпікті
дене еттері және төрі құрамындағы ... ... ... ... ... ... ... салалы бұлшықеттердің қозуы өте
баяу және ұзақ қозғалады.
2. Бірыңғай салалы бұлшықет қандарының құрамындағы ... ... ... ... ... ... миофибрилдерінің құрамы
керісінше біркелкі емес. Сол себепті ... ... ... ... деп атайды. Көлденең жолақты бұлшықеттерді сыртқы пішініне және
орналасуына байланысты: ұзын, қысқа, жалпақ бұлшықеттерге ... ... ... шамалы болады. Мысалы: омыртқаның бұлшықеттері.
Жалпақ бұлшықеттердің бұлшықет ... ... ... ... ... ... ... ұзын бұлшықеттердің жалпақтау болып
келген ... ... мен екі ұшы ... ... ... ... caput деп, дисталді ұшын бұлшықеттің құйрығы, cauda, деп
атайды.
Бұлшықеттің проксимальды ұшы мен ... ... ... ... ... сыртқы беті эпимизиялық дәнекер ... ... ... ... сыртқы беті өте тығыз келген фасциялық
дәнекер тканмен, fascia, ... ... ... ... ... өтіп, сыртқы сіңіршесі peritendineum, сіңіршелердің
сыртқы бетін жауын орналасады.
Бұл, жоғарыда айтылып ... ... ... ... ... тік ұстау және қорғаныш.
Бұлшықеттердің қосымша мүшелері
Бұлшықеттердің қосымша мүшелеріне: бұлшықеттердің ... ... ... ... қынабы, бұлшықеттердің шығырлары және
сесама сүйектері жатады. Қосымша ... ... ... ... ... жұмысын жеңілдету.
1. Фасциалдық қабықша, fascia, ... ... ... ... ... ... Қызметі: бұлшықеттердің қынабын, бұлшықет
қарыншаларының тірегін құрау. Бұлшықет қынабы: патологиялық жағдайда ірінің
бір бұлшықеттен екіншісіне диффузиялық түрде ... ... ... ... ... ... фасциялық қабықша бұлшықеттердің
аралығындағы үйкелісті азайту қызметін атқарады.
Бұлшықеттердің ... ... ... ... ... ... ... немесе меншікті фасциялық қабықшаларға бөлінеді.
а) Беткей орналасқан фасциялық қабықша, lamiba ... ... ... ... ... ... талшықтары май қатпарларына
қарай өтіп, май қатпарлар бөлшектерінің сыртқы қорабын құрауға қатысады.
Май қатпарлары көптеп ... ... ... ... ... ... тәрізді болып орналасады.
ә) Тереңде немесе меншікті фасциялық қабықша, lamina prorunda ... ... ... ... ... ... ... қабықшаның
құрамы фиброзды дәнекер тканнан тұрады. Ол тек қана бұлшықет-тердің сыртқы
бетінің қабықшасын құрапқой-май, солмаңдағы қантамырлар мен ... ... ... ... ... ... ... тығыздығы
мен беріктілігі барлық бұлшықеттерде бірдей дамымаған. Олардың мықтылығы,
бұлшықетке түсетін ... және ... ... тікелей
байланысты. Меншікті фасциялық қабықша қол мен аяқ маңында ... ... ... ... ... ... ... дамыған. Әсіресе,
кәріжілік-білезік, сирақ асық буынынын маңында едәуір дамыған. Бұлшықеттер
бірнеше ... ... ... ... қабықша бірнеше жапырақшадан
тұрады. Сонымен қатар, меншікті фасциялық ... ... ... ... ... ... аралық табақшасын, septa
intermuscularia, құрап, ... ... ... ... тұру ... ... сіңіршелері қол мен аяқтың басында: кәрі жілік-білезік,
сирақ-асықты буынының маңында ... ... ... ... өтіп, бұлшықеттердің сіңіршелерін ұстап тұрушы білезікшелерді,
retinculae, құрайды. Сонымен қатар, білезікшелердің ... ... ... ... ... сүйектердің көтеріңкілерімен бітісіп,
бұлшықеттердің сіңіршелері өтетін сүйектік-фиброзды немесе сіңіршелердің
қынабын құрауға қатысады.
2. Сіңіршелердің қынабы, vagina tendinis, ... қол басы мен ... ... ... ... ... ... қабаты фиброздық
қабаттан, stratum fivrosum, тұрса, ішкі қабаты фиброзды қабатты ... ... ... ... ... ... орналасқан екі
қабаттан: париетальды және вис-цералды ... ... ... ... ... ... ... қабат пен висцеральді
қабаттың бір-біріне ұласуы сіңірше қынабының ұшында ... ... ... ... бойында орналасқан. Синовиалды қабықшаның ... мен ... ... ... ... ... синовиалді
қабықшаның шажырқайы, mesotendineum, деп атайды. Синовиалды шажырқай
бойында қантамырлар мен ... ... ... ... қынабының
ішіндегі өзекшелер саны, бұлшықеттер сіңіршелерінің санына қарай: дара, ... ... ... ... ... бір сіңіршелі қынапты өзекшелер
болуы ықтимал. Синовиалды қабықшаның аралық қуысында үйкелісті
жеңілдету үшін ... ... ... ... сұйықтықтың
негізгі қызметі: бұлшықеттердің жиырылуы кезінде қозғалысты жеңілдету.
Синовиады қапшықтар, bursa synovialis, ... ... ... жанай орналасқан жерінде орын тепкен. Сыртқы пішіні ... ... ... ішкі беті ... ... қапталған. Синовиалды
қапшықтың аралығында шағын келген ... ... ... ... көлемі өзгермелі келген. Бұл қуыстықтар буындардың
синовиалді қуыстарына жақын орналасып ... ... ... ... болуы ықтимал.
4. Синовиалды қынаптар, vaginae synovialis, ол бұлшықет сіңірі ... ... ... жиі ... ... ... ... шеміршектік тканмен қапталған науашық тәрізді кетеріңкіні
бұлшықеттердің ... trochlea деп ... үшін ... ... ... бұл ... ... үшін тіректік және буында болатын қозғалыстың ... ... ... ... сүйектері, ossa sesamoidea, бұлшықет сіңіршелерінің
аралығында кездеседі. Мысалға, қол басы ... ... ... ... пен тізе ... тізе ... т.б. келтіруге болады.
Қызметі: буында болатын қозғалысты жеңілдету.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам буындарының биомеханикасы 4 бет
Буылтық құрттар типіне жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктері4 бет
Бұлшық еттің жиырылу механизмі8 бет
Бұлшықет ұлпасы5 бет
Дофаминергиялық синапстан қозудың берілуіне әсер ететін заттар3 бет
Жасуша, үлпа, мүше, жүйелі мүшелер және ағза туралы8 бет
Жүйке жүйеснің вегетативті бөлігі4 бет
Менингит3 бет
Нашақорлық пен есірткі4 бет
Тірек-қимыл жүйесі, жас ерекшелігі. Баланың аяқ-киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь